Շինարարական նյութեր

Другие предметы

Գիտապատմական և գիտատեխնիկական բնույթի այս հրատարակությունը նվիրված է Հայաստանում գիտության և տեխնոլոգիաների զարգացման պատմությանը, հիմնական ուղղություններին և դրանց նշանակությանը երկրի տնտեսական, կրթական ու հասարակական առաջընթացի գործընթացներում։ Քննության են առնվում հայկական գիտական մտքի ձևավորման նախադրյալները, գիտահետազոտական հաստատությունների գործունեությունը, գիտական կրթության կազմակերպման առանձնահատկությունները և տարբեր գիտակարգերի զարգացման պայմանները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բնական, տեխնիկական և կիրառական գիտությունների ձեռքբերումներին, գիտական հետազոտությունների կազմակերպմանը, տեխնոլոգիական նորարարություններին և գիտական արդյունքների գործնական կիրառման հնարավորություններին։ Դիտարկվում են Հայաստանի գիտական կենտրոնների, բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների, հետազոտական լաբորատորիաների և գիտատեխնիկական կազմակերպությունների դերը գիտական ներուժի ձևավորման ու զարգացման գործում։ Քննարկվում են նաև տեղեկատվական տեխնոլոգիաների, ճարտարագիտության, ֆիզիկայի, մաթեմատիկայի, կենսաբանական և այլ գիտությունների փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև գիտության ու արդյունաբերության համագործակցության հնարավոր ուղղությունները։ Հրատարակության թեմատիկ շրջանակը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու գիտական գործունեության պետական աջակցության, մասնագետների պատրաստման, միջազգային գիտական համագործակցության և տեխնոլոգիական ենթակառուցվածքների զարգացման հիմնախնդիրները։ Անդրադարձ է կատարվում գիտության և տեխնոլոգիաների ազդեցությանը նորարարական տնտեսության ձևավորման, արտադրության արդիականացման, կրթության որակի բարձրացման և Հայաստանի միջազգային գիտական կապերի ընդլայնման վրա։ Նյութը կարող է օգտակար լինել գիտության պատմության, տեխնոլոգիական զարգացման, նորարարական քաղաքականության և Հայաստանի գիտակրթական համակարգի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, ուսանողների ու հետազոտողների համար։

