Профилактика и коррекция окислительного стресса при оперативном родоразрешении

Культура

Հրատարակությունը Հայկական ՍՍՀ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր լույս տեսած գրականության ընթացիկ մատենագիտական տեղեկատու է, որի նպատակն է համակարգված ներկայացնել ժամանակաշրջանի մշակութային և արվեստագիտական հրապարակումները։ Տեղեկատուն ընդգրկում է հայկական մշակույթի պատմությանը, արվեստի տարբեր ճյուղերի զարգացմանը, մշակութային հաստատությունների գործունեությանը և գեղարվեստական ստեղծագործության հիմնախնդիրներին առնչվող գրականություն։ Ներկայացվում են կերպարվեստի, երաժշտության, թատրոնի, կինոյի, ճարտարապետության, ժողովրդական արվեստի և մշակութային ժառանգության վերաբերյալ գրքեր, գիտական հոդվածներ, ժողովածուներ, ուսումնամեթոդական նյութեր և այլ հրապարակումներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մատենագիտական տեղեկությունների համակարգմանը, նյութերի թեմատիկ դասակարգմանը և անհրաժեշտ գրականության որոնման հնարավորությունների ընդլայնմանը։ Հրատարակությունն արտացոլում է խորհրդային ժամանակաշրջանի Հայաստանի մշակութային կյանքի, արվեստագիտական ուսումնասիրությունների և հրատարակչական գործունեության հիմնական ուղղությունները։ Կարևորվում են մատենագիտական տեղեկատվության դերը գիտահետազոտական աշխատանքների կազմակերպման, մշակութային գործընթացների ուսումնասիրության և մասնագիտական գրականության տարածման գործում։ Տեղեկատուն հնարավորություն է տալիս հետևելու մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ հրապարակումների ընթացքին, բացահայտելու հետազոտական հետաքրքրությունների շրջանակը և ուսումնասիրելու հայկական մշակութային ժառանգության գիտական արժևորման առանձնահատկությունները։ Այն կարող է ծառայել որպես օժանդակ տեղեկատվական աղբյուր գրադարանային սպասարկման, մատենագիտական հետազոտությունների, կրթական և գիտական գործունեության համար։ Հրատարակությունը նախատեսված է արվեստաբանների, մշակութաբանների, գրադարանավարների, մատենագետների, պատմաբանների, գիտաշխատողների, դասախոսների, ուսանողների և հայկական մշակույթի ու արվեստի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար:

