Позднее творчество Михаила Дудина (конец 70-х, начало 90-х годов)

История

Այս ծավալուն պատմագրական աշխատությունը նվիրված է Միքայել Ասորի պատրիարքի ժամանակագրական ժառանգությանը, որը կարևոր տեղ է զբաղեցնում Մերձավոր Արևելքի քրիստոնեական պատմության և միջնադարյան պատմագրության ուսումնասիրության մեջ։ Միքայել Ասորին, որը հայտնի է նաև որպես Միքայել Մեծ, XII դարի ասորի եկեղեցական գործիչ և պատմագիր էր։ Նրա պատմական երկը կարևոր աղբյուր է քրիստոնեական Արևելքի քաղաքական, կրոնական և հասարակական կյանքի վերաբերյալ տեղեկությունների ուսումնասիրման համար։ Ժամանակագրական շարադրանքի հիմքում ընկած է պատմական իրադարձությունների հաջորդական ներկայացման սկզբունքը, որը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու տարբեր ժամանակաշրջաններում տեղի ունեցած քաղաքական փոփոխությունները, պետությունների և իշխանությունների փոխհարաբերությունները, եկեղեցական հաստատությունների զարգացումը և քրիստոնեական համայնքների պատմական փորձառությունը։ Աշխատության նշանակությունը պայմանավորված է ոչ միայն պատմական իրադարձությունների արձանագրմամբ, այլև այն հանգամանքով, որ միջնադարյան ժամանակագիրները հաճախ պահպանել են տեղեկություններ, որոնք կարևոր են տարածաշրջանի ժողովուրդների, եկեղեցիների և մշակույթների անցյալի վերակազմության համար։ Միքայել Ասորու պատմագրական ժառանգությունն առանձնահատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում ասորի, հայ և բյուզանդական պատմական ավանդույթների փոխհարաբերությունների ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Նրա աշխատության մեջ պահպանված տեղեկությունները կարող են օգտակար լինել Մերձավոր Արևելքի քրիստոնեական աշխարհի պատմությունը, եկեղեցական հարաբերությունները, քաղաքական հակամարտությունները և տարածաշրջանի հասարակական զարգացումները համադրական եղանակով ուսումնասիրելու համար։ Նման ժամանակագրությունները հնարավորություն են տալիս հասկանալու, թե ինչպես էին միջնադարյան հեղինակները մեկնաբանում իրենց ժամանակի իրադարձությունները, ինչ նշանակություն էին տալիս կրոնական գործոնին և ինչպես էին պատմական ընթացքը կապում եկեղեցու ու քրիստոնեական համայնքների ճակատագրի հետ։ Հրատարակությունը կարևոր է նաև հայագիտության համար, քանի որ Միքայել Ասորու հաղորդումները կարող են արժեքավոր համեմատական նյութ տրամադրել Հայաստանի և հարակից տարածքների քաղաքական ու եկեղեցական պատմության ուսումնասիրման ընթացքում։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում պատմաբանների, ասորագիտությամբ զբաղվող մասնագետների, հայագետների, աստվածաբանների և միջնադարյան աղբյուրների հետազոտողների համար։ Այն կարող է օգտագործվել որպես պատմական սկզբնաղբյուր՝ տարբեր հեղինակների հաղորդումները համադրելու, պատմական իրադարձությունների ժամանակագրությունը ճշգրտելու և քրիստոնեական Արևելքի պատմական հիշողության առանձնահատկությունները բացահայտելու նպատակով։ Հրատարակության ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև ձեռագրային ու տպագիր պատմական ժառանգության պահպանման և գիտական շրջանառության տեսանկյունից, քանի որ միջնադարյան պատմագրական երկերի տպագիր հրատարակությունները նպաստում են դրանց հասանելիությանը և հետագա ուսումնասիրություններին։ Ընդհանուր առմամբ, այս աշխատությունը ներկայացնում է պատմական ու եկեղեցական տեղեկությունների կարևոր հավաքածու, որն արժեքավոր է միջնադարյան Մերձավոր Արևելքի պատմության, քրիստոնեական համայնքների զարգացման և տարածաշրջանի ժողովուրդների պատմական փոխազդեցությունների ուսումնասիրության համար։

