Проблемы бесплодия в эмоционально-личностном аспекте

История

Աշխատությունը նվիրված է V դարի հայ մշակութային և հոգևոր կյանքի կարևորագույն դեմքերին՝ Սուրբ Սահակ Պարթև կաթողիկոսի և Մեսրոպ Մաշտոցի անմիջական աշակերտներին, որոնք նշանակալի դեր են ունեցել հայ գրավոր մշակույթի ձևավորման և զարգացման գործում։ Ներկայացվում են նրանց կրթական միջավայրը, ուսուցչական ավանդույթը, գիտելիքների փոխանցման գործընթացը և հայերեն թարգմանական գրականության սկզբնավորման պատմական նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրության են արժանի առաջին թարգմանիչների գործունեությունը, նրանց մասնակցությունը քրիստոնեական գրականության հայացմանը, գրավոր լեզվի մշակմանը և ազգային կրթական ու հոգևոր կյանքի ամրապնդմանը։ Աշխատության թեման առնչվում է հայոց գրերի գյուտից հետո ծավալված մշակութային շարժմանը, թարգմանչական դպրոցի ձևավորմանը և հայ մատենագրության վաղ շրջանի զարգացմանը։ Այն հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու, թե ինչպես են Սահակ Պարթևի և Մեսրոպ Մաշտոցի աշակերտները շարունակել իրենց ուսուցիչների գործը՝ նպաստելով հայերեն գրավոր ժառանգության հարստացմանը և կրթական ավանդույթի հաստատմանը։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայագիտությամբ, հայոց լեզվի ու գրականության պատմությամբ, թարգմանական արվեստով և վաղ միջնադարյան Հայաստանի հոգևոր-մշակութային զարգացումներով զբաղվող ընթերցողների ու հետազոտողների համար։

