Ещё в разделе Биология

    Смотреть все arrow_right_alt

    Откройте для себя другие интересные и полезные материалы

    Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материалов
    Онлайн

    Другие предметы

    Բարեզարդ մտքերի և խրատների ժողովածու, հատոր Բ

    Բարոյախոսական, խրատական և խոհափիլիսոփայական բնույթի աշխատություն, որը պատկանում է հայ գրականության այն ավանդույթին, որի հիմնական նպատակն է իմաստալից մտքերի, բարոյական դատողությունների և դաստիարակչական խորհուրդների միջոցով նպաստել մարդու հոգևոր ու մտավոր զարգացմանը։ Ժողովածուն իր բնույթով միտված է ընթերցողին ներկայացնելու մարդկային կյանքի, վարքի, բնավորության, հասարակական հարաբերությունների և բարոյական արժեքների վերաբերյալ խորհրդածություններ՝ խրախուսելով խոհեմությունը, ինքնաճանաչումը և առաքինի կենսակերպը։ Աշխատության գաղափարական առանցքը մարդու ներքին կատարելագործման և հասարակական համակեցության բարոյական հիմքերի կարևորումն է։ Խրատական գրականության ավանդական սկզբունքներին համապատասխան՝ առաջնային են մարդկային արժանիքների ձևավորումը, իմաստության ու փորձառության գնահատումը, արդարության, ազնվության, համեստության, չափավորության, աշխատասիրության և բարեգործության արժևորումը։ Նման ժողովածուներում կյանքի տարբեր իրավիճակների դիտարկումը ծառայում է որպես բարոյական դասերի փոխանցման միջոց՝ ընթերցողին ուղղորդելով տարբերակելու ճիշտն ու սխալը, օգտակարը և վնասակարը, առաքինի վարքն ու մարդկային թուլությունները։ Կարևոր գաղափարական նշանակություն ունեն նաև ինքնաքննության, սեփական սխալների գիտակցման, խոսքի և գործի համապատասխանության, ժամանակի ճիշտ օգտագործման և մարդկային արժանապատվության պահպանման հարցերը։ Աշխատության դաստիարակչական ուղղվածությունը ենթադրում է անհատի և հասարակության փոխկապակցվածության կարևորում՝ ընդգծելով, որ մարդու բարոյական նկարագիրը դրսևորվում է ոչ միայն անձնական համոզմունքներում, այլև ընտանիքի, շրջապատի և հասարակության հանդեպ ունեցած վերաբերմունքում։ Խրատական մտքերի միջոցով ընթերցողին առաջարկվում է կյանքին մոտենալ գիտակցված և պատասխանատու կերպով, գնահատել գիտելիքը, հարգել մարդկային արժանիքները և ձգտել հոգևոր հասունության։ Գրական առումով ժողովածուն առնչվում է հայ խրատական արձակի և իմաստասիրական գրականության ավանդույթներին, որոնց բնորոշ են ընդհանրացնող դատողությունները, խոհական խոսքը, բարոյական հակադրությունները, պատվիրանային ձևակերպումները և կյանքի փորձից բխող խորհուրդները։ Այս ժանրային առանձնահատկությունները հնարավորություն են տալիս բարդ բարոյական գաղափարները ներկայացնելու համեմատաբար մատչելի և հիշվող ձևով։ Խրատական խոսքը միաժամանակ ունի ճանաչողական և դաստիարակչական նշանակություն, քանի որ ընթերցողին ոչ միայն փոխանցում է որոշակի արժեքներ, այլև խրախուսում է ինքնուրույն մտածել, վերլուծել մարդկային վարքը և սեփական եզրահանգումներն անել։ Հատորային բնույթը վկայում է նյութի շարունակական և համակարգված ներկայացման մտադրության մասին՝ ժողովածուն դիտարկելով որպես ավելի ընդգրկուն գրական ամբողջության բաղադրիչ։ Պատմամշակութային առումով հրատարակությունը կարևոր տեղ ունի 19-րդ դարի սկզբի հնդկահայ համայնքի գրական և տպագրական կյանքի ուսումնասիրության մեջ։ Մադրասը այդ ժամանակաշրջանում հայկական մտավոր ու մշակութային գործունեության նշանակալի կենտրոններից էր, որտեղ ձևավորվել էր հայերեն գրքերի հրատարակման, կրթական նախաձեռնությունների և ազգային ինքնագիտակցության զարգացման ակտիվ միջավայր։ Մադրասի հայ համայնքը կարևոր դեր ուներ հայ գրավոր մշակույթի պահպանման և տարածման գործում՝ նպաստելով ինչպես կրոնական, այնպես էլ աշխարհիկ, բարոյախոսական ու կրթական գրականության շրջանառությանը։ Սարգիս Ծատուր Աղավալյանցի տպագրական գործունեության հետ կապված այս հրատարակությունը հայկական գրահրատարակչության այդ կարևոր շրջանի արժեքավոր վկայություններից է։ Հատկապես նշանակալի է այն հանգամանքը, որ հայերեն գրականության ստեղծման և տարածման կենտրոնները 19-րդ դարի սկզբին ընդգրկում էին ոչ միայն Հայաստանի պատմական տարածքները և Կոստանդնուպոլիսն ու Վենետիկը, այլև Հնդկաստանի հայկական համայնքները։ Այս իրողությունն արտացոլում է հայ մշակույթի աշխարհագրական լայն տարածումը և սփյուռքահայ համայնքների մասնակցությունը ազգային գրական ու կրթական ժառանգության զարգացմանը։ Աշխատությունը կարևոր է հայ խրատական գրականության, բարոյագիտական մտածողության, փիլիսոփայական արձակի, հնդկահայ մշակութային կյանքի և հայկական տպագրության պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է հետաքրքրել հայագետներին, գրականագետներին, պատմաբաններին, փիլիսոփայությամբ զբաղվող մասնագետներին և հայ սփյուռքի պատմամշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։ Իր դաստիարակչական և ճանաչողական նշանակությամբ ժողովածուն ներկայացնում է բարոյական գիտելիքի փոխանցման ու անհատի հոգևոր կատարելագործմանն ուղղված գրական ավանդույթի կարևոր դրսևորումներից մեկը՝ միաժամանակ վկայելով Մադրասի հայ համայնքի ակտիվ մասնակցությունը հայ գրավոր մշակույթի պահպանմանն ու զարգացմանը։

