Предпосылки и перспективы формирования архитектуры этнографических парков в Республике Армения

Право

Սահմանադրական կարգի հիմունքները պետության կառուցվածքի և գործունեության հիմնական սկզբունքներն են, որոնք ամրագրված են Սահմանադրությամբ և արտահայտում են պետական իշխանության կազմակերպման, մարդու իրավունքների պաշտպանության և իրավական պետության կառուցման հիմքերը։ Այս հիմունքները ապահովում են պետության կայունությունը, ժողովրդավարական բնույթը և օրենքի գերակայությունը։ Սահմանադրական կարգի կարևորագույն հիմունքներից է ժողովրդաիշխանությունը, ըստ որի իշխանությունը պատկանում է ժողովրդին, և նա այն իրականացնում է ուղղակի կամ ներկայացուցիչների միջոցով։ Մյուս կարևոր սկզբունքը իշխանությունների բաժանումն է՝ օրենսդիր, գործադիր և դատական իշխանությունների տարանջատումը, որը կանխում է իշխանության կենտրոնացումը և ապահովում փոխադարձ վերահսկողություն։ Օրենքի գերակայությունը ևս հիմնարար սկզբունք է, ըստ որի Սահմանադրությունը ունի բարձրագույն իրավական ուժ, և բոլոր օրենքներն ու պետական ակտերը պետք է համապատասխանեն դրան։ Կարևոր հիմունք է նաև մարդու և քաղաքացու իրավունքների ու ազատությունների ճանաչումն ու պաշտպանությունը, որը համարվում է պետության հիմնական պարտականություններից մեկը։ Սահմանադրական կարգի հիմունքների մեջ մտնում են նաև իրավական պետության սկզբունքը, սոցիալական պետության գաղափարը և տնտեսական ազատության ապահովումը։ Պետության տարածքային ամբողջականությունը և ինքնիշխանությունը նույնպես հանդիսանում են սահմանադրական կարգի կարևոր բաղադրիչներ։ Այս հիմունքները միասին ձևավորում են պետական համակարգի իրավական և քաղաքական հիմքը, ապահովելով հասարակական հարաբերությունների կարգավորված և կանխատեսելի զարգացում։ Այսպիսով, սահմանադրական կարգի հիմունքները հանդիսանում են պետության կառուցվածքի և գործունեության առանցքային սկզբունքներ, որոնք երաշխավորում են ժողովրդավարություն, իրավականություն և հասարակական կայունություն։

