Памяти А.Ф. Мясникова ( Ал. Мартуни )

Экономика

Ներդրումային նախագծերի կառավարման արդյունավետության գնահատումը և բարձրացման ուղիները ուսումնասիրում է ներդրումային նախագծերի պլանավորման, իրականացման և վերահսկման գործընթացների ամբողջական համակարգը՝ նպատակ ունենալով բացահայտել այն գործոնները, որոնք ազդում են նախագծերի հաջողության կամ ձախողման վրա։ Գրքում ուշադրություն է դարձվում արդյունավետության գնահատման մեթոդներին՝ ներառյալ ֆինանսական ցուցանիշները, ռիսկերի վերլուծությունը, ժամանակային և ռեսուրսային սահմանափակումների կառավարումը, ինչպես նաև շահութաբերության և վերադարձելիության հաշվարկները։ Այն ներկայացնում է տարբեր մոտեցումներ, որոնք կիրառվում են պետական և մասնավոր հատվածներում ներդրումային ծրագրերի արդյունավետությունը բարձրացնելու համար՝ ընդգծելով ռազմավարական պլանավորման, վերահսկողության մեխանիզմների և որոշումների կայացման որակի կարևորությունը։ Բացի այդ, քննարկվում են ներդրումային միջավայրի ազդեցությունը, տնտեսական անորոշությունները և դրանց նվազեցման հնարավոր գործիքները, ինչպես նաև կառավարման ժամանակակից մոդելների և թվային գործիքների կիրառումը նախագծերի հաջող իրականացման համար։ Գրքի նպատակն է ձևավորել համակարգված պատկերացում այն մասին, թե ինչպես կարելի է բարձրացնել ներդրումային նախագծերի արդյունավետությունը՝ նվազեցնելով ռիսկերը և առավելագույնի հասցնելով տնտեսական արդյունքը։

Технология

Տեխնիկական և սարքաշինական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է մետաղօքսիդային կիսահաղորդչային և պիեզոռեզոնանսային գազային սենսորների հիման վրա գազավերլուծիչ սարքի ստեղծման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տարբեր տեսակի գազային տվիչների աշխատանքի ֆիզիկական սկզբունքները, զգայուն տարրերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները և գազային միջավայրի բաղադրության փոփոխությունների նկատմամբ դրանց արձագանքը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մետաղօքսիդային կիսահաղորդիչների էլեկտրական հատկությունների փոփոխությանը գազերի ազդեցության պայմաններում, ինչպես նաև պիեզոռեզոնանսային սենսորներում զանգվածային և հաճախականային փոփոխությունների գրանցման հնարավորություններին։ Վերլուծվում են զգայունության, ընտրողականության, արձագանքման արագության, կայունության և չափումների վերարտադրելիության վրա ազդող հիմնական գործոնները։ Քննարկվում են տարբեր սկզբունքներով գործող սենսորների համատեղ կիրառման, ազդանշանների մշակման և գազային բաղադրիչների հայտնաբերման ու տարբերակման արդյունավետության բարձրացման մոտեցումները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու բազմասենսորային գազավերլուծական համակարգերի նախագծման և կատարելագործման հեռանկարները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել սենսորային տեխնիկայի, կիսահաղորդչային էլեկտրոնիկայի, չափիչ սարքաշինության և գազային միջավայրերի վերահսկման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Другие предметы

