Ещё в разделе Литература

    Смотреть все arrow_right_alt

    Откройте для себя другие интересные и полезные материалы

    Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материалов
    Онлайн

    Литература

    Նիզամի Գյանջևի

    Գիրքը նվիրված է պարսկալեզու միջնադարյան գրականության մեծագույն ներկայացուցիչներից մեկի՝ Նիզամի Գյանջևիի կյանքին, ստեղծագործական ժառանգությանը և գրական-մշակութային նշանակությանը։ Այն ներկայացնում է XII դարի նշանավոր բանաստեղծի տեղն ու դերը արևելյան գրականության պատմության մեջ՝ անդրադառնալով նրա ստեղծագործական անհատականությանը, աշխարհայացքին, գեղարվեստական մտածողությանը և գրական ավանդույթների զարգացման գործում ունեցած ներդրմանը։ Նիզամի Գյանջևին համարվում է պարսկական դասական պոեզիայի ամենաազդեցիկ հեղինակներից մեկը, որի ստեղծագործությունները դարեր շարունակ պահպանել են իրենց գեղարվեստական արժեքն ու ազդեցությունը՝ ներգործելով արևելյան տարբեր ժողովուրդների գրականության, բանաստեղծական մտածողության և մշակութային ինքնարտահայտման վրա։ Նրա գրական ժառանգության առանցքային տեղն զբաղեցնում է «Խամսե»՝ հինգ մեծածավալ պոեմներից բաղկացած ստեղծագործական համալիրը, որն ընդգրկում է սիրո, բարոյականության, արդարության, իշխանության, մարդկային արժանապատվության, իմաստության և հոգևոր կատարելագործման թեմաները։ Բանաստեղծի ստեղծագործություններում առանձնահատուկ նշանակություն ունեն մարդկային զգացմունքների խորքային բացահայտումը, բարու և չարի հակադրությունը, անհատի ու հասարակության փոխհարաբերությունները, սիրո՝ որպես հոգևոր և բարոյական արժեքի ընկալումը, ինչպես նաև մարդու պատասխանատվությունը սեփական արարքների և շրջապատող աշխարհի նկատմամբ։ Նրա պոեզիան աչքի է ընկնում պատկերավոր լեզվով, հարուստ փոխաբերություններով, խորհրդանշական պատկերներով, նուրբ հոգեբանական դիտարկումներով և փիլիսոփայական ընդհանրացումներով։ Գեղարվեստական պատումի մեջ համադրվում են բանահյուսական ավանդույթները, պատմական հիշողությունը, առասպելական մոտիվները, սիրային պատմությունները և բարոյախրատական գաղափարները՝ ձևավորելով բազմաշերտ գրական աշխարհ, որտեղ մարդկային ապրումներն ու հասարակական խնդիրները ներկայացվում են լայն փիլիսոփայական ընդգրկմամբ։ Նիզամիի ստեղծագործական առանձնահատկություններից է նաև արևելյան գրականության մեջ պատմողական պոեզիայի կատարելագործումը, որի շնորհիվ նրա պոեմները ձեռք են բերել ոչ միայն գեղարվեստական, այլև ճանաչողական ու դաստիարակչական նշանակություն։ Բանաստեղծի ժառանգությունն արտացոլում է միջնադարյան Արևելքի մտավոր, գեղագիտական և հասարակական պատկերացումները՝ միաժամանակ առաջադրելով համամարդկային հարցեր, որոնք արդիական են նաև հետագա դարաշրջանների ընթերցողների համար։ Նրա ստեղծագործությունների մեջ կարևոր տեղ են զբաղեցնում կնոջ կերպարի գեղարվեստական ներկայացումը, սիրո և հավատարմության գաղափարները, իմաստուն կառավարման սկզբունքները, գիտելիքի արժեքը և մարդկային ներաշխարհի բարդությունների բացահայտումը։ Հատկապես ուշագրավ է նրա գրական մտածողության մեջ գեղարվեստական գեղեցկության և բարոյական բովանդակության միասնությունը, որի շնորհիվ պոեզիան վերածվում է ոչ միայն զգացմունքների արտահայտման, այլև կյանքի, հասարակության և մարդու բնույթի վերաբերյալ մտորումների միջոցի։ Նիզամի Գյանջևիի ստեղծագործական ժառանգությունն ունի կարևոր պատմական և մշակութային նշանակություն նաև Հարավային Կովկասի ժողովուրդների գրական ու մտավոր պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Գանձակի հետ կապված նրա կենսագրական և մշակութային ժառանգությունը նրան դարձնում է տարածաշրջանի միջնադարյան բազմաշերտ մշակութային պատմության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ Նրա արվեստը նպաստել է արևելյան գրական ավանդույթների հարստացմանը, տարբեր ժողովուրդների գրական փոխազդեցությունների խորացմանը և համամարդկային գեղարվեստական արժեքների տարածմանը։ Գիրքը կարևոր նշանակություն ունի Նիզամիի գրական անհատականությունը, նրա ստեղծագործությունների գաղափարական ուղղվածությունը և արևելյան պոեզիայի զարգացման մեջ ունեցած դերը ճանաչելու համար։ Այն արժեքավոր է գրականության, արևելագիտության, միջնադարյան մշակույթի և հայ-արևելյան գրական կապերի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների, ուսանողների և հետազոտողների համար՝ հնարավորություն ընձեռելով ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու համաշխարհային գրականության պատմության մեջ նշանակալի տեղ զբաղեցնող այս մեծանուն բանաստեղծի ժառանգության մասին։

