More in Political Science

    View all arrow_right_alt

    Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Religion

    Սուրբ Պատարագի խորհրդատետր՝ ըստ Հայ Առաքելական Սուրբ եկեղեցու արարողակարգի

    Գիրքը ներկայացնում է Սուրբ Պատարագի խորհրդի և արարողակարգի հետ կապված նյութեր՝ հիմնված Հայ Առաքելական Սուրբ եկեղեցու ծիսական ավանդույթի վրա։ Սուրբ Պատարագը հայ եկեղեցական կյանքի կենտրոնական արարողությունն է, որի ընթացքում կատարվում է Սուրբ Հաղորդության խորհուրդը, հնչում են աղոթքներ, ընթերցվում են Սուրբ Գրքի հատվածներ և կատարվում են սահմանված ծիսական գործողություններ։ Պատարագի կառուցվածքը, աղոթքների հերթականությունը, հոգևորականների գործողությունները և ծիսական խորհրդանիշները փոխկապակցված են քրիստոնեական հավատքի հիմնարար գաղափարների՝ Քրիստոսի փրկագործության, զոհաբերության, հաղորդության և հավատացյալների հոգևոր միասնության հետ։ Խորհրդատետր բնույթի աշխատությունը նպաստում է այդ արարողության խորհրդանշական բովանդակության և ծիսական ընթացքի ճանաչմանը՝ ուշադրություն հրավիրելով եկեղեցական կարգի պահպանման ու յուրաքանչյուր գործողության նշանակության վրա։ Նման հրատարակությունները կարևոր նշանակություն են ունեցել եկեղեցական արարողությունների կազմակերպման, հոգևորականների ծիսական գիտելիքների խորացման և եկեղեցական ավանդույթի փոխանցման գործում։ Այն նաև արժեքավոր նյութ է հայ եկեղեցական ծիսագրության, պատարագագիտության և Հայ Առաքելական եկեղեցու պատմական ավանդույթների ուսումնասիրության համար։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել հոգևորականներին, աստվածաբաններին, պատարագագետներին, եկեղեցական պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին և հայկական ծիսական ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

    Updated: 2026-10-28
    Սուրբ Պատարագի խորհրդատետր՝ ըստ Հայ Առաքելական Սուրբ եկեղեցու արարողակարգի
    Online

    Linguistics

    Արևելահայերենի քերականագիտության պատմություն

    Գիրքը ներկայացնում է՝ արևելահայերենի քերականագիտության ձևավորման պատմական փուլերը, տարբեր լեզվաբանների և քերականագետների ներդրումը հայերենի ուսումնասիրության մեջ, քերականական տեսությունների զարգացման հիմնական ուղղությունները, արևելահայերենի քերականական համակարգի ուսումնասիրության մեթոդների փոփոխությունները ժամանակի ընթացքում, լեզվաբանական մտքի ձևավորումն ու զարգացումը հայագիտական միջավայրում։ Այն օգտակար է՝ լեզվաբանության և հայագիտության ուսանողների համար, գիտական աշխատողների և հետազոտողների համար, ինչպես նաև բոլոր նրանց, ովքեր հետաքրքրված են հայերեն քերականության պատմական զարգացման ուսումնասիրությամբ։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը կարևոր աղբյուր է արևելահայերենի քերականագիտության պատմության և գիտական մտքի էվոլյուցիայի ուսումնասիրության համար։

    Updated: 2026-09-19
    Արևելահայերենի քերականագիտության պատմություն
    Online

    Linguistics

    Paradigmata de quatuor linguis orientalibus præcipuis, arabica, armena, syra, æthiopica