Культура

Հրատարակությունը մասնագիտացված մատենագիտական և տեղեկատվական ընթացիկ տեղեկատու է, որի նպատակն է համակարգված կերպով ներկայացնել Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր հրատարակված գրականությունը։ Այն ստեղծվել է գիտնականներին, մշակույթի և արվեստի մասնագետներին, գրադարաններին, գիտական ու մշակութային կազմակերպություններին, ինչպես նաև ընթերցողների լայն շրջանակներին համապատասխան գրականության մասին ժամանակին և գործնական տեղեկատվություն տրամադրելու համար։ Տեղեկատուում ընդգրկված են հայերեն և ռուսերեն լեզուներով հրատարակված նյութեր, այդ թվում՝ գրքեր, գրքույկներ, ժողովածուներ, պարբերական մամուլի հոդվածներ և մշակույթի ու արվեստի տարբեր բնագավառներին վերաբերող այլ հրապարակումներ։ Նյութերի ընդգրկման այս սկզբունքը հնարավորություն է տալիս ստանալ ոչ միայն առանձին գրքերի, այլև տվյալ ժամանակահատվածում մշակութային թեմատիկայի շուրջ ձևավորված ամբողջ տեղեկատվական հոսքի բավական լայն պատկեր։ Հրատարակության բովանդակային շրջանակը բազմազան է և ներառում է մշակութային շինարարությանը, մշակույթի պատմությանը, մշակութալուսավորչական աշխատանքին, թանգարանագիտությանը, պատմության և մշակույթի հուշարձանների պահպանությանը, ինչպես նաև արվեստի տարբեր տեսակներին վերաբերող գրականություն։ Առանձին ուղղություններով կարող են ներկայացվել գրականությանը, թատրոնին, երաժշտությանը, կերպարվեստին, ճարտարապետությանը, ժողովրդական արվեստին և մշակութային կյանքի այլ ոլորտներին առնչվող հրապարակումներ։ Տեղեկատուի կառուցվածքային առանձնահատկությունը նյութերի դասակարգումն է գրադարանամատենագիտական համակարգին համապատասխան՝ տասնորդական դասակարգման սկզբունքով։ Յուրաքանչյուր թեմատիկ բաժնի ներսում մատենագիտական նկարագրությունները դասավորվում են այբբենական կարգով՝ նախ հայերեն, ապա ռուսերեն նյութերով, ինչը հեշտացնում է անհրաժեշտ գրականության որոնումն ու օգտագործումը։ Մատենագիտական գրառումների հետ կապված գրադարանային շիֆրերի առկայությունը նույնպես գործնական նշանակություն ունի, քանի որ ընթերցողին հնարավորություն է տալիս ոչ միայն նույնականացնել անհրաժեշտ հրատարակությունը, այլև կողմնորոշվել գրադարանային ֆոնդերում դրա որոնման հարցում։ Որպես ընթացիկ տեղեկատու՝ հրատարակությունը կարևոր է հատկապես ժամանակին տեղեկատվություն ստանալու տեսանկյունից։ Այն պարբերաբար արձանագրում է նոր գրականության մուտքը և այդպիսով հնարավորություն է տալիս հետևելու մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ հրատարակչական գործընթացին տվյալ ժամանակաշրջանում։ Հերթական համարների շարունակականությունը թողարկումից թողարկում ստեղծում է մեկ միասնական տեղեկատվական շարան, որի միջոցով հնարավոր է հետագայում վերականգնել և ուսումնասիրել որոշակի տարվա ընթացքում գրանցված գրականության ամբողջությունը։ Հրատարակությունը արժեքավոր է ոչ միայն որպես որոնողական գործիք, այլև որպես խորհրդահայ մշակութային կյանքի և գիտական տեղեկատվության պատմության ուսումնասիրության աղբյուր։ Մատենագիտական գրառումների ամբողջությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել, թե տվյալ ժամանակաշրջանում մշակույթի և արվեստի որ ուղղություններն էին առավել ակտիվորեն ուսումնասիրվում, ինչպիսի թեմաներով էին հրատարակվում աշխատություններ և ինչպիսի մասնագիտական տեղեկատվություն էր շրջանառվում գիտական ու մշակութային միջավայրում։ Այն կարող է օգտակար լինել նաև ժամանակաշրջանի մշակութային քաղաքականության, արվեստագիտական մտքի, գրադարանային գործի և հրատարակչական գործունեության ուսումնասիրության համար։ Հատուկ նշանակություն ունի տեղեկատուի կիրառելիությունը գիտական աշխատանքի կազմակերպման մեջ։ Հետազոտողը դրա միջոցով կարող է նախնականորեն բացահայտել անհրաժեշտ գրականության շրջանակը, կազմել թեմատիկ մատենագիտական ցանկ, գտնել համապատասխան հեղինակների և հրատարակությունների տվյալներ ու հետագայում շարունակել աղբյուրների ավելի խոր ուսումնասիրությունը։ Նույն կերպ այն կարող է ծառայել ուսանողներին, դասախոսներին, գրադարանավարներին և մշակույթի ոլորտի մասնագետներին՝ որպես մասնագիտական տեղեկատվության արագ կողմնորոշիչ։ Ընդհանուր առմամբ, հրատարակությունը ներկայացնում է ՀՍՍՀ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր գրականության համակարգված տեղեկատվական քարտեզ՝ միավորելով մատենագիտական նկարագրությունը, թեմատիկ դասակարգումը և ընթացիկ տեղեկատվության գործառույթը։ Այն կարևոր փաստագրական և որոնողական աղբյուր է խորհրդային շրջանի Հայաստանի մշակութային ու արվեստագիտական գրականության ուսումնասիրության, անհրաժեշտ հրատարակությունների հայտնաբերման և տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային տեղեկատվական միջավայրի վերականգնման համար։

Политология

Հրապարակումը նվիրված է 2023 թվականի սեպտեմբերյան ռազմական գործողություններից հետո Լեռնային Ղարաբաղում ստեղծված քաղաքական և հումանիտար իրավիճակին ու դրա վերաբերյալ Եվրոպական խորհրդարանի արձագանքին։ Ներկայացվում է Եվրոպական խորհրդարանի ընդունած բանաձևի դիրքորոշումը, որով Ադրբեջանի գործողությունները խիստ քննադատության են ենթարկվել, իսկ հայ բնակչության զանգվածային հեռացումը բնութագրվել է որպես «էթնիկ զտում»։ Քննության են առնվում տարածաշրջանի հայ բնակչության տեղահանման, անվտանգության և մարդու իրավունքների պաշտպանության հետ կապված խնդիրները, ինչպես նաև միջազգային կառույցների արձագանքը ստեղծված իրավիճակին։ Ուշադրություն է դարձվում Ադրբեջանի նկատմամբ նպատակային պատժամիջոցներ կիրառելու և Եվրոպական միության հետ նրա հարաբերությունները վերանայելու վերաբերյալ խորհրդարանական կոչերին։ Անդրադարձ է կատարվում նաև Եվրոպական միության և Ադրբեջանի տնտեսական ու էներգետիկ հարաբերություններին, որոնք քննարկվում էին քաղաքական զարգացումների և տարածաշրջանային անվտանգության համատեքստում։ Նյութը ներկայացնում է նաև Հայաստանին տրամադրվող մարդասիրական աջակցության և հակամարտության հետևանքների հաղթահարմանն ուղղված եվրոպական նախաձեռնությունների վերաբերյալ տեղեկություններ։ Հրապարակումը կարող է օգտակար լինել Հարավային Կովկասի քաղաքական զարգացումները, հայ-ադրբեջանական հարաբերությունները, մարդու իրավունքների խնդիրները և Եվրոպական միության տարածաշրջանային քաղաքականությունն ուսումնասիրող ընթերցողների ու հետազոտողների համար։

