Сборники притч Вардана

Право

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է ահաբեկչության դեմ պայքարի քրեաիրավական և կրիմինոլոգիական հիմնախնդիրների համալիր վերլուծությանը՝ ընդգծելով ինչպես իրավական կարգավորման, այնպես էլ հանցավոր վարքագծի պատճառների և կանխարգելման մեխանիզմների փոխկապակցվածությունը։ Աշխատությունում դիտարկվում են ահաբեկչության հասկացության ձևակերպման տարբեր մոտեցումները, միջազգային և ազգային իրավական կարգավորումները, ինչպես նաև քրեական պատասխանատվության կիրառման առանձնահատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ահաբեկչական վարքագծի սոցիալական, հոգեբանական և գաղափարախոսական գործոններին, որոնք նպաստում են ռադիկալացման գործընթացներին։ Քննարկվում են կանխարգելման ռազմավարությունները՝ ներառյալ իրավապահ մարմինների գործունեության արդյունավետության բարձրացումը, միջազգային համագործակցության ընդլայնումը և հանրային իրազեկման միջոցառումները։ Աշխատությունը նպատակ ունի ներկայացնել համակարգված մոտեցում ահաբեկչության դեմ պայքարի իրավական և գիտական հիմքերի կատարելագործման համար։

Экономика

Այս գիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տնտեսության բացության միտումների և հիմնախնդիրների վերլուծությանը միջազգային տնտեսական ինտեգրման պայմաններում։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են արտաքին տնտեսական կապերի ընդլայնման գործընթացները, առևտրի ազատականացման ազդեցությունը, կապիտալի շարժի դինամիկան և երկրի ներգրավվածությունը գլոբալ տնտեսական համակարգերում։ Հեղինակը ուսումնասիրում է տնտեսական բացության ազդեցությունը ազգային արտադրության կառուցվածքի, մրցունակության, արտահանման ներուժի և ներդրումային միջավայրի վրա՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով կառուցվածքային բարեփոխումների և մակրոտնտեսական կայունության փոխկապակցվածությանը։ Վերլուծվում են նաև միջազգային տնտեսական ինտեգրման շրջանակներում առաջացող ռիսկերն ու մարտահրավերները՝ ներառյալ արտաքին կախվածության աճը, ներքին շուկաների զգայունությունը և սոցիալ-տնտեսական անհավասարակշռությունները։ Աշխատությունը համադրում է տեսական մոտեցումներ և վիճակագրական տվյալների վերլուծություն՝ առաջարկելով քաղաքականության հնարավոր ուղղություններ տնտեսության մրցունակ և կայուն զարգացման համար։ Այն օգտակար է տնտեսագետների, պետական կառավարման մասնագետների, միջազգային հարաբերությունների հետազոտողների և տնտեսական քաղաքականության մշակողների համար։

Биология

Աշխատանքը նվիրված է նատրիումի հիպոքլորիտի՝ որպես ճագարների փսորոպտոզի բուժման հնարավոր նոր և արդյունավետ միջոցի ուսումնասիրությանը։ Փսորոպտոզը ճագարների մոտ հանդիպող մակաբուծային հիվանդություն է, որը պայմանավորված է ականջային տիզերով և կարող է առաջացնել մաշկի գրգռում, բորբոքում, քոր, կեղևների առաջացում և կենդանիների ընդհանուր վիճակի վատացում։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են հիվանդության բուժման նպատակով նատրիումի հիպոքլորիտի կիրառման հնարավորությունները, դրա ազդեցությունը մակաբույծների և ախտահարված հյուսվածքների վրա, ինչպես նաև բուժման արդյունավետության գնահատման չափանիշները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կիրառվող նյութի համապատասխան խտության, օգտագործման եղանակի, բուժման տևողության և կենդանիների նկատմամբ անվտանգության հարցերին, քանի որ նյութի հատկությունները պահանջում են զգույշ և գիտականորեն հիմնավորված կիրառում։ Աշխատանքը կարող է ներառել հիվանդ ճագարների կլինիկական վիճակի դիտարկում, բուժումից առաջ և հետո ախտանշանների համեմատություն, մակաբուծաբանական հետազոտություններ և բուժման արդյունքների վիճակագրական գնահատում։ Կարևորվում է նաև նատրիումի հիպոքլորիտի հնարավոր առավելությունների և սահմանափակումների համեմատությունը փսորոպտոզի դեմ կիրառվող այլ բուժական միջոցների հետ։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու՝ արդյոք տվյալ նյութը կարող է ունենալ գործնական նշանակություն ճագարաբուծության և անասնաբուժական պրակտիկայի համար՝ հաշվի առնելով բուժական արդյունավետությունը, կիրառման հարմարավետությունը, հնարավոր կողմնակի ազդեցությունները և կենդանիների բարեկեցությունը։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են նպաստել ճագարների մակաբուծային հիվանդությունների դեմ պայքարի նոր մոտեցումների ուսումնասիրմանը և փսորոպտոզի կանխարգելման ու բուժման արդյունավետ ռազմավարությունների կատարելագործմանը։

