Создание информационной аналитической системы микроорганизмов-био деградантов полимеров

Литература

Աշխատանքը նվիրված է հայ ժողովրդական զրույցներում չար ոգիների կերպարների ուսումնասիրությանը և դրանց դասակարգմանը՝ ըստ կատարած գործառույթների։ Հետազոտության հիմքում ընկած է ժողովրդական պատկերացումների, հավատալիքների և բանավոր ավանդության մեջ արտացոլված գերբնական էակների համակարգային ուսումնասիրությունը՝ բացահայտելու համար, թե ինչպես են տարբեր չար ոգիներ ներկայացվում, ինչ դեր են կատարում պատմությունների կառուցվածքում և ինչ հասարակական, բարոյական, հոգեբանական կամ բնապաշտական գաղափարներ են արտահայտում։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է չար ոգիների բազմազանության բացահայտումն ու դրանց գործառութային դասակարգումը։ Ժողովրդական զրույցներում գերբնական բացասական կերպարները կարող են հանդես գալ տարբեր իրավիճակներում՝ մարդկանց վախեցնելու, մոլորեցնելու, պատժելու, հիվանդություն կամ դժբախտություն պատճառելու, ճանապարհորդներին խանգարելու, սահմանված վարքականոնների խախտման հետևանքները ցուցադրելու կամ վտանգավոր վայրերի նկատմամբ զգուշություն ձևավորելու նպատակով։ Նման կերպարների միջոցով ժողովրդական բանահյուսությունը հաճախ բացատրում է այն երևույթները, որոնց համար ավանդական հասարակությունը չուներ ռացիոնալ կամ գիտական մեկնաբանություն։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել չար ոգիների արտաքին նկարագրությունները, բնակության վայրերը, վարքագիծը, մարդու հետ փոխհարաբերությունները և նրանց վերագրվող գերբնական հատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն տարածական միջավայրերին, որոնց հետ կապված են նման կերպարները։ Անտառները, քարանձավները, ջրային տարածքները, լքված վայրերը, ճանապարհները, գիշերային տարածությունը և բնակավայրերից հեռու վայրերը ժողովրդական պատկերացումներում հաճախ հանդես են գալիս որպես վտանգի և անորոշության միջավայր, որտեղ կարող են հայտնվել գերբնական էակներ։ Գործառութային դասակարգումը հնարավորություն է տալիս չար ոգիների մասին պատկերացումները դիտարկել ոչ միայն որպես առանձին կերպարների նկարագրությունների ամբողջություն, այլև որպես որոշակի կառուցվածք ունեցող համակարգ։ Կարելի է առանձնացնել, օրինակ, վախեցնող և հետապնդող, վնաս պատճառող, հիվանդություններ առաջացնող, մոլորեցնող կամ ճանապարհը շեղող, մարդկանց պատժող և արգելքներ սահմանող կերպարների խմբեր։ Միևնույն կերպարը կարող է միաժամանակ ունենալ մի քանի գործառույթ, ինչը ցույց է տալիս ժողովրդական հավատալիքների բազմաշերտ բնույթը։ Հետազոտության ընթացքում կարևոր է նաև չար և բարեգործական կամ երկակի բնույթ ունեցող գերբնական էակների սահմանազատման խնդիրը։ Ժողովրդական մշակույթում գերբնական կերպարի բնույթը միշտ չէ, որ միանշանակ է․ որոշ էակներ կարող են վտանգավոր լինել մի իրավիճակում, բայց այլ հանգամանքներում հանդես գալ որպես պաշտպանող կամ պատժող ուժ։ Այդ երկակիությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել ժողովրդական աշխարհընկալման մեջ բարու և չարի հարաբերակցության ավելի բարդ պատկերացումները։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև չար ոգիների և սոցիալական նորմերի կապին։ Շատ զրույցներում գերբնական պատժի կամ վտանգի սպառնալիքը ծառայում է որպես վարքականոնների պահպանման միջոց։ Մարդկանց զգուշացվում է գիշերով որոշ վայրեր