История

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Փոքր Ասիայի և Հայաստանի հելլենիստական քաղաքների ձևավորման, զարգացման և դրանց ու թագավորական իշխանության միջև փոխհարաբերությունների ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում են հելլենիստական քաղաքների քաղաքական, վարչական և տնտեսական կառուցվածքը, դրանց ինքնակառավարման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև քաղաքային համայնքների դերը պետական կառավարման համակարգում։ Հեղինակը ներկայացնում է քաղաքների և միապետների միջև ձևավորված քաղաքական, իրավական և տնտեսական հարաբերությունները՝ անդրադառնալով իշխանության բաշխման, արտոնությունների, հարկային քաղաքականության, ռազմական համագործակցության և դիվանագիտական կապերի հարցերին։ Աշխատությունում օգտագործվում են պատմական, հնագիտական, վիմագրական և դրամագիտական աղբյուրներ՝ հելլենիստական դարաշրջանի քաղաքակրթական գործընթացները և տարածաշրջանի քաղաքական զարգացումները համակողմանի լուսաբանելու նպատակով։ Գիրքը նախատեսված է պատմաբանների, հնագետների, դասական ուսումնասիրությունների մասնագետների, հայագետների, դասախոսների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են հելլենիստական աշխարհի պատմությամբ, քաղաքային մշակույթով և Հայաստանի հնագույն պատմությամբ։

Химия

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է խոշորաչափ պոլիմերային արտադրատեսակների ստացման գործընթացների մակրոկինետիկ օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել արտադրության արդյունավետությունը և պատրաստի արտադրանքի որակը։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են ջերմափոխանակության, զանգվածափոխանակության, պոլիմերացման, կարծրացման և կառուցվածքի ձևավորման գործընթացները, ինչպես նաև դրանց փոխազդեցությունը տարբեր տեխնոլոգիական պայմաններում։ Ներկայացվում են մաթեմատիկական մոդելներ և հաշվարկային մեթոդներ, որոնք հնարավորություն են տալիս կանխատեսել տեխնոլոգիական գործընթացների ընթացքը, օպտիմալացնել արտադրական պարամետրերը և նվազեցնել ներքին լարումների, դեֆորմացիաների ու կառուցվածքային արատների առաջացման հավանականությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում խոշոր չափերի պոլիմերային արտադրատեսակների արտադրության առանձնահատկություններին, որտեղ գործընթացների տևողությունը, ջերմային ռեժիմները և նյութի հատկությունների փոփոխությունները զգալի ազդեցություն են ունենում վերջնական արդյունքի վրա։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել պոլիմերագիտության, քիմիական տեխնոլոգիայի, նյութագիտության, արդյունաբերական արտադրության և ինժեներական նախագծման ոլորտներում աշխատող ուսանողների, հետազոտողների և մասնագետների համար։

Другие предметы

Այս գիտական աշխատությունը ներկայացնում է հեղինակի մանրամասն պատասխանը Գ. Պատկանովի դիտողություններին և քննադատություններին, որոնք վերաբերում էին Էմինի՝ Վահագնի և վիշապամարտական առասպելների վերաբերյալ ուսումնասիրությանը։ Հեղինակը վերլուծում է հայկական դիցաբանության, բանահյուսության և պատմական աղբյուրների տվյալները՝ հիմնավորելով իր տեսակետները և անդրադառնալով առասպելաբանական կերպարների ծագման, խորհրդանշական իմաստների ու մշակութային նշանակության հարցերին։ Աշխատության մեջ քննարկվում են հին հայկական հավատալիքները, դիցաբանական ավանդույթների կապը հարևան ժողովուրդների մշակույթների հետ, ինչպես նաև գիտական մեթոդաբանության և աղբյուրագիտական մեկնաբանությունների խնդիրները։ Գիրքը կարևոր վկայություն է XIX դարի հայագիտության և արևելագիտության գիտական բանավեճերի մասին՝ արտացոլելով ժամանակի առաջատար հետազոտողների մոտեցումները, փաստարկները և գիտական քննարկումների մշակույթը։ Այն արժեքավոր նյութ է հայ դիցաբանության, բանասիրության, պատմագիտության և մտավոր պատմության ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվողների համար։