Культура

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի ազգային գրադարանի հրատարակչական գործունեության ուսումնասիրությանը 2018-2023 թվականների ընթացքում՝ շեշտադրելով գրադարանի՝ որպես ազգային մատենագիտական և գիտամեթոդական կենտրոնի դերը։ Հետազոտությունը ներկայացնում է այդ ժամանակահատվածում իրականացված հրատարակչական աշխատանքների հիմնական ուղղությունները, դրանց բովանդակային առանձնահատկությունները և նշանակությունը Հայաստանի գրադարանային ու տեղեկատվական համակարգի համար։ Հետազոտության համաձայն՝ այս շրջանում շարունակվել է ազգային գրադարանի շուրջ 85-ամյա մատենագիտական և մեթոդական հրատարակչական ավանդույթը, միաժամանակ կիրառվել են օտարերկրյա գրադարանների ժամանակակից փորձն ու նորարարական մոտեցումները։ Աշխատանքում կարևոր տեղ է հատկացվում պետական և ազգային մատենագիտությանը, ընթացիկ և հետադարձ մատենագիտական աշխատանքներին, հանձնարարական ու անհատական մատենագիտություններին, գրանցային մատենագիտությանը, ինչպես նաև մեթոդական նյութերի և օժանդակ մատենագիտական ցանկերի պատրաստմանը։ Այս ուղղությունները կարևոր են ոչ միայն գրականության հաշվառման և համակարգման, այլև ազգային հրատարակչական ժառանգության փաստագրման, գիտական տեղեկատվության տարածման և ընթերցողներին անհրաժեշտ աղբյուրների որոնումը հեշտացնելու համար։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև հրատարակությունների կազմման ժամանակակից մեթոդներին, նոր նյութերի և տեխնոլոգիական հնարավորությունների կիրառմանը, ինչպես նաև տպագիր և էլեկտրոնային հրատարակությունների փոխկապակցված զարգացմանը։ Այդ ժամանակաշրջանում ազգային գրադարանի հրատարակչական գործունեությունը կապված էր նաև նրա օրենքով սահմանված ազգային մատենագիտության կազմման և հրատարակման, հայ տպագիր գրքի, մամուլի ու հայագիտական հրապարակումների մատենագիտական ցանկերի պատրաստման և հրատարակման գործառույթների հետ։ Հատուկ նշանակություն ունի նաև գրադարանի հավաքածուների ներկայացման ուղղությունը․ ուսումնասիրության մեջ նշվում է տարբեր հավաքածուները ներկայացնող գրքալբոմների շարքի պատրաստման աշխատանքը, ինչը հրատարակչական գործունեությունը կապում է նաև մշակութային ժառանգության հանրայնացման և գրադարանային ֆոնդերի արժեքավոր նյութերի ներկայացման հետ։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս դիտարկել հրատարակչական գործունեությունը ոչ միայն որպես գրքերի ու մատենագիտական նյութերի տպագրություն, այլև որպես ազգային հիշողության պահպանման, գիտական տեղեկատվության կազմակերպման, մասնագիտական գիտելիքի տարածման և հայ գրքի պատմության փաստագրման համակարգված գործընթաց։ 2018-2023 թվականների գործունեության ուսումնասիրությունը կարող է նաև ցույց տալ, թե ինչպես է ավանդական մատենագիտական աշխատանքը հարմարվել թվայնացման և էլեկտրոնային տեղեկատվական միջավայրի պայմաններին։ Հետազոտությունը կարող է հետաքրքրել գրադարանագետներին, մատենագետներին, գրքագետներին, հրատարակչական ոլորտի մասնագետներին, մշակութաբաններին, պատմաբաններին, տեղեկատվական գիտության հետազոտողներին, ինչպես նաև Հայաստանի ազգային գրադարանի գործունեությամբ և հայ մատենագիտական ժառանգությամբ հետաքրքրվող ուսանողներին ու ընթերցողներին։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում հարկային վարչարարության արդիականացման հիմնուղիների ուսումնասիրությանը՝ պետական եկամուտների արդյունավետ հավաքագրման, հարկային կարգապահության բարձրացման, ստվերային տնտեսության կրճատման և հարկ վճարողների հետ հարաբերությունների բարելավման համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում հարկային վարչարարության կազմակերպման գործող մեխանիզմների գնահատումն է, առկա խնդիրների բացահայտումը և ժամանակակից կառավարման ու տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառմամբ դրանց կատարելագործման հնարավորությունները։ Աշխատանքում կարևոր տեղ է հատկացվում վարչարարության թվայնացմանը, էլեկտրոնային ծառայությունների ընդլայնմանը, պետական մարմինների միջև տեղեկատվության փոխանակման համակարգերի զարգացմանը և հարկային տվյալների միասնական ու արդյունավետ օգտագործմանը։ ՀՀ ՊԵԿ-ի ռազմավարական մոտեցումներում նույնպես առաջնահերթ են դիտարկվում թվայնացված ծառայությունների զարգացումը, «անտեսանելի» և հասցեական վարչարարությունը, ռիսկերի կառավարման ինքնաշխատ մեխանիզմների կիրառումը և օրինապահ հարկ վճարողների նկատմամբ ավելի մեղմ վարչարարությունը։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ հարկային վերահսկողության ռիսկերի վրա հիմնված համակարգին, որի միջոցով հնարավոր է վարչարարական ռեսուրսներն ուղղել առավել բարձր ռիսկայնություն ունեցող տնտեսավարողներին՝ միաժամանակ նվազեցնելով բարեխիղճ հարկ վճարողների նկատմամբ անհարկի վերահսկողական միջամտությունները։ Կարևորվում է նաև հարկային ծառայությունների մատուցման պարզեցումը՝ էլեկտրոնային փաստաթղթաշրջանառության, առցանց հաշվետվությունների, էլեկտրոնային հաշիվների և այլ թվային գործիքների կատարելագործման միջոցով։ Այս ուղղությամբ ՀՀ-ում իրականացված բարեփոխումները ներառում են հարկային և մաքսային փաստաթղթերի էլեկտրոնայնացում, տեղեկատվական համակարգերի զարգացում և տվյալների վերլուծության ու մեքենայական ուսուցման գործիքների կիրառման ընդլայնում։ Աշխատանքը կարող է ուսումնասիրել նաև հարկ վճարող-հարկային մարմին հարաբերությունների որակը, հարկային ծառայությունների մատչելիությունն ու արագությունը, տեղեկատվության տրամադրման արդյունավետությունը և հարկային մարմնի նկատմամբ վստահության ձևավորման խնդիրները։ Հարկային վարչարարության արդիականացման կարևոր նպատակներից մեկը կամավոր հարկային կարգապահության ամրապնդումն է, որը ենթադրում է ոչ միայն վերահսկողության խստացում, այլև հարկ վճարողների համար պարզ, կանխատեսելի և հասկանալի միջավայրի ստեղծում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել նաև մարդկային ռեսուրսների կառավարմանը, հարկային ծառայողների մասնագիտական պատրաստվածության բարձրացմանը, նոր տեխնոլոգիաների կիրառման կարողությունների զարգացմանը և կառավարման ժամանակակից մեթոդների ներդրմանը։ Միաժամանակ ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ հարկային վարչարարության արդիականացման հնարավոր ռիսկերին՝ տեղեկատվական անվտանգության, անձնական և ֆինանսական տվյալների պաշտպանության, թվային համակարգերից կախվածության, տեխնոլոգիական անհավասարության և նոր համակարգերի ներդրման ծախսերի տեսանկյունից։ Աշխատության գործնական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ հարկային վարչարարության կատարելագործումը կարող է նպաստել պետական բյուջեի եկամուտների կայուն ապահովմանը, հարկային բեռի ավելի արդար բաշխմանը, ստվերային գործունեության սահմանափակմանը և բիզնես միջավայրի բարելավմանը։ Ընդհանուր առմամբ, հետազոտությունը հարկային վարչարարության արդիականացումը դիտարկում է որպես շարունակական գործընթաց, որի հիմքում պետք է լինեն թվայնացումը, տվյալների վրա հիմնված որոշումների ընդունումը, ռիսկերի արդյունավետ կառավարումը, ծառայությունների պարզեցումը, մասնագիտական կարողությունների զարգացումը և հարկ վճարողների հետ վստահության ու գործընկերային հարաբերությունների ամրապնդումը։