այցելելուց, անծանոթներին վստահելուց, արգելված գործողություններ կատարելուց կամ համայնքի կողմից անընդունելի վարք դրսևորելուց։ Այս առումով չար ոգիների կերպարները կատարում են ոչ միայն գեղարվեստական, այլև դաստիարակչական և սոցիալական վերահսկողության գործառույթ։ Կարևոր է նաև ուսումնասիրել դրանց կապը ժողովրդական բժշկության և հիվանդությունների մասին ավանդական պատկերացումների հետ։ Հիվանդությունը կամ մարմնական անբացատրելի վիճակները որոշ ավանդույթներում կարող էին վերագրվել գերբնական ազդեցության, իսկ համապատասխան զրույցներում ձևավորվում էին պաշտպանական ծեսերի, աղոթքների, հմայությունների կամ այլ միջոցների մասին պատկերացումներ։ Այդ նյութը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել բանահյուսության և ժողովրդական բժշկական գիտելիքների փոխկապակցվածությունը։ Ուսումնասիրությունը կարող է ընդգրկել տարբեր տարածաշրջաններից հավաքված ժողովրդական զրույցների համեմատական վերլուծություն՝ պարզելու համար, թե նույնատիպ չար ոգիների պատկերացումները ինչպես են փոփոխվում տեղական միջավայրի, բարբառային ավանդույթի, կենցաղային պայմանների և մշակութային առանձնահատկությունների ազդեցությամբ։ Տարբերակների համադրումը կարող է բացահայտել ինչպես ընդհանուր հայկական բանահյուսական մոտիվներ, այնպես էլ առանձին տեղական ավանդույթներին բնորոշ տարրեր։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը չար ոգիների կերպարները դիտարկում է որպես հայ ժողովրդական աշխարհընկալման կարևոր բաղադրիչ՝ ուսումնասիրելով դրանց գործառույթները, կառուցվածքային առանձնահատկությունները, տարածական կապերը և սոցիալ-մշակութային նշանակությունը։ Գործառութային դասակարգումը հնարավորություն է տալիս համակարգել բանահյուսական բազմազան նյութը և բացահայտել, թե ինչ դեր են ունեցել գերբնական կերպարները վախի, վտանգի, հիվանդության, բարոյական նորմերի, արգելքների և անհայտ երևույթների ժողովրդական մեկնաբանության մեջ։ Թեման կարևոր է հայ բանահյուսության, ժողովրդական դիցաբանության, ազգագրության և ավանդական աշխարհայացքի ուսումնասիրության համար։

География

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է ջրատնտեսական հաշվեկշռի մոդելավորման դերին ջրային ռեսուրսների գետավազանային կառավարման արդիականացման գործընթացում՝ ընդգծելով ջրի արդյունավետ բաշխման, օգտագործման և պահպանման գիտատեխնիկական մոտեցումները։ Աշխատությունում դիտարկվում է ջրատնտեսական համակարգը որպես բարդ դինամիկ միջավայր, որտեղ բնական հիդրոլոգիական գործընթացները փոխազդում են տնտեսական, գյուղատնտեսական և քաղաքային սպառման պահանջների հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ջրատնտեսական հաշվեկշռի մաթեմատիկական մոդելներին, որոնք թույլ են տալիս գնահատել ջրային ռեսուրսների ներհոսքը, արտահոսքը, կուտակումը և կորուստները տարբեր ժամանակային և տարածքային մասշտաբներում։ Քննարկվում են նաև գետավազանային կառավարման ինտեգրված մոտեցումները, որոնք ներառում են կլիմայական փոփոխությունների ազդեցության գնահատում, ջրի պահանջարկի կանխատեսում և էկոլոգիական սահմանափակումների հաշվառում։ Աշխատությունում ընդգծվում է, որ մոդելավորման գործիքների կիրառումը նպաստում է որոշումների կայացման գիտական հիմնավորմանը, ջրային ռեսուրսների կայուն օգտագործմանը և շրջակա միջավայրի պահպանությանը՝ հատկապես սակավաջուր տարածաշրջաններում։

История