Литература

Այս գրականագիտական աշխատանքը նվիրված է Ակսել Բակունցի արձակում մարդու և բնության փոխհարաբերությունների գեղարվեստական պատկերման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում բնության այն յուրահատուկ ընկալումն է, որը բակունցյան արձակի կարևորագույն բաղադրիչներից է և սերտորեն միահյուսվում է հերոսների ներաշխարհի, կյանքի պայմանների, հոգեբանական վիճակների ու ճակատագրերի հետ։ Աշխատանքը ցույց է տալիս, որ բնությունը գրողի ստեղծագործություններում պարզապես գործողությունների միջավայր կամ նկարագրական ֆոն չէ, այլ գեղարվեստական ինքնուրույն նշանակություն ունեցող տարր, որը հաճախ ակտիվորեն մասնակցում է պատմության տրամադրության, գաղափարական շեշտադրումների և կերպարների հոգեբանական բացահայտման ձևավորմանը։ Բակունցի բնապատկերները առանձնանում են տեսողական հստակությամբ, գունային և ձայնային բազմազանությամբ, մանրամասների նկատմամբ ուշադրությամբ և հայկական բնաշխարհի առանձնահատուկ գեղեցկության զգացողությամբ։ Միաժամանակ բնության նկարագրությունները հաճախ զուգահեռվում են մարդու հոգեվիճակին՝ ստեղծելով ներքին և արտաքին աշխարհի ներդաշնակ կամ հակասական հարաբերություններ։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են դիտարկվել գյուղական կյանքի, հողի, լեռների, անտառների, եղանակային փոփոխությունների և տարվա եղանակների պատկերները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը հերոսների վարքագծի և հոգեբանական նկարագրության վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ Բակունցի համար մարդը բնությունից առանձնացված գոյություն չէ․ նրա կենցաղը, աշխատանքը, հիշողությունները, ուրախություններն ու ողբերգությունները խորապես կապված են հայրենի բնաշխարհի հետ։ Այս կապի միջոցով գրողը կարողանում է ներկայացնել ոչ միայն անհատի ներաշխարհը, այլև գյուղական համայնքի կյանքը, սոցիալական դժվարությունները, ավանդական կենսակերպի փոփոխությունը և հայրենի հողի նկատմամբ մարդու զգացմունքային կապը։ Աշխատանքում կարևոր տեղ կարող է զբաղեցնել նաև գեղարվեստական լեզվի ուսումնասիրությունը՝ բնապատկերների ստեղծման ժամանակ օգտագործվող փոխաբերությունների, համեմատությունների, անձնավորման, գունային պատկերների և այլ արտահայտչամիջոցների վերլուծությունը։ Այդ միջոցների շնորհիվ բնությունը ստանում է կենդանի, երբեմն մարդկային հատկանիշներով օժտված կերպար և դառնում գրողի աշխարհընկալման արտահայտման կարևոր միջոց։ Բակունցի արձակի ուսումնասիրությունը այս տեսանկյունից հնարավորություն է տալիս բացահայտելու մարդու և բնության ներդաշնակության, հակասության, կախվածության և փոխադարձ ազդեցության բազմաթիվ դրսևորումներ։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է բակունցյան գեղարվեստական աշխարհի այն առանձնահատկությունը, որի շնորհիվ բնաշխարհի նկարագրությունն ու մարդու կերպարը միաձուլվում են՝ ստեղծելով խորապես ազգային, հոգեբանական և գեղարվեստական ամբողջականություն։

