Սեփականության ու տնտեսավարման ձևերը և դրանց զարգացման ուղիները ՀՀ գյուղատնտեսության մեջ

История

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի և Վրաստանի միջև հարաբերությունների ձևավորմանն ու զարգացմանը Խորհրդային Միության փլուզումից հետո՝ 1991-1999 թվականների ընթացքում։ Ուսումնասիրության կենտրոնում երկու նորանկախ պետությունների միջև քաղաքական, տնտեսական, դիվանագիտական և տարածաշրջանային փոխգործակցության հիմնական ուղղություններն են, ինչպես նաև այն ներքին և արտաքին գործոնները, որոնք ազդեցություն են ունեցել երկկողմ հարաբերությունների բնույթի և զարգացման ընթացքի վրա։ Աշխատանքը ներկայացնում է հետխորհրդային առաջին տասնամյակի քաղաքական իրողությունները, երբ Հայաստանը և Վրաստանը միաժամանակ կանգնած էին պետական կառավարման նոր համակարգերի ձևավորման, տնտեսական վերափոխումների, ազգային անվտանգության ապահովման և արտաքին քաղաքականության ինքնուրույն առաջնահերթությունների մշակման անհրաժեշտության առաջ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատմանը, բարձր մակարդակի քաղաքական շփումներին, փոխադարձ պետական և հասարակական շահերի համադրմանը, ինչպես նաև տարածաշրջանային կայունության պահպանման խնդիրներին։ Ուսումնասիրվում է նաև տնտեսական համագործակցությունը, մասնավորապես՝ առևտրատնտեսական կապերը, տրանսպորտային հաղորդակցությունները և հաղորդակցության ուղիների նշանակությունը երկու երկրների համար։ Կարևոր տեղ է հատկացվում տարածաշրջանային հակամարտություններին և դրանց ազդեցությանը երկկողմ հարաբերությունների վրա, այդ թվում՝ Աբխազիայի և Հարավային Օսիայի հակամարտությունների հետևանքներին, տարածաշրջանային անվտանգության խնդիրներին և հարևան պետությունների հետ Հայաստանի ու Վրաստանի հարաբերությունների փոխազդեցությանը։ Աշխատությունը դիտարկում է նաև Հայաստանի և Վրաստանի աշխարհաքաղաքական դիրքի առանձնահատկությունները, Ռուսաստանի ազդեցությունը տարածաշրջանում, Թուրքիայի և Ադրբեջանի գործոնը, ինչպես նաև միջազգային և տարածաշրջանային կազմակերպությունների շրջանակներում ձևավորվող նոր հարաբերությունները։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է երկու երկրների արտաքին քաղաքական առաջնահերթությունների համեմատական դիտարկումը և այն հարցի վերլուծությունը, թե ինչպես են տարբեր ազգային ու ռազմավարական շահերը համադրվել ընդհանուր տարածաշրջանային և երկկողմ հետաքրքրությունների հետ։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու հետխորհրդային Հարավային Կովկասում պետությունների միջև հարաբերությունների ձևավորման բարդ գործընթացի մասին և հասկանալու Հայաստանի ու Վրաստանի փոխհարաբերությունների զարգացման պատմական հիմքերը։ Նյութը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, քաղաքագետներին, միջազգային հարաբերությունների մասնագետներին, տարածաշրջանագիտությամբ զբաղվող հետազոտողներին, դասախոսներին և ուսանողներին, ինչպես նաև Հարավային Կովկասի քաղաքական պատմությամբ և հայ-վրացական կապերի զարգացմամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության հարկային քաղաքականության տնտեսական բովանդակության, գործող մեխանիզմների և զարգացման հնարավոր ուղղությունների ուսումնասիրությանը՝ Շիրակի մարզի սոցիալ-տնտեսական առանձնահատկությունների օրինակով։ Հետազոտության շրջանակում քննության են առնվում հարկային համակարգի ձևավորման և գործունեության հիմնական սկզբունքները, հարկերի դերը պետական եկամուտների ապահովման, տնտեսական գործընթացների կարգավորման և տարածքային զարգացման խթանման գործում։ Վերլուծվում են հարկային բեռի բաշխման, հարկային եկամուտների ձևավորման, հարկման արդյունավետության, հարկային վարչարարության և տնտեսավարող սուբյեկտների հարկային պարտավորությունների կատարման հետ կապված հարցերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Շիրակի մարզի տնտեսական կառուցվածքին, ձեռնարկատիրական գործունեության պայմաններին, զբաղվածության մակարդակին, կազմակերպությունների և անհատ ձեռնարկատերերի գործունեությանը, ինչպես նաև այն գործոններին, որոնք կարող են ազդել մարզում հարկային եկամուտների ձևավորման վրա։ Ուսումնասիրվում է հարկային քաղաքականության ազդեցությունը փոքր և միջին ձեռնարկատիրության զարգացման, ներդրումային ակտիվության, նոր աշխատատեղերի ստեղծման և մարզի տնտեսական ներուժի օգտագործման վրա։ Քննության են առնվում հարկային արտոնությունների, հարկման տարբեր ռեժիմների և վարչարարական ընթացակարգերի արդյունավետության հարցերը՝ գնահատելով դրանց հնարավոր ազդեցությունը տնտեսավարողների վարքագծի և տնտեսական գործունեության ընդլայնման վրա։ Կարևորվում են նաև հարկային կարգապահության բարձրացման, ստվերային տնտեսական գործունեության նվազեցման, հարկային վերահսկողության կատարելագործման և հարկ վճարողների հետ պետական մարմինների փոխգործակցության բարելավման խնդիրները։ Հետազոտության ընթացքում կարող են համադրվել հանրապետական և մարզային տնտեսական ու հարկային ցուցանիշները՝ բացահայտելու տարածքային առանձնահատկությունները և հարկային քաղաքականության կիրառման ընթացքում առաջացող խնդիրները։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում հարկային համակարգի զարգացման այնպիսի ուղղություններին, որոնք կարող են նպաստել հարկային վարչարարության պարզեցմանը, թվային գործիքների արդյունավետ օգտագործմանը, հարկային բեռի առավել հիմնավորված բաշխմանը և գործարար միջավայրի բարելավմանը։ Ուսումնասիրության արդյունքները հնարավորություն են տալիս ձևակերպել առաջարկություններ՝ ուղղված հարկային քաղաքականության արդյունավետության բարձրացմանը, պետական և տեղական տնտեսական շահերի առավել արդյունավետ համադրմանը և Շիրակի մարզի տնտեսական զարգացման համար բարենպաստ պայմանների ձևավորմանը։