История

Գիրքը լուսաբանում է տարբեր ժամանակաշրջաններում հայ կանանց մասնակցությունը ազգային պայքարին, հասարակական կյանքին և մշակութային զարգացմանը՝ ընդգծելով նրանց կարևոր դերակատարությունը պատմության մեջ։ Հիմնական բովանդակությունը․ Պատմական հերոսուհիներ Հայ պատմության մեջ հայտնի կանանց կյանքը և գործունեությունը։ Ազգային-ազատագրական պայքար Կանանց մասնակցությունը ազատագրական շարժումներին և պատերազմներին։ Հասարակական դերակատարում Կրթության, մշակույթի և համայնքային կյանքի մեջ կանանց գործունեությունը։ Անձնական սխրանքներ Հերոսական վարք, զոհաբերություն և նվիրվածություն հայրենիքին։ Գենդերային դերերի փոփոխություն Կանանց սոցիալական դիրքի զարգացում տարբեր պատմական փուլերում։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում սոցիալական ապահովագրության համակարգի ձևավորման, զարգացման և կատարելագործման գործընթացների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են սոցիալական ապահովագրության էությունը, նպատակները, հիմնական սկզբունքները և դրա նշանակությունը բնակչության սոցիալական պաշտպանության համակարգում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կենսաթոշակային ապահովությանը, ժամանակավոր անաշխատունակության, մայրության, ծերության, հաշմանդամության և այլ սոցիալական ռիսկերի դեպքում եկամտի մասնակի փոխհատուցման մեխանիզմներին։ Ուսումնասիրվում են սոցիալական ապահովագրության ֆինանսավորման աղբյուրները, աշխատողների և գործատուների մասնակցության ձևերը, պետական աջակցության դերը և սոցիալական վճարների ու ստացվող ապահովագրական հատուցումների փոխկապակցվածությունը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում համակարգի զարգացման պատմական փուլերին և Հայաստանի սոցիալ-տնտեսական պայմանների փոփոխության ազդեցությանը սոցիալական ապահովագրության ինստիտուտների ձևավորման վրա։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև պարտադիր և կամավոր ապահովագրական մեխանիզմների հարաբերակցությանը, սոցիալական ռիսկերի կառավարմանը և ապահովագրական պաշտպանության ընդգրկման ընդլայնման խնդիրներին։ Ժամանակակից փուլում Հայաստանի սոցիալական պաշտպանության համակարգը ներառում է կենսաթոշակային և սոցիալական ապահովության տարբեր ծրագրեր, իսկ Միասնական սոցիալական ծառայության շրջանակում իրականացվում են կենսաթոշակների նշանակման և վճարման, ինչպես նաև երեխայի ծննդյան և խնամքի նպաստների տրամադրման գործընթացներ։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է սոցիալական ապահովագրության արդյունավետության գնահատումը՝ հաշվի առնելով բնակչության սոցիալական կարիքները, եկամուտների մակարդակը, աշխատաշուկայի փոփոխությունները, ժողովրդագրական միտումները և պետական ֆինանսական հնարավորությունները։ Կարող են վերլուծվել նաև համակարգի հասցեականության, ֆինանսական կայունության և սոցիալական արդարության ապահովման խնդիրները։ Հայաստանի սոցիալական պաշտպանության ոլորտում վերջին տարիներին իրականացվում են նաև սոցիալական աջակցության առավել հասցեականացման և կարիքներին համաչափ ծառայությունների տրամադրման բարեփոխումներ։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ սոցիալական ապահովագրության և սոցիալական աջակցության տարբերությանը՝ ցույց տալով, թե ինչպես են ապահովագրական և պետական աջակցության մեխանիզմները փոխլրացնում միմյանց սոցիալական ռիսկերի նվազեցման գործընթացում։ Կարևոր նշանակություն ունեն նաև համակարգի թվայնացումը, տվյալների փոխանակման կատարելագործումը, վարչարարության պարզեցումը և քաղաքացիների համար ծառայությունների հասանելիության բարձրացումը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել Հայաստանի սոցիալական ապահովագրության համակարգի առկա խնդիրների բացահայտմանը և դրա հետագա զարգացման ուղղությունների մշակմանը՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել բնակչության սոցիալական պաշտպանվածությունը, համակարգի ֆինանսական կայունությունն ու արդյունավետությունը։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, սոցիալական քաղաքականության մասնագետներին, պետական կառավարման մարմինների ներկայացուցիչներին, սոցիալական ապահովության ոլորտի աշխատակիցներին, իրավաբաններին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողներին։

Экономика

Տնտեսագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ձեռնարկության գործունեության ուսումնասիրությանը միկրոտնտեսական մակարդակում և դրա փոխկապակցվածությանը մակրոտնտեսական գործընթացների հետ՝ Հայաստանի Հանրապետության տնտեսության օրինակով։ Քննության են առնվում ձեռնարկության՝ որպես տնտեսական համակարգի հիմնական միավորի գործունեության սկզբունքները, արտադրական ռեսուրսների օգտագործման արդյունավետությունը, ծախսերի և եկամուտների ձևավորման մեխանիզմները, ինչպես նաև շուկայական մրցակցության պայմաններում կառավարման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ձեռնարկությունների արտադրողականությանը, ներդրումային գործունեությանը, գնագոյացման քաղաքականությանը և տնտեսական որոշումների կայացման վրա ազդող գործոններին։ Վերլուծվում են ձեռնարկությունների գործունեության և համախառն ներքին արդյունքի, զբաղվածության, գնաճի, ներդրումների ու տնտեսական աճի միջև առկա փոխկապակցվածությունները։ Քննարկվում են նաև պետական տնտեսական քաղաքականության, հարկային համակարգի, դրամավարկային կարգավորման և արտաքին տնտեսական միջավայրի ազդեցությունները ձեռնարկատիրական գործունեության զարգացման վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են Հայաստանի Հանրապետության ձեռնարկությունների գործունեության կառուցվածքային առանձնահատկությունները, փոքր և միջին ձեռնարկատիրության դերը ազգային տնտեսությունում, ինչպես նաև միկրոտնտեսական որոշումների մակրոտնտեսական հետևանքները։ Անդրադարձ է կատարվում տնտեսական կայունության ապահովման, գործարար միջավայրի բարելավման և ձեռնարկությունների մրցունակության բարձրացման հնարավոր ուղղություններին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել միկրոտնտեսագիտության, մակրոտնտեսագիտության, ձեռնարկությունների կառավարման և տնտեսական քաղաքականության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Педагогика