    Обновлено. 2026-11-17
    Նիզամի Գյանջևի
    Онлайн

    Сельское хозяйство

    Հակաէրոզիոն միջոցառումների հողաշինարարության կազմակերպման ուղիների մշակումը Վայոց ձորի մարզի օրինակով

    Աշխատանքը նվիրված է Վայոց ձորի մարզի պայմաններում հողի էրոզիայի կանխարգելման և դրա հետևանքների նվազեցման նպատակով հակաէրոզիոն միջոցառումների համակարգի մշակմանը և այդ միջոցառումների արդյունավետ կազմակերպման հողաշինարարական ուղիների հիմնավորմանը։ Հետազոտության հիմքում հողային ռեսուրսների պահպանության, արդյունավետ օգտագործման և դրանց արտադրական ներուժի երկարաժամկետ ապահովման խնդիրն է։ Հայաստանի հողաշինարարական օրենսդրության համաձայն՝ հողաշինարարությունը ներառում է հողերի արդյունավետ օգտագործման և պահպանության ծրագրավորումը, գյուղատնտեսական հողերի պահպանության ծրագրերի մշակումը և հողերի մոնիթորինգը, ուստի հակաէրոզիոն միջոցառումների կազմակերպումը դրա կարևոր բաղադրիչներից է։ Վայոց ձորի մարզի համար խնդիրը առանձնահատուկ նշանակություն ունի լեռնային ռելիեֆի, լանջերի զգալի թեքությունների, տեղումների սեզոնային բնույթի, մակերևութային հոսքերի և հողօգտագործման տարբեր ձևերի պայմաններում։ Այս գործոնների համակցությունը կարող է նպաստել հողի վերին՝ օրգանական նյութերով և սննդատարրերով հարուստ շերտի աստիճանական հեռացմանը, ինչի հետևանքով նվազում է հողի բերրիությունը, վատանում են դրա ջրաֆիզիկական հատկությունները և սահմանափակվում գյուղատնտեսական արտադրողականությունը։ Էրոզիան հատկապես վտանգավոր է լանջային գյուղատնտեսական տարածքներում, որտեղ սխալ ընտրված մշակման ուղղությունը կամ հողի պաշտպանական միջոցառումների բացակայությունը կարող են արագացնել մակերևութային ջրահոսքի ձևավորումը և հողանյութի տեղափոխումը։ Հետազոտության կարևոր խնդիրներից է Վայոց ձորի տարածքի բնական և տնտեսական պայմանների համալիր գնահատումը։ Դրա համար անհրաժեշտ է ուսումնասիրել ռելիեֆը, լանջերի թեքությունն ու երկարությունը, հողերի տիպերը և մեխանիկական կազմը, բուսածածկույթը, տեղումների և մակերևութային հոսքերի բնույթը, գյուղատնտեսական հողերի օգտագործման ձևերը և էրոզիայի տարածվածության աստիճանը։ Այս տվյալների համադրումը հնարավորություն է տալիս տարածքը բաժանել էրոզիոն վտանգի տարբեր մակարդակ ունեցող հատվածների և յուրաքանչյուր հատվածի համար ընտրել համապատասխան հակաէրոզիոն միջոցառումների համալիր։ Աշխատանքի առանցքային ուղղություններից է հողերի էրոզիոն վիճակի քարտեզագրումը և հողաշինարարական գոտիավորումը։ Ժամանակակից հողաշինարարական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն արձանագրել արդեն էրոզացված տարածքները, այլև առանձնացնել այն հողամասերը, որտեղ առկա են էրոզիայի զարգացման բարձր նախադրյալներ։ Այդպիսի տարածքային վերլուծությունը կարևոր է, քանի որ նույն հակաէրոզիոն միջոցը բոլոր հողամասերում չի կարող ունենալ նույն արդյունավետությունը։ Միջոցառումների ընտրությունը պետք է պայմանավորված լինի տեղանքի ռելիեֆով, հողի հատկություններով, մշակաբույսերի կառուցվածքով և ջրային հոսքի առանձնահատկություններով։ Հակաէրոզիոն հողաշինարարության կարևոր բաղադրիչ կարող է լինել գյուղատնտեսական հողերի տարածքային վերակազմակերպումը։ Խնդիրը ներառում է հողամասերի ճիշտ տեղաբաշխում, դրանց չափերի և սահմանների նպատակահարմար կազմակերպում, ճանապարհների և դաշտամիջյան ուղիների տեղադրման համապատասխանություն ռելիեֆին, ինչպես նաև մշակաբույսերի այնպիսի տարածական կազմակերպում, որը կնվազեցնի մակերևութային հոսքի արագությունն ու հողի լվացումը։ Հատկապես կարևոր է խուսափել լանջի թեքությամբ ուղղված վարից և հնարավորության դեպքում կիրառել հողի մշակման հորիզոնական կամ ուրվագծային կազմակերպում։ Հակաէրոզիոն համալիրում կարող են ներառվել ագրոտեխնիկական միջոցառումներ։ Դրանց թվում են հողի մշակման համապատասխան ուղղության ընտրությունը, նվազագույն կամ հողապաշտպան մշակությունը, բազմամյա խոտաբույսերի օգտագործումը, ցանքաշրջանառության կատարելագործումը և այնպիսի մշակաբույսերի տեղաբաշխումը, որոնք ապահովում են հողի մակերեսի ավելի լավ պաշտպանություն։ Նպատակն է նվազեցնել անձրևների և ձնհալի ջրերի անմիջական ազդեցությունը հողի վրա, մեծացնել ջրի ներթափանցումը հողի մեջ և սահմանափակել մակերևութային հոսքի առաջացումը։ Վայոց ձորի պայմաններում կարևոր նշանակություն կարող են ունենալ նաև անտառմելիորատիվ միջոցառումները։ Լանջերի համապատասխան հատվածներում պաշտպանիչ անտառաշերտերի, թփուտային կամ խոտածածկ բուսականության ստեղծումը կարող է նվազեցնել մակերևութային հոսքի էներգիան, ամրացնել հողը արմատային համակարգի միջոցով և նպաստել խոնավության պահպանմանը։ Բուսածածկույթի վերականգնումը հատկապես կարևոր է էրոզիայի արդեն ենթարկված տարածքներում, որտեղ բնական բուսական ծածկի խախտումը կարող է արագացնել հողատարումը։ Հակաէրոզիոն միջոցառումների շարքում կարող են կիրառվել նաև հիդրոտեխնիկական լուծումներ։ Դրանք անհրաժեշտ են այն դեպքերում, երբ կազմակերպատնտեսական, ագրոտեխնիկական և անտառմելիորատիվ միջոցառումները բավարար չեն էրոզիոն գործընթացը կանխելու համար։ Մասնագիտական ուսումնասիրություններում որպես նման միջոցներ դիտարկվում են լայն հիմքով թումբ-սանդղավանդակները, աստիճանավոր դարավանդները, ջրաորսիչ առուները և այլ կառուցվածքներ, որոնք կարգավորում են մակերևութային հոսքը և սահմանափակում հողի լվացումը։ Հետազոտության մեջ կարող է հիմնավորվել նաև հողերի հակաէրոզիոն կազմակերպման և ջրային ռեսուրսների կառավարման փոխկապակցվածությունը։ Ջրի արագ և անկառավարելի հոսքը լանջային տարածքներում հողի էրոզիայի հիմնական շարժիչ գործոններից է, ուստի ջրահեռացման և ջրակարգավորման համակարգերի ճիշտ տեղադրումը կարող է էապես նվազեցնել հողատարումը։ Դրենաժային առուների, ջրաորսիչ կառույցների և այլ ինժեներական միջոցների տեղադրումը պետք է իրականացվի տեղանքի ռելիեֆի և ջրհավաք ավազանների առանձնահատկություններին համապատասխան։ Հողերի պահպանության կարևոր ուղղություն է նաև արդեն դեգրադացված հողերի վերականգնումը։ Վերականգնման ընթացքում անհրաժեշտ է ապահովել մակերևույթի կայունացում, բերրի հողաշերտի պահպանում կամ վերականգնում, օրգանական նյութերով հարստացում և համապատասխան բուսածածկույթի ձևավորում։ ՀՀ գործող պահանջներում գյուղատնտեսական նպատակներով հողերի վերականգնման համար նախատեսվում է նաև ագրոքիմիական, ագրոտեխնիկական, ինժեներական և հակաէրոզիոն միջոցառումների համատեղ կիրառում։ Աշխատանքի կարևոր բաղադրիչ կարող է լինել հակաէրոզիոն հողաշինարարական նախագծերի տնտեսական արդյունավետության գնահատումը։ Յուրաքանչյուր միջոցառման համար անհրաժեշտ է համադրել դրա իրականացման ծախսերը, պահպանման պահանջները և ակնկալվող արդյունքները՝ հողի բերրիության պահպանման, բերքատվության կայունացման, ջրային հոսքերի կարգավորման և հողի կորստի նվազեցման տեսանկյունից։ Այս մոտեցումը հնարավորություն կտա առանձնացնելու այն միջոցառումները, որոնք առավել նպատակահարմար են մարզի տարբեր գյուղատնտեսական գոտիների համար։ Մոնիթորինգի համակարգի ստեղծումը ևս կարևոր է երկարաժամկետ արդյունքների գնահատման համար։ Հողերի պարբերական դիտարկումը կարող է ներառել էրոզիայի խորության և տարածքի փոփոխության, հողի բերրիության ցուցանիշների, բուսածածկույթի վիճակի, մակերևութային հոսքի և կիրառված հակաէրոզիոն միջոցառումների արդյունավետության վերահսկում։ Հողերի մոնիթորինգը Հայաստանի հողաշինարարական համակարգի պաշտոնական գործառույթներից է, ինչը հիմք է ստեղծում նման ուսումնասիրությունների արդյունքները տարածքային կառավարման և հողերի պահպանության ծրագրերում կիրառելու համար։ Հետազոտության գործնական նշանակությունը կայանում է Վայոց ձորի համար հակաէրոզիոն միջոցառումների տարածքայինորեն հիմնավորված համակարգի մշակման հնարավորության մեջ։ Առաջարկվող մոտեցումները կարող են կիրառվել համայնքային և ներտնտեսային հողաշինարարական ծրագրերի կազմման, գյուղատնտեսական հողերի արդյունավետ օգտագործման, դեգրադացված տարածքների վերականգնման և էրոզիոն վտանգի նվազեցման նպատակով։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը հողի էրոզիայի դեմ պայքարը դիտարկում է ոչ թե առանձին ագրոտեխնիկական գործողությունների, այլ փոխկապակցված հողաշինարարական, ագրոտեխնիկական, անտառմելիորատիվ և անհրաժեշտության դեպքում հիդրոտեխնիկական միջոցառումների համալիրի տեսանկյունից։ Վայոց ձորի մարզի բնական պայմանների և հողօգտագործման առանձնահատկությունների հաշվառմամբ նման համակարգի մշակումը կարող է նպաստել հողային ռեսուրսների պահպանմանը, գյուղատնտեսական հողերի արտադրողականության կայունացմանը և մարզի հողային ֆոնդի երկարաժամկետ արդյունավետ կառավարմանը։