Медицина

Սույն աշխատությունը վերաբերում է խոշոր եղջերավոր անասունների առողջության, մարմնի արտաքին հատկանիշների և անասնապահական գործնական գիտելիքների ոլորտին։ Վերնագրում օգտագործված «կովային պիսակ» արտահայտությունը մատնանշում է կովի մարմնի վրա առկա պիսակի կամ մաշկային գոյացության հայտնաբերման, ճանաչման և դրա առանձնահատկությունների ուսումնասիրության խնդիրը։ Աշխատության թեմատիկ ուղղվածությունը կապված է կենդանու մարմնի արտաքին փոփոխությունների նկատմամբ ուշադրության, դրանց ճիշտ ճանաչման և անասնապահության մեջ կիրառվող դիտարկումների նշանակության հետ։ Գյուղատնտեսական հասարակություններում խոշոր եղջերավոր անասունները կարևոր տեղ են զբաղեցրել մարդկանց տնտեսական և կենցաղային կյանքում՝ ապահովելով կաթ, միս, կաշի, ինչպես նաև գյուղատնտեսական աշխատանքների համար անհրաժեշտ կենդանական ուժ։ Հետևաբար անասունների առողջության պահպանումը, հիվանդությունների և մարմնական առանձնահատկությունների ճանաչումը համարվել են անասնապահական տնտեսության արդյունավետ կազմակերպման կարևոր պայմաններ։ Կենդանիների մարմնի վրա առաջացող գոյացությունների, պիսակների և մաշկային այլ փոփոխությունների ուսումնասիրությունը գործնական նշանակություն ուներ ինչպես անասնաբույժների, այնպես էլ անասնապահությամբ զբաղվող մարդկանց համար։ Այդպիսի երևույթների ճանաչումը հնարավորություն էր տալիս ուշադրություն դարձնելու կենդանու արտաքին վիճակին, նկատելու հնարավոր շեղումները և տարբերակելու բնական մարմնական առանձնահատկությունները առողջական խնդիրներից։ Աշխատության վերնագրում ընդգծված հայտնաբերման գաղափարը ենթադրում է դիտարկման և ճանաչողության կարևորություն, ինչը բնորոշ է գործնական բնույթի գիտելիքների տարածմանն ուղղված հին հրատարակություններին։ Նման գրականությունը նպաստել է կենդանիների վերաբերյալ կուտակված փորձի գրավոր փոխանցմանը և գյուղատնտեսական գործունեության մեջ գիտելիքի կիրառմանը։ Անասնապահական գիտելիքների զարգացումը պատմականորեն կապված է եղել մարդու՝ կենդանիների վարքի, արտաքին կառուցվածքի, ֆիզիոլոգիական առանձնահատկությունների և առողջական վիճակի նկատմամբ ունեցած հետաքրքրության հետ։ Կենդանիների արտաքին զննումը երկար ժամանակ եղել է նրանց առողջությունը գնահատելու հիմնական միջոցներից մեկը, իսկ մարմնի առանձին հատվածների փոփոխությունների ճանաչումը՝ գործնական անասնաբուժության կարևոր բաղադրիչ։ Այս առումով հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում կենդանիների արտաքին հատկանիշների և դրանց ճանաչման վերաբերյալ վաղ շրջանի հայերեն գիտագործնական գրականության ուսումնասիրության համար։ Գրական-գիտաճանաչողական տեսանկյունից աշխատությունը կարելի է դիտարկել որպես մասնագիտացված բնույթի հրատարակություն, որի վերնագիրը մատնանշում է նեղ և կիրառական թեմայի ընտրություն։ Այն առանձնանում է ընդհանուր կրոնական, գեղարվեստական և ուսումնական գրականությունից՝ անդրադառնալով առօրյա տնտեսական գործունեության հետ անմիջականորեն առնչվող խնդրի։ Այսպիսի հրատարակությունների գոյությունը կարևոր է հայերեն գրքի թեմատիկ զարգացման պատմության տեսանկյունից, քանի որ ցույց է տալիս գիտելիքի տարբեր ոլորտների, այդ թվում՝ գյուղատնտեսական և կենդանաբանական բնույթի հարցերի ներկայացման ընդլայնումը։ Պատմամշակութային առումով գիրքը հետաքրքիր վկայություն է XIX դարի սկզբի Կալկաթայի հայկական տպագրական գործունեության և հայերեն գրահրատարակչության բազմազանության մասին։ Կալկաթան այդ ժամանակաշրջանում հայկական սփյուռքի կարևոր կենտրոններից էր, որտեղ ձևավորվել էին կրթական, հասարակական և հրատարակչական կյանքի զարգացած ավանդույթներ։ Հայ տպագրիչների գործունեությունը նպաստում էր ոչ միայն կրոնական և գրական երկերի, այլև գործնական ու ճանաչողական նշանակություն ունեցող նյութերի տարածմանը։ Ավետ Ջնթլումյանի տպարանում այս աշխատության հրատարակությունը կարևոր է հայ գրքի պատմության տեսանկյունից՝ որպես մասնագիտացված թեմայով տպագիր նյութի օրինակ։ Այն արտացոլում է հայ ընթերցողական միջավայրի հետաքրքրությունների բազմազանությունը և գործնական գիտելիքների հայերեն ներկայացման ձգտումը։ Հրատարակությունը կարող է հետաքրքրել հայ հին տպագիր գրքի պատմությամբ, գյուղատնտեսության պատմությամբ, անասնապահության ավանդական ձևերով և վաղ շրջանի անասնաբուժական գիտելիքներով զբաղվող հետազոտողներին։ Այն արժեքավոր է նաև Կալկաթայի հայկական համայնքի մշակութային կյանքի և XIX դարի սկզբի հայերեն գրահրատարակչության թեմատիկ ընդգրկման ուսումնասիրության համար։ Ընթերցողական նշանակությունը պայմանավորված է հատկապես մասնագիտական և կիրառական գիտելիքների պատմական զարգացման վերաբերյալ տեղեկություններ ստանալու հնարավորությամբ։ Գիրքը ներկայացնում է հայերեն տպագիր ժառանգության այն հետաքրքիր շերտը, որտեղ անդրադարձ է կատարվել ոչ միայն հոգևոր, գրական և լեզվական հարցերին, այլև մարդու առօրյա տնտեսական գործունեության և կենդանիների խնամքի հետ կապված խնդիրներին։ Իր նեղ մասնագիտական ուղղվածությամբ և պատմամշակութային արժեքով աշխատությունը կարևոր տեղ ունի հայերեն հին տպագիր գրքի մատենագիտական ուսումնասիրության մեջ՝ վկայելով գործնական գիտելիքների տարածման և հայ գրահրատարակչության թեմատիկ բազմազանության մասին։

