ՌԴ-ի նկատմամբ ԳԴՀ-ի քաղաքականությունն ու դրա փոխակերպումները ժամանակակից փուլում

География

Աշխատությունը նվիրված է Անդրկովկասյան (Տրանսկովկասյան) տարածաշրջանի երկրադինամիկ և սեյսմիկ ակտիվության արտացոլման օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը երկրաքիմիական դաշտերում՝ ընդգծելով տեկտոնական գործընթացների և երկրաքիմիական ցուցիչների փոխկապակցվածությունը։ Վերլուծվում են սեյսմիկ ակտիվության ազդեցությունը հողային, ջրային և գազային երկրաքիմիական անոմալիաների ձևավորման վրա, ինչպես նաև խզվածքային գոտիներում տեղի ունեցող միգրացիոն գործընթացները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում երկրաքիմիական մոնիթորինգի տվյալների կիրառությանը սեյսմիկ վտանգի գնահատման և նախազգուշացման համակարգերի կատարելագործման նպատակով։ Ուսումնասիրությունը նաև քննարկում է տարածաշրջանի խորքային կառուցվածքի, տեկտոնական լարվածությունների և ֆլյուիդային հոսքերի դերը երկրաքիմիական դաշտերի ձևավորման մեջ։ Աշխատությունը ներկայացնում է համակցված երկրաբանական, երկրաքիմիական և սեյսմոլոգիական վերլուծություն՝ նպատակ ունենալով բացահայտել սեյսմիկ գործընթացների կանխատեսման համար կարևոր ցուցիչները Անդրկովկասի բարդ երկրադինամիկ միջավայրում։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում բիզնես միջավայրի բարելավման գործիքակազմի կիրառման հիմնահարցերի ուսումնասիրությանը՝ անդրադառնալով ձեռնարկատիրական գործունեության զարգացմանը նպաստող տնտեսական, իրավական, վարչական և ինստիտուցիոնալ պայմաններին։ Գրքում վերլուծվում են բիզնես միջավայրի ձևավորման հիմնական գործոնները, դրանց ազդեցությունը տնտեսավարող սուբյեկտների գործունեության արդյունավետության, ներդրումային ակտիվության, մրցակցության և տնտեսական աճի վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում պետական կարգավորման մեխանիզմներին, վարչարարության պարզեցմանը, ձեռնարկությունների համար անհրաժեշտ ծառայությունների հասանելիությանը, հարկային և մաքսային գործընթացների կատարելագործմանը, ֆինանսական ռեսուրսների մատչելիությանը և գործարարության համար բարենպաստ իրավական դաշտի ձևավորմանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են նաև փոքր և միջին ձեռնարկությունների զարգացման, նոր ներդրումների ներգրավման, նորարարության խթանման և մրցակցային միջավայրի ամրապնդման հետ կապված խնդիրները։ Աշխատությունը կարևորում է թվայնացման և ժամանակակից կառավարչական գործիքների կիրառումը՝ որպես բիզնես գործընթացների արագացման, ծախսերի նվազեցման, թափանցիկության բարձրացման և պետական ու մասնավոր հատվածների փոխգործակցության բարելավման միջոցներ։ ՀՀ պայմանների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու գործող գործիքակազմի արդյունավետության վրա ազդող հիմնական խնդիրները, դրա կիրառման սահմանափակումները և կատարելագործման հնարավորությունները։ Հեղինակը ներկայացնում է բիզնես միջավայրի բարելավման այնպիսի ուղղություններ, որոնք կարող են նպաստել ձեռնարկատիրական գործունեության համար առավել կանխատեսելի, մրցունակ և ներդրումային առումով գրավիչ պայմանների ձևավորմանը։ Աշխատության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ տնտեսական քաղաքականության մշակման, գործարարության պետական աջակցության ծրագրերի կատարելագործման և ձեռնարկությունների զարգացման համար նպաստավոր պայմանների ստեղծման գործընթացում։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, ձեռնարկատերերին, պետական կառավարման և տեղական ինքնակառավարման մարմինների մասնագետներին, բիզնես խորհրդատուներին, հետազոտողներին, դասախոսներին և տնտեսագիտական ու կառավարչական ուղղությունների ուսանողներին։

