Շիրակի և Ջավախքի հայոց ժողովրդական բժշկությունը (պատմա-ազգագրական ուսումնասիրություն)

Другие предметы

Այս ինֆորմացիոն ցուցիչը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական գիտությունների ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցանկը՝ նպատակ ունենալով ապահովել ընթերցողների, հետազոտողների և ուսանողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական և վերլուծական գրականության մեջ։ Այն ընդգրկում է քաղաքական գիտության, սոցիոլոգիայի, պատմության, տնտեսագիտության, իրավագիտության, միջազգային հարաբերությունների և հարակից այլ ուղղությունների հրատարակություններ, որոնք արտացոլում են հասարակական գործընթացների ուսումնասիրության ժամանակակից մոտեցումները և տեսական զարգացումները։ Ցուցիչը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության համակարգված ներկայացում և մատչելիություն մասնագիտական շրջանակների համար։ Այն ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների, ուսումնական գործընթացի և վերլուծական աշխատանքի համար՝ օգնելով հետևել ոլորտի նոր գրականությանը, գնահատել դրա գիտական արժեքը և կիրառելիությունը հասարակական-քաղաքական երևույթների ուսումնասիրության մեջ։

Литература

Համեմատական գրականագիտության հիմունքներ աշխատությունը գրականագիտության տեսական և մեթոդաբանական կարևոր ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է համեմատական գրականագիտության հիմնական սկզբունքներն ու ուսումնասիրության մոտեցումները, այն բացատրում է, թե ինչպես են տարբեր ժողովուրդների գրականությունները փոխազդում միմյանց հետ՝ թեմաների, ժանրերի, սյուժետային կառուցվածքների և գեղարվեստական ձևերի մակարդակում, գիրքը անդրադառնում է ազդեցությունների, փոխառությունների և միջգրական կապերի ուսումնասիրության մեթոդներին, ինչպես նաև համաշխարհային գրական գործընթացի ընդհանուր օրինաչափություններին, միաժամանակ ընդգծելով ազգային գրականությունների ինքնության և համաշխարհային համատեքստում դրանց տեղադրման խնդիրները, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր գրականության տեսության, համաշխարհային գրականության և մշակութային ուսումնասիրությունների համար։

Математика

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է հարմոնիկ և հոլոմորֆ ֆունկցիաների կշռված տարածությունների տեսությանը՝ դրանց կառուցվածքի, հիմնական հատկությունների և ֆունկցիոնալ անալիզի ու կոմպլեքս անալիզի տարբեր խնդիրներում կիրառությունների տեսանկյունից։ Աշխատության կենտրոնում այն ֆունկցիոնալ տարածություններն են, որոնց տարրերը օժտված են համապատասխան կշռված նորմերով կամ ինտեգրալային պայմաններով, ինչի շնորհիվ հնարավոր է ավելի ճշգրիտ նկարագրել ֆունկցիաների վարքը տվյալ տիրույթի տարբեր հատվածներում, հատկապես սահմանին մոտենալիս։ Կշռի ներմուծումը թույլ է տալիս տարածության կառուցվածքը հարմարեցնել ուսումնասիրվող ֆունկցիաների առանձնահատկություններին և առանձնացնել այն դասերը, որոնց աճը կամ նվազումը բավարարում է որոշակի պայմանների։ Հոլոմորֆ ֆունկցիաների տեսությունը կոմպլեքս անալիզի հիմնարար բաժիններից է, որտեղ ֆունկցիայի դիֆերենցելիությունը կոմպլեքս փոփոխականի նկատմամբ առաջացնում է բազմաթիվ ուժեղ հատկություններ։ Հոլոմորֆ ֆունկցիաները սերտորեն կապված են հարմոնիկ ֆունկցիաների հետ․ հոլոմորֆ ֆունկցիայի իրական և կեղծ մասերը հարմոնիկ են, իսկ այդ կապը հնարավորություն է տալիս մեկ տեսության մեթոդներն օգտագործել մյուսի խնդիրներում։ Այդ պատճառով հարմոնիկ և հոլոմորֆ ֆունկցիաների կշռված տարածությունների համատեղ ուսումնասիրությունը կարևոր է թե՛ տեսական, թե՛ կիրառական տեսանկյունից։ Կշռված տարածությունների հիմնական գաղափարներից է ֆունկցիայի չափի կամ աճի գնահատումը ոչ թե սովորական նորմի միջոցով, այլ որոշակի կշռային ֆունկցիայի ներգրավմամբ։ Կշիռը կարող է տարբեր կերպ ազդել տարածության տարբեր հատվածների վրա՝ օրինակ՝ ավելի մեծ նշանակություն տալով տիրույթի սահմանին մոտ գտնվող արժեքներին կամ, հակառակը, նվազեցնելով այդ հատվածների ներդրումը ինտեգրալային նորմում։ Այսպիսի մոտեցումը հնարավորություն է տալիս կառուցել ֆունկցիաների ավելի նուրբ դասակարգումներ և ուսումնասիրել այնպիսի ֆունկցիաներ, որոնք սովորական տարածություններում կարող են չլինել, բայց կշռված տարածության մեջ ունեն վերջավոր նորմ։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է կշռված տարածությունների կառուցվածքի ուսումնասիրությունը։ Քննարկվում են նորմերի, կիսանորմերի և համապատասխան ֆունկցիոնալ տարածությունների ամբողջականության հարցերը։ Այդ հատկությունները կարևոր են, քանի որ ֆունկցիոնալ անալիզի բազմաթիվ թեորեմներ կիրառելի են միայն այնպիսի տարածություններում, որոնք ունեն համապատասխան մետրական կամ գծային կառուցվածք։ Հոլոմորֆ ֆունկցիաների դեպքում տարածության կառուցվածքը միաժամանակ արտացոլում է և՛ ինտեգրելիության պայմանները, և՛ ֆունկցիաների կոմպլեքս անալիտիկ հատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կշռի ընտրության խնդրին։ Կշռի տարբեր հատկությունները կարող են էապես փոխել համապատասխան ֆունկցիոնալ տարածության բնույթը։ Որոշ կշիռներ թույլ են տալիս վերահսկել ֆունկցիայի աճը, մյուսները՝ սահմանին մոտ նրա վարքը կամ ինտեգրելիությունը։ Այդ պատճառով կշռված տարածությունների ուսումնասիրության կարևոր խնդիրներից է պարզել, թե տվյալ կշռի համար ինչպիսի ֆունկցիաներ են պատկանում տարածությանը և ինչ լրացուցիչ հատկություններ են հետևում դրանց պատկանելիությունից։ Հոլոմորֆ ֆունկցիաների համար նման խնդիրները հաճախ կապվում են ֆունկցիայի սահմանային վարքի, աճի արագության և արժեքների բաշխման հետ։ Հարմոնիկ ֆունկցիաների դեպքում կարևոր նշանակություն ունեն միջին արժեքների հատկությունը, առավելագույնի սկզբունքը և սահմանային արժեքների հետ կապը։ Այս հատկությունները հնարավորություն են տալիս ֆունկցիայի ներքին վարքը կապել նրա արժեքների հետ տիրույթի սահմանին։ Կշռված տարածությունների շրջանակում այդ կապը կարող է ուսումնասիրվել ավելի մանրամասն՝ հաշվի առնելով տարբեր հատվածների նկատմամբ կշռի ազդեցությունը։ Այսպիսի մոտեցումը հատկապես օգտակար է այն դեպքերում, երբ ֆունկցիայի վարքը տիրույթի սահմանին զգալիորեն տարբերվում է ներքին տիրույթում ունեցած վարքից։ Ուսումնասիրության կարևոր թեման է նաև ֆունկցիոնալների և օպերատորների վարքը կշռված տարածություններում։ Հոլոմորֆ ֆունկցիաների տարածությունների համար կարող են ուսումնասիրվել գնահատման ֆունկցիոնալները, պրոյեկցիոն օպերատորները, բազմապատկման