Գիքորը

Մշակույթ

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Սեֆևյան թագավորության ժամանակաշրջանում ձևավորված և զարգացած զարդանախշային արվեստի առանձնահատկություններին, դրա գեղարվեստական լեզվին, խորհրդանշական իմաստներին և կիրառման ոլորտներին։ Աշխատության մեջ ներկայացվում է Սեֆևյան արվեստի ընդհանուր պատմամշակութային համատեքստը՝ ընդգծելով այն պայմանները, որոնք նպաստել են զարդանախշերի բարձր գեղագիտական մակարդակի ձևավորմանը ճարտարապետության, ձեռագրական արվեստի, գորգագործության, խեցեգործության և կիրառական արվեստի այլ ճյուղերում։ Հեղինակը վերլուծում է զարդանախշերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, երկրաչափական և բուսական մոտիվների համադրությունները, ինչպես նաև դրանց խորհրդանշական բովանդակությունը՝ կապված իսլամական արվեստի պատկերագրական ավանդույթների հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում պալատական և կրոնական ճարտարապետության մեջ կիրառվող դեկորատիվ համակարգերին, որոնցում զարդանախշը ոչ միայն գեղարվեստական, այլև գաղափարական և հոգևոր նշանակություն ունի։ Աշխատությունը նաև անդրադառնում է Սեֆևյան զարդանախշային ավանդույթների ազդեցությանը տարածաշրջանային արվեստի զարգացման վրա՝ ընդգծելով մշակութային փոխազդեցությունները և ոճական շարունակականությունը։ Հետազոտությունը արժեքավոր է արվեստաբանների, պատմաբանների, մշակութաբանների, ճարտարապետների և կիրառական արվեստի մասնագետների համար։

Գեղարվեստական հայ․

«Թիթեղյա թմբուկը»՝ Գյունթեր Գրասի այս ստեղծագործությունը համարվում է 20-րդ դարի ամենահեղինակավոր և հզոր գրական գործերից մեկը։ Վեպը առաջին անգամ հրատարակվել է 1959 թվականին և շատ արագ ձեռք բերեց համաշխարհային ճանաչում՝ արժանանալով գրականության լավագույն ավանդույթներին համապատասխանող հեղինակային ոճի և խորագրային թեմաների համար։ Գրասը, որպես գերմանական գրականության մեծագույն ներկայացուցիչներից մեկը, այս ստեղծագործության մեջ խաչում է պատմական իրականությունը, ծիծաղն ու ողբերգությունը, ինչպես նաև մարդկային հոգեբանության խորությունները։ Վեպի գլխավոր հերոսը՝ **Օսկար Մատչարց**ը, նարատիվում հանդես է գալիս որպես երեքուկես տարեկան երեխա, որը կամավոր ընտրում է չհասունանալ՝ մնալով «թիթեղյա թմբուկ»՝ իր ձեռքում պահելով փոքրիկ թմբուկը, որպեսզի ազդի շրջապատող աշխարհին։ Վեպը ձևավորվում է որպես հրաշալի սիմվոլիկ ու մոգական ռեալիզմի խառնուրդ, որտեղ մանկությունը, պատերազմը, հասարակական գործընթացներն ու մարդկային ճակատագրերը կոշտ կերպով առնչվում են միմյանց։ Օսկարի կերպարը, որը չէր ուզում կատարել չափահաս լինելու դերը՝ ընտրելով կարճ հասակի ու մանկական տեսքը, ծառայում է որպես ամենամեծ խորհրդանիշ՝ մարդուն տրված անձնական ազատության և ճակատագրի միջև գտնված հակասությունները։ Նա մնացած աշխարհից տարբերվում է ոչ միայն իր չապահովված զարգացմանը, այլ նաև վառ կերպով ներկայացնում է այն իրականությունը, որտեղ անհատը պայքարում է այլ՝ շատ լուրջ ու բարդ ճակատագրերի դեմ։ «Թիթեղյա թմբուկը» նույնպես վերևում բարձրացնում է Գերմանիայի պատմությունը՝ Նացիզմը, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը, սոցիալական անարդարությունները և մարդկային բարոյական կործանումը։ Գրասը համաշխարհային գրականության մեջ յուրահատուկ տեղ է գրավում իր պոեզիայի և բարդ ենթատեքստերի շնորհիվ՝ միաժամանակ պատկերելով ինչպես պատերազմների խառնաշփոթը, այնպես էլ հասարակության ու մարդկանց հոգեկան բարդությունները։ Պատմությունը լի է սարսափով, զվարճանքով, կատակներով ու ողբերգություններով, որոնք բոլորն էլ միմյանց հետ են կապված՝ ստեղծելով խառնաշփոթ մի վերածնունդ, որտեղ մարդկային ճակատագրերը միշտ խաչվում են։ Գրասը վեպում քննադատում է մարդկանց բարոյականությունը և սոցիալական համակարգը, ինչը առաջացնում է նրա գրվածքների մեջ ռացիոնալ ու հակահասարակական գործոնը։ Օսկար Մատչարցը՝ որպես «թիթեղյա թմբուկ», ամենայն դեպքում չի կարողանում խուսափել իր իսկ ստեղծած աշխարհից, քանի որ ամեն ինչ նա տեսնում է, լսում է և զգում, չափազանց մեծ ազդեցություն ունեն մարդկության և պատմության վրա։ **«Թիթեղյա թմբուկը»** ոչ միայն գերմանական, այլ նաև համաշխարհային գրականությունի յուրահատուկ ձեռքբերում է։ Այն շոշափում է սոցիալական ու պատմական խնդիրներ, մարդկային հուզմունքների բարդություն, բարոյական հարցեր և արվեստի դեր հասարակությունում։ Գրասը ստեղծում է պատմություն, որը հավերժ կմնա գրականության պատմության մեջ՝ որպես վառ օրինակ՝ մարդկային կյանքը փոխող գրական հուզումների մասին։ Հրատարակիչ - Անտարես Հրատ. տարեթիվ - 2014 ISBN - 978-9939-51-684-4

