Սլավոնների ծագումնաբանական հիշողությունները և դրանց պատմական արմատները

Биология

«Մասնավոր հյուսվածաբանություն» աշխատությունը, որի հեղինակն է Մխիթարյան Ռ.Ս., գիտական-ուսումնական ձեռնարկ է, որը նվիրված է մարդու օրգան-համակարգերի հյուսվածքային կառուցվածքի խորքային և համակարգված ուսումնասիրությանը։ Գիրքը ներկայացնում է տարբեր օրգանների և համակարգերի՝ շնչառական, մարսողական, սրտանոթային, միզասեռական, նյարդային և էնդոկրին համակարգերի հյուսվածաբանական առանձնահատկությունները՝ ընդգծելով դրանց կառուցվածք-ֆունկցիա փոխհարաբերությունը։ Հեղինակը մանրամասն վերլուծում է յուրաքանչյուր օրգանի հյուսվածքային կազմը՝ տարբեր տեսակի էպիթելների, միակցող, մկանային և նյարդային հյուսվածքների կազմակերպվածությամբ և դրանց ֆունկցիոնալ նշանակությամբ։ Աշխատությունում հատուկ ուշադրություն է դարձվում միկրոսկոպիկ կառուցվածքների կլինիկա-կենսաբանական նշանակությանը՝ կապելով հյուսվածաբանական տվյալները պաթոլոգիական գործընթացների և բժշկական կիրառությունների հետ։ Ներառված են նաև պատկերազարդումներ և սխեմատիկ նկարներ, որոնք նպաստում են նյութի ավելի հեշտ ընկալմանը և գործնական յուրացմանը։ Գիրքը նախատեսված է բժշկության, կենսաբանության և հարակից ոլորտների ուսանողների և մասնագետների համար՝ ծառայելով որպես հիմնարար ուսումնական և գիտական աղբյուր մասնավոր հյուսվածաբանության ուսումնասիրության մեջ։

Экономика

Այս աշխատությունը ներկայացնում է նախկին Էրիվանի նահանգի վարչատարածքային և հողային միավորների համակարգված նկարագրությունը՝ հիմնված վիճակագրական, քարտեզագրական և կադաստրային տվյալների վրա։ Այն ուսումնասիրում է բնակավայրերի, հողատիրության ձևերի, գյուղատնտեսական նշանակության տարածքների և վարչական սահմանների կառուցվածքը՝ նպատակ ունենալով փաստագրել տարածաշրջանի հողային ռեսուրսների բաշխումը և դրանց օգտագործման առանձնահատկությունները։ Աշխատությունում մանրամասն ներկայացվում են գավառների և գյուղական համայնքների հողային տարածքները, բնական պայմանները, բնակչության տեղաբաշխման առանձնահատկությունները և տնտեսական գործունեության հիմնական ուղղությունները։ Հեղինակը կարևորում է հողային ֆոնդի հաշվառման, սահմանազատման և դասակարգման հարցերը՝ դրանք դիտարկելով որպես պետական կառավարման և տնտեսական պլանավորման կարևոր բաղադրիչներ։ Նյութը առանձնահատուկ արժեք ունի տարածաշրջանի պատմական աշխարհագրության, ժողովրդագրության և սոցիալ-տնտեսական պատմության ուսումնասիրության համար, քանի որ պարունակում է հարուստ փաստագրական տեղեկություններ XIX դարի վերջի և XX դարի սկզբի Էրիվանի նահանգի տարածքային կառուցվածքի և հողային հարաբերությունների վերաբերյալ։