օպերատորները և այլ գծային կամ ոչ գծային փոխակերպումներ։ Դրանց սահմանափակությունը, կոմպակտությունը կամ շարունակականությունը հաճախ կախված են ինչպես կշռից, այնպես էլ տիրույթի երկրաչափական հատկություններից։ Այս հարցերը կարևոր են ժամանակակից ֆունկցիոնալ անալիզում և օպերատորների տեսության մեջ։ Կշռված տարածությունների տեսությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել նաև ֆունկցիաների տարբեր դասերի միջև ներդրումները։ Եթե մի կշռված տարածություն ներառվում է մեկ այլ տարածության մեջ, անհրաժեշտ է որոշել, թե ինչ պայմաններ են ապահովում այդ ներդրման շարունակականությունը կամ այլ հատկությունները։ Նման հարցերը սերտորեն կապված են կշիռների համեմատության, ֆունկցիաների աճի գնահատականների և տվյալ տարածքների կառուցվածքային առանձնահատկությունների հետ։ Դրանք կարող են կարևոր լինել ինչպես տեսական թեորեմների ձևակերպման, այնպես էլ կոնկրետ օպերատորների հատկությունների ուսումնասիրության համար։ Ուսումնասիրության մեջ հարմոնիկ և հոլոմորֆ ֆունկցիաները դիտարկվում են ոչ միայն առանձին ֆունկցիաների մակարդակում, այլև որպես համապատասխան ֆունկցիոնալ տարածությունների տարրեր։ Այս մոտեցումը թույլ է տալիս անցնել կոնկրետ ֆունկցիաների հատկություններից դեպի ընդհանուր տարածությունների կառուցվածքային ուսումնասիրություն։ Դրա շնորհիվ հնարավոր է կիրառել ֆունկցիոնալ անալիզի այնպիսի գործիքներ, ինչպիսիք են գծային ֆունկցիոնալների տեսությունը, նորմավորված տարածությունների մեթոդները և օպերատորների ուսումնասիրությունը։ Թեման կարևոր է նաև այն պատճառով, որ կշռված տարածությունները հաճախ հնարավորություն են տալիս լուծելու այնպիսի խնդիրներ, որոնք սովորական տարածություններում չափազանց կոպիտ են ձևակերպվում։ Կշռի միջոցով հնարավոր է առանձնացնել ֆունկցիայի վարքի այն առանձնահատկությունը, որը տվյալ խնդրի համար առավել նշանակալի է, և կառուցել ավելի ճկուն մաթեմատիկական մոդել։ Այդ պատճառով այս տեսությունը կիրառելի է ոչ միայն մաքուր կոմպլեքս անալիզում, այլև ֆունկցիոնալ անալիզի, մասնակի ածանցյալներով հավասարումների և օպերատորների տեսության որոշ ուղղություններում։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է հարմոնիկ և հոլոմորֆ ֆունկցիաների կշռված տարածությունների ուսումնասիրության հիմնական գաղափարներն ու մեթոդները՝ կենտրոնանալով ֆունկցիաների աճի, ինտեգրելիության, սահմանային վարքի և համապատասխան օպերատորային հատկությունների վրա։ Այն կարող է հետաքրքրել մաթեմատիկոսներին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին և ֆունկցիոնալ անալիզով ու կոմպլեքս անալիզով զբաղվող ուսանողներին՝ հնարավորություն տալով խորացնել պատկերացումները կշռված ֆունկցիոնալ տարածությունների կառուցվածքի և դրանցում հարմոնիկ ու հոլոմորֆ ֆունկցիաների ուսումնասիրության մեթոդների վերաբերյալ։

Технология

