Պարենային անվտանգության ապահովման և աղքատության նվազեցման հիմնախնդիրների լուծման ուղիները ՀՀ-ում (2011)

Экономика

Ֆինանսատնտեսագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է հետճգնաժամային տնտեսության պայմաններում բանկային ռիսկերի կառավարման հիմնախնդիրների, դրանց գնահատման մեթոդների և ֆինանսական կայունության ապահովման մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տնտեսական ճգնաժամերի ազդեցությունը բանկային համակարգի գործունեության վրա, ֆինանսական շուկաների անկայունության պատճառները և բանկային ռիսկերի առաջացման հիմնական գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում վարկային, իրացվելիության, շուկայական, տոկոսադրույքային, արժութային և գործառնական ռիսկերի առանձնահատկություններին, ինչպես նաև դրանց փոխկապակցվածությանը տնտեսական վերականգնման գործընթացներում։ Վերլուծվում են բանկերի կապիտալի համարժեքության, ակտիվների որակի, վարկային պորտֆելի կառուցվածքի, խնդրահարույց վարկերի և ֆինանսական պարտավորությունների կառավարման հետ կապված հիմնախնդիրները։ Քննարկվում են նաև ռիսկերի բացահայտման, չափման, մշտադիտարկման և վերահսկողության մեթոդները, սթրես-թեստավորման կիրառումը և ներքին վերահսկողության համակարգերի կատարելագործման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են բանկային վերահսկողության միջազգային մոտեցումները, ֆինանսական կարգավորման գործիքները, ռիսկերի կառավարման ռազմավարությունները և ճգնաժամային իրավիճակներին դիմակայելու կազմակերպական մեխանիզմները։ Անդրադարձ է կատարվում հետճգնաժամային ժամանակաշրջանում բանկերի ֆինանսական կայունության ամրապնդմանը, ավանդատուների ու ներդրողների վստահության պահպանմանը, վարկավորման արդյունավետության բարձրացմանը և ֆինանսական համակարգի կայուն զարգացման պայմանների ապահովմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել բանկային գործի, ֆինանսական կառավարման, ռիսկերի գնահատման, ֆինանսական վերահսկողության և մակրոտնտեսական կայունության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

География

Աշխատությունը ներկայացնում է Լեռնային Ղարաբաղի վերաբերյալ համապարփակ տեղեկատու և վերլուծական բնույթի նյութ, որի շրջանակում անդրադարձ է կատարվում տարածաշրջանի աշխարհագրական դիրքին, պատմական զարգացմանը, բնակչությանը, սոցիալ-տնտեսական առանձնահատկություններին, վարչաքաղաքական իրավիճակին և տարածաշրջանի շուրջ ձևավորված պատմական ու քաղաքական գործընթացներին։ Նյութը կարող է դիտարկվել որպես տարածաշրջանի ընդհանուր նկարագիր՝ միավորելով աշխարհագրական, ժողովրդագրական, պատմական և քաղաքական տեղեկատվությունը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի տարածքի պատմական զարգացման ուսումնասիրությունը, քանի որ տարածաշրջանի ներկայիս ընկալումն ու քաղաքական նշանակությունը ձևավորվել են երկարատև և բարդ գործընթացների արդյունքում։ Աշխատության շրջանակում կարող են ներկայացվել բնակավայրերի, վարչական կառուցվածքի, բնակչության կազմի և սոցիալական պայմանների վերաբերյալ տվյալներ, ինչպես նաև տարածաշրջանի բնական պայմանները, լեռնային ռելիեֆը, կլիմայական առանձնահատկությունները և տնտեսական ներուժը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև տարածաշրջանի բնակչության պատմական ու ժողովրդագրական փոփոխությունների ուսումնասիրությունը, ներառյալ բնակչության տեղաշարժերը, համայնքային կառուցվածքը և տարբեր ժամանակաշրջաններում տեղի ունեցած սոցիալական փոփոխությունները։ Նյութը կարող է օգտակար լինել տարածաշրջանի քաղաքական պատմությունը հասկանալու համար, քանի որ անդրադառնում է հակամարտության ձևավորմանն ու զարգացմանը, տարբեր ժամանակաշրջաններում տարածաշրջանի կարգավիճակի շուրջ առաջացած քաղաքական գործընթացներին և դրանց ազդեցությանը տեղի բնակչության կյանքի վրա։ Հատուկ ուշադրության են արժանի նաև պատերազմական գործողությունների, տեղահանությունների, ենթակառուցվածքների փոփոխությունների և սոցիալական հետևանքների հետ կապված հարցերը։ Տարածաշրջանի վերաբերյալ տեղեկատվությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել Հարավային Կովկասի ավելի լայն աշխարհաքաղաքական համատեքստը և հասկանալ, թե ինչպես են պատմական ժառանգությունը, տարածքային հարցերը, բնակչության խնդիրները և միջազգային հարաբերությունները փոխկապակցվում միմյանց հետ։ Աշխատությունը կարող է արժեքավոր լինել պատմության, աշխարհագրության, քաղաքագիտության, միջազգային հարաբերությունների, տարածաշրջանագիտության և ժողովրդագրության ոլորտներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար՝ որպես տարածաշրջանի վերաբերյալ հիմնական փաստական և վերլուծական տեղեկատվությունը համախմբող նյութ։ Այն նաև կարող է ծառայել որպես հիմք հետագա ուսումնասիրությունների համար՝ հատկապես Լեռնային Ղարաբաղի պատմական զարգացման, բնակչության տեղաշարժերի, հակամարտության սոցիալական հետևանքների, տարածաշրջանային անվտանգության և Հարավային Կովկասի քաղաքական գործընթացների համատեքստում։

