Пути повышения эффективности разработки маломощных крутопадающих рудных тел в сложных горно-геологических условиях

Технология

Տեխնիկական և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ինտեգրալ սխեմաներում ինքնատաքացման հետևանքների մեղմման միջոցների մշակմանը և հետազոտմանը՝ արհեստական բանականության մեթոդների կիրառմամբ։ Քննության են առնվում ժամանակակից միկրոէլեկտրոնային սարքերի ջերմային գործընթացների ֆիզիկական հիմունքները, ինտեգրալ սխեմաների աշխատանքի ընթացքում ջերմության առաջացման պատճառները և բարձր ջերմաստիճանի ազդեցությունը էլեկտրոնային բաղադրիչների գործառնական բնութագրերի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ինքնատաքացման երևույթի ազդեցությանը ինտեգրալ սխեմաների արագագործության, էներգասպառման, կայունության, հուսալիության և շահագործման տևողության վրա։ Վերլուծվում են ջերմային բաշխման մոդելավորման, տեղային գերտաքացման գոտիների հայտնաբերման, ջերմաստիճանային փոփոխությունների կանխատեսման և ջերմային ռեժիմների օպտիմալացման մեթոդները։ Քննարկվում են արհեստական բանականության, մեքենայական ուսուցման և նեյրոնային ցանցերի կիրառման հնարավորությունները՝ ջերմային գործընթացների վերլուծության, սխեմաների աշխատանքային պարամետրերի կարգավորման և ինքնատաքացման բացասական ազդեցությունների նվազեցման նպատակով։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են ինտեգրալ սխեմաների նախագծման ընթացքում ջերմային սահմանափակումների հաշվառման, էներգաարդյունավետ կառուցվածքների մշակման, ջերմության տարածման կառավարման և ավտոմատացված նախագծման համակարգերի կատարելագործման հիմնախնդիրները։ Անդրադարձ է կատարվում առաջարկվող տեխնիկական լուծումների արդյունավետության գնահատման, մաթեմատիկական մոդելավորման, համակարգչային փորձարկումների և տարբեր աշխատանքային պայմաններում դրանց կիրառելիության ուսումնասիրության հնարավորություններին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել միկրոէլեկտրոնիկայի, ինտեգրալ սխեմաների նախագծման, կիսահաղորդչային սարքերի ֆիզիկայի, արհեստական բանականության և էլեկտրոնային համակարգերի ջերմային կառավարման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

История

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում սիրիահայերի սոցիալ-մշակութային ադապտացիայի գործընթացների ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով հայրենադարձության և նոր սոցիալական միջավայրում ինտեգրման հիմնական խնդիրներն ու առանձնահատկությունները։ Վերլուծվում են սիրիահայ համայնքի ձևավորման նախադրյալները, միգրացիոն գործընթացների ազդեցությունը, սոցիալական հարմարվողականության մեխանիզմները և մշակութային ինքնության պահպանման խնդիրները։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են լեզվական, կրթական, աշխատանքային, սոցիալական և հոգեբանական գործոնները, որոնք ազդում են նոր միջավայրում անհատների և ընտանիքների ներգրավվածության վրա։ Քննարկվում են պետական և հասարակական կառույցների դերը, ինտեգրման ծրագրերը, համայնքային կապերի նշանակությունը և այն մարտահրավերները, որոնց բախվում են սիրիահայերը Հայաստանի սոցիալական համակարգում տեղավորվելու ընթացքում։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի միգրացիոն գործընթացների, սփյուռք-հայրենիք հարաբերությունների և բազմամշակութային հասարակության զարգացման խնդիրների ուսումնասիրման համար՝ առաջարկելով մոտեցումներ սոցիալական ներառման և արդյունավետ ինտեգրման գործընթացների բարելավման նպատակով։