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տարածքում WGS-84 համաշխարհային գեոդեզիական կոորդինատային համակարգի ներդրման և GPS արբանյակային ընդունիչների դիտարկումների միջոցով նոր ազգային գեոդեզիական ցանցի ստեղծման գիտական ու գործնական հիմնահարցերի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է ներկայացնել ժամանակակից արբանյակային տեխնոլոգիաների կիրառմամբ բարձր ճշտության միասնական գեոդեզիական հիմքի ձևավորման սկզբունքները և գնահատել դրա նշանակությունը Հայաստանի տարածքում գեոդեզիական, քարտեզագրական, տեղագրական և կադաստրային աշխատանքների իրականացման համար։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում են WGS-84 համակարգի առանձնահատկությունները, դրա ներդրման անհրաժեշտությունը և ավանդական գեոդեզիական համակարգից ժամանակակից արբանյակային համակարգի անցման խնդիրները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում GPS ընդունիչներով իրականացվող դիտարկումների կազմակերպմանը, չափումների տևողությանը, դիտարկվող կետերի ընտրությանը, բազային գծերի ձևավորմանը, ստացված տվյալների մշակմանը և կոորդինատների հաշվարկման ու հավասարակշռման մեթոդներին։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է Հայաստանի տարածքում ազգային գեոդեզիական ցանցի կառուցվածքի ուսումնասիրությունը՝ տարբեր դասերի գեոդեզիական կետերի փոխկապակցման և միասնական կոորդինատային հիմքի ստեղծման տեսանկյունից։ Պաշտոնական ծրագրային փաստաթղթերում նախատեսված էր WGS-84 համակարգում ազգային գեոդեզիական ցանցի ստեղծում, իսկ GPS դիտարկումները պետք է օգտագործվեին ցանցի կետերի բարձր ճշտությամբ կոորդինատների որոշման համար։ Հետագայում ստեղծված ազգային գեոդեզիական ցանցը ներառեց 0-ական դասի 5, 1-ին դասի 41 և 2-րդ դասի 1069 կետեր։ Աշխատության մեջ կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև արբանյակային գեոդեզիական տեխնոլոգիաների առավելությունների վերլուծությունը, քանի որ դրանց կիրառումը հնարավորություն է տալիս բարձրացնել կոորդինատների որոշման ճշտությունը, նվազեցնել ավանդական չափումների նկատմամբ կախվածությունը և ավելի արդյունավետ կազմակերպել մեծ տարածքների գեոդեզիական ապահովումը։ Ուսումնասիրության արդյունքները նշանակալի են տեղագրական քարտեզների և հատակագծերի կազմման, կադաստրային քարտեզագրման, շինարարական և նախագծային աշխատանքների, նավիգացիոն համակարգերի, օդագնացության, պետական սահմանների ու վարչատարածքային սահմանների որոշման, ինչպես նաև երկրակեղևի շարժումների ուսումնասիրության համար։ Հետազոտությունը նաև անդրադառնում է գեոդեզիական ցանցի հետագա պահպանման, թարմացման և մշտական գործող արբանյակային ռեֆերենց կայանների միջոցով դրա արդիական վիճակի ապահովման անհրաժեշտությանը։ Այսպիսով, աշխատանքը ներկայացնում է Հայաստանի գեոդեզիական համակարգի արդիականացման կարևոր փուլը՝ ավանդական ցանցերից դեպի ժամանակակից արբանյակային տեխնոլոգիաների վրա հիմնված միասնական ազգային գեոդեզիական հիմք անցնելու գործընթացը։ Այն կարող է հետաքրքրել գեոդեզիստներին, քարտեզագիրներին, կադաստրի մասնագետներին, տեղագրագետներին, շինարարության և հողաշինության ոլորտի մասնագետներին, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին և հետազոտողներին։ Մատենագիտական տվյալներով՝ աշխատանքը 2010 թվականին ներկայացված տեխնիկական գիտությունների թեկնածուի ատենախոսություն է՝ «Գեոդեզիա, ներառյալ քարտեզագրություն և կադաստր» մասնագիտությամբ։

