Փոխաբերությունը փիլիսոփայական գիտելիքի համակարգում

Технология

Աշխատությունը նվիրված է ոչ ստանդարտ աշխատանքային պայմաններում գործող ինտեգրալ սխեմաների նախագծման միջոցների, մեթոդների և մոդելավորման մոտեցումների մշակմանը։ Հետազոտության առանցքում էլեկտրոնային սխեմաների այնպիսի նախագծման խնդիրներն են, որոնց դեպքում անհրաժեշտ է ապահովել սարքերի կայուն և կանխատեսելի աշխատանք սովորական շահագործման միջավայրից տարբերվող արտաքին պայմաններում։ Դիտարկվում է ջերմաստիճանի, սնուցման լարման, տեխնոլոգիական պարամետրերի և այլ արտաքին կամ ներքին գործոնների փոփոխությունների հնարավոր ազդեցությունը ինտեգրալ սխեմաների էլեկտրական բնութագրերի, արագագործության, էներգասպառման և հուսալիության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում նախագծման փուլում այդ ազդեցությունները գնահատելու և սխեմայի վարքը կանխատեսելու համար անհրաժեշտ մաթեմատիկական մոդելների ու ավտոմատացված գործիքների ձևավորմանը։ Քննվում են ինտեգրալ սխեմաների տարրերի պարամետրային փոփոխությունները և դրանց ազդեցությունը ամբողջ համակարգի աշխատանքի վրա՝ հաշվի առնելով, որ ոչ ստանդարտ պայմաններում նույնիսկ առանձին բաղադրիչների բնութագրերի շեղումները կարող են փոխել սխեմայի ընդհանուր գործառնական հատկությունները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է սխեմատեխնիկական մոդելավորման կատարելագործումը՝ տարբեր աշխատանքային ռեժիմների և հնարավոր սահմանային վիճակների վերլուծության համար։ Կարևորվում են նաև նախագծային լուծումների կայունության գնահատման, սխալների վաղ հայտնաբերման և նախագծման տարբերակների համեմատական վերլուծության խնդիրները։ Ավտոմատացված նախագծման միջոցների կիրառումը հնարավորություն է տալիս դեռևս նախագծային փուլում ուսումնասիրել բազմաթիվ հնարավոր պայմաններ և ընտրել այնպիսի կառուցվածքային ու սխեմատեխնիկական լուծումներ, որոնք առավել համապատասխան են սահմանված պահանջներին։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել մոդելների ճշգրտության և հաշվարկային արդյունավետության միջև հավասարակշռությանը, քանի որ բարդ ֆիզիկական երևույթների մանրամասն ներկայացումը մեծացնում է հաշվարկային ռեսուրսների պահանջը։ Քննվում են նախագծման գործընթացում օգտագործվող տվյալների կազմակերպման, տարրերի մոդելների ձևավորման, սխեմայի տարբեր հանգույցների փոխազդեցության և արդյունքների ավտոմատ վերլուծության հարցերը։ Հետազոտությունը կարող է ներառել նաև նախագծված միջոցների արդյունավետության գնահատում տարբեր տիպի ինտեգրալ սխեմաների մոդելավորման միջոցով՝ համեմատելով ստացված արդյունքները սահմանված աշխատանքային պահանջների հետ։ Նման մոտեցումները կարևոր են այն էլեկտրոնային համակարգերի համար, որոնց շահագործման միջավայրը կարող է բնութագրվել զգալի փոփոխականությամբ և որտեղ անհրաժեշտ է բարձրացնել սարքավորումների աշխատանքային կայունությունն ու հուսալիությունը։ Աշխատությունը նպաստում է ինտեգրալ սխեմաների համակարգչային նախագծման և մոդելավորման մեթոդների զարգացմանը՝ միավորելով միկրոէլեկտրոնիկայի, սխեմատեխնիկայի, հուսալիության տեսության և ավտոմատացված նախագծման համակարգերի մոտեցումները։

