Разработка и исследование энергонезависимых запоминающих элементов с полупроволниковыми и ферроэлектрическими структурами

География

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Արարատյան հարթավայրի ջրային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման և պահպանման գիտատեխնիկական հիմքերի կատարելագործման հիմնահարցերին։ Գրքում համակողմանիորեն ուսումնասիրվում են տարածաշրջանի մակերևութային և ստորերկրյա ջրային պաշարների ձևավորման, բաշխման և օգտագործման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց վրա ազդող բնական և մարդածին գործոնները։ Հեղինակը վերլուծում է ջրային ռեսուրսների կառավարման ժամանակակից մոտեցումները, ջրօգտագործման արդյունավետության բարձրացման մեթոդները, ոռոգման համակարգերի կատարելագործման հնարավորությունները և ջրային պաշարների պահպանությանն ուղղված ինժեներական ու բնապահպանական լուծումները։ Աշխատությունում անդրադարձ է կատարվում ստորերկրյա ջրերի շահագործման, ջրային հավասարակշռության պահպանման, ջրային պաշարների մոնիթորինգի, ջրի որակի վերահսկման և կլիմայական փոփոխությունների ազդեցության գնահատման հարցերին՝ ներկայացնելով գիտականորեն հիմնավորված առաջարկություններ տարածաշրջանի ջրային ռեսուրսների կայուն կառավարման համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ջրախնայող տեխնոլոգիաների ներդրմանը, բնապահպանական անվտանգության ապահովմանը և պետական կառավարման ու գիտատեխնիկական լուծումների համադրմանը՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել ջրօգտագործման արդյունավետությունը և պահպանել Արարատյան հարթավայրի ջրային ներուժը երկարաժամկետ հեռանկարում։ Գիրքը նախատեսված է ջրային տնտեսության, հիդրոլոգիայի, բնապահպանության, գյուղատնտեսության, ինժեներական գիտությունների ոլորտների մասնագետների, գիտաշխատողների, դասախոսների, ուսանողների և ջրային ռեսուրսների կառավարման հարցերով զբաղվող բոլոր ընթերցողների համար։

Литература

Աշխատությունը ներկայացնում է «Արարատյան» խորագրով հրավիրակ բնույթի հրատարակություն, որի անվանումը կապվում է Արարատի՝ հայ ժողովրդի պատմական, հոգևոր և մշակութային ինքնության մեջ ունեցած առանձնահատուկ նշանակության հետ։ «Հրավիրակ» հասկացությունը կարող է մատնանշել ընթերցողին ուղղված կոչ, հրավեր կամ գաղափարական ուղերձ՝ նպատակ ունենալով ուշադրություն հրավիրել որևէ կարևոր հոգևոր, ազգային կամ հասարակական խնդրի վրա։ Արարատյան խորհրդաբանությունը հայ մշակույթում կապված է ազգային հիշողության, հայրենիքի, քրիստոնեական ավանդության և պատմական շարունակականության գաղափարների հետ։ Այդ տեսանկյունից հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում որպես իր ժամանակի հայ մտավոր և գրական միջավայրում շրջանառվող ազգային ու հոգևոր պատկերացումների արտահայտություն։ Այն կարող է դիտարկվել հայ հասարակական մտքի, կրոնական հրապարակախոսության և ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման համատեքստում՝ ուշադրություն դարձնելով այն խորհրդանիշներին ու գաղափարներին, որոնց միջոցով հայ հեղինակներն ու հրատարակիչները դիմել են ընթերցող հանրությանը։ Գիրքը արժեքավոր է 19-րդ դարի հայ տպագրության, Կոստանդնուպոլսի հայ համայնքի մշակութային կյանքի և հայերեն հրատարակչական ժառանգության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է հետաքրքրել հայագետներին, պատմաբաններին, գրականագետներին և ազգային խորհրդանիշների պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին՝ որպես հայ գրավոր մշակույթի ու հասարակական մտքի պատմության ուսումնասիրության նյութ։