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի կոմունիստական կուսակցության (Կոմկուս) ներսում ձևավորված ներկուսակցական կյանքի և առօրեական գործելակերպերի ուսումնասիրությանը 1920–1930-ական թվականներին՝ ընդգծելով քաղաքական ինստիտուտների և առօրյա սոցիալական իրականության փոխազդեցությունը խորհրդային համակարգի կայացման փուլում։ Հեղինակը վերլուծում է կուսակցական կազմակերպությունների կառուցվածքը, ներքին կարգապահության մեխանիզմները, անդամակցության գործընթացները և գաղափարական վերահսկողության ձևերը՝ դիտարկելով դրանք որպես քաղաքական իշխանության գործիքներ։ Գրքում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կուսակցական առօրեականությանը՝ ժողովների, հաշվետվությունների, քննարկումների և ներքին հաղորդակցության ձևերին, ինչպես նաև կուսակցական կյանքի ձևական և ոչ ձևական կողմերին։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև սոցիալական միջավայրի ազդեցությունը կուսակցական վարքագծի վրա՝ ներառելով կադրային քաղաքականությունը, անձնական հարաբերությունները և տեղական իշխանության առանձնահատկությունները։ Աշխատությունը ներկայացնում է գաղափարախոսության և առօրյա պրակտիկայի փոխկապվածությունը՝ ցույց տալով, թե ինչպես էին քաղաքական նպատակները ներթափանցում հասարակական կյանքի տարբեր մակարդակներ։ Այն կարևոր է պատմաբանների, խորհրդային ուսումնասիրություններով զբաղվող հետազոտողների և քաղաքական սոցիոլոգիայի մասնագետների համար՝ նպաստելով վաղ խորհրդային շրջանի ներքին քաղաքական մշակույթի ավելի խոր ըմբռնմանը։