Литература

Հրատարակությունը տեղեկատվական և մատենագիտական բնույթի պարբերական տեղեկատու է, որի նպատակն է համակարգված ներկայացնել տվյալ ժամանակաշրջանում Հայաստանի մշակույթի և արվեստի տարբեր բնագավառների վերաբերյալ նոր լույս տեսած գրականությունը։ Այն նախատեսված է գրադարանների, մշակութային հաստատությունների, գիտական և կրթական կազմակերպությունների աշխատակիցների, արվեստաբանների, մշակութաբանների, դասախոսների, ուսանողների և համապատասխան թեմաներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար՝ նրանց տրամադրելով մասնագիտական գրականության ընթացիկ հոսքի վերաբերյալ կազմակերպված տեղեկատվություն։ Նյութերի շրջանակում կարող են ընդգրկվել գրքեր, գիտական ուսումնասիրություններ, ժողովածուներ, հոդվածներ, պարբերական մամուլի հրապարակումներ, տեղեկատու նյութեր և այլ տպագիր աղբյուրներ, որոնք վերաբերում են մշակութային կյանքի տարբեր ոլորտներին։ Մատենագիտական գրառումները կարող են դասակարգվել թեմատիկ սկզբունքով՝ հնարավորություն տալով առանձին բաժիններում գտնել թատրոնի, երաժշտության, կերպարվեստի, ճարտարապետության, կինոյի, ժողովրդական արվեստի, մշակութային հաստատությունների գործունեության, գրադարանային գործի և հարակից բնագավառների վերաբերյալ նյութեր։ Յուրաքանչյուր գրառման հիմնական գործառույթը համապատասխան հրատարակության նույնականացման և հետագա որոնման համար անհրաժեշտ մատենագիտական տվյալների տրամադրումն է։ Ընթացիկ բնույթը կարևոր նշանակություն ունի, քանի որ տեղեկատուն հնարավորություն է տալիս պարբերաբար հետևել նոր հրատարակություններին և ժամանակին ներառել դրանք գիտական, կրթական կամ մասնագիտական աշխատանքի մեջ։ Միաժամանակ տարբեր տարիների թողարկումների ամբողջությունը կարող է ծառայել որպես հետադարձ ուսումնասիրության արժեքավոր աղբյուր՝ ցույց տալով, թե որոշակի ժամանակաշրջանում մշակույթի և արվեստի որ թեմաներն են առավել ակտիվորեն ուսումնասիրվել և ներկայացվել հրատարակչական դաշտում։ Նյութերի համակարգված դասավորությունը հեշտացնում է թեմատիկ որոնումը, գրականության ցանկերի կազմումը և մասնագիտական տեղեկատվության ընտրությունը։ Հրատարակությունը կարող է արտացոլել նաև խորհրդային շրջանի մշակութային և գիտական կյանքի առանձնահատկությունները, հաստատությունների գործունեությունը, արվեստի տարբեր ճյուղերի զարգացումը և դրանց վերաբերյալ ձևավորված մասնագիտական գրականությունը։ Այս տեսանկյունից այն ունի ոչ միայն գործնական մատենագիտական, այլև պատմամշակութային և աղբյուրագիտական արժեք։ Տարբեր թողարկումների ուսումնասիրությամբ հնարավոր է հետևել մասնագիտական հետաքրքրությունների փոփոխությանը, մշակութային հաստատությունների գործունեության լուսաբանմանը և արվեստագիտական գրականության զարգացման միտումներին։ Այն կարող է օգտակար լինել նաև հետազոտողներին՝ համապատասխան ժամանակաշրջանի մշակութային պատմության աղբյուրների որոնման և թեմատիկ մատենագիտությունների կազմման համար։

