Պետական ծառայության միջոցով Հայաստանի Հանրապետության ազգային ժողովի գործառույթների ապահովման արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրները

Медицина

Ազգագրական, պատմաբժշկական և մշակութաբանական բնույթի աշխատությունը նվիրված է Անդրկովկասի որոշ բնակավայրերում ապրող հայերի ժողովրդական բժշկության ավանդույթների, բուժման եղանակների, առողջության և հիվանդությունների վերաբերյալ պատկերացումների, ինչպես նաև սերնդեսերունդ փոխանցված բուժական գիտելիքների ուսումնասիրությանը։ Հրատարակության հիմնական թեման հայ ժողովրդի ավանդական բժշկական մշակույթի առանձնահատկությունների բացահայտումն է՝ հաշվի առնելով տարբեր բնակավայրերի աշխարհագրական պայմանները, կենցաղային սովորույթները, հասարակական հարաբերությունները և տեղական մշակութային ավանդույթները։ Աշխատության շրջանակում հետաքրքրություն են ներկայացնում ժողովրդական բժշկության ձևավորման պատմական նախադրյալները, բուժական փորձի փոխանցման եղանակները, բնության և մարդու առողջության փոխհարաբերության վերաբերյալ պատկերացումները, ինչպես նաև ավանդական բուժման գործելակերպերի տեղը համայնքային կյանքում։ Առանձնահատուկ ուշադրության են արժանի ժողովրդական բժշկության մեջ օգտագործվող բուսական, կենդանական և հանքային ծագման նյութերի վերաբերյալ տեղեկությունները, դրանց պատրաստման ու կիրառման ավանդական ձևերը և տարբեր հիվանդությունների բուժման հետ կապված ժողովրդական պատկերացումները։ Նման նյութերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչպես են մարդիկ պատմականորեն օգտագործել իրենց շրջապատող բնական միջավայրի հնարավորությունները և կուտակված փորձառությունը առողջական խնդիրներին արձագանքելու համար։ Կարևոր տեղ կարող են զբաղեցնել դեղաբույսերի ժողովրդական անվանումները, դրանց ճանաչման և հավաքման ավանդույթները, ինչպես նաև բուսական աշխարհի վերաբերյալ տեղական գիտելիքների արտացոլումը բուժական սովորույթներում։ Հետազոտության թեմատիկան ընդգրկում է նաև հիվանդությունների ծագման վերաբերյալ ժողովրդական բացատրությունները, առողջության պահպանման կենցաղային կանոնները, սննդակարգի և կենսակերպի հետ կապված պատկերացումները, ինչպես նաև հիվանդությունների կանխարգելման ավանդական սովորույթները։ Առանձին հետաքրքրություն են ներկայացնում բուժման գործընթացում կիրառվող ծիսական գործողությունները, աղոթքները, հավատալիքները և խորհրդանշական արարողությունները, որոնք ժողովրդական բժշկության պատմության մեջ հաճախ գոյակցել են գործնական բուժական միջոցների հետ։ Այս երևույթների ուսումնասիրությունը կարևոր է ոչ միայն բժշկության պատմության, այլև հայ ժողովրդի հոգևոր մշակույթի, աշխարհընկալման և կրոնական պատկերացումների հետազոտության տեսանկյունից։ Աշխատության շրջանակում կարող են դիտարկվել նաև ժողովրդական բուժողների, հեքիմների, մանկաբարձների և բուժական գիտելիքներ ունեցող համայնքային այլ անձանց գործունեության առանձնահատկությունները, նրանց հասարակական հեղինակությունը և բուժական փորձի փոխանցման մեխանիզմները։ Ավանդական բժշկության ուսումնասիրության մեջ կարևոր նշանակություն ունեն ընտանիքի և համայնքի դերը, տարեցների կուտակած փորձառությունը, կանանց մասնակցությունը կենցաղային բուժական սովորույթների պահպանմանը և բուժման վերաբերյալ գիտելիքների բանավոր փոխանցումը։ Անդրկովկասի տարբեր բնակավայրերում հայերի ժողովրդական բժշկության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համեմատելու տեղական ավանդույթները, բացահայտելու դրանց ընդհանրություններն ու տարբերությունները և գնահատելու աշխարհագրական ու մշակութային միջավայրի ազդեցությունը բուժական սովորույթների ձևավորման վրա։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունեն լեռնային և հարթավայրային բնակավայրերի բնական պայմանները, տեղական բուսական աշխարհը, բնակչության զբաղմունքները և հարևան ժողովուրդների հետ մշակութային շփումները, որոնք կարող էին ազդել ժողովրդական բժշկության գործելակերպերի բազմազանության վրա։ Հետազոտության թեմատիկան առնչվում է նաև հայ ազգագրության, բանահյուսության և ժողովրդական հավատալիքների ուսումնասիրությանը, քանի որ հիվանդությունների, բուժման և առողջության վերաբերյալ պատկերացումները հաճախ արտահայտվել են ավանդազրույցներում, ասացվածքներում, ծիսական խոսքերում և կենցաղային սովորույթներում։ Պատմամշակութային տեսանկյունից կարևոր է ժողովրդական բժշկության նյութերի դիտարկումը որպես տվյալ ժամանակաշրջանի հասարակական կյանքի և աշխարհընկալման վկայություններ։ Միաժամանակ անհրաժեշտ է տարբերակել պատմականորեն կիրառված բուժական եղանակների ազգագրական արժեքը դրանց բժշկական արդյունավետությունից, քանի որ ավանդական կիրառությունը ինքնին չի հաստատում որևէ միջոցի անվտանգությունն ու բուժական ազդեցությունը։ Աշխատության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է հայկական ավանդական բժշկության վերաբերյալ տեղեկությունների հավաքագրման, համակարգման և պահպանման կարևորությամբ։ Նման նյութերը հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու բժշկական գիտելիքների պատմական զարգացումը, ժողովրդական բուժական փորձի և գիտական բժշկության փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև տարբեր ժամանակաշրջաններում առողջության նկատմամբ հասարակական վերաբերմունքի փոփոխությունները։ Հրատարակությունը կարող է կարևոր սկզբնաղբյուրային նշանակություն ունենալ հատկապես այն սովորույթների և պատկերացումների ուսումնասիրման համար, որոնք ժամանակի ընթացքում փոփոխվել կամ դուրս են եկել առօրյա գործածությունից։ Այն կարող է օգտակար լինել ազգագրագետներին, պատմաբաններին, բժշկության պատմության հետազոտողներին, մշակութաբաններին, բանագետներին, հայագետներին, էթնոբուսաբաններին, ժողովրդական հավատալիքների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետներին, դասախոսներին և ուսանողներին։ Աշխատությունն ունի ազգագրական, պատմաբժշկական, մշակութաբանական և աղբյուրագիտական նշանակություն՝ նպաստելով Անդրկովկասի հայ բնակչության ավանդական բուժական գիտելիքների, առողջության վերաբերյալ ժողովրդական պատկերացումների, տեղական սովորույթների և հայկական մշակութային ժառանգության առանձնահատկությունների առավել խորքային ըմբռնմանը։