Другие предметы

Նյութը վերաբերում է 2023 թվականի սեպտեմբերին Լեռնային Ղարաբաղից հայ բնակչության զանգվածային հեռանալուն և դրա հետևանքով առաջացած հումանիտար ու սոցիալական իրավիճակին։ Հրապարակման կենտրոնում տեղահանված մարդկանց փորձառությունն է՝ բնակավայրերը թողնելու, Հայաստան տեղափոխվելու և նոր պայմաններում կյանքը կազմակերպելու դժվարությունների համատեքստում։ Իրադարձությունները ներկայացվում են տարածաշրջանում սեպտեմբերյան ռազմական գործողություններին հաջորդած զարգացումների շրջանակում, երբ շատ կարճ ժամանակահատվածում ավելի քան հարյուր հազար մարդ տեղափոխվեց Հայաստան։ Ուշադրություն է դարձվում ճանապարհին և սահմանային անցակետերում առաջացած ծանրաբեռնվածությանը, ընտանիքների տեղաշարժին, ժամանակավոր բնակության անհրաժեշտությանը և առաջին անհրաժեշտության օգնության կազմակերպմանը։ Նյութը կարող է առանձնահատուկ ուշադրություն հատկացնել երեխաների, տարեցների, հաշմանդամություն ունեցող անձանց և այլ խոցելի խմբերի կարիքներին, ինչպես նաև տեղահանման հոգեբանական և սոցիալական հետևանքներին։ Կարևոր թեմաներից է Հայաստանում մարդկանց ընդունման և աջակցության կազմակերպումը՝ պետական կառույցների, տեղական համայնքների, միջազգային կազմակերպությունների, հասարակական կառույցների և կամավորների մասնակցությամբ։ Հումանիտար խնդիրների կողքին դիտարկվում են նաև ավելի երկարաժամկետ հարցեր՝ բնակարանային ապահովում, կրթության շարունակականություն, առողջապահական և սոցիալական ծառայությունների հասանելիություն, զբաղվածություն և նոր համայնքներում ինտեգրում։ Առանձին նշանակություն ունի հարկադիր տեղահանության իրավական և քաղաքական գնահատման հարցը․ հայկական կողմը և մի շարք միջազգային դերակատարներ իրադարձությունների վերաբերյալ ներկայացրել են տարբեր իրավաքաղաքական բնորոշումներ, մինչդեռ Ադրբեջանը մերժել է հարկադրանքի վերաբերյալ մեղադրանքները։ Այդ պատճառով նման նյութերի ուսումնասիրության ժամանակ կարևոր է տարբերակել հաստատված ժողովրդագրական և հումանիտար փաստերը կողմերի քաղաքական ու իրավական գնահատականներից։ Հրապարակումը կարող է դիտարկվել նաև որպես ժամանակակից պատմական աղբյուր, որը փաստագրում է բնակչության զանգվածային տեղաշարժի ընթացքը, մարդկանց առջև ծառացած անմիջական խնդիրները և Հայաստանի հասարակության ու հաստատությունների արձագանքը։ Ընդհանուր առմամբ նյութը կարևոր է Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության հումանիտար հետևանքների, հարկադիր տեղահանության, փախստականների խնդիրների և ժամանակակից Հարավային Կովկասի սոցիալական պատմության ուսումնասիրության համար։