Лингвистика

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է հեքիաթի՝ որպես լեզվական, գրական և հաղորդակցական երևույթի բազմակողմանի ուսումնասիրությանը՝ համադրելով տեքստաբանական և խոսույթային վերլուծության ժամանակակից մոտեցումները։ Հեղինակը մանրամասն դիտարկում է, թե ինչպես են կառուցվում հեքիաթային պատմությունները, ինչ լեզվական, ոճական և կառուցվածքային առանձնահատկություններ ունեն դրանք, ինչպես նաև ինչ դեր են կատարում պատմողի, հերոսների և ունկնդրի միջև ձևավորվող հաղորդակցական հարաբերությունները։ Ուսումնասիրության հիմքում դրված են հայկական, ռուսական և անգլիական հեքիաթների բազմաթիվ օրինակներ, որոնց համեմատական քննությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու տարբեր մշակույթներին բնորոշ ընդհանրություններն ու առանձնահատկությունները, ազգային մտածողության արտահայտման ձևերը, սյուժետային կառուցվածքների, կերպարների համակարգի և լեզվական միջոցների կիրառման օրինաչափությունները։ Գրքում ներկայացված են նաև հեքիաթի ժանրային բնութագրերը, նրա գործառույթները, բանավոր և գրավոր փոխանցման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև տեքստի և խոսույթի փոխհարաբերության տեսական հիմնավորումները։ Աշխատությունը հետաքրքիր և օգտակար աղբյուր է լեզվաբանների, գրականագետների, բանահյուսների, մշակութաբանների, թարգմանության տեսության մասնագետների, ինչպես նաև բուհերի ուսանողների և բոլոր այն ընթերցողների համար, ովքեր հետաքրքրված են հեքիաթի կառուցվածքով, լեզվամշակութային առանձնահատկություններով և տարբեր ժողովուրդների բանահյուսական ժառանգության համեմատական ուսումնասիրությամբ։