Право

Գիտական աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում բժշկական կազմակերպությունների գույքային պատասխանատվության իրավական կարգավորման, դրա կիրառման առանձնահատկությունների և առողջապահական ծառայությունների մատուցման ընթացքում առաջացող քաղաքացիաիրավական հարաբերությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակներում քննության են առնվում բժշկական կազմակերպությունների գույքային պատասխանատվության հասկացությունը, իրավական բնույթը, առաջացման հիմքերը և իրականացման պայմանները՝ առողջապահության ոլորտում պացիենտների իրավունքների պաշտպանության և բժշկական ծառայությունների որակի ապահովման համատեքստում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բժշկական օգնության և սպասարկման ընթացքում պատճառված վնասի հատուցման իրավական մեխանիզմներին, բժշկական կազմակերպությունների և պացիենտների միջև ձևավորվող պայմանագրային ու արտապայմանագրային հարաբերություններին, ինչպես նաև բժշկական գործունեության արդյունքում առաջացող քաղաքացիաիրավական պարտավորություններին։ Ուսումնասիրվում են գույքային պատասխանատվության առաջացման համար անհրաժեշտ իրավական պայմանները, մասնավորապես՝ վնասի առկայությունը, հակաիրավական վարքագիծը, պատճառահետևանքային կապը և մեղքի նշանակությունը՝ հաշվի առնելով պատասխանատվության տարբեր իրավական հիմքերի առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են բժշկական սխալների, մասնագիտական պարտականությունների ոչ պատշաճ կատարման, բուժօգնության կազմակերպման թերությունների և առողջապահական ծառայությունների մատուցման ընթացքում առաջացող այլ իրավական խնդիրների հետևանքով պատճառված վնասի փոխհատուցման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում պացիենտի կյանքի և առողջության պաշտպանության իրավական երաշխիքներին, բժշկական միջամտության վերաբերյալ տեղեկացված համաձայնության նշանակությանը, բժշկական տեղեկատվության տրամադրման պարտականությանը և պացիենտների իրավունքների խախտման դեպքում իրավական պաշտպանության միջոցներին։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է բժշկական կազմակերպությունների պատասխանատվության և բուժաշխատողների անհատական մասնագիտական պատասխանատվության փոխհարաբերությունների ուսումնասիրությունը՝ հաշվի առնելով աշխատանքային հարաբերությունների, կազմակերպական պարտականությունների և բժշկական գործունեության առանձնահատկությունները։ Դիտարկվում են բժշկական կազմակերպությունների գույքային պատասխանատվության սահմանների որոշման, պատճառված նյութական և ոչ նյութական վնասի գնահատման, փոխհատուցման չափի սահմանման և համապատասխան պահանջների դատական պաշտպանության հետ կապված հիմնախնդիրները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական օրենսդրության և առողջապահական ոլորտը կարգավորող իրավական ակտերի փոխկապակցվածությանը, դրանց կիրառման ընթացքում առաջացող մեկնաբանական դժվարություններին և իրավակիրառ պրակտիկայի կատարելագործման անհրաժեշտությանը։ Քննության են առնվում նաև բժշկական կազմակերպությունների պատասխանատվության ապահովագրության հնարավորությունները, մասնագիտական ռիսկերի կառավարման մեխանիզմները, բժշկական ծառայությունների որակի ներքին վերահսկողության նշանակությունը և իրավական վեճերի կանխարգելման կազմակերպական միջոցները։ Կարևորվում են բժշկական գործունեության առանձնահատուկ ռիսկայնությունը, բուժման արդյունքների կանխատեսելիության սահմանափակումները և բժշկական միջամտության անբարենպաստ հետևանքների ու իրավական պատասխանատվություն առաջացնող խախտումների տարբերակման անհրաժեշտությունը։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակում դիտարկվում են միջազգային իրավական փորձի ուսումնասիրության, պացիենտների իրավունքների պաշտպանության արդյունավետ մեխանիզմների ներդրման և Հայաստանի Հանրապետության առողջապահական օրենսդրության կատարելագործման հնարավորությունները։ Հետազոտությունը կարող է նպաստել բժշկական կազմակերպությունների գույքային պատասխանատվության իրավական հիմքերի հստակեցմանը, վնասի հատուցման մեխանիզմների զարգացմանը, առողջապահական ծառայությունների մատուցման իրավական անվտանգության բարձրացմանը և պացիենտների ու բժշկական կազմակերպությունների օրինական շահերի հավասարակշռված պաշտպանության ապահովմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել իրավաբանների, քաղաքացիական և բժշկական իրավունքի մասնագետների, փաստաբանների, դատավորների, առողջապահական կազմակերպությունների ղեկավարների, բժշկական գործունեության իրավական կարգավորման հարցերով զբաղվող հետազոտողների, գիտաշխատողների, ասպիրանտների և ուսանողների, ինչպես նաև առողջապահության ոլորտում իրավական պատասխանատվության և պացիենտների իրավունքների պաշտպանության հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Технология