Հրատարակությունը ներկայացնում է պատմական անձի՝ Վահան Մամիկոնյանի հասցեագրված գրություն, որը կարող է կարևոր տեղեկություններ պարունակել հայոց պատմության, իշխանական հարաբերությունների և ժամանակաշրջանի հասարակական կյանքի վերաբերյալ։ Մամիկոնյանների տոհմը նշանակալի դեր է ունեցել Հայաստանի քաղաքական և ռազմական պատմության մեջ, իսկ Վահան Մամիկոնյանի անունը կապվում է հայ նախարարական իշխանության և ազգային ինքնության պահպանման համար մղված պայքարի հետ։ Պատմական անձանց ուղղված թղթերը կարող են անդրադառնալ քաղաքական իրադրությանը, իշխանների փոխհարաբերություններին, ռազմական կամ դիվանագիտական խնդիրներին, ինչպես նաև ժամանակաշրջանի կրոնական ու հասարակական հարցերին։ Նման բնագրերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու պատմական գործիչների գործունեության, նրանց միջև կապերի և տվյալ ժամանակաշրջանի գաղափարական միջավայրի մասին։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության սննդարդյունաբերության արտադրանքի շուկայի ընդլայնման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը և դրանց լուծման հնարավոր ուղիների մշակմանը։ Հետազոտության կենտրոնում սննդարդյունաբերության արտադրության, իրացման և արտահանման ընդլայնման այն տնտեսական, կազմակերպական և ենթակառուցվածքային պայմաններն են, որոնք կարող են նպաստել ոլորտի մրցունակության բարձրացմանը և հայկական արտադրանքի ավելի լայն ներկայացվածությանը ներքին ու միջազգային շուկաներում։ Սննդի արդյունաբերությունը ՀՀ մշակող արդյունաբերության խոշոր և բազմապրոֆիլ ճյուղերից է՝ ներառելով մսամթերքի, պահածոների, կաթնամթերքի, հրուշակեղենի և այլ արտադրատեսակների արտադրություն, և պետական քաղաքականության շրջանակում դրա զարգացման կարևոր ուղղություններից են նոր շուկաներ մուտք գործելը, ավանդական շուկաներում ներկայության ընդլայնումը, արտադրանքի որակի բարձրացումը, արտադրողականության աճը և տրանսպորտային ենթակառուցվածքների զարգացումը։ Աշխատության մեջ շուկայի ընդլայնման խնդիրը դիտարկվում է որպես փոխկապակցված գործընթաց, որը ներառում է արտադրության ծավալների ավելացում, արտադրանքի տեսականու և որակի բարելավում, սպառողական պահանջարկի ուսումնասիրություն, արդյունավետ գնային քաղաքականություն, իրացման նոր ուղիների ձևավորում և արտահանման աշխարհագրության ընդլայնում։ Ներքին շուկայի շրջանակում կարևոր է գնահատել հայկական արտադրանքի մրցունակությունը ներմուծվող ապրանքների նկատմամբ, ուսումնասիրել սպառողների նախասիրությունների փոփոխությունները և խթանել այնպիսի արտադրանքի ստեղծումը, որը կարող է միաժամանակ համապատասխանել տեղական պահանջարկին և արտաքին շուկաների չափանիշներին։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է սննդարդյունաբերական ձեռնարկությունների արտադրական ներուժի գնահատումը։ Շուկայի ընդլայնումը հնարավոր չէ ապահովել միայն վաճառքի ակտիվացմամբ, եթե արտադրական կարողությունները, տեխնոլոգիական հագեցվածությունը, հումքի ապահովվածությունը և որակի վերահսկողության համակարգերը չեն համապատասխանում աճող պահանջարկին։ Այդ պատճառով աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել արտադրական հզորությունների օգտագործման մակարդակը, տեխնոլոգիական վերազինման անհրաժեշտությունը, աշխատանքի արտադրողականությունը, արտադրանքի ինքնարժեքը և ձեռնարկությունների ներդրումային հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի տեղական