Մանկավարժական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ֆիզիկական դաստիարակության տեսական և գործնական հիմնահարցերի ուսումնասիրությանը հայ մանկավարժական մտքի համատեքստում։ Քննության են առնվում ֆիզիկական դաստիարակության նպատակների, խնդիրների, սկզբունքների և կրթական նշանակության վերաբերյալ ձևավորված մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆիզիկական զարգացման և անձի մտավոր, բարոյական ու աշխատանքային դաստիարակության փոխկապակցվածության մեկնաբանություններին։ Վերլուծվում են տարբեր ժամանակաշրջաններում հայ մանկավարժների կողմից առաջադրված գաղափարները՝ կապված սովորողների առողջության պահպանման, շարժողական ակտիվության, ֆիզիկական կարողությունների զարգացման և առողջ ապրելակերպի ձևավորման հետ։ Քննարկվում են նաև ընտանիքի, դպրոցի և հասարակական միջավայրի դերը ֆիզիկական դաստիարակության կազմակերպման գործընթացում, ինչպես նաև տարիքային առանձնահատկությունների հաշվառման և համապատասխան մանկավարժական մեթոդների կիրառման հարցերը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված պատկերացում կազմելու հայկական մանկավարժական մտքում ֆիզիկական դաստիարակության վերաբերյալ հայեցակարգերի ձևավորման և զարգացման մասին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել մանկավարժության, ֆիզիկական դաստիարակության պատմության և կրթության տեսության ոլորտների մասնագետների, ուսուցիչների ու հետազոտողների համար։

Лингвистика

Հայկական ազգանուններ-ը լեզվաբանական և պատմամշակութային ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է հայկական ազգանունների ծագման, կառուցվածքի և զարգացման գործընթացներին՝ ներկայացնելով, թե ինչպես են դրանք ձևավորվել տարբեր պատմական փուլերում և ինչ լեզվական ու սոցիալական գործոններ են ազդել դրանց կայացման վրա, աշխատությունում դիտարկվում են հայկական ազգանունների հիմնական կազմավորման եղանակները՝ հայրանունային հիմքեր (օրինակ՝ -յան, -եան վերջածանցներ), մասնագիտական անվանումներից առաջացած ազգանուններ, տեղանունային և մականունային ծագում ունեցող ձևեր, ինչպես նաև այն փոփոխությունները, որոնք տեղի են ունեցել օտար տիրապետությունների և գաղթերի ազդեցությամբ, առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, թե ինչպես են ազգանունները դարձել ոչ միայն ընտանիքի պատկանելության նշան, այլ նաև սոցիալական հիշողության, ծագումնաբանության և մշակութային ինքնության պահպանման միջոց, միաժամանակ վերլուծվում է հայկական սփյուռքում ազգանունների պահպանման և երբեմն ձևափոխման գործընթացը՝ կապված տարբեր լեզվական միջավայրերի և ադմինիստրատիվ համակարգերի հետ, աշխատությունը ցույց է տալիս, որ հայկական ազգանունները լեզվական համակարգից բացի կրում են նաև պատմական տեղեկություններ՝ արտացոլելով ժողովրդի շարժումները, մասնագիտությունները և հասարակական կառուցվածքը դարերի ընթացքում։