Ջերմաէներգետիկական և ինժեներատեխնիկական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է շոգեգազատուրբինային տեղակայանքի աշխատանքային ռեժիմների հետազոտությանը և դրանց լավարկման գիտատեխնիկական հիմունքների մշակմանը՝ Երևանի ջերմաէլեկտրակենտրոնի (ԵրՋԷԿ) օրինակով։ Քննության են առնվում շոգեգազատուրբինային տեղակայանքների կառուցվածքը, աշխատանքի սկզբունքները, գազատուրբինային և շոգետուրբինային ցիկլերի փոխկապակցվածությունը և դրանց նշանակությունը էլեկտրական ու ջերմային էներգիայի արդյունավետ արտադրության գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տեղակայանքի հիմնական սարքավորումների աշխատանքային բնութագրերին, էներգետիկական բեռնվածության փոփոխություններին և շահագործման տարբեր պայմաններում ջերմատեխնիկական ցուցանիշների ձևավորմանը։ Վերլուծվում են վառելիքի ծախսի, օգտակար գործողության գործակցի, ջերմային կորուստների, գազերի ջերմաստիճանի և շոգու պարամետրերի ազդեցությունները տեղակայանքի ընդհանուր էներգետիկական արդյունավետության վրա։ Քննարկվում են աշխատանքային ռեժիմների կարգավորման, սարքավորումների համատեղ աշխատանքի համաձայնեցման, մասնակի բեռնվածության պայմաններում արդյունավետության պահպանման և շահագործման հուսալիության բարձրացման հիմնախնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել ջերմադինամիկական հաշվարկների, էներգետիկական հաշվեկշիռների կազմման, աշխատանքային գործընթացների մաթեմատիկական մոդելավորման և տարբեր շահագործման ռեժիմների համեմատական գնահատման մեթոդները։ Անդրադարձ է կատարվում ԵրՋԷԿ-ի շոգեգազատուրբինային տեղակայանքի աշխատանքի լավարկման հնարավորություններին, էներգառեսուրսների խնայողությանը, արտադրության տնտեսական արդյունավետության բարձրացմանը և շրջակա միջավայրի վրա ազդեցությունների նվազեցմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ջերմաէներգետիկայի, էներգետիկական սարքավորումների շահագործման, ջերմատեխնիկայի, էներգահամակարգերի կառավարման և էլեկտրակայանների աշխատանքային ռեժիմների հետազոտությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Культура

Հրատարակությունը նվիրված է հայկական գեղագրությանը՝ հայ գրերի գեղեցիկ, կանոնավոր և ներդաշնակ գրության արվեստին։ Գեղագրությունը հայ գրավոր մշակույթի կարևոր բաղադրիչներից է, որը միավորում է գրի ձևերի ճշգրտությունը, գեղագիտական արտահայտչականությունը և գրավոր ժառանգության պահպանման ավանդույթները։ Հայկական այբուբենի ստեղծումից ի վեր հայագիր ձեռագրերն ու գրավոր հուշարձանները դարձել են ոչ միայն գիտելիքի և գրականության փոխանցման միջոցներ, այլև ինքնատիպ գեղարվեստական արժեքներ։ Հայ գրչության զարգացման ընթացքում ձևավորվել են գրատեսակների, տառաձևերի և գրության եղանակների բազմազան ավանդույթներ, որոնք արտացոլում են տարբեր ժամանակաշրջանների գեղագիտական պատկերացումները, գրիչների վարպետությունն ու ձեռագրական մշակույթի առանձնահատկությունները։ Գեղագրության ուսումնասիրությունը կարևոր է տառերի համաչափության, գծերի կառուցվածքի, գրության ռիթմի, տարածական դասավորության և ամբողջական գրային պատկերի ընկալման տեսանկյունից։ Այն նպաստում է գրելու հմտությունների կատարելագործմանը, ձեռքի շարժումների ճշգրտության զարգացմանը և գրավոր արտահայտման գեղագիտական կողմի գիտակցմանը։ Հայկական գեղագրության ավանդույթը սերտորեն կապված է նաև ձեռագրարվեստի, մանրանկարչության, գրքերի ձևավորման և հայ մշակութային ինքնության պահպանման հետ։ Այս ոլորտի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու հայ գրի ոչ միայն հաղորդակցական, այլև գեղարվեստական նշանակությունը՝ ուշադրություն դարձնելով տառաձևերի պատմական զարգացմանն ու դրանց կիրառման առանձնահատկություններին։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ գրի պատմությամբ, գեղագրության արվեստով, ձեռագրագիտությամբ և հայկական գրավոր ժառանգությամբ զբաղվող մասնագետների համար։ Այն կարող է օգտակար լինել նաև արվեստաբաններին, գրքի ձևավորմամբ հետաքրքրվողներին, ուսուցիչներին, ուսանողներին և գեղագրության գործնական հմտություններ զարգացնող ընթերցողներին։ Որպես հայերեն գեղագրությանը նվիրված պատմական հրատարակություն՝ այն արժեքավոր է ազգային գրային մշակույթի, տառարվեստի ավանդույթների և գրավոր ժառանգության գեղագիտական առանձնահատկությունների ուսումնասիրության համար։