Биология

Բնապահպանական և աշխարհագրական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Արփի լճի և նրա ջրահավաք ավազանի էկոլոգիական վիճակի համալիր գնահատմանը, բնական ռեսուրսների պահպանության հիմնախնդիրներին և տարածքի արդյունավետ կառավարման ուղիների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում լճի ու ջրահավաք ավազանի ֆիզիկաաշխարհագրական առանձնահատկությունները, կլիմայական պայմանները, ջրագրական ցանցը, հողային ծածկույթը և բնական էկոհամակարգերի կառուցվածքը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ջրային ռեսուրսների որակական և քանակական բնութագրերին, լճի հիդրոլոգիական ռեժիմին, կենսաբազմազանությանը և էկոհամակարգերի վրա բնական ու մարդածին գործոնների ազդեցությանը։ Վերլուծվում են ջրահավաք ավազանում իրականացվող գյուղատնտեսական գործունեության, արոտավայրերի օգտագործման, հողերի էրոզիայի և հնարավոր աղտոտման աղբյուրների ազդեցությունները լճի էկոլոգիական հավասարակշռության վրա։ Քննարկվում են նաև ջրային և ցամաքային էկոհամակարգերի փոխկապակցվածությունը, հազվագյուտ ու պահպանության կարիք ունեցող տեսակների կենսամիջավայրերի պահպանությունը և տարածքի բնապահպանական նշանակությունը։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են էկոլոգիական մշտադիտարկման, ջրի որակի գնահատման, աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգերի կիրառման և տարածքային կառավարման մեթոդները։ Անդրադարձ է կատարվում բնության հատուկ պահպանվող տարածքների կառավարման, բնական ռեսուրսների կայուն օգտագործման, էկոլոգիական ռիսկերի նվազեցման և բնապահպանական միջոցառումների մշակման հնարավորություններին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել էկոլոգիայի, ջրաբանության, բնապահպանական կառավարման, ֆիզիկական աշխարհագրության և բնական ռեսուրսների պահպանության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Химия

Աշխատությունը նվիրված է ճակատային պոլիմերացման ընթացքում առաջացող ջերմային ալիքների կառուցվածքի, տարածման օրինաչափությունների և կայունության ուսումնասիրությանը՝ քիմիական կինետիկայի, ջերմափոխանակության և ոչ գծային դինամիկայի տեսանկյուններից։ Հետազոտության առանցքում այն փոխկապակցված ֆիզիկաքիմիական գործընթացներն են, որոնց պայմաններում տեղայնացված ռեակցիոն գոտին կարող է ինքնատարածվել սկզբնական նյութի միջավայրով՝ պոլիմերացման ժամանակ անջատվող ջերմության հաշվին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ջերմաստիճանային դաշտի և ռեակցիայի փոխակերպման աստիճանի տարածական ու ժամանակային փոփոխություններին, քանի որ դրանց փոխազդեցությունն է մեծապես պայմանավորում շարժվող ճակատի ձևը և դինամիկական վարքը։ Քննվում են ջերմային ալիքի տարածման արագության, ջերմաստիճանային պրոֆիլի և ռեակցիոն գոտու բնութագրերի միջև գոյություն ունեցող կապերը, ինչպես նաև այն պայմանները, որոնց դեպքում հաստատուն տարածվող ճակատը կարող է պահպանել իր կայունությունը կամ ենթարկվել տարբեր տեսակի անկայունությունների։ Մաթեմատիկական նկարագրության շրջանակում կարևոր դեր ունեն ջերմահաղորդականության և քիմիական փոխակերպման կինետիկան արտահայտող փոխկապակցված հավասարումները, որոնց վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել համակարգի տարբեր ռեժիմները։ Հատուկ հետաքրքրություն են ներկայացնում ոչ գծային երևույթները, երբ համակարգի պարամետրերի փոփոխությունը կարող է հանգեցնել կայուն ռեժիմից տատանողական կամ ավելի բարդ տարածաժամանակային վարքի անցման։ Ուսումնասիրվում է տարբեր ֆիզիկաքիմիական գործոնների ազդեցությունը ջերմային ճակատի կայունության վրա՝ դրանք դիտարկելով ընդհանուր տեսական մոդելի շրջանակում։ Թվային մոդելավորման և կայունության վերլուծության մեթոդները հնարավորություն են տալիս համեմատել հնարավոր լուծումները, գնահատել փոքր խ perturbations-ի զարգացումը և առանձնացնել տարբեր դինամիկական ռեժիմների առաջացման պայմանները։ Կարևորվում է նաև տեսական արդյունքների և փորձարարական դիտարկումների միջև համապատասխանության ուսումնասիրությունը, քանի որ ճակատային պոլիմերացման իրական համակարգերում ջերմային կորուստները, նյութի հատկությունները և ռեակցիայի կինետիկան կարող են էական ազդեցություն ունենալ դիտվող պատկերի վրա։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը միավորում է պոլիմերների քիմիայի, քիմիական ֆիզիկայի, ջերմաֆիզիկայի և ոչ գծային գործընթացների մաթեմատիկական մոդելավորման մոտեցումները՝ նպաստելով ինքնատարածվող պոլիմերացման ճակատների կառուցվածքի և կայունության մեխանիզմների առավել խորքային ըմբռնմանը։