История

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության գյուղացիության ժամանակակից վիճակի, կենսակերպի և հասարակական-մշակութային առանձնահատկությունների ազգագրական ուսումնասիրությանը։ Այն դիտարկում է գյուղական բնակչությանը որպես Հայաստանի սոցիալական կառուցվածքի և ազգային մշակութային կյանքի կարևոր բաղադրիչ՝ անդրադառնալով գյուղական համայնքների կազմակերպմանը, բնակչության առօրյային, ավանդույթներին, զբաղմունքներին և սոցիալական հարաբերություններին։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարևորվում են գյուղացիության պատմականորեն ձևավորված կենսակերպի և ժամանակակից հասարակական փոփոխությունների փոխազդեցությունը, ավանդական մշակութային արժեքների պահպանումն ու դրանց դրսևորումները նոր պայմաններում։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու գյուղական համայնքների սոցիալ-տնտեսական միջավայրը, ընտանիքի և համայնքի դերը, աշխատանքի կազմակերպման ձևերը, ինչպես նաև գյուղական բնակչության ինքնության ու մշակութային ժառանգության առանձնահատկությունները։ Ազգագրական մոտեցումը կարևոր է ոչ միայն նյութական և հոգևոր մշակույթի ուսումնասիրության, այլև հասարակական փոխհարաբերությունների, համայնքային կյանքի և կենսակերպի փոփոխությունների բացահայտման տեսանկյունից։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել Հայաստանի գյուղական բնակչության, ազգագրական գործընթացների, սոցիալական կառուցվածքի և ժամանակակից գյուղական կյանքի հետազոտությամբ զբաղվող մասնագետների, ուսանողների ու ընթերցողների համար։ Այն արժեքավոր նյութ է Հայաստանի հասարակության փոփոխությունների և գյուղական միջավայրի մշակութային առանձնահատկությունների ուսումնասիրման համար։