Лингвистика

Աշխատությունը նվիրված է Բայազետի բարբառի համակողմանի ուսումնասիրությանը և նրա լեզվական առնչությունների բացահայտմանը շրջակա բարբառային համակարգերի հետ։ Հեղինակը վերլուծում է բարբառի ձևավորման պատմական նախադրյալները, հնչյունական, բառապաշարային և քերականական առանձնահատկությունները՝ ներկայացնելով դրա տեղն ու դերը հայերենի բարբառային բազմազանության մեջ։ Քննարկվում են Բայազետի բարբառի փոխազդեցությունները հարակից բարբառների հետ, լեզվական ընդհանրություններն ու տարբերությունները, ինչպես նաև այն գործոնները, որոնք պայմանավորել են տվյալ բարբառի զարգացման ընթացքը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բարբառային բառապաշարի, արտահայտչական միջոցների, խոսվածքային առանձնահատկությունների և լեզվական հնագույն տարրերի պահպանման խնդիրներին։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու տարածաշրջանային լեզվական կապերը, պատմական տեղաշարժերի ազդեցությունը և հայոց լեզվի տարածքային տարբերակների զարգացման օրինաչափությունները։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի հայ բարբառագիտության, լեզվի պատմության և ազգագրական ուսումնասիրությունների համար՝ ներկայացնելով արժեքավոր նյութ ինչպես տեսական, այնպես էլ գործնական հետազոտությունների տեսանկյունից։ Այն նախատեսված է լեզվաբանների, հայագետների, բարբառագետների, պատմաբանների, դասախոսների, ուսանողների և հայոց լեզվի տարածքային առանձնահատկություններով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Финансы

Աշխատությունը նվիրված է ֆինանսական հատվածի և տնտեսական աճի փոխկապակցվածության ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով ֆինանսական համակարգի զարգացման ազդեցությունը տնտեսության արտադրական ներուժի, ներդրումային ակտիվության և երկարաժամկետ զարգացման վրա։ Հետազոտության հիմքում ընկած է այն գաղափարը, որ արդյունավետ գործող ֆինանսական հատվածը կարևոր դեր ունի խնայողությունների ներգրավման, ֆինանսական ռեսուրսների վերաբաշխման և դրանք առավել արդյունավետ ներդրումային ուղղություններ փոխանցելու գործում։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են ֆինանսական հատվածի հիմնական բաղադրիչները՝ բանկային համակարգը, վարկային շուկան, կապիտալի շուկան, ֆինանսական միջնորդները և այլ ֆինանսական ինստիտուտներ, ինչպես նաև դրանց փոխազդեցությունը իրական տնտեսության հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆինանսական միջնորդության միջոցով ձեռնարկությունների և տնային տնտեսությունների ֆինանսավորման հնարավորությունների ընդլայնմանը, քանի որ մատչելի և արդյունավետ ֆինանսական ռեսուրսները կարող են նպաստել ներդրումների, արտադրության և զբաղվածության աճին։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է վարկավորման ծավալների, տոկոսադրույքների, ֆինանսական շուկաների խորության, խնայողությունների և ներդրումների միջև կապերի ուսումնասիրությունը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև ֆինանսական համակարգի զարգացման այն մեխանիզմներին, որոնց միջոցով բարելավվում է կապիտալի բաշխման արդյունավետությունը, նվազում են տեղեկատվական անհամաչափությունները և հեշտանում են տնտեսական գործունեության ֆինանսավորումը։ Միաժամանակ դիտարկվում են ֆինանսական հատվածի հնարավոր բացասական ազդեցությունները, հատկապես այն իրավիճակներում, երբ չափազանց արագ վարկային ընդլայնումը, ֆինանսական անհավասարակշռությունները կամ շուկայական ցնցումները կարող են բացասաբար անդրադառնալ տնտեսական կայունության վրա։ Կարևորվում է ֆինանսական կայունության և տնտեսական աճի միջև հավասարակշռության խնդիրը, քանի որ կայուն ֆինանսական համակարգը երկարաժամկետ զարգացման կարևոր նախապայման է։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու նաև ֆինանսական հատվածի զարգացման և տնտեսական աճի միջև պատճառահետևանքային կապերի բնույթը՝ տարբեր տնտեսական ցուցանիշների և ժամանակային դինամիկայի համադրման միջոցով։ Հետազոտության արդյունքները կարող են հիմք հանդիսանալ ֆինանսական համակարգի զարգացման, վարկավորման և ներդրումային միջավայրի բարելավման, ֆինանսական շուկաների խորացման և տնտեսական քաղաքականության կատարելագործման համար։ Աշխատությունը կարևոր է հատկապես այն տնտեսությունների համար, որտեղ ֆինանսական միջնորդության արդյունավետության բարձրացումը կարող է նպաստել արտադրողականության և մասնավոր ներդրումների աճին։ Այն կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, ֆինանսական վերլուծաբաններին, բանկային ոլորտի մասնագետներին, պետական տնտեսական քաղաքականություն մշակողներին, հետազոտողներին, ինչպես նաև տնտեսագիտության և ֆինանսների համապատասխան ուղղությունների ուսանողներին ու դասախոսներին։