Культура

Այս թեման վերաբերում է ռուսական գրական և մշակութային ազդեցության դերին ժամանակակից հայ գրականության ձևավորման և զարգացման գործընթացներում՝ ընդգծելով պատմական, լեզվական և գաղափարական փոխազդեցությունների բազմաշերտ բնույթը։ Ուսումնասիրությունը դիտարկում է, թե ինչպես ռուս գրական ավանդույթը՝ սկսած դասական հեղինակներից մինչև խորհրդային և հետխորհրդային շրջանի գրական դպրոցներ, ազդեցություն է ունեցել հայ գրողների թեմատիկ ընտրության, գեղարվեստական մտածողության և ստեղծագործական ոճերի վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում խորհրդային շրջանին, երբ ընդհանուր կրթական և մշակութային համակարգի շրջանակներում ռուսերենը եղել է միջնորդ լեզու, ինչը նպաստել է գաղափարների, գրական ձևերի և էսթետիկական մոտեցումների տարածմանը հայ գրական միջավայրում։ Վերլուծվում են նաև թարգմանական գրականության դերակատարությունը, միջմշակութային կապերը և այն փաստը, որ բազմաթիվ հայ հեղինակներ կրթվել կամ ստեղծագործական ձևավորում են ստացել ռուսական գրական միջավայրի ազդեցությամբ։ Միևնույն ժամանակ ընդգծվում է, որ այս ազդեցությունը չի եղել միակողմանի ներթափանցում, քանի որ հայ գրականությունը պահպանել է իր ազգային ինքնությունը, թեմատիկ առանձնահատկությունները և պատմական հիշողության սեփական շերտերը՝ հաճախ վերամշակելով արտաքին ազդեցությունները տեղական մշակութային համատեքստում։ Ուսումնասիրությունը նաև անդրադառնում է հետխորհրդային շրջանում այս կապերի վերափոխմանը, երբ ռուսական ազդեցությունը մասամբ փոխարինվել է գլոբալ գրական հոսքերի բազմազանությամբ, սակայն որոշ լեզվական և ոճական ազդեցություններ շարունակել են պահպանվել ժամանակակից ստեղծագործություններում։

Педагогика

Աշխատությունը նվիրված է կրտսեր դպրոցականների էկոլոգիական դաստիարակության արդյունավետության բարձրացմանը՝ միջառարկայական կապերի նպատակային և համակարգված կիրառման միջոցով։ Հետազոտության հիմքում այն մոտեցումն է, որ բնության, շրջակա միջավայրի և մարդու ու բնության փոխհարաբերությունների վերաբերյալ գիտելիքները առավել ամբողջական են ձևավորվում այն դեպքում, երբ դրանք ներկայացվում են ոչ թե առանձին ուսումնական առարկաների շրջանակում, այլ փոխկապակցված և միասնական կրթական գործընթացում։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են կրտսեր դպրոցական տարիքի երեխաների տարիքային և հոգեբանամանկավարժական առանձնահատկությունները, նրանց հետաքրքրությունների ձևավորման պայմանները և էկոլոգիական գիտելիքների յուրացման արդյունավետ եղանակները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այնպիսի արժեքների և վերաբերմունքների ձևավորմանը, որոնք երեխային օգնում են գիտակցել բնության պահպանության անհրաժեշտությունը, շրջակա միջավայրի նկատմամբ պատասխանատվությունը և սեփական վարքագծի հետևանքները։ Միջառարկայական կապերի կիրառումը կարող է իրականացվել բնագիտության, մայրենի լեզվի, մաթեմատիկայի, կերպարվեստի, տեխնոլոգիայի, երաժշտության և այլ առարկաների բովանդակության փոխկապակցման միջոցով։ Այսպիսի մոտեցումը հնարավորություն է տալիս էկոլոգիական թեմաները ներկայացնել տարբեր տեսանկյուններից և ամրապնդել գիտելիքները գործնական ու ստեղծագործական գործունեության միջոցով։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել էկոլոգիական խնդիրներին նվիրված դասերի, նախագծերի, դիտարկումների, փորձերի, զբոսանքների, խաղերի և գործնական առաջադրանքների կազմակերպման մեթոդները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում աշակերտների ակտիվ ներգրավվածությանը, քանի որ սեփական դիտարկումների և գործողությունների միջոցով երեխան ավելի հեշտ է գիտակցում բնապահպանական խնդիրների նշանակությունը և ձևավորում պատասխանատու վարքագիծ։ Հետազոտության ընթացքում կարող են մշակվել և փորձարկվել միջառարկայական դասերի ու առաջադրանքների համակարգեր, որոնք ուղղված են ոչ միայն գիտելիքների փոխանցմանը, այլև էկոլոգիական մտածողության, հետաքրքրության, արժեքային կողմնորոշումների և գործնական հմտությունների զարգացմանը։ Աշխատության կարևոր խնդիրներից է նաև էկոլոգիական դաստիարակության արդյունքների գնահատման չափանիշների և ցուցանիշների առանձնացումը, որոնց միջոցով հնարավոր է որոշել կիրառվող մեթոդների արդյունավետությունը և աշակերտների առաջընթացը։ Հետազոտության գործնական նշանակությունն այն է, որ առաջարկվող մեթոդական մոտեցումները կարող են կիրառվել տարրական դպրոցի ուսումնական գործընթացում՝ էկոլոգիական բովանդակությունը տարբեր առարկաների հետ նպատակային կապելու և ուսուցման ամբողջականությունն ապահովելու համար։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տարրական դասարանների ուսուցիչներին, մանկավարժներին, կրթության կազմակերպիչներին, մանկավարժական բուհերի ուսանողներին և էկոլոգիական կրթության ու միջառարկայական ուսուցման խնդիրներով զբաղվող մասնագետներին։