    Այս գիտական աշխատությունը ներկայացնում է չորս կարևոր արևելյան լեզուների՝ արաբերենի, հայերենի, ասորերենի և եթովպերենի քերականական համակարգերի համեմատական ուսումնասիրության համար նախատեսված ձևաբանական նյութ։ Աշխատանքի հիմքում ընկած է տարբեր լեզուների քերականական ձևերի համակարգված ներկայացումը, մասնավորապես՝ բառերի հոլովման, խոնարհման և այլ ձևափոխությունների միջոցով լեզուների կառուցվածքային առանձնահատկությունների բացահայտումը։ Յուրաքանչյուր լեզվի համար ներկայացվող քերականական հարացույցները հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրել բառերի ձևափոխության կանոնները և համեմատել տարբեր լեզուներում գործող քերականական կառուցվածքները։ Աշխատանքը հատկապես արժեքավոր է արևելյան լեզուների ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ մեկ ուսումնասիրության շրջանակում համադրում է տարբեր լեզվաընտանիքներին և պատմամշակութային միջավայրերին պատկանող լեզուներ՝ ընդգծելով դրանց ձևաբանական առանձնահատկություններն ու ընդհանրությունները։ Հայերենի ներառումը առանձնահատուկ նշանակություն ունի հայագիտության և արևելագիտության համար, իսկ արաբերենի, ասորերենի և եթովպերենի հետ համադրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի լայն համատեքստում ուսումնասիրել արևելյան գրավոր և դասական լեզուների քերականական համակարգերը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել լեզվաբանների, արևելագետների, բանասերների, պատմաբանների և դասական լեզուներով զբաղվող հետազոտողների համար՝ որպես տարբեր լեզուների քերականական ձևերի համեմատական ուսումնասիրության աղբյուր։ Այն նաև կարևոր է լեզուների պատմական զարգացման, ձևաբանական կառուցվածքների և արևելյան լեզվական ավանդույթների փոխհարաբերությունների ուսումնասիրման տեսանկյունից։

    Updated: 2026-09-07
    Paradigmata de quatuor linguis orientalibus præcipuis, arabica, armena, syra, æthiopica
    Online

    Other Subjects

    Նոր գրքեր պատանիներին : Ինֆորմացիոն ցանկ (1983, Օգոստոս, թիվ 8)

    Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։

    Updated: 2026-11-02
    Նոր գրքեր պատանիներին : Ինֆորմացիոն ցանկ (1983, Օգոստոս, թիվ 8)
    Online

    Philosophy

    XIX դարի 40-60-ական թվականների հայ լուսավորական փիլիսոփայությունը

    Փիլիսոփայական, պատմագիտական և մշակութաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է XIX դարի 40–60-ական թվականների հայ լուսավորական փիլիսոփայության ձևավորման, զարգացման և գաղափարական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տվյալ ժամանակաշրջանի հայ հասարակական մտքի պատմական նախադրյալները, ազգային լուսավորական շարժման հիմնական ուղղությունները և եվրոպական ու ռուսական փիլիսոփայական գաղափարների ազդեցությունը հայ մտավորական միջավայրի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բանականության, գիտության, կրթության, ազատության, հասարակական առաջընթացի և մարդու բարոյական կատարելագործման վերաբերյալ լուսավորական պատկերացումներին։ Վերլուծվում են հայ լուսավորական մտածողների փիլիսոփայական հայացքները, հասարակության վերափոխման վերաբերյալ նրանց մոտեցումները և ազգային ինքնագիտակցության զարգացման հետ կապված գաղափարական հիմնախնդիրները։ Քննարկվում են աշխարհիկ կրթության տարածման, գիտական աշխարհայացքի ձևավորման, ավանդական մտածողության վերաիմաստավորման և հասարակական հարաբերությունների բարեփոխման գաղափարները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել Միքայել Նալբանդյանի, Ստեփանոս Նազարյանցի և ժամանակաշրջանի այլ հայ մտավորականների փիլիսոփայական ու հասարակական հայացքները՝ դրանց ընդհանրությունների և տարբերությունների համեմատական վերլուծությամբ։ Անդրադարձ է կատարվում փիլիսոփայական մտքի և ազգային գրականության, հրապարակախոսության, կրթական գործունեության ու հասարակական շարժումների փոխկապակցվածությանը։ Կարևորվում է ազատամտության, անհատի իրավունքների, ազգային մշակույթի զարգացման և հասարակական արդիականացման գաղափարների տեղը հայ լուսավորական մտածողության համակարգում։ Աշխատանքը կարող է նպաստել XIX դարի հայ փիլիսոփայության զարգացման օրինաչափությունների բացահայտմանը, լուսավորական գաղափարների պատմական նշանակության գնահատմանը և հայ հասարակական մտքի զարգացման փուլերի համակարգմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել հայ փիլիսոփայության պատմության, գաղափարների պատմության, հայագիտության, մշակութաբանության և XIX դարի հայ հասարակական-քաղաքական մտքի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