Литература

Այս աշխատությունը վերաբերում է Մուշեղ Գալշոյանի ստեղծագործություններում «կորուսյալ եզերքի» գեղարվեստական պատկերի ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով արևմտահայ հայրենիքի հիշողության, կորուստի ցավի և ազգային ինքնության վերարտադրության թեմատիկ-գեղարվեստական առանձնահատկությունները։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է վերլուծել այն կերպարային և գաղափարական համակարգը, որով Գալշոյանը վերականգնում է պատմական հայրենիքի՝ Մուշի, Սասունի և շրջակա տարածքների հոգևոր ու կենցաղային պատկերները՝ դրանք ներկայացնելով ոչ միայն որպես աշխարհագրական տարածք, այլ որպես հիշողության և ազգային ինքնագիտակցության խորհրդանիշ։ Ուսումնասիրվում են նրա արձակի լեզվաոճական առանձնահատկությունները՝ պարզ, խոսակցական երանգներով հարուստ, բայց խորքային խորհրդանշական բովանդակությամբ, ինչպես նաև կերպարների կառուցման եղանակները, որոնք հաճախ ներկայացնում են գյուղական աշխարհի մարդուն՝ իր ցավով, կորուստով և արժանապատվությամբ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում «կորուսյալ եզերքի» գաղափարի մշակութային և պատմական իմաստներին՝ որպես հիշողության տարածք, որտեղ միահյուսվում են իրականությունն ու գեղարվեստական վերապրումը։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է Գալշոյանի ստեղծագործության դերը հայ գրականության մեջ՝ որպես արևմտահայ թեմատիկայի շարունակող և ազգային հիշողության պահպանման կարևոր գրական ձայն։ Միաժամանակ վերլուծվում է նրա արձակի ազդեցությունը ընթերցողի ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման վրա։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր ներդրում է գրականագիտության ոլորտում՝ բացահայտելով Մուշեղ Գալշոյանի ստեղծագործությունների գեղարվեստական և գաղափարական խորքային շերտերը։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության պղինձ-ոսկու հանքաքարային ապարների միկրոբիոտայի ուսումնասիրությանը, դրանցից միկրոօրգանիզմների առանձնացմանն ու նույնականացմանը, ինչպես նաև մետաղակայուն բակտերիաների, մասնավորապես՝ բացիլների, հատկությունների և մետաղակայունության մեխանիզմների բացահայտմանը։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում է հանքաքարային միջավայրում ձևավորված միկրոօրգանիզմների բազմազանությունը և դրանց հարմարվողականությունը բարձր մետաղական բեռնվածության պայմաններին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հանքաքարային ապարներից մանրէաբանական նմուշների ստացմանը, միկրոօրգանիզմների մեկուսացմանը, մաքուր կուլտուրաների ստացմանը և դրանց տեսակային կամ ցեղային պատկանելիության որոշմանը։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է պղնձի, ոսկու և այլ մետաղների նկատմամբ կայունություն ցուցաբերող բակտերիաների հայտնաբերումը և դրանց ֆիզիոլոգիական ու կենսաքիմիական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը։ Քննարկվում են մետաղակայունության հնարավոր մեխանիզմները, այդ թվում՝ բջջային մակարդակում մետաղների կապումը կամ կուտակումը, արտաբջջային միացությունների ձևավորումը, մետաղների տեղափոխման և հեռացման համակարգերը, ինչպես նաև միկրոօրգանիզմների նյութափոխանակային հարմարվողականությունները։ Հետազոտությունը կարևոր է ոչ միայն հանքավայրերի միկրոբիոլոգիական առանձնահատկությունները հասկանալու, այլև մետաղների կենսաբանական արդյունահանման, հանքարդյունաբերական թափոնների կենսավերականգնման և աղտոտված միջավայրերի մանրէաբանական վերականգնման հնարավորությունների գնահատման տեսանկյունից։ Հայաստանի հանքաքարային ապարների միկրոբիոտայի ուսումնասիրությունը կարող է բացահայտել տեղական պայմաններին հարմարեցված միկրոօրգանիզմների կենսատեխնոլոգիական ներուժը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել մանրէաբանների, կենսատեխնոլոգների, մոլեկուլային կենսաբանների, երկրաբանների, բնապահպանական գիտությունների մասնագետների, հանքարդյունաբերության ոլորտի հետազոտողների և համապատասխան ուղղություններով գիտական աշխատանք կատարող ուսանողների ու ասպիրանտների համար։