Биология

Այս աշխատությունը նվիրված է բջջային թաղանթների ձևավորման հիմնարար մեխանիզմների ուսումնասիրությանը՝ կիրառելով մոլեկուլային դինամիկայի մեթոդը և տարբեր մոդելային միացություններ, որոնք հնարավորություն են տալիս վերահսկելի պայմաններում վերլուծել մոլեկուլների փոխազդեցությունները և դրանց ինքնակազմակերպման օրինաչափությունները։ Հեղինակը ներկայացնում է բջջաթաղանթների կառուցվածքային և ֆիզիկաքիմիական առանձնահատկությունները, ուսումնասիրում է լիպիդների, մակերեսային ակտիվ նյութերի և այլ բաղադրիչների վարքագիծը տարբեր միջավայրերում, ինչպես նաև վերլուծում է, թե ինչպես են արտաքին պայմանները, ջերմաստիճանը, ճնշումը և մոլեկուլների հատկությունները ազդում թաղանթային կառուցվածքների ձևավորման և կայունության վրա։ Աշխատության կարևոր մասը նվիրված է համակարգչային մոդելավորմանը, որի միջոցով հնարավոր է մանրամասն դիտարկել այն գործընթացները, որոնք փորձարարական պայմաններում հաճախ դժվար է անմիջապես արձանագրել։ Ներկայացվում են հաշվարկային մոդելների կառուցման սկզբունքները, ստացված արդյունքների համեմատությունը տեսական և փորձարարական տվյալների հետ, ինչպես նաև դրանց կիրառելիությունը կենսաբանության, կենսաֆիզիկայի, կենսաքիմիայի և նանոտեխնոլոգիաների ոլորտներում։ Գիրքը արժեքավոր աղբյուր է բջջային թաղանթների առաջացման, մոլեկուլային ինքնակազմակերպման և ժամանակակից մոդելավորման մեթոդների նկատմամբ հետաքրքրություն ունեցող հետազոտողների, ասպիրանտների և բարձրագույն կրթության ուսանողների համար։

Лингвистика

Այս աշխատանքը նվիրված է հաղորդակցական-խոսքային գործունեության մեթոդական կազմակերպման տեսական հիմքերի ձևավորման գործընթացի ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով լեզվամանկավարժության, հոգելեզվաբանության և դիդակտիկայի փոխկապակցված մոտեցումները։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում է այն գիտական հիմքը, որի վրա կառուցվում է խոսքային գործունեության ուսուցման և զարգացման մեթոդիկան՝ ներառյալ հաղորդակցական կարողությունների ձևավորման օրինաչափությունները, լեզվական հմտությունների աստիճանական զարգացումը և ուսուցման գործընթացի կազմակերպման սկզբունքները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հաղորդակցական մոտեցման (communicative approach) դերին, որը լեզվի ուսուցումը դիտարկում է որպես իրական հաղորդակցական իրավիճակներում կիրառվող գործունեություն, այլ ոչ միայն լեզվական կանոնների յուրացում։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև խոսքային գործունեության հիմնական տեսակները՝ խոսելը, լսելը, կարդալը և գրելը, և դրանց փոխազդեցությունը ուսուցման գործընթացում։ Վերլուծվում են մեթոդական համակարգերի ձևավորման փուլերը, ուսուցման նպատակների սահմանման սկզբունքները և ուսումնական նյութերի ընտրության չափանիշները։ Նպատակն է ձևավորել համապարփակ տեսական հիմք, որը կծառայի որպես հիմք արդյունավետ հաղորդակցական-խոսքային ուսուցման մեթոդների մշակման և կիրառման համար։