Աշխատությունը նվիրված է կարբոնատային հողերում աճեցվող հլածուկի սննդային և տարրային կազմի վրա ծծմբի ու ծծումբ օքսիդացնող Thiobacillus խմբի մանրէների ազդեցության ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով ֆոսֆորի մատչելիությանը և ծանր մետաղների կլանմանը։ Հետազոտության հիմքում հող–մանրէներ–բույս փոխազդեցության համակարգն է, որի շրջանակում դիտարկվում է, թե հողի քիմիական միջավայրի փոփոխությունները ինչպես կարող են անդրադառնալ սննդատարրերի շարժունակության, արմատային համակարգի կողմից դրանց յուրացման և բույսի տարբեր օրգաններում կուտակման վրա։ Կարբոնատային հողերում ֆոսֆորի մի մասը կարող է գտնվել բույսերի համար սահմանափակ մատչելիությամբ ձևերում, ուստի ուսումնասիրվում է ծծմբի կենսաբանական փոխակերպումների հնարավոր նշանակությունը հողի միջավայրի և ֆոսֆորային միացությունների հասանելիության փոփոխության տեսանկյունից։ Միաժամանակ քննության են առնվում ծանր մետաղների շարժունակության փոփոխությունները, քանի որ հողի թթվահիմնային հատկությունների և մանրէաբանական ակտիվության փոփոխությունը կարող է տարբեր կերպ անդրադառնալ առանձին տարրերի վարքի վրա։ Հլածուկը դիտարկվում է որպես հողից հանքային տարրեր յուրացնող գյուղատնտեսական մշակաբույս, որի աճի, կենսազանգվածի և տարրային կազմի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու կիրառվող գործոնների ընդհանուր ազդեցությունը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում հողի հատկությունների, բույսի սննդային վիճակի և ֆոսֆորի ու մետաղական տարրերի կուտակման միջև հնարավոր փոխկապակցվածությունների վերլուծությունը։ Հետազոտությունը կարող է համեմատել տարբեր պայմաններում աճեցված բույսերի արձագանքը՝ բացահայտելու ծծմբային և մանրէաբանական գործոնների առանձին ու համակցված ազդեցությունների ընդհանուր միտումները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև հողի կենսաբանական գործընթացների նշանակությանը բույսերի հանքային սնուցման կարգավորման և կարբոնատային հողերի ագրոքիմիական հատկությունների փոփոխության մեջ։ Ստացված օրինաչափությունների ուսումնասիրությունը կարող է կարևոր լինել ֆոսֆորային սնուցման արդյունավետության, հողում ծանր մետաղների կենսամատչելիության և բույսերում դրանց հնարավոր կուտակման փոխհարաբերությունների գնահատման համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է հողագիտության, ագրոքիմիայի, բույսերի ֆիզիոլոգիայի և հողային մանրէաբանության մոտեցումները՝ կարբոնատային հողերում սննդատարրերի և մետաղների վարքի կենսաերկրաքիմիական առանձնահատկությունները պարզաբանելու նպատակով։