    Обновлено. 2026-11-13
    Բարեզարդ մտքերի և խրատների ժողովածու, հատոր Բ
    Онлайн

    Лингвистика

    Վախթանգ Անանյանի վեպերի լեզուն

    Աշխատությունը նվիրված է Վախթանգ Անանյանի վեպերի լեզվի առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ հայ գեղարվեստական արձակի լեզվաոճական և բառապաշարային համակարգի համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում գրողի ստեղծագործություններում կիրառվող լեզվական միջոցներն են, դրանց ընտրության ու գործածության օրինաչափությունները, ինչպես նաև գրական լեզվի, խոսակցական տարրերի և ժողովրդական լեզվամտածողության փոխհարաբերությունը։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են վերլուծվել հեղինակի բառապաշարի առանձնահատկությունները, դարձվածքները, բարբառային և ժողովրդախոսակցական բառերն ու արտահայտությունները, հոմանիշային և հականիշային հարաբերությունները, ինչպես նաև բնության, կենդանական աշխարհի, որսորդական կյանքի և գյուղական կենցաղի հետ կապված մասնագիտական ու առօրյա բառապաշարը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի այն հանգամանքը, որ Անանյանի արձակում բնաշխարհը ոչ միայն թեմատիկ միջավայր է, այլև լեզվական պատկերների, համեմատությունների, փոխաբերությունների և բնորոշ արտահայտությունների կարևոր աղբյուր։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև հեղինակի նախադասության կառուցվածքին, շարահյուսական բազմազանությանը, խոսքի ռիթմին, երկխոսությունների կառուցմանը և կերպարների անհատական խոսքի առանձնահատկություններին։ Երկխոսությունների միջոցով գրողը կարող է տարբերակել հերոսների սոցիալական, տարածքային և հոգեբանական առանձնահատկությունները՝ նրանց խոսքը դարձնելով կերպարակերտման կարևոր միջոց։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է լեզվական պատկերավորման համակարգը․ բնության նկարագրություններում, գործողությունների դինամիկ ներկայացման և հերոսների ներաշխարհի բացահայտման ժամանակ օգտագործվող գեղարվեստական միջոցները նպաստում են ստեղծագործությունների պատկերավորությանն ու արտահայտչականությանը։ Կարող են ուսումնասիրվել նաև հեղինակային նորաբանությունները, բառերի իմաստային վերաիմաստավորումները, դարձվածքային կապակցությունները և ժողովրդական խոսքի տարրերի գեղարվեստական մշակումը։ Աշխատության կարևորությունն այն է, որ գրողի լեզվական համակարգի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու նրա անհատական ոճի առանձնահատկությունները և նրա ներդրումը հայ արձակի զարգացման գործում։ Միաժամանակ նման վերլուծությունը արժեքավոր նյութ է տալիս ժամանակի խոսակցական և ժողովրդական լեզվի, բնաշխարհին առնչվող բառապաշարի ու հայկական մշակութային մտածողության լեզվական դրսևորումների ուսումնասիրության համար։ Հետազոտությունը կարող է օգտակար լինել հայոց լեզվի և գրականության մասնագետներին, ոճաբաններին, գրականագետներին, ուսուցիչներին, ուսանողներին և հայ գեղարվեստական արձակի լեզվով հետաքրքրվող հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը բացահայտում է Վախթանգ Անանյանի վեպերի լեզվական ինքնատիպությունը՝ ուսումնասիրելով բառապաշարի, դարձվածաբանության, շարահյուսության, խոսքային անհատականացման և գեղարվեստական պատկերավորման առանձնահատկությունները և ցույց տալով դրանց դերը հեղինակի ստեղծագործական աշխարհի ձևավորման մեջ։