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է գլխուղեղի անոթների անգիոգրաֆիկ հետազոտությունների ընթացքում անեսթեզիոլոգիական ապահովման սկզբունքների և առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ուշադրություն դարձնելով հիվանդի անվտանգության պահպանմանը, կենսական կարևոր գործառույթների վերահսկմանը և ախտորոշիչ միջամտության համար անհրաժեշտ պայմանների ստեղծմանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են անեսթեզիոլոգիական մոտեցման ընտրության վրա ազդող կլինիկական գործոնները՝ հիվանդի ընդհանուր վիճակը, նյարդաբանական ախտանշանների բնույթը, սրտանոթային և շնչառական համակարգերի վիճակը, ուղեկցող հիվանդությունները և նախատեսվող հետազոտության առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում նախամիջամտական գնահատմանը, որի նպատակն է բացահայտել հնարավոր ռիսկերը և որոշել բժշկական հսկողության համապատասխան ծավալը։ Քննվում են տեղային անզգայացման, սեդացիայի և ընդհանուր անեսթեզիայի կիրառման ընդհանուր սկզբունքները՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ անգիոգրաֆիկ պատկերների որակի համար կարևոր է հիվանդի հնարավորինս կայուն դիրքը, իսկ որոշ իրավիճակներում անհրաժեշտ է նաև պահպանել նյարդաբանական վիճակի գնահատման հնարավորությունը։ Կարևորվում է հեմոդինամիկ ցուցանիշների, շնչառության, թթվածնավորման և գիտակցության մակարդակի շարունակական վերահսկումը, քանի որ գլխուղեղի արյան շրջանառության հետ կապված հետազոտությունների ընթացքում ֆիզիոլոգիական կայունությունը կարևոր նշանակություն ունի։ Ուսումնասիրվում են նաև կոնտրաստային նյութերի կիրառման հետ կապված հնարավոր ռիսկերը, անհատական զգայունության գնահատումը և համապատասխան բժշկական պատրաստվածության անհրաժեշտությունը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում անեսթեզիոլոգի, ռադիոլոգի, նյարդաբանի և միջամտությանը մասնակցող մյուս մասնագետների համագործակցությանը, քանի որ արդյունավետ թիմային աշխատանքը նպաստում է հիվանդի վիճակի փոփոխություններին ժամանակին արձագանքելուն։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է տարբեր անեսթեզիոլոգիական մոտեցումների համեմատական գնահատումը՝ դրանց ազդեցությունը դիտարկելով հիվանդի ֆիզիոլոգիական ցուցանիշների կայունության, հետազոտության տեխնիկական պայմանների և հետմիջամտական վերականգնման տեսանկյունից։ Կարևորվում է նաև անեսթեզիոլոգիական միջոցների ընտրության անհատականացումը՝ հատկապես այն հիվանդների դեպքում, որոնց մոտ առկա են ուղեղային արյան շրջանառության խանգարումներ կամ այլ գործոններ, որոնք կարող են բարձրացնել միջամտության հետ կապված ռիսկերը։ Դիտարկվում է հետազոտությունից հետո հիվանդի հսկողության նշանակությունը՝ ընդհանուր վիճակի, նյարդաբանական ցուցանիշների և կենսական գործառույթների գնահատման նպատակով։ Աշխատությունը կարող է նպաստել ուղեղային անոթների ախտորոշիչ միջամտությունների ժամանակ անեսթեզիոլոգիական ապահովման կազմակերպման վերաբերյալ մասնագիտական պատկերացումների համակարգմանը և հետաքրքրություն ներկայացնել անեսթեզիոլոգիայի, նյարդաբանության, նյարդառադիոլոգիայի և ինտերվենցիոն բժշկության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Экономика