Технология

Աշխատությունը նվիրված է լուսային ճառագայթների կենտրոնացուցիչների ավտոմատացված նախագծման համակարգի մշակման, դրա ծրագրային և տեխնիկական ապահովման, ինչպես նաև համակարգչային ցանցերում արդյունավետ շահագործման կազմակերպման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են օպտիկական կենտրոնացուցիչների նախագծման տեսական հիմքերը, լուսային ճառագայթների տարածման և անդրադարձման օրինաչափությունները, օպտիկական համակարգերի երկրաչափական ու ֆիզիկական բնութագրերը, ինչպես նաև նախագծային հաշվարկների ավտոմատացման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում համակարգչային մոդելավորման, օպտիկական պարամետրերի օպտիմալացման, ճառագայթների ընթացքի հաշվարկման և կենտրոնացուցիչների կառուցվածքային լուծումների ընտրության մեթոդներին։ Ուսումնասիրվում են ավտոմատացված նախագծման համակարգի ծրագրային ճարտարապետության ձևավորման, տվյալների մշակման, նախագծային տեղեկատվության պահպանման և օգտատիրոջ հետ փոխգործակցության կազմակերպման հարցերը։ Անդրադարձ է կատարվում համակարգի ցանցային շահագործման ապահովմանը, հեռավար հասանելիության կազմակերպմանը, նախագծային տվյալների փոխանակմանը և տարբեր աշխատանքային կայանների միջև համագործակցության հնարավորություններին։ Կարևորվում են հաշվարկների ճշգրտության, ծրագրային ապահովման հուսալիության, նախագծման ժամանակի կրճատման և տեխնիկական լուծումների արդյունավետության բարձրացման խնդիրները։ Դիտարկվում են մշակվող համակարգի կիրառման հնարավորությունները օպտիկական սարքաշինության, լուսատեխնիկայի, արևային էներգիայի օգտագործման և գիտահետազոտական նախագծման ոլորտներում։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել օպտիկայի, համակարգչային նախագծման, ծրագրային ճարտարագիտության, սարքաշինության և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների մասնագետների, գիտաշխատողների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ավանդների ապահովագրության համակարգի ձևավորման, գործունեության և զարգացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում է ավանդների ապահովագրության էությունը, դրա դերը բանկային համակարգի կայունության պահպանման և ավանդատուների շահերի պաշտպանության գործում։ Քննության են առնվում ավանդների ապահովագրության հիմնական սկզբունքները, իրավական և ինստիտուցիոնալ հիմքերը, ապահովագրվող ավանդների շրջանակը, փոխհատուցման մեխանիզմները և համակարգի մասնակիցների միջև փոխհարաբերությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի բանկային համակարգի առանձնահատկություններին և այն տնտեսական ու ֆինանսական գործոններին, որոնք կարող են ազդել ավանդների ապահովագրության արդյունավետության վրա։ Ուսումնասիրվում է ավանդների ապահովագրության ազդեցությունը բնակչության վստահության, խնայողությունների ձևավորման, բանկային համակարգում միջոցների ներգրավման և ֆինանսական կայունության ապահովման գործընթացների վրա։ Աշխատության շրջանակում վերլուծվում են նաև ավանդների ապահովագրության համակարգի հնարավոր ռիսկերը, դրանց կառավարման մեխանիզմները և համակարգի արդյունավետության բարձրացման անհրաժեշտությունը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում միջազգային փորձի ուսումնասիրությանը և տարբեր երկրներում կիրառվող մոտեցումների համադրմանը Հայաստանի պայմանների հետ՝ բացահայտելու այն գործիքներն ու սկզբունքները, որոնք կարող են նպաստել ազգային համակարգի կատարելագործմանը։ Քննարկվում են նաև ապահովագրական ֆոնդի ձևավորման, ֆինանսավորման, փոխհատուցման սահմանաչափերի, վերահսկողության և համակարգի կայունության հետ կապված հարցերը։ Աշխատության հիմնական արժեքներից է ավանդների ապահովագրության դիտարկումը ոչ միայն որպես ավանդատուների պաշտպանության միջոց, այլև որպես ֆինանսական համակարգի ընդհանուր կայունությունն ամրապնդող կարևոր ինստիտուտ։ Հետազոտությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, բանկային և ֆինանսական ոլորտի մասնագետների, պետական կառավարման մարմինների ներկայացուցիչների, ուսանողների, հետազոտողների և Հայաստանի ֆինանսական համակարգի զարգացման ու կայունության հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տնտեսական աճի ապահովման գործում լեռնամետալուրգիական արդյունաբերության դերի, նշանակության և զարգացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Թեման ընդգրկում է հանքարդյունաբերության և մետալուրգիայի փոխկապակցված ոլորտները՝ դիտարկելով դրանց ազդեցությունը երկրի արտադրական ներուժի, արտահանման, զբաղվածության, ներդրումային ակտիվության, պետական և տեղական բյուջեների եկամուտների ու ընդհանուր տնտեսական զարգացման վրա։ Աշխատանքը Սառա Աշոտի Մկրտչյանի տնտեսագիտության թեկնածուական հետազոտությունն է, որը պաշտպանվել է 2013 թվականին Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարանում՝ «Տնտեսության, նրա ոլորտների տնտեսագիտություն և կառավարում» մասնագիտությամբ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է Հայաստանի հանքահումքային