Математика

Աշխատությունը նվիրված է թիթեղների ծռման խնդիրներում լայնական սահքերի ազդեցության տեսական և հաշվարկային ուսումնասիրությանը՝ նպատակ ունենալով գնահատել դրանց հաշվառման նշանակությունը լարվածադեֆորմացիոն վիճակի ավելի ճշգրիտ որոշման համար։ Հետազոտության շրջանակում քննության են առնվում տարբեր երկրաչափական պարամետրերով և մեխանիկական հատկություններով թիթեղների վարքը արտաքին բեռնվածքների ազդեցության պայմաններում՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով այն դեպքերին, երբ դասական բարակ թիթեղների տեսության ընդունած պարզեցումները բավարար ճշգրտություն չեն ապահովում։ Վերլուծվում է լայնական սահքային դեֆորմացիաների ազդեցությունը թիթեղների ճկվածքների, ներքին ուժերի, լարումների և դեֆորմացիաների բաշխման վրա։ Կարևորվում է թիթեղի հաստության և բնութագրական չափերի հարաբերակցությունը, քանի որ հաստության մեծացման դեպքում լայնական սահքերի ազդեցությունը կարող է էական դառնալ և զգալի տարբերություններ առաջացնել դասական տեսությամբ ստացված արդյունքների համեմատ։ Քննության են առնվում համապատասխան հավասարումները, սահմանային պայմանները և հաշվարկային մոդելները, որոնց միջոցով հնարավոր է նկարագրել նյութի կետերի տեղաշարժերը և պտույտները՝ հաշվի առնելով սահքային դեֆորմացիաները։ Համեմատվում են տարբեր տեսական մոտեցումների արդյունքները՝ պարզելու, թե ինչ պայմաններում է անհրաժեշտ կիրառել առավել կատարելագործված հաշվարկային մոդելներ։ Ուսումնասիրվում է նաև բեռնավորման տեսակի, հենման պայմանների, նյութի առաձգական հատկությունների և երկրաչափական բնութագրերի ազդեցությունը թիթեղի մեխանիկական վարքի վրա։ Թվային և վերլուծական մեթոդների կիրառումը հնարավորություն է տալիս գնահատել լայնական սահքերի հաշվառման հետևանքով առաջացող տարբերությունները և որոշել այն պարամետրերը, որոնք առավել զգալի ազդեցություն ունեն հաշվարկների ճշգրտության վրա։ Ստացված արդյունքները կարևոր նշանակություն ունեն շինարարական, մեքենաշինական, ավիացիոն և այլ ինժեներական կառուցվածքների հաշվարկման համար, որտեղ թիթեղային տարրերը ենթարկվում են տարբեր բնույթի բեռնվածքների։ Ուսումնասիրությունը նպաստում է թիթեղների ծռման տեսության կատարելագործմանը և հնարավորություն է տալիս ընտրել հաշվարկային այնպիսի մոդելներ, որոնք առավել ճշգրիտ են արտացոլում իրական կառուցվածքների մեխանիկական վարքը։