Культура

Այս թեման վերաբերում է Հայկական ՍՍՀ քաղաքային գրադարանների աշխատանքի վերլուծությանը 1974 թվականին, որտեղ ուսումնասիրվում է գրադարանային համակարգի կազմակերպական կառուցվածքը, գործունեության արդյունավետությունը և հասարակական-մշակութային դերակատարությունը խորհրդային ժամանակաշրջանի պայմաններում։ Հետազոտության մեջ դիտարկվում են գրադարանների հիմնական գործառույթները՝ բնակչության գրաճանաչության բարձրացում, գաղափարական-դաստիարակչական աշխատանքների իրականացում, ընթերցանության կազմակերպում և տեղեկատվական սպասարկման ապահովում, ինչպես նաև դրանց իրականացվող միջոցառումների համակարգվածությունը քաղաքային միջավայրում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում գրքային ֆոնդերի համալրման աղբյուրներին, ընթերցողների սպասարկման ձևերին, գրադարանային աշխատողների մասնագիտական պատրաստվածությանը և մեթոդական կենտրոնների դերակատարությանը համակարգի կառավարման մեջ։ Միաժամանակ վերլուծվում են նաև առկա խնդիրները՝ նյութատեխնիկական բազայի սահմանափակությունը, գրադարանային ֆոնդերի անհավասար բաշխումը, նոր հրատարակությունների ուշ հասանելիությունը և տեխնիկական միջոցների պակասը, որոնք ազդում էին ծառայությունների որակի վրա։ Հետազոտությունը ընդգծում է նաև գրադարանների կարևորությունը որպես հասարակական տեղեկատվական և մշակութային կենտրոններ, որոնք նպաստում էին բնակչության կրթական մակարդակի բարձրացմանը և գաղափարական աշխատանքի իրականացմանը խորհրդային հասարակությունում։

Медицина

Այս գիրքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում տղամարդկանց կրծքագեղձի քաղցկեղի ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով ուռուցքաբանության համեմատաբար հազվադեպ, սակայն կարևոր խնդիրներից մեկը։ Աշխատանքում վերլուծվում են հիվանդության կլինիկական դրսևորումները, ախտորոշման առանձնահատկությունները, տարածվածության բնութագրերը, ուռուցքի ձևաբանական առանձնահատկությունները և բուժման ժամանակակից մոտեցումները։ Տղամարդկանց շրջանում կրծքագեղձի քաղցկեղը հանդիպում է զգալիորեն ավելի հազվադեպ, քան կանանց մոտ, ինչի պատճառով դրա վաղ հայտնաբերումն ու բուժման օպտիմալ ռազմավարությունների մշակումը առանձնահատուկ նշանակություն ունեն։ Գրքում քննարկվում են հիվանդության զարգացման գործոնները, ախտորոշիչ մեթոդները, վիրաբուժական և համալիր բուժման հնարավորությունները, ինչպես նաև հիվանդների կանխատեսման վրա ազդող գործոնները։ Այն կարող է օգտակար լինել ուռուցքաբանների, վիրաբույժների, ախտաբանների, բժշկական հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և կրծքագեղձի հիվանդությունների ուսումնասիրմամբ հետաքրքրվող մասնագետների համար։