История

Աշխատությունը նվիրված է պատմական Սեբաստիա քաղաքի և նրան հարակից տարածքների համակողմանի պատմական, աշխարհագրական, հասարակական, մշակութային և եկեղեցական ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով Փոքր Ասիայի հայաբնակ կարևոր կենտրոններից մեկի անցյալը, նրա պատմական զարգացումը և տարածաշրջանային նշանակությունը։ Սեբաստիան՝ պատմական Սեբաստոպոլիսը, դարերի ընթացքում եղել է Փոքր Հայքի և պատմական Հայաստանի հարակից շրջանների նշանավոր քաղաքներից մեկը, որտեղ հատվել են տարբեր ժողովուրդների, մշակույթների, կրոնական ավանդույթների և քաղաքական ուժերի ազդեցությունները։ Աշխատության հիմնական թեմատիկ առանցքը քաղաքի և նրա սահմանակից բնակավայրերի պատմական ընթացքի ուսումնասիրությունն է՝ սկսած հնագույն ժամանակներից մինչև նորագույն շրջանին նախորդող ժամանակաշրջանները։ Քաղաքի անցյալը դիտարկվում է ավելի լայն տարածաշրջանային համատեքստում՝ ուշադրություն դարձնելով նրա աշխարհագրական դիրքին, պատմական իրադարձություններին, բնակչության կազմին, վարչական փոփոխություններին և հասարակական կյանքի առանձնահատկություններին։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի Սեբաստիայի հայ համայնքի պատմությունը, քանի որ քաղաքը երկար ժամանակ եղել է արևմտահայության կարևոր հոգևոր, կրթական, մշակութային և տնտեսական կենտրոններից մեկը։ Հայ բնակչության կյանքը, ազգային հաստատությունները, եկեղեցական կազմակերպվածությունը և համայնքային ավանդույթները կարևոր տեղ են զբաղեցնում տարածաշրջանի պատմական նկարագրության մեջ՝ հնարավորություն տալով հասկանալու հայության դերը քաղաքի զարգացման և մշակութային դիմագծի ձևավորման գործում։ Աշխատության կարևոր բաղադրիչներից է Սեբաստիայի արքեպիսկոպոսության պատմությունը, որը ներկայացնում է Հայ առաքելական եկեղեցու կազմակերպական ներկայությունը տարածաշրջանում, հոգևոր իշխանության ձևավորումն ու զարգացումը, եկեղեցական կառույցների նշանակությունը և դրանց կապը տեղի հայ բնակչության հասարակական կյանքի հետ։ Արքեպիսկոպոսությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես կրոնական վարչական միավոր, այլև որպես ազգային ինքնության պահպանման, համայնքային համախմբման, կրթության և մշակութային շարունակականության կարևոր հաստատություն։ Այս տեսանկյունից աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու եկեղեցու և հասարակության փոխհարաբերությունները, հոգևոր առաջնորդության դերը և հայկական համայնքային կյանքի կազմակերպման պատմական առանձնահատկությունները։ Սեբաստիայի և նրա շրջակա գավառների պատմությունը կարևոր է նաև բնակավայրերի պատմական աշխարհագրության, տեղական ավանդույթների, բնակչության զբաղմունքների, տնտեսական հարաբերությունների և տարածաշրջանային կապերի ուսումնասիրության համար։ Քաղաքի աշխարհագրական դիրքը նպաստել է նրա՝ որպես վարչական, առևտրական և հաղորդակցական կենտրոնի նշանակությանը, իսկ շրջակա բնակավայրերի հետ ունեցած կապերը ձևավորել են տնտեսական ու մշակութային միասնական միջավայր։ Նման ուսումնասիրությունը կարևոր տեղեկություններ է տալիս պատմական բնակավայրերի փոխկապակցվածության, հայ բնակչության տարածքային տեղաբաշխման և տարածաշրջանի սոցիալ-տնտեսական զարգացման մասին։ Գրական և գիտական առումով աշխատությունը պատկանում է պատմաաշխարհագրական, տեղագրական և եկեղեցապատմական ուսումնասիրությունների շրջանակին, որոնց բնորոշ է որոշակի քաղաքի պատմության ներկայացումը՝ այն շրջապատող բնակավայրերի, վարչական տարածքների և հոգևոր հաստատությունների հետ միասին։ Այսպիսի մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն վերակազմելու առանձին քաղաքի պատմական պատկերը, այլև բացահայտելու նրա դերը ավելի լայն ազգային և տարածաշրջանային պատմության մեջ։ Ստեղծագործության կարևոր առանձնահատկությունն այն է, որ Սեբաստիայի պատմությունը դիտարկվում է նաև նրա արքեպիսկոպոսության սահմանների և եկեղեցական իրավասության համատեքստում՝ ընդգծելով աշխարհագրական տարածքի, բնակչության և հոգևոր կառավարման փոխադարձ կապը։ Աշխատությունն ունի նշանակալի պատմամշակութային արժեք, քանի որ նպաստում է արևմտահայ պատմական բնակավայրերի և դրանցում ձևավորված ազգային կյանքի ուսումնասիրությանը։ Այն կարևոր նյութ է Սեբաստիայի հայության անցյալի, պատմական Հայաստանի արևմտյան շրջանների, Հայ առաքելական եկեղեցու տարածաշրջանային կազմակերպման և Օսմանյան կայսրության տարածքում հայ համայնքների հասարակական դիրքի ուսումնասիրության համար։ Գիրքը հատկապես արժեքավոր է նաև հայ ժողովրդի պատմական հիշողության պահպանման տեսանկյունից, քանի որ ներկայացնում է մի քաղաք և շրջակա տարածքներ, որոնք նշանակալի տեղ են ունեցել արևմտահայության պատմության մեջ։ Այն հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու Սեբաստիայի՝ որպես բազմաշերտ պատմություն, հարուստ մշակութային ժառանգություն և կարևոր հայկական հոգևոր կենտրոն ունեցող քաղաքի մասին։ Աշխատության ընթերցողական և գիտական նշանակությունը պայմանավորված է նրա թեմատիկ ընդգրկմամբ ու միջառարկայական արժեքով․ այն կարող է հետաքրքրել հայագետներին, պատմաբաններին, աշխարհագրագետներին, ազգագրագետներին, եկեղեցագետներին և արևմտահայ պատմական բնակավայրերի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետներին, ինչպես նաև այն ընթերցողներին, որոնք ցանկանում են ճանաչել Սեբաստիայի և նրա շրջակա գավառների պատմական ժառանգությունը, հայկական համայնքային կյանքի առանձնահատկություններն ու տարածաշրջանի հոգևոր-մշակութային անցյալը։