Математика

Այս մաթեմատիկական-ֆիզիկական հետազոտությունը նվիրված է ադիաբատիկ ինվարիանտների ուսումնասիրությանը դիֆերենցիալ հավասարումների և դինամիկ համակարգերի շրջանակում։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են ադիաբատիկ փոփոխությունների տեսության հիմունքները, ինվարիանտ մեծությունների ձևավորման պայմանները և դրանց պահպանման օրենքները դանդաղ փոփոխվող պարամետրերով համակարգերում։ Հեղինակը վերլուծում է ինչպես սովորական դիֆերենցիալ հավասարումների, այնպես էլ բազմաչափ դինամիկ համակարգերի վարքագիծը՝ ադիաբատիկ մոտարկումների կիրառմամբ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գործողությունների ինվարիանտների, փուլային տարածության կառուցվածքի և քվազիպարբերական շարժումների նկարագրությանը։ Աշխատության մեջ քննարկվում են նաև մաթեմատիկական ապարատի կիրառությունները դասական մեխանիկայում, քվանտային համակարգերում և ոչ գծային դինամիկայում՝ ընդգծելով ադիաբատիկ անփոփոխությունների դերը էներգիայի, փուլային փոփոխականների և շարժման կայունության պահպանման մեջ։ Հետազոտությունը կարևոր ներդրում է դինամիկ համակարգերի տեսության, մաթեմատիկական ֆիզիկայի և կիրառական վերլուծության ոլորտներում՝ ապահովելով ավելի խորը պատկերացում ոչ ստացիոնար գործընթացների վարքագծի մասին։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է գլյուտամինային և կրեատինային հավելումների, ինչպես նաև ճիշտ և հավասարակշռված սննդակարգի ազդեցության ուսումնասիրությանը ըմբիշների ֆիզիոլոգիական որոշ ցուցանիշների վրա։ Հետազոտության հիմքում ընկած է այն գաղափարը, որ ըմբշամարտը բարձր ինտենսիվությամբ և զգալի ֆիզիկական ու հոգեբանական ծանրաբեռնվածությամբ մարզաձև է, որի ընթացքում մարզիկի օրգանիզմից պահանջվում են ուժ, արագություն, պայթունավտանգ հզորություն, դիմացկունություն, արագ վերականգնվելու ունակություն և մարմնի քաշի արդյունավետ կառավարում։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում է, թե մարզական սնուցման ճիշտ կազմակերպումը և սննդային հավելումների նպատակային կիրառությունն ինչպես կարող են անդրադառնալ մարզիկների ֆիզիկական աշխատունակության, էներգետիկ ապահովման, վերականգնման գործընթացների և մի շարք ֆիզիոլոգիական ցուցանիշների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կրեատինին՝ որպես մկանային էներգետիկ համակարգերում կարևոր դեր ունեցող միացության, որի հավելումը կարող է ուսումնասիրվել ուժային և կարճատև բարձր ինտենսիվության ծանրաբեռնվածությունների ժամանակ մարզիկի հնարավորությունների տեսանկյունից։ Գլյուտամինի դեպքում կարող են ուսումնասիրվել դրա հնարավոր նշանակությունը վերականգնման գործընթացներում, ինտենսիվ մարզումներից հետո օրգանիզմի ֆունկցիոնալ վիճակի պահպանման և սննդային ապահովվածության համատեքստում։ Աշխատությունը կարևորում է այն հանգամանքը, որ հավելումների ազդեցությունը նպատակահարմար է գնահատել ոչ թե սննդակարգից առանձին, այլ մարզիկի ընդհանուր սննդային և մարզումային ռեժիմի համատեքստում։ Այդ պատճառով ուսումնասիրության կարևոր բաղադրիչ է ճիշտ սննդակարգի կառուցվածքը՝ սպիտակուցների, ածխաջրերի և ճարպերի հավասարակշռությունը, բավարար հեղուկի և միկրոտարրերի ապահովումը, սննդի ընդունման ժամանակացույցը և էներգետիկ պահանջների համապատասխանեցումը մարզումների բնույթին։ Ըմբիշների համար առանձնահատուկ նշանակություն ունի նաև մարմնի քաշի վերահսկումը, քանի որ քաշային կարգերում հանդես գալու անհրաժեշտությունը կարող է հանգեցնել սննդակարգի կտրուկ սահմանափակումների կամ ջրազրկման ոչ ճիշտ մեթոդների կիրառման, որոնք կարող են բացասաբար անդրադառնալ աշխատունակության և վերականգնման վրա։ Հետազոտության ընթացքում կարող են գնահատվել սրտանոթային և շնչառական համակարգերի աշխատանքի, սրտի հաճախության, արյան ճնշման, մարմնի կազմի, մկանային ուժի, ֆիզիկական աշխատունակության, հոգնածության և վերականգնման արագության հետ կապված ցուցանիշներ։ Ստացված տվյալների համեմատությունը տարբեր սննդային մոտեցումների կամ հավելումների կիրառման պայմաններում հնարավորություն է տալիս գնահատել դրանց հնարավոր արդյունավետությունը և բացահայտել այն պայմանները, որոնց դեպքում մարզիկի սննդային ապահովումն առավել նպատակահարմար է։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել մարզական ֆիզիոլոգներին, սպորտային բժիշկներին, սննդաբաններին, մարզիչներին, ըմբշամարտով զբաղվող մարզիկներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը նպատակ ունի բացահայտելու սննդակարգի և սննդային հավելումների հնարավոր ազդեցությունը ըմբիշների օրգանիզմի ֆունկցիոնալ վիճակի վրա՝ շեշտադրելով գիտականորեն հիմնավորված սնուցման, անհատական մոտեցման, մարզումային ծանրաբեռնվածության ճիշտ կառավարման և անվտանգ վերականգնման կարևորությունը մարզական արդյունքների բարելավման գործընթացում։