Экология

Այս գիրքը նվիրված է հողային ռեսուրսների արդյունավետ, հիմնավորված և երկարաժամկետ կառավարման համար անհրաժեշտ տեղեկատվության ձևավորման, համակարգման և կիրառման հիմնախնդիրներին։ Աշխատության կենտրոնում հողային ռեսուրսների վերաբերյալ տվյալների հավաքագրման, վերլուծության, գնահատման և կառավարման գործընթացների փոխկապակցվածությունն է, որի նպատակն է ապահովել հողերի ռացիոնալ օգտագործումը, պահպանությունը և վերականգնման հնարավորությունների ճիշտ գնահատումը։ Գրքում կարևորվում է տեղեկատվության դերը կառավարման որոշումների ընդունման գործընթացում, քանի որ հողի վիճակի, օգտագործման բնույթի, արտադրողականության, որակական և քանակական ցուցանիշների վերաբերյալ ամբողջական ու հավաստի տվյալները հնարավորություն են տալիս ավելի ճշգրիտ գնահատել առկա ռեսուրսները և կանխատեսել դրանց փոփոխությունները։ Ներկայացվող մոտեցումները կարող են օգտակար լինել հողային ֆոնդի կառավարման, տարածքային պլանավորման, գյուղատնտեսական նշանակության հողերի օգտագործման, հողերի պահպանության և բնապահպանական վերահսկողության ոլորտներում։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի տարբեր աղբյուրներից ստացվող տեղեկատվության համադրումը և միասնական տեղեկատվական փաթեթի ձևավորումը, որը կարող է ծառայել ինչպես մասնագետներին ու կառավարման մարմիններին, այնպես էլ հետազոտողներին և ոլորտի այլ շահագրգիռ կողմերին։ Աշխատության բովանդակությունը միավորում է բնապահպանական, տնտեսական, կառավարչական և տեղեկատվական տեսանկյունները՝ ցույց տալով, որ հողի արդյունավետ կառավարումը պահանջում է ոչ միայն առկա ռեսուրսների ճիշտ օգտագործում, այլև դրանց վիճակի շարունակական դիտարկում, փոփոխությունների գնահատում և համապատասխան կառավարչական միջոցառումների ժամանակին իրականացում։ Գիրքը հատկապես արժեքավոր կարող է լինել այն ընթերցողների համար, ովքեր հետաքրքրված են հողային ռեսուրսների կառավարման ժամանակակից մեթոդներով, տեղեկատվական համակարգերի կիրառմամբ, կայուն հողօգտագործմամբ և բնական ռեսուրսների պահպանության հիմնախնդիրներով։ Այն կարող է օգտագործվել նաև որպես մասնագիտական և ուսումնամեթոդական նյութ՝ համապատասխան ոլորտներում գիտական ուսումնասիրությունների, վերլուծական աշխատանքների և կառավարչական ծրագրերի մշակման համար։

Педагогика

Աշխատանքը նվիրված է երաժշտության՝ որպես նախադպրոցական տարիքի երեխաների ազգային ինքնության ձևավորման և զարգացման կարևոր միջոցի ուսումնասիրությանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում է երաժշտական դաստիարակության դերը երեխայի ազգային պատկանելության, մշակութային ինքնագիտակցության և սեփական ժողովրդի արժեքների նկատմամբ դրական վերաբերմունքի ձևավորման գործընթացում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ազգային երաժշտությանը, ժողովրդական երգերին, երաժշտական ավանդույթներին, ծիսական և մշակութային ստեղծագործություններին, որոնք երեխային հնարավորություն են տալիս վաղ տարիքից ծանոթանալու ազգային մշակույթի առանձնահատկություններին։ Քննարկվում է երաժշտության հուզական ազդեցությունը երեխայի զարգացման վրա և այն հանգամանքը, որ երաժշտական գործունեության միջոցով երեխան ոչ միայն ձեռք է բերում որոշակի գիտելիքներ, այլև անձնական հուզական կապ է ձևավորում մշակութային արժեքների հետ։ Աշխատանքում կարևորվում է նախադպրոցական հաստատության դերը ազգային երաժշտական ժառանգության փոխանցման գործում՝ երգեցողության, երաժշտական խաղերի, պարերի, ունկնդրման, ռիթմիկ վարժությունների և ստեղծագործական այլ գործունեության միջոցով։ Ուսումնասիրվում է նաև մանկավարժի կողմից համապատասխան երաժշտական նյութի ընտրության, մատուցման մեթոդների և երեխայի տարիքային առանձնահատկությունների հաշվառման նշանակությունը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ընտանիքի և նախադպրոցական հաստատության համագործակցությանը, քանի որ ազգային երաժշտական ավանդույթների փոխանցումը կարող է առավել արդյունավետ լինել այն դեպքում, երբ երեխայի առօրյա միջավայրում ևս պահպանվում է մշակութային շարունակականությունը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու երաժշտական դաստիարակության այն մանկավարժական հնարավորությունները, որոնք նպաստում են ազգային մշակույթի ճանաչմանը, հայրենիքի և սեփական ժողովրդի նկատմամբ հուզական կապի ձևավորմանը, ինչպես նաև մշակութային ժառանգության պահպանման և փոխանցման գիտակցմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել նախադպրոցական մանկավարժների, երաժշտության ուսուցիչների, մանկավարժության ոլորտի ուսանողների, կրթության կազմակերպիչների և ազգային դաստիարակության հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող հետազոտողների համար։