    Updated: 2026-10-10
    XIX դարի 40-60-ական թվականների հայ լուսավորական փիլիսոփայությունը
    Online

    Other Subjects

    Գեղեցիկ զբոսարան

    «Գեղեցիկ զբոսարան» խորագրով հրատարակությունը պատկանում է 19-րդ դարի հայ տպագիր գրականության այն ուշագրավ նմուշների շարքին, որոնք միտված էին ընթերցողի մտահորիզոնի ընդլայնմանը, բարոյական դաստիարակությանը և գեղագիտական ճաշակի ձևավորմանը։ Գրքի վերնագիրը խորհրդանշական իմաստով հուշում է ընթերցանությունը որպես մտավոր և հոգևոր ճանապարհորդություն՝ ընթերցողին տեղափոխելով գիտելիքների, խրատների, կյանքի դիտարկումների և մարդկային փորձառության բազմազան աշխարհ։ Նման բնույթի գրականությունը կարևոր դեր է ունեցել հայ ընթերցողական մշակույթի ձևավորման գործում՝ համադրելով հաճելի ընթերցանությունը ճանաչողական և դաստիարակչական նպատակների հետ։ Աշխատության գաղափարական նշանակությունը կարելի է դիտարկել 19-րդ դարի հայ լուսավորական մտածողության համատեքստում, երբ գրականությունը դիտվում էր ոչ միայն որպես գեղարվեստական հաճույքի աղբյուր, այլև որպես մարդու մտավոր զարգացման, բարոյական կատարելագործման և հասարակական առաջընթացի կարևոր միջոց։ Այդ ժամանակաշրջանի հայ հեղինակներն ու հրատարակիչները մեծ ուշադրություն էին դարձնում այնպիսի գրքերի տարածմանը, որոնք կարող էին նպաստել ընթերցողի ինքնակրթությանը, խոհեմության զարգացմանը և աշխարհաճանաչողության ընդլայնմանը։ «Գեղեցիկ զբոսարան» վերնագիրը ենթադրում է ընթերցանության գրավիչ և բազմաբովանդակ բնույթ՝ ընթերցողին առաջարկելով մտավոր հանգստի և օգտակար զբաղմունքի համադրություն։ Գրքի բովանդակության վերաբերյալ առանց ամբողջական բնագրի լրացուցիչ ստուգման հնարավոր չէ հաստատել առանձին պատմությունների, հեղինակների կամ թեմատիկ բաժինների առկայությունը, սակայն դրա վերնագիրն ու հրատարակչական միջավայրը թույլ են տալիս այն դիտարկել 19-րդ դարի հայ հանրամատչելի և ուսուցողական գրականության պատմության շրջանակում։ Այդ շրջանի նմանատիպ հրատարակությունները հաճախ միավորում էին բարոյական խրատը, կյանքի վերաբերյալ խորհրդածությունները, ճանաչողական նյութերը և գեղարվեստական պատումները՝ ընթերցանությունը դարձնելով անձի համակողմանի զարգացման միջոց։ Գրքի կարևոր գաղափարական առանցքներից է կրթության և ինքնակրթության արժեքի դիտարկումը։ 19-րդ դարի հայ հասարակական կյանքում գրավոր խոսքի տարածումը, ընթերցասիրության խրախուսումը և աշխարհիկ գիտելիքների ձեռքբերումը դիտվում էին որպես ազգային առաջընթացի անհրաժեշտ պայմաններ։ Գրքերը հնարավորություն էին տալիս ընդլայնելու հասարակության տարբեր շերտերի մտավոր հետաքրքրությունները, ծանոթանալու նոր գաղափարների և ձևավորելու ավելի լայն աշխարհայացք։ Այս առումով «Գեղեցիկ զբոսարան» հրատարակությունը հետաքրքրական է նաև որպես հայ ընթերցողական մշակույթի զարգացման պատմական վկայություն։ Պատմամշակութային տեսանկյունից հրատարակությունը կապված է Կոստանդնուպոլսի հայ գրահրատարակչական միջավայրի հետ։ 19-րդ դարում Կոստանդնուպոլիսը հայ տպագրության, գրական կյանքի և կրթական գործունեության կարևոր կենտրոններից էր։ Այստեղ գործող հայկական տպարանները մեծապես նպաստում էին հայերեն գրքերի տարածմանը՝ հրատարակելով կրոնական, պատմական, գեղարվեստական, ուսումնական և հանրամատչելի բնույթի աշխատություններ։ Օրթագյուղը՝ Կոստանդնուպոլսի հայկական մշակութային կյանքի նշանավոր վայրերից մեկը, նույնպես կապված էր հայ համայնքի կրթական և հասարակական գործունեության հետ։ Պողոս Արապյան Ապուչեխցու տպարանի գործունեությունը կարևոր տեղ ունի հայ տպագրության պատմության մեջ։ Պողոս Արապյանը հայտնի է որպես 19-րդ դարի հայ նշանավոր տպագրիչներից մեկը, որի տպագրական գործունեությունը նպաստել է հայերեն գրքի տեխնիկական և գեղարվեստական կատարելագործմանը։ Նրա տպարանի հրատարակությունները ներկայացնում են ժամանակաշրջանի հայ գրահրատարակչության բազմազանությունը և ընթերցողական պահանջների ընդլայնումը։ 1834 թվականին Օրթագյուղում լույս տեսած այս գիրքը կարևոր նյութ է Կոստանդնուպոլսի հայկական տպագրության աշխարհագրության, հրատարակչական գործունեության և հայ գրքի տարածման ուղիների ուսումնասիրության համար։ Գրքի 155 էջանոց ծավալը վկայում է համեմատաբար ընդարձակ հրատարակության մասին, որը նախատեսված էր ընթերցողական շարունակական օգտագործման համար։ Այն կարող է հետաքրքրել հայ գրքի պատմությամբ, 19-րդ դարի հայ մշակութային կյանքով, կրթական և դաստիարակչական գրականությամբ զբաղվող հետազոտողներին։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի նաև գրաբարի և աշխարհաբարի զարգացման պատմության ուսումնասիրության համար, քանի որ այդ ժամանակաշրջանում հայերեն գրականության լեզվական ձևերը և ընթերցողական շրջանակները գտնվում էին ակտիվ փոփոխությունների ու ընդլայնման գործընթացում։ «Գեղեցիկ զբոսարան»-ը դիտարկելի է որպես հայ տպագիր ժառանգության միավոր, որն արտացոլում է գրքի միջոցով գիտելիք տարածելու, ընթերցասիրություն զարգացնելու և հասարակության մտավոր կյանքը հարստացնելու 19-րդ դարի մշակութային ձգտումները։ Իր հրատարակչական, պատմական և գրադարանագիտական արժեքով այն կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ հին գրքի մատենագիտական ուսումնասիրություններում՝ ներկայացնելով Պողոս Արապյանի տպարանի գործունեության և Կոստանդնուպոլսի հայ գրահրատարակչական ավանդույթի ուշագրավ էջերից մեկը։

    Updated: 2026-11-13
    Գեղեցիկ զբոսարան