    Обновлено. 2026-08-18
    Հակաէրոզիոն միջոցառումների հողաշինարարության կազմակերպման ուղիների մշակումը Վայոց ձորի մարզի օրինակով
    Онлайн

    Лингвистика

    Էթնոնիմների իմաստային զարգացումը պարսից դասական գրականության մեջ (IX-XVI դարեր)

    Աշխատությունը նվիրված է IX–XVI դարերի պարսից դասական գրականության մեջ ժողովուրդների, ցեղերի և էթնիկական խմբերի անվանումների իմաստային զարգացման, գործածության և գեղարվեստական նշանակության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում էթնոնիմները դիտարկվում են ոչ միայն որպես որոշակի էթնիկական հանրույթներ անվանող բառային միավորներ, այլև որպես պատմական ժամանակաշրջանների մշակութային պատկերացումները, քաղաքական հարաբերությունները, հասարակական ընկալումները և գրական ավանդույթները արտացոլող լեզվական երևույթներ։ Քննության են առնվում տարբեր հեղինակների ստեղծագործություններում հանդիպող էթնիկական անվանումների սկզբնական նշանակությունները, դրանց իմաստային ընդլայնումները, նեղացումները, փոխաբերական կիրառությունները և ժամանակի ընթացքում ձևավորված լրացուցիչ նշանակությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն դեպքերին, երբ կոնկրետ ժողովրդի կամ ցեղի անվանումը գրական խոսքում աստիճանաբար ձեռք է բերել պայմանական, խորհրդանշական կամ գնահատողական իմաստ և սկսել է բնութագրել մարդու արտաքին տեսքը, վարքագիծը, սոցիալական դիրքը, աշխարհագրական ծագումը կամ որոշակի գեղարվեստական կերպար։ Ուսումնասիրվում է էթնոնիմների գործածությունը պոեզիայում և արձակում՝ հաշվի առնելով տվյալ ժամանակաշրջանի պատմաքաղաքական իրադարձությունները, ժողովուրդների միջև շփումները, ռազմական հակամարտությունները, առևտրային կապերը, բնակչության տեղաշարժերը և մշակութային փոխազդեցությունները։ Վերլուծվում է նաև պատմական իրականության և գրական պայմանականության հարաբերակցությունը՝ պարզելու համար, թե որքանով են գրական տեքստերում արտահայտված պատկերացումները համապատասխանում տվյալ էթնիկական խմբերի իրական պատմական դրությանը և որքանով են ձևավորվել գրական ավանդույթի ազդեցությամբ։ Համեմատական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու առանձին անվանումների իմաստային փոփոխություններին տարբեր դարաշրջաններում և հեղինակների մոտ՝ բացահայտելով դրանց կայուն ու փոփոխական հատկանիշները։ Կարևորվում են նաև լեզվական փոխառությունները, բազմալեզու մշակութային միջավայրի ազդեցությունը և պարսկական գրականության կապերը հարևան ժողովուրդների պատմության ու մշակույթի հետ։ Աշխատանքը նպաստում է պարսից դասական գրականության բառապաշարի պատմական շերտերի, միջնադարյան էթնոմշակութային պատկերացումների և անվանումների իմաստային փոփոխության օրինաչափությունների առավել խորքային ըմբռնմանը՝ միաժամանակ կարևոր նյութ տրամադրելով իրանագիտության, պատմական բառագիտության, իմաստաբանության և մշակութային փոխազդեցությունների ուսումնասիրության համար։

    Обновлено. 2026-09-29
    Էթնոնիմների իմաստային զարգացումը պարսից դասական գրականության մեջ (IX-XVI դարեր)
    Онлайн