Տնտեսագիտություն

Այս ռեֆերատը վերաբերում է մաքսատուրքերի տեսակներին, որոնք պետության կողմից սահմանվող պարտադիր վճարներ են և գանձվում են երկրի սահմանով ապրանքների ներմուծման, արտահանման կամ տարանցման ժամանակ՝ նպատակ ունենալով կարգավորել արտաքին առևտուրը, պաշտպանել ներքին արտադրողներին և ապահովել պետական բյուջեի եկամուտներ։ Մաքսատուրքերը կարող են լինել տարբեր տեսակների՝ կախված հաշվարկման ձևից, կիրառման նպատակներից և տնտեսական ազդեցությունից։ Ըստ հաշվարկման ձևի՝ առանձնացվում են արժեքային (ad valorem) մաքսատուրքեր, որոնք հաշվարկվում են ապրանքի արժեքի տոկոսով, հատուկ մաքսատուրքեր, որոնք սահմանվում են կոնկրետ չափով յուրաքանչյուր միավորի համար, և համակցված մաքսատուրքեր, որոնք միավորում են երկու մոտեցումները։ Ըստ տնտեսական նպատակների՝ կան պաշտպանիչ մաքսատուրքեր, որոնք ուղղված են տեղական արտադրողների պաշտպանությանը արտաքին մրցակցությունից, ֆիսկալ մաքսատուրքեր, որոնք հիմնականում ծառայում են պետական բյուջեի համալրմանը, և հակադեմպինգային մաքսատուրքեր, որոնք կիրառվում են այն դեպքերում, երբ արտասահմանյան ապրանքները վաճառվում են անարդար ցածր գներով՝ վնասելով ներքին շուկան։ Բացի այդ, մաքսատուրքերը կարող են լինել ներմուծման, արտահանման և տարանցման՝ կախված նրանից, թե որ փուլում է իրականացվում ապրանքների տեղափոխությունը։ Այս համակարգը կարևոր դեր ունի միջազգային առևտրի կարգավորման մեջ, քանի որ այն ազդում է ապրանքների գների, մրցակցության մակարդակի և տնտեսական հարաբերությունների վրա տարբեր երկրների միջև, ինչպես նաև թույլ է տալիս պետություններին վարել արդյունավետ տնտեսական քաղաքականություն՝ պաշտպանելով ազգային շահերը։

Սոցիոլոգիա

Այս գիրքը ուսումնասիրում է սոցիալական դիցաբանության երևույթը՝ բացատրելով, թե ինչպես են հասարակություններում ձևավորվում և գործում առասպելական պատկերացումները, խորհրդանիշները և պատմությունները որպես սոցիալական իրականության կազմակերպման միջոցներ։ Այն վերլուծում է, թե ինչպես են դիցաբանությունները ազդում հասարակական գիտակցության, արժեքային համակարգերի և քաղաքական գաղափարախոսությունների ձևավորման վրա՝ հաճախ ծառայելով որպես համախմբող կամ արդարացնող մեխանիզմներ տարբեր սոցիալական խմբերի համար։ Գրքում քննարկվում է նաև դիցաբանության և կրոնի, գաղափարախոսության ու մշակույթի փոխկապակցվածությունը՝ ցույց տալով, որ առասպելները ոչ միայն հին մշակույթների մաս են, այլ նաև ժամանակակից հասարակությունների մտածողության կառուցվածքային բաղադրիչ։ Հեղինակը անդրադառնում է սոցիալական առասպելների ստեղծման և տարածման մեխանիզմներին՝ ներառյալ մեդիայի, կրթության և քաղաքական խոսքի դերը։ Նյութը համադրում է մարդաբանական, սոցիոլոգիական և մշակութաբանական մոտեցումներ՝ օգնելով հասկանալ, թե ինչպես է դիցաբանական մտածողությունը շարունակաբար ձևավորում հասարակական իրականությունը։

Գրականություն

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է հայ նոր քնարերգության հերոսի կերպարի ձևավորման, զարգացման և գաղափարական-գեղարվեստական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում է, թե ինչպես է քնարական հերոսը փոխակերպվել տարբեր պատմական և մշակութային փուլերում՝ արտացոլելով հասարակական մտածողության փոփոխությունները, ազգային ինքնության ձևավորման գործընթացները և անհատի ներաշխարհի խորացող բարդությունը։ Հեղինակը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում քնարական «ես»-ի դրսևորումներին, նրա հարաբերությանը հայրենիքի, սիրո, ժամանակի և գոյության փիլիսոփայական խնդիրների հետ։ Աշխատության մեջ քննարկվում են տարբեր հայ բանաստեղծների ստեղծագործություններում հերոսի կերպարի տիպաբանական առանձնահատկությունները՝ ցույց տալով նրա անցումը դասական ավանդական ձևերից դեպի ժամանակակից, հոգեբանական խորությամբ և ներքին հակասություններով հարուստ արտահայտություններ։ Վերլուծվում են նաև լեզվական և ոճական միջոցները, որոնք ձևավորում են քնարական հերոսի բազմաշերտ պատկերը՝ ընդգծելով նրա դերը հայ նոր գրականության գեղարվեստական համակարգում։ Գիրքը կարևոր ներդրում է հայ գրականագիտության մեջ և օգտակար է բանասերների, ուսանողների, գրականության հետազոտողների և հայ պոեզիայով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։