Педагогика

Ակունք. Գիտամեթոդական և ուսումնամեթոդական հոդվածների ժողովածու – թիվ 1 (11) աշխատությունը գիտամեթոդական և ուսումնամեթոդական հոդվածների ժողովածու է, որը ներառում է տարբեր հեղինակների ուսումնասիրություններ կրթության տեսության և մանկավարժական պրակտիկայի արդիական խնդիրների վերաբերյալ, այն ներկայացնում է ուսուցման գործընթացի արդյունավետ կազմակերպման մեթոդներ, դասավանդման նորարարական մոտեցումներ, ուսումնական նյութերի մշակման սկզբունքներ և գնահատման համակարգերի կատարելագործման հնարավորություններ, ժողովածուն անդրադառնում է նաև կրթական միջավայրի բարելավմանը, ուսուցիչների մասնագիտական զարգացմանը և ուսուցման որակի բարձրացման գործիքներին, միաժամանակ ընդգծելով գիտական հետազոտությունների և կրթական պրակտիկայի փոխկապակցվածությունը, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր ուսուցիչների, մեթոդիստների և կրթության ոլորտի մասնագետների համար։

История

Աշխատությունը նվիրված է Իրանի բախթիարների էթնոմշակութային առանձնահատկությունների, ավանդական ծեսերի, հավատալիքների և առօրյա կենցաղի ուսումնասիրությանը։ Ներկայացվում են բախթիարների պատմական ձևավորման, բնակության տարածքների, հասարակական կազմակերպման և ավանդական կենսակերպի հիմնական առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ընտանեկան և համայնքային հարաբերություններին, ամուսնության ու հարսանեկան արարողություններին, ծննդյան և թաղման ծեսերին, ժողովրդական տոներին և դրանց խորհրդանշական նշանակությանը։ Դիտարկվում են կրոնական պատկերացումները, ժողովրդական հավատալիքները, սովորույթներն ու ավանդույթները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը համայնքի հոգևոր և հասարակական կյանքի վրա։ Քննարկվում են անասնապահության, քոչվորական և կիսաքոչվորական տնտեսության, բնակարանային պայմանների, ազգային տարազի, սննդի մշակույթի և կենցաղային զբաղմունքների առանձնահատկությունները։ Անդրադարձ է կատարվում բանավոր ժողովրդական ստեղծագործությանը, ավանդական երաժշտությանը, պարերին և մշակութային ժառանգության պահպանման ձևերին։ Կարևորվում է նաև հասարակական փոփոխությունների և արդիականացման ազդեցությունը բախթիարների ավանդական կենսակերպի ու մշակութային ինքնության վրա։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել ազգագրագետների, մշակութաբանների, իրանագետների, մարդաբանների, պատմաբանների և Մերձավոր Արևելքի ժողովուրդների մշակույթով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Другие предметы