    История

    Armenian atrocities

    Հրատարակությունը վերաբերում է հայերի մասնակցությամբ պատմական հակամարտությունների ընթացքում բռնությունների, բնակչության կորուստների և դրանց վերաբերյալ ներկայացված վկայությունների ու պնդումների թեմային։ Նման բնույթի աշխատությունները կարևոր է ուսումնասիրել իրենց ստեղծման ժամանակաշրջանի քաղաքական, ռազմական և գաղափարական միջավայրի համատեքստում, քանի որ դրանցում ներկայացված տեղեկությունները կարող են արտացոլել ինչպես փաստագրված իրադարձություններ և ականատեսների հաղորդումներ, այնպես էլ հակամարտող կողմերի քաղաքական դիրքորոշումներ, ընտրովի ներկայացումներ կամ քարոզչական նպատակներ։ Բովանդակության առանցքում կարող են լինել բնակավայրերի նկատմամբ գործողությունների, խաղաղ բնակչության տեղահանության, գույքային կորուստների, զոհերի և տարբեր համայնքների միջև բախումների վերաբերյալ նկարագրություններ։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի օգտագործված սկզբնաղբյուրների ծագման ուսումնասիրությունը՝ պաշտոնական փաստաթղթերը, մամուլի հրապարակումները, վկայությունները, դիվանագիտական հաղորդագրությունները և հետագա պատմագիտական ուսումնասիրությունները միմյանցից տարբերակելու համար։ Նման նյութերի գիտական քննությունը պահանջում է տարբեր կողմերի աղբյուրների համադրում, տվյալների ժամանակագրական և աշխարհագրական ստուգում, ինչպես նաև փաստական տեղեկությունների տարանջատում հեղինակային մեկնաբանություններից ու քաղաքական գնահատականներից։ Աշխատությունը կարող է արժեքավոր լինել ոչ միայն նկարագրվող իրադարձությունների, այլև պատմական հիշողության, հակամարտությունների ներկայացման և ազգային պատմագրությունների ձևավորման ուսումնասիրության համար։ Այն հնարավորություն է տալիս վերլուծելու, թե ինչպես են զանգվածային բռնության վերաբերյալ պատմությունները կառուցվել և տարածվել տարբեր հասարակություններում, ինչպիսի լեզվական ու գաղափարական միջոցներով են ներկայացվել հակառակորդ խմբերը և ինչպես են այդ պատմությունները հետագայում օգտագործվել քաղաքական կամ հասարակական բանավեճերում։ Հետևաբար հրատարակությունը նպատակահարմար է դիտարկել համեմատական և աղբյուրագիտական մոտեցմամբ՝ հաշվի առնելով դրա հեղինակային դիրքորոշումը, ստեղծման ժամանակը և օգտագործված փաստական նյութի հավաստիության աստիճանը։ Այս տեսանկյունից այն կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել Կովկասի և հարակից տարածաշրջանների պատմության, ազգամիջյան հակամարտությունների, պատմական սկզբնաղբյուրների քննադատության և հավաքական հիշողության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։