Экономика

ՀՀ ագրարային ոլորտում հողային հարաբերությունների կատարելագործումը ուղղված է հողի արդյունավետ օգտագործման, սեփականության և վարձակալության համակարգերի արդիականացման, ինչպես նաև գյուղատնտեսական արտադրողականության բարձրացման ապահովմանը՝ հաշվի առնելով երկրի սահմանափակ հողային ռեսուրսները և դրանց ոչ համաչափ բաշխումը։ Այս գործընթացում կարևոր ուղղություն է հողերի կադաստրային հաշվառման և գնահատման համակարգի կատարելագործումը, որը թույլ է տալիս ապահովել հողի նկատմամբ սեփականության իրավունքի հստակություն, նվազեցնել վեճերը և ստեղծել թափանցիկ շուկա։ Հողային հարաբերությունների բարելավման կարևոր գործոն է նաև հողերի համախմբման (կոնսոլիդացիայի) քաղաքականությունը, որի միջոցով հնարավոր է հաղթահարել մանրաբաժանված հողատարածքների խնդիրները և բարձրացնել արտադրության արդյունավետությունը՝ խոշոր և տեխնոլոգիապես հագեցած տնտեսությունների ձևավորման միջոցով։ Միաժամանակ անհրաժեշտ է զարգացնել հողի վարձակալության և շուկայի մեխանիզմները, որոնք կապահովեն հողի ավելի ճկուն շրջանառություն և ներդրումային գրավչություն գյուղատնտեսության ոլորտում։ Կարևոր դեր ունի նաև պետական աջակցությունը՝ սուբսիդիաների, վարկային ծրագրերի և հարկային արտոնությունների միջոցով, ինչը կարող է խթանել հողի արդյունավետ օգտագործումը և կանխել դրա լքվածությունը։ Բացի այդ, անհրաժեշտ է կատարելագործել իրավական դաշտը՝ հստակեցնելով հողօգտագործման իրավունքները, սահմանելով շրջակա միջավայրի պահպանության և կայուն գյուղատնտեսության պահանջներ, ինչպես նաև կանխելով հողի դեգրադացիան ու էրոզիան։ Ընդհանուր առմամբ, հողային հարաբերությունների կատարելագործումը Հայաստանում պահանջում է համակարգված մոտեցում, որը համադրում է իրավական, տնտեսական և տեխնոլոգիական գործիքները՝ նպատակ ունենալով ապահովել ագրարային ոլորտի կայուն զարգացում և հողի ռեսուրսների արդյունավետ կառավարում։