    Обновлено. 2026-09-23
    Վախթանգ Անանյանի վեպերի լեզուն
    Онлайн

    Политология

    Զինվորաքաղաքացիական հարաբերությունների և զինված ուժերի քաղաքացիական-ժողովրդավարական վերահսկողության հիմնախնդիրները

    Քաղաքագիտական և ռազմաքաղաքական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է զինվորաքաղաքացիական հարաբերությունների և զինված ուժերի նկատմամբ քաղաքացիական-ժողովրդավարական վերահսկողության հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում զինված ուժերի, պետական իշխանության մարմինների և քաղաքացիական հասարակության փոխհարաբերությունների տեսական ու ինստիտուցիոնալ հիմքերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ռազմական կառավարման համակարգում քաղաքացիական վերահսկողության մեխանիզմներին, պետական մարմինների լիազորությունների սահմանազատմանը և պաշտպանության ոլորտում հաշվետվողականության ու թափանցիկության ապահովման հարցերին։ Վերլուծվում են զինվորական և քաղաքացիական կառույցների փոխգործակցության սկզբունքները, քաղաքական որոշումների ընդունման գործընթացում նրանց դերերի առանձնահատկությունները և ժողովրդավարական կառավարման շրջանակում զինված ուժերի գործունեության վերահսկման մոտեցումները։ Քննարկվում են խորհրդարանական, կառավարական և հասարակական վերահսկողության ձևերը, ինչպես նաև դրանց արդյունավետ իրականացման հետ կապված ինստիտուցիոնալ և իրավական խնդիրները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված ներկայացնելու զինվորաքաղաքացիական հարաբերությունների զարգացման և պաշտպանության ոլորտում ժողովրդավարական վերահսկողության մեխանիզմների կատարելագործման հիմնական ուղղությունները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել քաղաքագիտության, անվտանգության ուսումնասիրությունների, ռազմական կառավարման և հանրային կառավարման ոլորտների հետազոտողների ու մասնագետների համար։

    Обновлено. 2026-10-03
    Զինվորաքաղաքացիական հարաբերությունների և զինված ուժերի քաղաքացիական-ժողովրդավարական վերահսկողության հիմնախնդիրները
    Онлайн

    Литература

    Գիքորը

    Գիքորը — հայ մեծ գրող Հովհաննես Թումանյան-ի ամենահայտնի և հուզիչ պատմվածքներից է, որը ներկայացնում է գյուղական աղքատ ընտանիքից քաղաք ուղարկված փոքր տղայի՝ Գիքորի ողբերգական ճակատագիրը։ Ստեղծագործության հիմքում սոցիալական անհավասարության, մանկական անմեղության կորստի և մարդկային դաժան իրականության թեմաներն են։ Գիքորը, լինելով պարզ ու անկեղծ գյուղացի երեխա, գնում է քաղաք՝ աշխատելու և ընտանիքին օգնելու հույսով, սակայն բախվում է անտարբերության, շահագործման և հոգատարության բացակայության։ Թումանյանը մեծ զգայունությամբ և պարզ, բայց խորապես ազդեցիկ լեզվով պատկերում է երեխայի ներաշխարհը, նրա կարոտը հայրենի գյուղի և ընտանիքի նկատմամբ, ինչպես նաև քաղաքային կյանքի կոշտ իրականությունը։ Պատմվածքում առանձնահատուկ ուժ ունի հուզական շերտը, որտեղ ընթերցողը զգում է Գիքորի միայնությունը, հուսահատությունը և անպաշտպանությունը։ Միևնույն ժամանակ ստեղծագործությունը սոցիալական քննադատություն է, որը բացահայտում է հասարակության անարդար կառուցվածքը և մարդկանց անտարբերությունը թույլերի նկատմամբ։ Վերջում Գիքորի ողբերգական ճակատագիրը դառնում է խորապես հուզիչ խորհրդանիշ մանկության կորստի և մարդկային խղճի արթնացման։ Այս պատմվածքը համարվում է հայ գրականության դասական արժեքներից մեկը և ունի մեծ դաստիարակչական նշանակություն։