հումքի արդյունավետ օգտագործումը և դրա ավելի խոր վերամշակումը։ Գյուղատնտեսական հումքը սննդարդյունաբերության կարևորագույն հիմքերից է, ուստի գյուղատնտեսության և վերամշակող արդյունաբերության միջև կայուն կապերի ձևավորումը կարող է նպաստել ինչպես արտադրության շարունակականությանը, այնպես էլ ավելացված արժեքի ստեղծմանը երկրի ներսում։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս զարգացնել ոչ միայն առանձին արտադրատեսակների արտադրությունը, այլև ամբողջական արժեշղթաները՝ հումքի արտադրությունից մինչև վերամշակում, փաթեթավորում, պահեստավորում, տեղափոխում և վերջնական իրացում։ Արտաքին շուկաների ընդլայնման համատեքստում կարևոր հիմնախնդիր է արտահանման շուկաների դիվերսիֆիկացումը։ Նոր շուկաների որոնումը հատկապես կարևոր է այն դեպքում, երբ որոշակի ուղղություններից չափազանց մեծ կախվածությունը մեծացնում է արտաքին տնտեսական ցնցումների նկատմամբ խոցելիությունը։ 2026 թվականի կառավարության քաղաքականության մեջ ևս շեշտադրվել է արտահանման աշխարհագրության դիվերսիֆիկացման անհրաժեշտությունը և բազմաթիվ շուկաներում ներկայության ապահովումը։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել հայկական սննդամթերքի արտահանման հիմնական ուղղությունները, շուկաների կառուցվածքը, յուրաքանչյուր շուկայի պահանջները և նոր ուղղություններ մուտք գործելու հնարավորությունները։ Կարևոր խնդիր է նաև միջազգային շուկաների տեխնիկական և որակական պահանջներին համապատասխանելը։ Սննդամթերքի անվտանգության, արտադրական հիգիենայի, հետագծելիության, փաթեթավորման, մակնշման և սերտիֆիկացման պահանջները կարող են էական ազդեցություն ունենալ արտահանման հնարավորությունների վրա։ ՀՀ սննդամթերքի անվտանգության համակարգի զարգացման ռազմավարությունը նպատակ ունի կատարելագործել սննդամթերքի անվտանգության համակարգը և բարձրացնել տեղական արտադրանքի մրցունակությունը ինչպես ներքին, այնպես էլ արտաքին շուկաներում։ Հետևաբար աշխատանքում կարևոր տեղ է զբաղեցնում միջազգային ստանդարտների ներդրման և արտադրողների համապատասխանության ապահովման հարցը։ Փոքր և միջին տնտեսավարողների համար հատկապես նշանակալի է HACCP համակարգի և որակի կառավարման այլ մեխանիզմների ներդրումը, քանի որ դրանք կարող են բարձրացնել սպառողների և արտաքին գործընկերների վստահությունը արտադրանքի անվտանգության ու կայուն որակի նկատմամբ։ Շուկայի ընդլայնման մյուս կարևոր նախապայմանը արտադրանքի ճիշտ դիրքավորումն ու բրենդավորումն է։ Հայկական սննդամթերքի համար հնարավոր է ձևավորել տարբերակված առաջարկ՝ շեշտադրելով ազգային խոհանոցի առանձնահատկությունները, ավանդական արտադրության տեխնոլոգիաները, տեղական հումքը, բնական բաղադրիչները կամ արտադրանքի յուրահատուկ համային հատկությունները։ Սակայն այդ առավելությունները պետք է համադրվեն ժամանակակից փաթեթավորման, ապրանքանիշի կառավարման, թվային մարքեթինգի և շուկայի պահանջներին համապատասխան արտադրանքի ձևավորման հետ։ Արտահանման զարգացման գործում կարևոր է նաև լոգիստիկան։ Սննդամթերքի մի մասը շուտ փչացող արտադրանք է, և դրա միջազգային փոխադրումը պահանջում է արագ, անվտանգ և համապատասխան ջերմաստիճանային պայմաններով մատակարարման շղթաներ։ Պետական ոլորտային հայեցակարգում նույնպես առանձնացվում է տրանսպորտային ենթակառուցվածքների և այլընտրանքային փոխադրումների զարգացման անհրաժեշտությունը՝ հատկապես շուտ փչացող ապրանքների համար։ Հետևաբար շուկայի ընդլայնումը պետք է դիտարկել ոչ միայն արտադրողի և գնորդի միջև հարաբերության, այլև պահեստավորման, սառնարանային տնտեսության, բաշխման և միջազգային լոգիստիկայի ամբողջական համակարգի տեսանկյունից։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև պետական աջակցության մեխանիզմներին։ 2026 թվականին ՀՀ կառավարությունը, մասնավորապես, հաստատել է թարմ մրգի և սննդամթերքի ու խմիչքի որոշ տեսակների արտահանման աջակցության միջոցառում, ինչը ցույց է տալիս արտահանման խթանման գործիքների կիրառման շարունակական կարևորությունը։ Նման քաղաքականությունը կարող է ներառել արտահանման ֆինանսական աջակցություն, սերտիֆիկացման ծախսերի մասնակի փոխհատուցում, ցուցահանդեսներին մասնակցության աջակցություն, շուկայի ուսումնասիրության ծրագրեր, արտահանողների խորհրդատվություն և գործարար կապերի ստեղծում։ Միաժամանակ երկարաժամկետ արդյունավետության համար կարևոր է շեշտը դնել ոչ միայն պետական աջակցության, այլև ձեռնարկությունների արտադրողականության, տեխնոլոգիական կարողությունների և ինքնուրույն մրցունակության բարձրացման վրա։ Հետազոտության մեջ կարող է առանձնահատուկ տեղ զբաղեցնել սննդարդյունաբերության ներդրումային ներուժի ուսումնասիրությունը։ Նոր շուկաներ մուտք գործելու համար ձեռնարկությունները հաճախ պետք է ներդրումներ կատարեն արտադրական գծերի արդիականացման, էներգախնայող տեխնոլոգիաների, փաթեթավորման, լաբորատոր հսկողության, պահեստավորման և թվային կառավարման համակարգերի մեջ։ Ներդրումային միջավայրի բարելավումը և ֆինանսական ռեսուրսների հասանելիությունը կարող են հետևաբար դառնալ շուկայի ընդլայնման կարևոր նախապայմաններ։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը սննդարդյունաբերության շուկայի ընդլայնումը ներկայացնում է որպես բազմակողմ գործընթաց, որի հաջողությունը կախված է արտադրության արդյունավետությունից, արտադրանքի որակից և անվտանգությունից, նորարարությունից, բրենդավորումից, լոգիստիկայից, ֆինանսավորման հնարավորություններից և արտաքին շուկաների նպատակային ընտրությունից։ Ուսումնասիրության արդյունքում կարող են առաջարկվել այնպիսի լուծումներ, ինչպիսիք են արտադրական տեխնոլոգիաների արդիականացումը, տեղական հումքի խոր վերամշակումը, միջազգային ստանդարտների ներդրումը, արտահանման շուկաների դիվերսիֆիկացումը, լոգիստիկ ենթակառուցվածքների բարելավումը, հայկական արտադրանքի միջազգային առաջխաղացումը և պետական աջակցության ավելի նպատակային մեխանիզմների կիրառումը։ Այսպիսով, աշխատանքը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, սննդարդյունաբերության ձեռնարկությունների ղեկավարներին, արտահանողներին, պետական տնտեսական քաղաքականություն մշակողներին, ներդրումային և մարքեթինգային մասնագետներին, ինչպես նաև տնտեսագիտական և կառավարչական ուղղությունների ուսանողներին ու հետազոտողներին։

Химия

Աշխատությունը նվիրված է N, O, S ատոմներ պարունակող հինգանդամանի հետերոցիկլերի հիման վրա պոտենցիալ կենսաբանական ակտիվությամբ օժտված նոր օրգանական միացությունների սինթեզին և դրանց հատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետերոցիկլիկ միացությունները ժամանակակից օրգանական և դեղագործական քիմիայի կարևոր դասերից են, քանի որ դրանց կառուցվածքային բազմազանությունը հնարավորություն է տալիս ստանալու կենսաբանական համակարգերի հետ տարբեր փոխազդեցություններ ցուցաբերող