Химия

Աշխատությունը նախատեսված է կենսաքիմիայի ուսուցման և պրակտիկ հմտությունների զարգացման համար։ Գիրքը ներկայացնում է կենսաքիմիայի հիմնական թեստերի և փորձությունների իրականացման ամբողջական ընթացակարգերը՝ մանրամասն նկարագրությամբ, անհրաժեշտ նյութերով և ապահովության կանոններով։ Այն ուղղված է ուսանողներին, լաբորատորիաների աշխատակիցներին և բոլոր այն մարդկանց, ովքեր ցանկանում են խորապես հասկանալ կենսաքիմիական փորձաքննության հիմունքները և կատարել ճշգրիտ լաբորատոր աշխատանքներ։ Գիրքը ընդգրկում է կենսաքիմիայի հիմնական բաժինները՝ ֆերմենտաբանություն, սպիտակուցներ, ածխաջրեր, լիպիդներ, էնզիմներ, նուկլեինաթթուներ և այլն, և յուրաքանչյուր թեմայի համար առաջարկում է համապատասխան լաբորատոր աշխատանքներ՝ ինչպես նաև արդյունքների վերլուծության և մեկնաբանության ուղեցույցներ։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում հիփոթեքային վարկավորման շուկայի ձևավորման և զարգացման տնտեսական, ֆինանսական ու կազմակերպական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ բնակարանային շուկայի առանձնահատկությունների օրինակով։ Հետազոտության կենտրոնում հիփոթեքային վարկավորման և բնակելի անշարժ գույքի շուկայի փոխադարձ կապն է, քանի որ բնակարանների պահանջարկը, առաջարկը, գների մակարդակը և բնակչության վճարունակությունը անմիջականորեն կապված են երկարաժամկետ վարկային ռեսուրսների հասանելիության հետ։ Ուսումնասիրվում են հիփոթեքային համակարգի ձևավորման հիմնական նախադրյալները, ֆինանսական կազմակերպությունների մասնակցությունը, վարկավորման պայմանների կառուցվածքը և բնակարան ձեռք բերելու նպատակով երկարաժամկետ ֆինանսավորման մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում բնակչության եկամուտների, անշարժ գույքի արժեքի, տոկոսադրույքների, վարկի մարման ժամկետների և սկզբնական վճարի հարաբերակցությանը՝ որպես հիփոթեքային վարկերի հասանելիությունը պայմանավորող հիմնական գործոնների։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել նաև հիփոթեքային շուկային բնորոշ վարկային, տոկոսադրույքային, իրացվելիության և գրավադրված գույքի արժեքի փոփոխության հետ կապված ռիսկերը։ Կարևոր ուղղություն է բնակարանային շուկայի գնային գործընթացների և հիփոթեքային վարկավորման ծավալների փոխազդեցության ուսումնասիրությունը, քանի որ վարկային միջոցների հասանելիության ընդլայնումը կարող է ազդել բնակարանների պահանջարկի վրա, իսկ գների փոփոխությունները՝ վարկառուների ֆինանսական հնարավորությունների և գրավի արժեքի վրա։ Առանձին նշանակություն ունի անշարժ գույքի գնահատման համակարգը, որի արժանահավատությունը կարևոր է ինչպես վարկ տրամադրող կազմակերպության ռիսկերի կառավարման, այնպես էլ վարկառուի շահերի պաշտպանության համար։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ հիփոթեքային վարկերի վերաֆինանսավորման, երկրորդային հիփոթեքային շուկայի զարգացման և երկարաժամկետ ֆինանսական ռեսուրսների ներգրավման հնարավորություններին՝ որպես շուկայի կայուն զարգացման պայմանների։ Քննության առարկա կարող են լինել նաև բնակարանային ֆինանսավորման պետական ծրագրերը և դրանց հնարավոր ազդեցությունը բնակչության տարբեր խմբերի համար բնակարան ձեռք բերելու ֆինանսական հասանելիության վրա։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է բանկային գործի, ֆինանսական շուկաների, անշարժ գույքի տնտեսագիտության և բնակարանային ֆինանսավորման մոտեցումները՝ բացահայտելով Հայաստանում հիփոթեքային վարկավորման շուկայի ձևավորման հիմնական խոչընդոտներն ու դրա հետագա զարգացման տնտեսական նախադրյալները։

Экономика

Տնտեսագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ներդրումային գործունեության խթանման հիմնախնդիրների, ներդրումային միջավայրի բարելավման և տնտեսության զարգացման գործում ներդրումների դերի ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ներդրումների տնտեսական էությունը, դրանց հիմնական տեսակները, ֆինանսավորման աղբյուրները և կապիտալի ներգրավման մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ներքին և օտարերկրյա ներդրումների խթանման գործոններին, ներդրումային գրավչության ձևավորման պայմաններին, գործարար միջավայրի առանձնահատկություններին և ներդրողների տնտեսական շահերի պաշտպանության հարցերին։ Վերլուծվում են ներդրումային ակտիվության վրա ազդող մակրոտնտեսական, ֆինանսական, իրավական և ինստիտուցիոնալ գործոնները, ինչպես նաև ներդրումային ռիսկերի գնահատման և նվազեցման հնարավորությունները։ Քննարկվում են Հայաստանի տնտեսության կառուցվածքային առանձնահատկությունները, ներդրումային ռեսուրսների ներգրավման խոչընդոտները, պետական աջակցության գործիքները և մասնավոր հատվածի զարգացման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են միջազգային ներդրումային փորձի կիրառման, հարկային և ֆինանսական խթանների կատարելագործման, պետական ու մասնավոր հատվածների համագործակցության և ներդրումային ծրագրերի արդյունավետության գնահատման մոտեցումները։ Անդրադարձ է կատարվում ներդրումների տարածքային և ոլորտային բաշխման, նոր աշխատատեղերի ստեղծման, արտադրական կարողությունների ընդլայնման, նորարարությունների ներդրման և տնտեսական մրցունակության բարձրացման հարցերին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ներդրումային քաղաքականության, մակրոտնտեսագիտության, ֆինանսական կառավարման և տնտեսական զարգացման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։