Այս աշխատությունը նվիրված է Թեհրանի քաղաքապետարանի աշխատակիցների աշխատանքի արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով քաղաքային ծառայությունների կազմակերպման և մատուցման գործընթացներին։ Հետազոտության կենտրոնում պետական և տեղական ինքնակառավարման համակարգում մարդկային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման հարցն է, քանի որ քաղաքային ծառայությունների որակն ու մատչելիությունը մեծապես կախված են դրանց իրականացման մեջ ներգրավված աշխատակիցների մասնագիտական կարողություններից, մոտիվացիայից, պատասխանատվությունից և աշխատանքային պայմաններից։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են աշխատանքի արդյունավետության վրա ազդող կազմակերպական, կառավարչական, մասնագիտական, սոցիալական և տնտեսական գործոնները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում աշխատակիցների աշխատանքի կազմակերպմանը, պարտականությունների հստակ բաշխմանը, կառավարման մակարդակների փոխգործակցությանը, հաղորդակցությանը և ծառայությունների մատուցման գործընթացների համակարգմանը։ Քննարկվում է նաև աշխատակիցների մասնագիտական պատրաստվածության և շարունակական վերապատրաստման նշանակությունը, քանի որ քաղաքային կառավարման ժամանակակից համակարգերը պահանջում են ոչ միայն վարչական գիտելիքներ, այլև տեխնոլոգիական, հաղորդակցական և խնդիրների լուծման նոր հմտություններ։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է աշխատակիցների մոտիվացիայի համակարգը, ներառյալ աշխատանքի գնահատումը, խրախուսման մեխանիզմները, կարիերայի զարգացման հնարավորությունները և աշխատանքային միջավայրի ազդեցությունը մասնագիտական ակտիվության վրա։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև թվային տեխնոլոգիաների և կառավարման ժամանակակից գործիքների կիրառմանը քաղաքային ծառայություններում, որոնք կարող են նպաստել գործընթացների արագացմանը, վարչական բեռի նվազեցմանը, տեղեկատվության արդյունավետ շրջանառությանը և քաղաքացիներին մատուցվող ծառայությունների որակի բարձրացմանը։ Առանձին նշանակություն ունի աշխատանքի արդյունավետության գնահատման չափանիշների մշակումը, քանի որ քաղաքային ծառայությունների դեպքում արդյունավետությունը հնարավոր չէ սահմանափակել միայն կատարված աշխատանքի ծավալով․ անհրաժեշտ է հաշվի առնել ծառայության որակը, ժամանակային արդյունավետությունը, ռեսուրսների օգտագործումը, քաղաքացիների գոհունակությունը և կազմակերպության նպատակների իրագործման աստիճանը։ Հետազոտությունը կարող է ներառել քաղաքապետարանի տարբեր ստորաբաժանումների գործունեության համեմատական վերլուծություն և բացահայտել այն կառավարչական խնդիրները, որոնք խոչընդոտում են աշխատակիցների ներուժի լիարժեք օգտագործմանը։ Արդյունքների հիման վրա հնարավոր է առաջարկել աշխատակիցների ընտրության, վերապատրաստման, գնահատման, մոտիվացման և կառավարման համակարգերի կատարելագործման ուղղություններ։ Նման միջոցառումները կարող են նպաստել քաղաքային ծառայությունների արդյունավետության բարձրացմանը, կառավարման գործընթացների օպտիմալացմանը և քաղաքացիների նկատմամբ ծառայությունների ավելի բարձր որակի ապահովմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հանրային և քաղաքային կառավարման մասնագետներին, մարդկային ռեսուրսների կառավարման ոլորտի մասնագետներին, տեղական ինքնակառավարման մարմինների աշխատակիցներին, հետազոտողներին, դասախոսներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։