История

Պատմագիտական աշխատություն, որը նվիրված է տասնվեցերորդ դարի Գերմանիայում տեղի ունեցած կրոնական, հասարակական և գաղափարական բարեփոխումների պատմությանը։ Ստեղծագործության հիմնական թեման արևմտաեվրոպական քրիստոնեական աշխարհի խոշորագույն պատմական գործընթացներից մեկի՝ Ռեֆորմացիայի ձևավորումն ու զարգացումն է, դրա նախադրյալները, գաղափարական հիմքերը և ազդեցությունը գերմանական հասարակության ու եկեղեցական կյանքի վրա։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու միջնադարյան եկեղեցական համակարգի ճգնաժամը, կրոնական հաստատությունների գործունեության շուրջ առաջացած քննադատությունը, աստվածաբանական վեճերը և քրիստոնեական հավատքի ու եկեղեցական կարգերի վերանայման ձգտումները։ Կարևոր տեղ են զբաղեցնում կրոնական նոր գաղափարների տարածումը, աստվածաշնչյան ուսմունքների մեկնաբանության շուրջ քննարկումները, հոգևորականության և աշխարհիկ իշխանությունների հարաբերությունները, ինչպես նաև հասարակական տարբեր խմբերի ներգրավվածությունը բարեփոխումների գործընթացում։ Գերմանական Ռեֆորմացիայի պատմությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես եկեղեցական փոփոխությունների հաջորդականություն, այլև որպես եվրոպական մտավոր, քաղաքական և մշակութային կյանքի վերափոխման կարևոր գործոն։ Այս իրադարձությունները նպաստեցին կրոնական բազմազանության ձևավորմանը, կրթության և գրագիտության տարածմանը, տպագրության ու գրավոր մշակույթի զարգացմանը և անհատի հավատքի ու խղճի ազատության վերաբերյալ նոր քննարկումների առաջացմանը։ Հատորի ուսումնասիրությունը արժեքավոր է եվրոպական պատմության, քրիստոնեական եկեղեցու պատմության, աստվածաբանության և հասարակական մտքի զարգացման վերաբերյալ գիտելիքների խորացման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմաբաններին, կրոնագիտությամբ զբաղվողներին և տասնվեցերորդ դարի եվրոպական պատմական գործընթացներով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է մագնիտոէնցեֆալոգրաֆիական ազդանշանների գեներատորների նույնականացման հաշվարկային և վիճակագրական մեթոդների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է մշակել և կիրառել այնպիսի մաթեմատիկական ու հաշվողական մոտեցումներ, որոնք հնարավորություն են տալիս ուղեղի էլեկտրական ակտիվությանը ուղեկցող մագնիսական ազդանշանների հիման վրա որոշել դրանց առաջացման հավանական աղբյուրների տեղակայումը, բնութագրերը և ակտիվության առանձնահատկությունները։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են մագնիտոէնցեֆալոգրաֆիայի տվյալների կառուցվածքը, չափումների առանձնահատկությունները, ազդանշանների մշակման խնդիրները և ուղեղային ակտիվության աղբյուրների վերականգնման հետ կապված հակադարձ խնդիրը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում վիճակագրական գնահատման մեթոդներին, մոդելների կառուցմանը, պարամետրերի նույնականացմանը և հաշվողական ալգորիթմների կիրառմանը։ Հետազոտության ընթացքում կարող են ուսումնասիրվել աղմուկի և չափման սխալների ազդեցությունը, ազդանշանների նախնական մշակման, ֆիլտրացման և վիճակագրական վերլուծության մեթոդները, ինչպես նաև տարբեր մոդելների միջոցով նեյրոնային ակտիվության աղբյուրների առանձնացման հնարավորությունները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում հաշվարկային արդյունավետությանը, քանի որ մագնիտոէնցեֆալոգրաֆիական տվյալների մեծածավալ և բազմաչափ բնույթը պահանջում է բարդ թվային հաշվարկների իրականացում։ Վիճակագրական մոտեցումների կիրառումը հնարավորություն է տալիս գնահատելու ստացված արդյունքների հավաստիությունը, անորոշությունը և կայունությունը, ինչպես նաև տարբեր պայմաններում համեմատելու նույնականացման մեթոդների արդյունավետությունը։ Աշխատությունը կարող է ներառել նաև մոդելավորման և համակարգչային փորձերի արդյունքներ, որոնց միջոցով գնահատվում են առաջարկվող մեթոդների ճշգրտությունն ու կիրառելիությունը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նշանակություն ունենալ ուղեղի ֆունկցիոնալ ակտիվության ուսումնասիրման, նեյրոֆիզիոլոգիական տվյալների վերլուծության և ոչ ինվազիվ նեյրոախտորոշիչ մեթոդների կատարելագործման համար։ Այն կարող է հետաքրքրել նեյրոֆիզիոլոգներին, կենսաբժշկական ինժեներներին, կիրառական մաթեմատիկոսներին, վիճակագիրներին, տվյալների վերլուծաբաններին, բժշկական տեխնոլոգիաների մասնագետներին և համապատասխան ոլորտների հետազոտողներին։