    Обновлено. 2026-09-29
    Armenian atrocities
    Онлайн

    Лингвистика

    Քերականության դուռը՝ Մարդասիրական ճեմարանի աշակերտների համար

    Աշխատությունը քերականական գիտելիքների ուսուցմանն ու համակարգված յուրացմանը նվիրված ուսումնական ձեռնարկ է՝ նախատեսված Մարդասիրական ճեմարանի աշակերտների համար։ Այն նպատակ ունի ընթերցողին ծանոթացնել լեզվի կառուցվածքի, քերականական կանոնների և խոսքի կազմակերպման հիմնական սկզբունքներին՝ հիմք ստեղծելով գրագետ խոսելու, կարդալու և գրելու հմտությունների զարգացման համար։ Քերականությունը ներկայացվում է որպես լեզուն հասկանալու և այն ճիշտ գործածելու անհրաժեշտ գիտելիքների ամբողջություն, որի միջոցով սովորողը կարող է ճանաչել բառերի ու նախադասությունների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, ըմբռնել լեզվական ձևերի փոխհարաբերությունները և ավելի գիտակցված կիրառել լեզվական կանոնները։ Ձեռնարկի կրթական նշանակությունն արտահայտվում է գիտելիքը մատչելի և ուսումնական նպատակներին համապատասխան ձևով փոխանցելու ձգտմամբ՝ սովորողին առաջնորդելով քերականական հիմունքների աստիճանական յուրացման ճանապարհով։ Այն կարևոր տեղ ունի հայալեզու կրթական գրականության և հայոց լեզվի դասավանդման պատմության ուսումնասիրության համար, քանի որ արտացոլում է 19-րդ դարի հայկական կրթական միջավայրում լեզվական գիտելիքների կազմակերպման և դպրոցական ուսուցման զարգացման միտումները։ Միաժամանակ աշխատությունը վկայում է հայ համայնքների կրթական գործունեության, ուսումնական հաստատությունների և մայրենի լեզվի ուսուցման կարևորության մասին՝ հատկապես այն միջավայրում, որտեղ կրթությունը դիտվում էր ազգային ինքնության, մշակութային ժառանգության պահպանման և մտավոր զարգացման կարևոր միջոց։ Այն արժեքավոր նյութ է հայ քերականագիտական մտքի, հայալեզու դասագրքերի կազմման ավանդույթների, կրթության պատմության և 19-րդ դարի հայկական դպրոցական կյանքի ուսումնասիրությամբ զբաղվող ընթերցողների ու հետազոտողների համար։

    Обновлено. 2026-11-14
    Քերականության դուռը՝ Մարդասիրական ճեմարանի աշակերտների համար
    Онлайн

    История

    Краткий очерк истории Армении

    Գիրքը Հայաստանի պատմության համառոտ ակնարկ է, որն ընթերցողին ներկայացնում է հայ ժողովրդի և հայկական պետականությունների պատմական զարգացման հիմնական փուլերը՝ հնագույն ժամանակներից մինչև հեղինակի ժամանակաշրջանը։ Աշխատության մեջ համառոտ ու հաջորդական ձևով ներկայացվում են Հայաստանի տարածքում ձևավորված հին պետական կազմավորումները, հայկական թագավորությունների վերելքն ու անկումը, արտաքին տերությունների հետ հարաբերությունները և տարածաշրջանի քաղաքական փոփոխությունների ազդեցությունը հայ ժողովրդի պատմական ճակատագրի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայոց պետականության ձևավորման և զարգացման կարևոր փուլերին, ինչպես նաև այն ժամանակաշրջաններին, երբ Հայաստանը հայտնվել է տարբեր կայսրությունների քաղաքական ու ռազմական ազդեցության ներքո։ Գիրքը անդրադառնում է նաև քրիստոնեության ընդունմանը, Հայ եկեղեցու ձևավորմանն ու ազգային կյանքի կազմակերպման գործում նրա ունեցած նշանակությանը, ինչպես նաև հայ մշակույթի, գրականության և կրթության զարգացմանը։ Պատմական շարադրանքի շրջանակում ներկայացվում են միջնադարյան հայկական թագավորությունների և իշխանությունների պատմությունը, օտար տիրապետությունների ժամանակաշրջանները, ազատագրական ձգտումները և ազգային ինքնության պահպանման գործընթացները։ Առանձին տեղ է հատկացվում նոր և նորագույն շրջանի կարևոր իրադարձություններին, Հայաստանի քաղաքական կարգավիճակի փոփոխություններին և հայ ժողովրդի հասարակական ու ազգային կյանքի վերափոխումներին։ Աշխատության համառոտ բնույթը թույլ է տալիս ընթերցողին մեկ ամբողջական պատկերի մեջ ընկալել Հայաստանի պատմության հիմնական հանգրվանները՝ առանց առանձին ժամանակաշրջանների չափազանց մանրամասն ուսումնասիրության։ Այն կարող է ծառայել որպես ներածական նյութ Հայաստանի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար և օգտակար լինել նաև ուսումնական ու ընդհանուր ճանաչողական նպատակներով։ Գիրքը հատկապես հետաքրքիր է պատմաբանների, հայագետների, ուսուցիչների, ուսանողների և Հայաստանի պատմության հիմնական փուլերին ծանոթանալ ցանկացող ընթերցողների համար։

    Обновлено. 2026-09-15
    Краткий очерк истории Армении