История

Այս հրատարակությունը 1912 թվականի մայիսի 11-ին Բաքվի Հայոց մարդասիրական ընկերության վարչության նիստի արձանագրությունից կատարված քաղվածք է և կարևոր սկզբնաղբյուր է 20-րդ դարի սկզբի Բաքվի հայ համայնքի հասարակական, բարեգործական և կազմակերպական կյանքի ուսումնասիրության համար։ Փաստաթղթային բնույթը հնարավորություն է տալիս այն դիտարկել ոչ թե որպես ընդհանուր պատմական նկարագրություն, այլ որպես կոնկրետ ժամանակաշրջանում գործող հայկական հասարակական կազմակերպության կառավարման, որոշումների ընդունման և համայնքային խնդիրների լուծման մասին անմիջական վկայություն։ Նման արձանագրությունները արժեքավոր են հատկապես այն պատճառով, որ արտացոլում են կազմակերպության առօրյա գործունեությունը, վարչական կառուցվածքը, քննարկվող հարցերի շրջանակը և համայնքի տարբեր սոցիալական խմբերի նկատմամբ իրականացվող աջակցության ձևերը։ Բաքուն 19-րդ դարի վերջին և 20-րդ դարի սկզբին Կովկասի կարևորագույն տնտեսական կենտրոններից էր, իսկ նավթարդյունաբերության արագ զարգացումը քաղաք էր բերել տարբեր ազգությունների ներկայացուցիչների և ձևավորել բազմազան հասարակական միջավայր։ Այդ պայմաններում հայկական համայնքը ստեղծել էր կրթական, մշակութային, կրոնական և բարեգործական բազմաթիվ կառույցներ, որոնք նպաստում էին համայնքի ներքին կազմակերպվածությանը և սոցիալական խնդիրների լուծմանը։ Մարդասիրական ընկերության գործունեությունը պետք է դիտարկել հենց այս լայն համայնքային համակարգի շրջանակում։ Փաստաթուղթը կարևոր է նախևառաջ կազմակերպության կառավարման պատմության տեսանկյունից։ Վարչության նիստերի արձանագրություններից կատարված քաղվածքները սովորաբար ներկայացնում են ընդունված որոշումները կամ քննարկված հարցերը՝ հնարավորություն տալով հասկանալու, թե ինչպիսի խնդիրներ էին տվյալ պահին համարվում առաջնահերթ։ Դրանց միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել վարչության անդամների գործունեությունը, որոշումների ընդունման ընթացակարգերը, կազմակերպության ներքին կարգապահությունը և տարբեր հարցերի վերաբերյալ ձևավորված մոտեցումները։ Բարեգործական կազմակերպությունների հիմնական նպատակներից էր հասարակության սոցիալապես անապահով անդամներին աջակցելը։ Այդպիսի գործունեությունը կարող էր ներառել նյութական օգնություն, հիվանդների կամ տարեցների խնամք, կրթական աջակցություն, որբերի և անապահով ընտանիքների հովանավորում, ինչպես նաև այլ սոցիալական ծրագրեր։ Փաստաթղթում արձանագրված որոշումները կարող են հնարավորություն տալ պարզելու, թե այդ ուղղություններից որոնք էին առավել կարևոր տվյալ ժամանակաշրջանում և ինչպիսի միջոցներով էր կազմակերպությունը փորձում իրականացնել իր մարդասիրական առաքելությունը։ Հրատարակությունը կարևոր է նաև Բաքվի հայ համայնքի սոցիալական կառուցվածքի ուսումնասիրության համար։ Բարեգործական կազմակերպության դիմումներն ու որոշումները հաճախ կապված էին կոնկրետ անձանց կամ ընտանիքների սոցիալական վիճակի հետ։ Այդպիսի նյութերը հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել համայնքում առկա