Политология

Այս աշխատությունը վերանայում և նոր տեսանկյունից ուսումնասիրում է միջազգային կազմակերպությունների դերն ու նշանակությունը ժամանակակից համաշխարհային քաղաքական, տնտեսական և սոցիալական գործընթացներում։ Հեղինակը վերլուծում է միջազգային կազմակերպությունների ձևավորման պատմական նախադրյալները, դրանց գործառույթները, կառավարման կառուցվածքները և ազդեցությունը պետությունների միջև համագործակցության զարգացման վրա։ Աշխատության մեջ քննարկվում են գլոբալ կառավարման, միջազգային անվտանգության, տնտեսական ինտեգրման, մարդու իրավունքների պաշտպանության, զարգացման քաղաքականության և միջազգային իրավունքի հետ կապված հիմնահարցերը՝ գնահատելով, թե ինչպես են միջազգային կազմակերպությունները արձագանքում փոփոխվող աշխարհակարգի մարտահրավերներին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կազմակերպությունների արդյունավետությանը, լեգիտիմությանը, անդամ պետությունների շահերի համադրմանը և միջազգային համագործակցության մեխանիզմների կատարելագործման հնարավորություններին։ Հետազոտությունը ներկայացնում է ինչպես տեսական մոտեցումներ, այնպես էլ գործնական օրինակներ, որոնք օգնում են հասկանալ միջազգային կազմակերպությունների գործունեության ուժեղ և թույլ կողմերը, ինչպես նաև դրանց դերը համաշխարհային խնդիրների լուծման գործում։ Գիրքը հետաքրքրություն կարող է ներկայացնել միջազգային հարաբերությունների, քաղաքական գիտության, միջազգային իրավունքի, տնտեսագիտության և գլոբալ կառավարման հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Другие предметы

Հրատարակությունը 1922 թվականի համար նախատեսված օրացուցային նյութ է, որի հիմնական նպատակը տարվա օրերի, ամսաթվերի և ժամանակագրական հաջորդականության ներկայացումն է։ Օրացույցը ժամանակի կազմակերպման և առօրյա գործունեության պլանավորման գործնական միջոց լինելուց բացի, պատմական նշանակություն ունեցող տպագիր աղբյուր է, որն արտացոլում է տվյալ ժամանակաշրջանի հրատարակչական ու գրահրատարակչական ավանդույթները։ Հայկական օրացույցները կարևոր դեր են ունեցել հասարակական, կրթական և հոգևոր կյանքում՝ ծառայելով որպես ամսաթվերի հաշվարկման, տոնական օրերի ու հիշատակի օրերի որոշման և ժամանակի հաշվառման միջոց։ Այս հրատարակությունը ներկայացնում է 1922 թվականի օրացուցային համակարգը և կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել նաև որպես հայ տպագիր ժառանգության նմուշ։ Այն օգտակար սկզբնաղբյուր է հայկական գրքի պատմությամբ, օրացույցների զարգացման, ժամանակագրության և 20-րդ դարասկզբի հայ հրատարակչական մշակույթի ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։