    Обновлено. 2026-09-23
    Գիքորը
    Онлайн

    Другие предметы

    Նոր գրքեր: Հասարակական-քաղաքական գիտություններ: Ինֆորմացիոն ցանկ=Новые книги: Обшественно-политические науки: Информационный указател (1985, թիվ 1)

    Այս ինֆորմացիոն ցուցիչը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական գիտությունների ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցանկը՝ նպատակ ունենալով ապահովել ընթերցողների, հետազոտողների և ուսանողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական և վերլուծական գրականության մեջ։ Այն ընդգրկում է քաղաքական գիտության, սոցիոլոգիայի, պատմության, տնտեսագիտության, իրավագիտության, միջազգային հարաբերությունների և հարակից այլ ուղղությունների հրատարակություններ, որոնք արտացոլում են հասարակական գործընթացների ուսումնասիրության ժամանակակից մոտեցումները և տեսական զարգացումները։ Ցուցիչը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության համակարգված ներկայացում և մատչելիություն մասնագիտական շրջանակների համար։ Այն ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների, ուսումնական գործընթացի և վերլուծական աշխատանքի համար՝ օգնելով հետևել ոլորտի նոր գրականությանը, գնահատել դրա գիտական արժեքը և կիրառելիությունը հասարակական-քաղաքական երևույթների ուսումնասիրության մեջ։

    Обновлено. 2026-11-02
    Նոր գրքեր: Հասարակական-քաղաքական գիտություններ: Ինֆորմացիոն ցանկ=Новые книги: Обшественно-политические науки: Информационный указател (1985, թիվ 1)
    Онлайн

    История

    Մեծ Հայքը Երվանդունյաց դարաշրջանում (մ.թ.ա. IV դ. վերջին տասնամյակներ - մ.թ.ա. III դ. վերջ)

    Մեծ Հայքը Երվանդունյաց դարաշրջանում (մ.թ.ա. IV դարի վերջին տասնամյակներ – մ.թ.ա. III դարի վերջ) ընդգրկում է հայկական պետականության վաղ հելլենիստական շրջանը, երբ Երվանդունիների տոհմը հանդիսանում էր Հայաստանի հիմնական արքայատոհմերից մեկը և ձևավորում էր երկրի քաղաքական, վարչական և ռազմական կառուցվածքը Ալեքսանդր Մակեդոնացու արշավանքներից հետո առաջացած լայն աշխարհաքաղաքական փոփոխությունների պայմաններում։ Այս ժամանակաշրջանում Մեծ Հայքը գտնվում էր մի կողմից մակեդոնա-հելլենիստական աշխարհակարգի ազդեցության, մյուս կողմից՝ տեղական պետական ավանդույթների պահպանման և վերաձևավորման գործընթացների միջև, ինչը պայմանավորում էր երկրի քաղաքական հարաբերությունների ճկունությունը և որոշակի ինքնավարության պահպանումը։ Երվանդունիների իշխանության օրոք ձևավորվում են կենտրոնացված կառավարման տարրեր՝ արքայական իշխանության ամրապնդմամբ, տեղական իշխանությունների վերահսկմամբ և վարչական համակարգի աստիճանական կազմակերպմամբ, ինչը նպաստում է պետական կառավարման կայունացմանը։ Այս շրջանում Հայաստանը նաև կարևոր դեր է խաղում տարածաշրջանային առևտրական ուղիների համակարգում՝ կապելով Փոքր Ասիան, Իրանական բարձրավանդակը և Միջագետքը, ինչը խթանում է տնտեսական հարաբերությունների զարգացումը և քաղաքային կենտրոնների առաջացումը։ Մշակութային առումով նկատելի է հելլենիստական ազդեցության աստիճանական ներթափանցումը՝ հատկապես քաղաքաշինության, դրամաշրջանառության և վարչական մշակույթի ոլորտներում, սակայն միաժամանակ պահպանվում են տեղական ավանդական մշակութային ձևերը և հայկական ինքնության հիմնական տարրերը։ Երվանդունիների իշխանության վերջնական փուլում նկատվում է քաղաքական թուլացում և արտաքին ուժերի՝ հատկապես սելևկյանների աճող ազդեցություն, ինչը հետագայում հանգեցնում է իշխանական փոփոխությունների և նոր պետական ձևավորման փուլերի։

    Обновлено. 2026-09-18
    Մեծ Հայքը Երվանդունյաց դարաշրջանում (մ.թ.ա. IV դ. վերջին տասնամյակներ - մ.թ.ա. III դ. վերջ)