Экономика

Գրքում ուսումնասիրվում են Հայաստանի Հանրապետությունում ագրարային քաղաքականության իրականացման տնտեսական լծակների կատարելագործման հիմնահարցերը՝ վերլուծելով գյուղատնտեսական ոլորտի զարգացման պետական քաղաքականության հիմնական ուղղությունները, առկա գործիքակազմը և դրանց արդյունավետությունը, ներկայացվում են ֆինանսական աջակցությունների, սուբսիդիաների, վարկային ծրագրերի և հարկային խթանների կիրառման մեխանիզմները, դիտարկվում են դրանց ազդեցությունը գյուղացիական տնտեսությունների մրցունակության, արտադրողականության և շուկային ինտեգրման վրա, առանձնացվում են համակարգային խնդիրներ՝ կապված ֆինանսական ռեսուրսների սահմանափակ հասանելիության, ինստիտուցիոնալ թերությունների և ռիսկերի կառավարման անբավարարության հետ, քննարկվում են միջազգային փորձի կիրառման հնարավորությունները Հայաստանի պայմաններում, առաջարկվում են տնտեսական լծակների կատարելագործման ուղիներ՝ ուղղված պետական աջակցության արդյունավետության բարձրացմանը և ագրարային ոլորտի կայուն զարգացման ապահովմանը, աշխատանքը համադրում է տեսական վերլուծությունը և գործնական քաղաքական առաջարկությունները՝ նպատակ ունենալով բարելավել ագրարային քաղաքականության իրականացման մեխանիզմները ՀՀ-ում։

Медицина

Այս աշխատությունը նվիրված է հղիության դեղորայքային ընդհատման բժշկական ասպեկտների ուսումնասիրությանը՝ վաղ և ավելի ուշ ժամկետներում։ Գրքի հիմնական ուշադրության կենտրոնում դեղորայքային աբորտի մեթոդների կլինիկական կիրառումն է, դրանց արդյունավետությունը, անվտանգությունը, հնարավոր բարդությունները և տարբեր հղիության ժամկետներում բուժման տակտիկայի առանձնահատկությունները։ Հեղինակը դիտարկում է այն ֆիզիոլոգիական և բժշկական գործընթացները, որոնք տեղի են ունենում դեղորայքային ընդհատման ընթացքում, ինչպես նաև այն գործոնները, որոնք կարող են ազդել բուժման արդյունքի վրա։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում վաղ ժամկետներում կիրառվող դեղորայքային մեթոդներին, դրանց ցուցումներին և հակացուցումներին, ինչպես նաև բուժման արդյունավետության գնահատմանը և անհրաժեշտության դեպքում հետագա բժշկական միջամտության ընտրությանը։ Ավելի ուշ ժամկետների վերաբերյալ բաժիններում քննարկվում են կլինիկական իրավիճակի բարդությունը, հիվանդի վիճակի գնահատումը, հնարավոր ռիսկերը և բժշկական հսկողության անհրաժեշտությունը։ Աշխատության կարևոր բաղադրիչ է նաև հնարավոր բարդությունների ուսումնասիրությունը՝ արյունահոսություն, ոչ լիարժեք ընդհատում, վարակային բարդություններ և այլ անցանկալի հետևանքներ, ինչպես նաև դրանց ժամանակին հայտնաբերման և բուժման սկզբունքները։ Գրքում ուշադրություն է դարձվում նախնական հետազոտությանը, հղիության ժամկետի ճշգրիտ որոշմանը, հիվանդի բժշկական պատմության գնահատմանը և այն պայմաններին, որոնց դեպքում դեղորայքային մեթոդի կիրառումը կարող է պահանջել հատուկ զգուշություն կամ այլ բուժական մոտեցում։ Կարևորվում է նաև հետագա հսկողությունը՝ բուժման արդյունքի հաստատումը և այն իրավիճակների հայտնաբերումը, երբ անհրաժեշտ է լրացուցիչ բժշկական օգնություն։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը ներկայացնում է հղիության դեղորայքային ընդհատումը որպես բազմափուլ բժշկական գործընթաց, որի անվտանգությունն ու արդյունավետությունը կախված են հղիության ժամկետից, կնոջ առողջական վիճակից, համապատասխան մեթոդի ընտրությունից և մասնագիտական բժշկական վերահսկողությունից։ Այն կարող է հետաքրքրել բժշկական բուհերի ուսանողներին, մանկաբարձ-գինեկոլոգներին, վերարտադրողական բժշկության մասնագետներին և թեմայով մասնագիտական գիտելիքներ խորացնող ընթերցողներին։