նյութեր։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են N, O և S պարունակող հինգանդամանի հետերոցիկլերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, դրանց քիմիական վարքը և նոր ածանցյալների ստացման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սինթեզի արդյունավետ մեթոդների ընտրությանը, ռեակցիաների պայմանների օպտիմալացմանը, ելանյութերի կառուցվածքի և ստացվող միացությունների հատկությունների միջև փոխկապակցվածության բացահայտմանը։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել տարբեր ֆունկցիոնալ խմբերով փոխարինված հետերոցիկլային ածանցյալների ստացման ուղիները, դրանց մաքրումը, կառուցվածքի հաստատումը և ֆիզիկաքիմիական բնութագրումը։ Ստացված միացությունների կառուցվածքի նույնականացման համար կարևոր նշանակություն ունեն ժամանակակից սպեկտրոսկոպիկ և անալիտիկ մեթոդները, որոնք հնարավորություն են տալիս հաստատելու սինթեզված նյութերի բաղադրությունն ու կառուցվածքային առանձնահատկությունները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նաև սինթեզված միացությունների հնարավոր կենսաբանական ակտիվության գնահատումը և կառուցվածք-ակտիվություն փոխկապակցությունների բացահայտումը, ինչը կարող է հիմք հանդիսանալ նոր կենսաակտիվ նյութերի նպատակային որոնման համար։ Ուսումնասիրությունը կարող է նշանակություն ունենալ դեղագործական քիմիայի և նոր դեղանյութերի նախատիպերի մշակման տեսանկյունից, քանի որ հետերոցիկլային կառուցվածքների փոփոխման միջոցով հնարավոր է նպատակաուղղված կերպով ուսումնասիրել միացությունների կենսաբանական հատկությունների փոփոխությունը։ Աշխատանքը համադրում է օրգանական սինթեզի, հետերոցիկլային քիմիայի և կենսաակտիվ միացությունների ուսումնասիրման մոտեցումները և կարող է օգտակար լինել օրգանական ու դեղագործական քիմիայի ոլորտներում հետազոտություններ իրականացնող մասնագետների, ասպիրանտների և ուսանողների համար։

География

Գիրքը՝ «Աշխարհամասերի ֆիզիկական աշխարհագրություն. Պր. 1. Եվրոպա», հեղինակը Օհանյան Կ.Օ., հանդիսանում է ուսումնական և գիտամեթոդական ձեռնարկ, որը նվիրված է Եվրոպա մայրցամաքի ֆիզիկական աշխարհագրության համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Այն ներկայացնում է Եվրոպայի բնական միջավայրի հիմնական բաղադրիչները՝ երկրաբանական կառուցվածքը, ռելիեֆի ձևերի բազմազանությունը՝ ներառյալ հին և նոր լեռնային համակարգերը (Ալպեր, Պիրենեյներ, Կարպատներ, Սկանդինավյան լեռներ), հարթավայրերը և ցածրադիր տարածքները, ինչպես նաև դրանց ձևավորման պատմական երկրաբանական գործընթացները։ Գրքում մանրամասն բացատրվում են կլիմայական պայմանները և դրանց ձևավորման գործոնները՝ Ատլանտյան օվկիանոսի ազդեցությունը, ծովային և մայրցամաքային կլիմաների տարբերությունները, ինչպես նաև կլիմայական գոտիների տարածքային առանձնահատկությունները։ Ներառված են ջրագրական համակարգերը՝ խոշոր գետերն ու լճերը, նրանց տնտեսական և բնական նշանակությունը, ինչպես նաև հողերի և բուսականության գոտիականության առանձնահատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձված բնական ռեսուրսների բաշխվածությանը, բնապահպանական խնդիրներին և մարդու գործունեության ազդեցությանը բնական միջավայրի վրա։ Գիրքը նախատեսված է ուսանողների, ուսուցիչների և աշխարհագրության մասնագետների համար՝ նպաստելով Եվրոպայի ֆիզիկական աշխարհագրության գիտական, ամբողջական և համակարգված ընկալմանը։