սոցիալական խնդիրների, տնտեսական դժվարությունների և փոխօգնության ավանդույթների մասին։ Միաժամանակ դրանք ցույց են տալիս, թե ինչպես էր համայնքը կազմակերպական մեխանիզմների միջոցով արձագանքում առանձին մարդկանց կարիքներին։ Փաստաթուղթը կարող է արժեքավոր լինել նաև հայկական բարեգործության պատմության տեսանկյունից։ 19-րդ դարի վերջի և 20-րդ դարի սկզբի հայ հասարակական կյանքում բարեգործական ընկերությունները կարևոր դեր էին կատարում՝ լրացնելով պետական կամ համայնքային սոցիալական աջակցության սահմանափակ հնարավորությունները։ Դրանք հաճախ հիմնվում էին անդամավճարների, նվիրատվությունների և բարեգործական միջոցառումների միջոցով հավաքվող միջոցների վրա։ Նման կառույցների գործունեության ուսումնասիրությունը թույլ է տալիս հասկանալ, թե ինչպես էին ձևավորվում հասարակական համերաշխության և փոխօգնության մեխանիզմները։ Արձանագրության լեզուն և ձևը ևս ունեն աղբյուրագիտական նշանակություն։ Փաստաթուղթը կազմված է ժամանակաշրջանին բնորոշ արևելահայերեն-ռուսերեն վարչական և գրագրական միջավայրի պայմաններում, ինչը կարող է հետաքրքրել նաև հայոց գրավոր լեզվի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին։ Անվանումների, պաշտոնների, կազմակերպական եզրերի և վարչական ձևակերպումների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել տվյալ ժամանակաշրջանի հայ հասարակական կազմակերպությունների պաշտոնական գրագրության առանձնահատկությունների մասին։ Փաստաթուղթը կարող է օգտակար լինել նաև Բաքվի հայ համայնքի ինստիտուցիոնալ պատմությունը վերականգնելու համար։ Առանձին կազմակերպությունների մասին ամբողջական պատմական նկարագրությունները միշտ չէ, որ պահպանվել են, մինչդեռ նիստերի արձանագրությունները հնարավորություն են տալիս աստիճանաբար վերականգնել դրանց գործունեության ժամանակագրությունը։ Տարբեր տարիների արձանագրությունների համադրումը կարող է ցույց տալ կազմակերպության առաջնահերթությունների փոփոխությունը, ֆինանսական հնարավորությունների զարգացումը, անդամների կազմը և արտաքին իրադարձությունների ազդեցությունը համայնքային կյանքի վրա։ 1912 թվականը հատկապես հետաքրքիր ժամանակաշրջան է, քանի որ այն նախորդում է Առաջին համաշխարհային պատերազմի և Ռուսական կայսրության քաղաքական ու սոցիալական խոշոր փոփոխություններին։ Այդ պատճառով նման փաստաթուղթը կարող է ծառայել որպես համեմատական հիմք՝ հասկանալու, թե ինչպիսին էր Բաքվի հայ համայնքի կազմակերպական կյանքը նախապատերազմյան տարիներին և ինչպես այն հետագայում փոխվեց տարածաշրջանային ու քաղաքական ցնցումների ազդեցությամբ։ Մարդասիրական ընկերության գործունեությունը կարելի է դիտարկել նաև ավելի լայն՝ քաղաքային հասարակության զարգացման համատեքստում։ Բարեգործական ընկերությունները ոչ միայն օգնություն էին տրամադրում կարիքավորներին, այլև ձևավորում էին հասարակական նախաձեռնության, ինքնակազմակերպման և համայնքային պատասխանատվության մշակույթ։ Դրանց միջոցով մարդիկ հնարավորություն էին ստանում մասնակցել իրենց համայնքի սոցիալական խնդիրների լուծմանը, ֆինանսավորել