Культура

Հրատարակությունը հայ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր լույս տեսած գրականության ընթացիկ մատենագիտական տեղեկատու է, որի հիմնական նպատակը համապատասխան ոլորտներում հրապարակված նոր նյութերի մասին համակարգված և արագ կողմնորոշիչ տեղեկատվության տրամադրումն է։ Հայաստանի ազգային գրադարանի թվային շտեմարանում այն ներկայացված է որպես տեղեկատու-մատենագիտական հրատարակություն, իսկ 1992 թվականի թողարկման նկարագրության մեջ նշվում է, որ այն կազմվել է Ա. Աբգարյանի, Մ. Մարտիրոսյանի և Ն. Մոսինյանի կողմից և ընդգրկում է հայ մշակույթի ու արվեստի վերաբերյալ նոր գրականության ցանկ։ Հրատարակության բովանդակային նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ այն մեկտեղում և համակարգում է տարբեր ժամանակներում ու տարբեր հրատարակչական աղբյուրներում լույս տեսած նյութերի մասին մատենագիտական տվյալները՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով հետևելու հայ մշակույթի և արվեստի ուսումնասիրության նորություններին։ Նման տեղեկատուներում կարող են ընդգրկվել գրքեր, ժողովածուներ, հոդվածներ, կատալոգներ, գիտական և մշակութային հրատարակություններ, ինչպես նաև արվեստի ու մշակույթի տարբեր բնագավառներին վերաբերող այլ նյութեր։ Թեմատիկ ընդգրկումը կարող է ներառել հայ գրականությունը, կերպարվեստը, երաժշտությունը, թատրոնը, ճարտարապետությունը, ժողովրդական արվեստը, մշակութային ժառանգությունը և հարակից գիտական ուղղությունները։ Աշխատության կարևոր առանձնահատկությունը նյութերի մատենագիտական համակարգումն է․ աղբյուրները ներկայացվում են այնպիսի տվյալներով, որոնք հեշտացնում են անհրաժեշտ հրատարակության նույնականացումը, որոնումը և հետագա օգտագործումը գիտահետազոտական կամ կրթական աշխատանքում։ Այս առումով տեղեկատուն ոչ թե առանձին մշակութային թեմայի վերլուծական ուսումնասիրություն է, այլ տեղեկատվական-մատենագիտական գործիք, որի արժեքը հատկապես մեծ է մեծածավալ գրական հոսքում արագ կողմնորոշվելու համար։ Այն կարող է ծառայել նաև որպես հայ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ հրատարակչական գործընթացի ժամանակագրական պատկերը վերականգնելու աղբյուր՝ հնարավորություն տալով հետևելու, թե տարբեր ժամանակաշրջաններում որ թեմաների, հեղինակների, մշակութային երևույթների և արվեստի ճյուղերի վերաբերյալ ինչպիսի գրականություն է շրջանառվել։ Նման ընթացիկ մատենագիտական աշխատանքը կարևոր է նաև գրադարանային հավաքածուների համալրման, տեղեկատու-մատենագիտական սպասարկման և հետազոտողների տեղեկատվական պահանջների ապահովման համար։ Հայաստանի ազգային գրադարանի համապատասխան հավաքածուներում նման հրապարակումները դասվում են տեղեկատու-մատենագիտական հրատարակությունների շարքին։ Ընդհանուր առմամբ, հրատարակությունը կարելի է դիտարկել որպես հայ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ տեղեկատվական դաշտը համակարգող աղբյուր, որն օգտակար է ինչպես մասնագիտական հետազոտությունների սկզբնական փուլում գրականության որոնման, այնպես էլ արդեն առկա մատենագիտական տվյալների ճշգրտման և լրացման համար։ Այն կարող է հետաքրքրել գրադարանագետներին, մատենագետներին, մշակութաբաններին, արվեստաբաններին, գրականագետներին, պատմաբաններին, գիտաշխատողներին, ուսանողներին և հայ մշակույթի ու արվեստի վերաբերյալ նոր հրատարակություններով հետաքրքրվող ընթերցողներին։