ռեսուրսների օգտագործման տնտեսական արդյունավետության գնահատումը և դրանց հիման վրա ձևավորված արդյունաբերական շղթաների ուսումնասիրությունը։ Լեռնամետալուրգիական ոլորտի առանձնահատկությունն այն է, որ այն միավորում է հանքավայրերի հետախուզումը, հանքանյութի արդյունահանումը, հարստացումը, մետաղների արտադրությունը և դրանց հետ կապված սպասարկող ու ենթակառուցվածքային գործունեությունը։ Այդ ամբողջ շղթայի արդյունավետությունը կարող է էական ազդեցություն ունենալ երկրի արդյունաբերական զարգացման և տնտեսական աճի տեմպերի վրա։ Աշխատության շրջանակում կարող են վերլուծվել ոլորտի արտադրության և իրացման ծավալները, ֆինանսատնտեսական ցուցանիշները, ներդրումային գործընթացները, արտադրողականությունը, շահութաբերությունը և արտահանման ներուժը։ Հատուկ նշանակություն ունի միջազգային շուկաների և մետաղների գների ազդեցության ուսումնասիրությունը, քանի որ Հայաստանի լեռնամետալուրգիական արտադրանքի մրցունակությունը զգալիորեն պայմանավորված է համաշխարհային գների, արտաքին պահանջարկի և փոխարժեքային միջավայրի փոփոխություններով։ Հետազոտության մեջ կարևոր տեղ կարող է զբաղեցնել պղնձի և այլ մետաղների արտադրության ու արտահանման տնտեսական նշանակության գնահատումը։ Հեղինակի հետագա հրապարակումներն ուղղակիորեն շարունակել են այս թեմատիկան՝ անդրադառնալով լեռնամետալուրգիական ընկերությունների արտադրության և իրացման վերլուծությանը, ֆինանսատնտեսական ցուցանիշների բարելավման ուղիներին, պղնձի գների կանխատեսմանը և ոլորտի կայուն զարգացման խնդիրներին։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում ոլորտի տնտեսական արդյունավետության և կայունության խնդիրներին։ Մի կողմից՝ հանքարդյունաբերությունը կարող է ապահովել զգալի արտահանման եկամուտներ, աշխատատեղեր և տնտեսական ակտիվություն, իսկ մյուս կողմից՝ դրա զարգացումը կապված է ռեսուրսների սահմանափակության, շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության, հանքավայրերի շահագործման երկարաժամկետ հետևանքների և համաշխարհային շուկաների անկայունությունից կախվածության հետ։ Հետևաբար հետազոտությունը կարող է դիտարկել տնտեսական աճի և բնապահպանական անվտանգության հավասարակշռման անհրաժեշտությունը։ Հատուկ նշանակություն ունի լեռնամետալուրգիական ոլորտի ներդրումային քաղաքականության ուսումնասիրությունը։ Նոր հանքավայրերի հետախուզումը, գործող հանքերի տեխնիկական վերազինումը, հանքաքարի հարստացման տեխնոլոգիաների կատարելագործումը և մետաղների առավել խոր վերամշակման կազմակերպումը պահանջում են մեծածավալ ու երկարաժամկետ ներդրումներ։ Այդ պատճառով աշխատությունը կարող է անդրադառնալ ներդրումային միջավայրի բարելավմանը, ֆինանսավորման աղբյուրներին, ձեռնարկությունների ֆինանսական կայունությանը և պետական տնտեսական քաղաքականության հնարավոր ազդեցությանը։ Կարևոր խնդիր է նաև հանքահումքային ռեսուրսների ավելի բարձր ավելացված արժեքով օգտագործումը։ Հումքի արտահանմանը զուգահեռ տեղական վերամշակման և մետաղամշակման զարգացումը կարող է ընդլայնել արտադրական շղթաները, ստեղծել նոր աշխատատեղեր և մեծացնել տնտեսության ներսում ստեղծվող արժեքը։ Հեղինակի հետագա աշխատանքներում, օրինակ, ուսումնասիրվել են պղնձի հենքով մալուխի հայրենական շուկայի կայուն զարգացման հեռանկարները և պղնձի արտադրության արգասիքների իրացման մարքեթինգային-լոգիստիկ խնդիրները, ինչը ցույց է տալիս ոլորտի խորքային վերամշակման և շուկայի զարգացման ուղղությունների կարևորությունը։ Աշխատության կարևոր բաղադրիչ կարող է լինել նաև ոլորտի զարգացման խոչընդոտների բացահայտումը՝ տեխնոլոգիական հետամնացությունից և արտադրության բարձր ինքնարժեքից մինչև ենթակառուցվածքային, ներդրումային, բնապահպանական և շուկայական ռիսկեր։ Դրանց հաղթահարման համար կարող են առաջարկվել արտադրության արդյունավետության բարձրացման, տեխնոլոգիական արդիականացման, կառավարման կատարելագործման, ներդրումների խթանման, արտահանման շուկաների դիվերսիֆիկացման և բնապահպանական կառավարման բարելավման ուղղություններ։ Հետազոտության նշանակությունը հատկապես մեծ է Հայաստանի նման հանքահումքային ռեսուրսներ ունեցող, բայց փոքր ներքին շուկա ունեցող տնտեսության համար, որտեղ արդյունաբերական արտահանումը կարող է կարևոր դեր ունենալ տնտեսական աճի ապահովման գործում։ Միաժամանակ աշխատությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու այն ռիսկերը, որոնք առաջանում են տնտեսության՝ հանքարդյունաբերությունից չափազանց մեծ կախվածության դեպքում, և քննարկելու ոլորտի զարգացման այնպիսի մոդելներ, որոնք կապահովեն ոչ միայն կարճաժամկետ տնտեսական արդյունք, այլև երկարաժամկետ կայունություն։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, հանքարդյունաբերության և մետալուրգիայի մասնագետներին, ֆինանսիստներին, ներդրումային վերլուծաբաններին, պետական կառավարման և տնտեսական քաղաքականության մասնագետներին, բնապահպանական տնտեսագիտությամբ զբաղվող հետազոտողներին, դասախոսներին, ասպիրանտներին և արդյունաբերության տնտեսագիտությունն ուսումնասիրող ուսանողներին։