կրթական կամ մշակութային ծրագրեր և աջակցել հասարակության առավել խոցելի խմբերին։ Այսպիսով, փաստաթղթի նշանակությունը չի սահմանափակվում վարչական մեկ նիստի բովանդակությամբ․ այն հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու քաղաքային հասարակության ինքնակազմակերպման մեխանիզմները։ Ընդհանուր առմամբ, այս քաղվածքը արժեքավոր պատմական սկզբնաղբյուր է 1912 թվականի Բաքվի հայկական համայնքի հասարակական և բարեգործական կյանքի ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտագործվել Բաքվի հայ համայնքի պատմության, հայկական բարեգործական կազմակերպությունների գործունեության, սոցիալական փոխօգնության ավանդույթների, հասարակական ինքնակազմակերպման, 20-րդ դարի սկզբի Կովկասի քաղաքային կյանքի և հայ հասարակական կազմակերպությունների պատմության հետազոտություններում։ Փաստաթղթի առավելությունը դրա անմիջականությունն է․ այն հնարավորություն է տալիս համայնքի գործունեությունը դիտարկել հենց կազմակերպության վարչական որոշումների և գործնական աշխատանքի մակարդակում՝ լրացնելով տվյալ ժամանակաշրջանի վերաբերյալ ընդհանուր պատմական ուսումնասիրությունները։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է տարբեր ծագում ունեցող էլիսիտորների ազդեցության ուսումնասիրությանը բուսական երկրորդային նյութափոխանակության գործընթացների, մասնավորապես՝ հիպերիցինների և պոդոֆիլոտոքսինների կենսասինթեզի նյութափոխանակային ուղիների վրա։ Քննարկվում են կենսաբանական ակտիվ բնական միացությունների առաջացման կենսաքիմիական և մոլեկուլային մեխանիզմները, բույսերի պաշտպանական պատասխանների կարգավորման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև արտաքին ազդակների դերը երկրորդային մետաբոլիտների կուտակման գործընթացում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կենսածին և ոչ կենսածին էլիսիտորների ազդեցությանը բուսական բջիջների նյութափոխանակային ակտիվության, ֆերմենտային համակարգերի և կենսասինթեզի հետ կապված գեների արտահայտման վրա։ Ուսումնասիրվում են բուսական հյուսվածքների և բջջային կուլտուրաների օգտագործման հնարավորությունները կենսաբանորեն ակտիվ նյութերի ստացման նպատակով, ինչպես նաև դրանց արտադրության արդյունավետության բարձրացման կենսատեխնոլոգիական մոտեցումները։ Անդրադարձ է կատարվում հիպերիցինների և պոդոֆիլոտոքսինների կենսաբանական հատկություններին, դրանց դեղագործական նշանակությանը և կենսասինթեզի գործընթացների կարգավորման հնարավորություններին։ Կարևորվում են էլիսիտորների տեսակի, խտության և ազդեցության տևողության ընտրությունը, նյութափոխանակային փոփոխությունների գնահատումը, կենսաքիմիական վերլուծության մեթոդների կիրառումը և նպատակային միացությունների կուտակման օպտիմալ պայմանների բացահայտումը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել կենսաքիմիկոսների, բուսաբանների, մոլեկուլային կենսաբանների, կենսատեխնոլոգների, դեղագործական հետազոտությունների մասնագետների, գիտաշխատողների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Другие предметы