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։

Другие предметы

Այս ռեֆերատը ներկայացնում է թատրոնը որպես արվեստի կարևոր և բազմաբնույթ ձև, որն իր մեջ միավորում է գրականությունը, դերասանական խաղը, երաժշտությունը, բեմանկարչությունը և ռեժիսուրան։ Աշխատանքում քննարկվում է թատրոնի ծագումն ու պատմական զարգացումը՝ սկսած հին ժամանակներից մինչև ժամանակակից թատերարվեստը։ Ներկայացվում է, թե ինչպես է թատրոնը ձևավորվել հին ծիսական արարողություններից և հետագայում դարձել հասարակության մշակութային ու հոգևոր կյանքի կարևոր բաղադրիչ։ Ռեֆերատում բացատրվում են թատրոնի հիմնական տեսակները՝ դրամատիկական, երաժշտական, տիկնիկային, օպերային և այլ ձևեր, ինչպես նաև դրանց առանձնահատկություններն ու հասարակական նշանակությունը։ Անդրադարձ է կատարվում դերասանի, ռեժիսորի և բեմադրիչի դերին, ներկայացման ստեղծման փուլերին և հանդիսատեսի հետ կենդանի հաղորդակցության կարևորությանը։ Ներկայացվում է նաև թատրոնի դաստիարակչական և կրթական նշանակությունը, քանի որ այն նպաստում է մարդու գեղագիտական ճաշակի, մտածողության, հուզական աշխարհի և բարոյական արժեքների ձևավորմանը։ Աշխատանքում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայկական թատրոնի զարգացման պատմությանը, նշանավոր թատերական գործիչներին և ազգային բեմարվեստի ձեռքբերումներին։ Քննարկվում է նաև ժամանակակից թատրոնի դերը հասարակական կյանքում, նոր տեխնոլոգիաների ազդեցությունը բեմարվեստի վրա և արվեստի այս ձևի շարունակական զարգացումը։ Ռեֆերատը կարող է օգտակար լինել արվեստով, մշակույթով և թատերագիտությամբ հետաքրքրվող ուսանողների, աշակերտների և ընթերցողների համար, քանի որ այն ներկայացնում է թատրոնի պատմությունը, նշանակությունը և ազդեցությունը մարդու հոգևոր ու մշակութային կյանքի վրա։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է կաթնասունների արյան և տարբեր հյուսվածքների օքսիդատիվ վնասման մեխանիզմների ուսումնասիրությանը՝ հիպոգլիկեմիայի և հիպերգլիկեմիայի պայմաններում առաջացող կենսաքիմիական ու ֆիզիոլոգիական փոփոխությունների համատեքստում։ Քննարկվում են օրգանիզմում գլյուկոզայի մակարդակի կարգավորման առանձնահատկությունները, ածխաջրային նյութափոխանակության խանգարումները և դրանց ազդեցությունը բջիջների օքսիդավերականգնման հավասարակշռության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ակտիվ թթվածնային միացությունների առաջացման գործընթացներին, ազատ ռադիկալների մասնակցությամբ ընթացող ռեակցիաներին և օքսիդատիվ սթրեսի զարգացման հիմնական մեխանիզմներին։ Ուսումնասիրվում են բջջային թաղանթների լիպիդների գերօքսիդացումը, սպիտակուցների օքսիդատիվ փոփոխությունները, նուկլեինաթթուների հնարավոր վնասումները և դրանց ազդեցությունը բջիջների կառուցվածքային ու գործառական ամբողջականության վրա։ Դիտարկվում են արյան ձևավոր տարրերի, մասնավորապես էրիթրոցիտների, օքսիդատիվ վնասման առանձնահատկությունները, հեմոգլոբինի վիճակի փոփոխությունները և հակաօքսիդանտային պաշտպանության համակարգերի գործունեությունը։ Կարևորվում են հիպոգլիկեմիայի և հիպերգլիկեմիայի պայմաններում նյութափոխանակային գործընթացների տարբերությունները, էներգետիկ հավասարակշռության խանգարումները և հյուսվածքների զգայունությունը օքսիդատիվ ազդեցությունների նկատմամբ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել ֆերմենտային և ոչ ֆերմենտային հակաօքսիդանտային համակարգերը, այդ թվում՝ սուպերօքսիդդիսմուտազի, կատալազի, գլուտաթիոնային համակարգի և կենսաբանական այլ պաշտպանական գործոնների նշանակությունը։ Անդրադարձ է կատարվում օքսիդատիվ սթրեսի կենսաքիմիական ցուցանիշների որոշման, հյուսվածքային փոփոխությունների գնահատման և պաշտպանական մեխանիզմների արդյունավետության ուսումնասիրման փորձարարական մեթոդներին։ Առանձնացվում են գլյուկոզայի անբավարարության և ավելցուկի պայմաններում առաջացող բջջային վնասումների ընդհանրություններն ու տարբերությունները, ինչպես նաև դրանց կանխարգելման հնարավոր կենսաքիմիական ուղիները։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի օքսիդատիվ սթրեսի, նյութափոխանակային խանգարումների և օրգանիզմի հակաօքսիդանտային պաշտպանության մեխանիզմների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել կենսաքիմիկոսների, ֆիզիոլոգների, կենսաբանների, էնդոկրինոլոգների, բժշկագիտության հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։