Медицина

Գրքում ուսումնասիրվում են Երևանի ավագ դասարանների աշակերտների և բժշկական քոլեջների ու համալսարանների ուսանողների առողջության ձևավորման բժշկա-հասարակական ասպեկտները, վերլուծվում են ֆիզիկական, հոգեկան և սոցիալական գործոնների ներդրումը երիտասարդների առողջության վրա, ներկայացվում են առողջապահական վարքագծի, սննդի, ֆիզիկական ակտիվության, սթրեսի և շրջակա միջավայրի ազդեցությունները, դիտարկվում է առողջության պահպանման և խթանման ծրագրերի արդյունավետությունը, ուսումնասիրվում են երիտասարդների գիտելիքների, հմտությունների և վարքագծային մշակույթի դերը առողջության ձևավորման գործընթացում, ներկայացվում են բժշկական և կրթական հաստատությունների միջև համագործակցության մեխանիզմները, առաջարկվում են համակարգային լուծումներ՝ ուղղված առողջ ապրելակերպի խթանմանը, հիվանդությունների կանխարգելմանը և առողջապահական մշակույթի զարգացմանը, գիրքը միավորում է բժշկական հետազոտությունների, սոցիոլոգիական վերլուծության և կրթական մոտեցումների արդյունքները՝ նպաստելով երիտասարդների առողջության պահպանման ռազմավարության մշակմանը Երևանի դպրոցներում և բուհերում։

Биология

Այս աշխատանքը նվիրված է ֆերմենտացիոն լուծույթներից ամինաթթուների և որոշ այլ կենսաբանական ակտիվ նյութերի (ԲԱՎ) առանձնացման և մաքրման տեխնոլոգիայի մշակմանը։ Նյութում ներկայացվում են կենսասինթեզի արդյունքում ստացվող խառնուրդների կազմը, դրանցից նպատակային միացությունների բաժանման հիմնական փուլերը և կիրառվող ֆիզիկաքիմիական մեթոդները՝ իոնափոխանակային քրոմատոգրաֆիա, մեմբրանային զտում, արտածծում և բյուրեղացում։ Աշխատությունը վերլուծում է մաքրման գործընթացի օպտիմալ պայմանները՝ pH-ի, ջերմաստիճանի, լուծիչների ընտրության և հոսքի արագության ազդեցությունը վերջնական ելքի և մաքրության աստիճանի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տեխնոլոգիական սխեմաների նախագծմանը, գործընթացների ավտոմատացման հնարավորություններին և արդյունաբերական մասշտաբով կիրառելիության գնահատմանը։ Նյութը նաև քննարկում է ստացված ամինաթթուների և այլ ԲԱՎ-ի որակական և քանակական վերլուծության մեթոդները, ինչպես նաև դրանց կիրառությունը դեղագործության, սննդարդյունաբերության և կենսատեխնոլոգիայի ոլորտներում։