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է տեխնիկական գիտությունների ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նախատեսված ուսանողների, դասախոսների, գիտաշխատողների և մասնագետների համար։ Ցանկում ընդգրկված են մեքենաշինությանը, էլեկտրատեխնիկային, էլեկտրոնիկային, էներգետիկային, շինարարությանը, ավտոմատացման համակարգերին, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներին և տեխնիկական այլ ուղղություններին վերաբերող աշխատություններ, որոնք արտացոլում են գիտատեխնիկական առաջընթացի ժամանակակից միտումները և ոլորտի զարգացման հիմնական ուղղությունները։ Հրատարակությունը ծառայում է որպես տեղեկատվական ռեսուրս, որը հնարավորություն է տալիս արագ ծանոթանալ նոր գրականությանը, ստանալ անհրաժեշտ մատենագիտական տվյալներ և ընտրել համապատասխան աղբյուրներ ուսումնական, գիտահետազոտական և մասնագիտական գործունեության համար։ Այն նպաստում է տեխնիկական գիտելիքների տարածմանը, մասնագիտական իրազեկվածության բարձրացմանը և գիտատեխնիկական տեղեկատվության հասանելիության ապահովմանը։

История

Ցեղակրոն աշխատությունը նվիրված է հայ ազգային ինքնության, հայրենասիրության և ազգագրական գաղափարների ուսումնասիրմանը՝ ներկայացնելով Նժդեհի մտավոր և քաղաքական մտածողությունը, նրա հայ ժողովրդի և ազգային արժեքների պահպանության ու ամրապնդման նկատմամբ նվիրումն ու պայքարը։ Գրքում մանրամասնորեն ներկայացվում են Նժդեհի հայ ազգային շարժմանն ու ազգային ինքնագիտակցության ձևավորմանն ուղղված գաղափարները, նրա հայ ժողովրդի քաղաքական, մշակութային և ռազմական դերի վերլուծությունը, ինչպես նաև նրա փիլիսոփայական հայացքները ազգի կայացման, բարօրության և անկախության ապահովման ուղղությամբ։ Հեղինակը շեշտադրում է Ցեղակրոն ուսմունքի սկզբունքները, ազգային բարոյական արժեքների և պատասխանատվության կարևորությունը, ինչպես նաև դիտարկում է Նժդեհի ազդեցությունը ժամանակակից հայ մտավոր և քաղաքական կյանքի վրա։ Աշխատությունը համադրում է պատմական փաստերի վերլուծությունը, անձնական հիշատակությունների և հրապարակախոսական նյութերի ուսումնասիրությունը, տրամադրում ընթերցողին ամբողջական պատկերացում նրա ուսմունքի, գաղափարների և գործի մասին։ Գիրքը նախատեսված է թե ուսանողների, թե պատմաբանների, թե հայ ազգային մտածողության մեջ հետաքրքրված ընթերցողների համար՝ նպաստելով ազգային ինքնագիտակցության խորացմանը և ազգային արժեքների պահպանմանը։

Лингвистика

Նախատեսված է բուհերի ուսանողների համար և նպատակ ունի զարգացնել հայոց լեզվի գործնական կիրառման հմտությունները՝ զուգահեռ ամրապնդելով տեսական գիտելիքները։ Գիրքը կառուցված է թեմատիկ բաժիններով, որոնք ընդգրկում են հայոց լեզվի հիմնական կառուցվածքային մակարդակները՝ ուղղագրություն, կետադրություն, ձևաբանություն, շարահյուսություն և բառագիտություն՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով դրանց կիրառությանը ակադեմիական և մասնագիտական գրավոր խոսքում։ Յուրաքանչյուր բաժին ուղեկցվում է բազմազան վարժություններով, վերլուծական առաջադրանքներով և ինքնաստուգման հարցերով, որոնք նպաստում են ուսանողների լեզվական մտածողության զարգացմանը և սխալների ինքնուրույն հայտնաբերմանն ու ուղղմանը։ Հեղինակը շեշտադրում է գրագետ խոսքի կարևորությունը գիտական և մասնագիտական գործունեության մեջ՝ ցույց տալով, թե ինչպես է լեզվական ճշգրտությունը ազդում մտքի հստակության և հաղորդակցության արդյունավետության վրա։ Աշխատությունը նաև օգնում է ուսանողներին կատարելագործել իրենց գրավոր խոսքը, ձևավորել լեզվական նորմերի ճիշտ ընկալում և կիրառել դրանք տարբեր ակադեմիական իրավիճակներում։ Գիրքը նախատեսված է բուհական ուսանողների, լեզվաբանության և բանասիրության մասնագիտություններով սովորողների համար՝ ծառայելով որպես գործնական և մեթոդական կարևոր ուղեցույց հայոց լեզվի խորացված ուսումնասիրության համար։