Սպառման մոդելավորման և կանխատեսման հիմնահարցերը ՀՀ-ում

Информатика

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է խոսքային հաղորդագրությունների վերականգնման գործընթացների ավտոմատացման ծրագրային և գործիքային միջոցների մշակմանը՝ անալոգային սկրեմբլերներով կոդավորված ազդանշանների դեպքում։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են խոսքային ազդանշանների աղավաղման և կոդավորման մեխանիզմները, ինչպես նաև դրանց վերականգնման համար կիրառվող թվային մշակման ալգորիթմները։ Աշխատությունում վերլուծվում են սպեկտրալ և ժամանակային մեթոդները, ազդանշանների ֆիլտրացման, սինխրոնացման և դեկոդավորման տեխնիկաները, որոնք թույլ են տալիս բարձրացնել վերականգնված խոսքի որակը և հասկանալիությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ավտոմատացված ծրագրային համակարգերի նախագծմանը, որոնք կարող են իրական ժամանակում իրականացնել ազդանշանի վերծանում և աղմուկի նվազեցում։ Քննարկվում են նաև տեղեկատվական անվտանգության, հեռահաղորդակցության և ազդանշանների մշակման ոլորտներում նման տեխնոլոգիաների կիրառման հնարավորությունները և սահմանափակումները։

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է պրոլակտինի մակարդակի բարձրացման և վահանաձև գեղձի ֆունկցիայի նվազման համակցված պայմաններում կանանց վերարտադրողական համակարգում առաջացող ֆունկցիոնալ փոփոխությունների ուսումնասիրմանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է էնդոկրին համակարգի տարբեր օղակների փոխազդեցության և հորմոնային հավասարակշռության խանգարումների ազդեցության վրա՝ գնահատելով դրանց նշանակությունը դաշտանային ցիկլի, ձվազատման, ձվարանների գործունեության և վերարտադրողական կարողության տեսանկյունից։ Քննության են առնվում պրոլակտինի ֆիզիոլոգիական դերը և դրա ավելցուկային մակարդակի պայմաններում հիպոթալամուս–հիպոֆիզ–ձվարանային համակարգում հնարավոր փոփոխությունները։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում վահանաձև գեղձի հորմոնների և պրոլակտինի փոխկապակցվածությանը, քանի որ վահանաձև գեղձի ֆունկցիոնալ խանգարումները կարող են ուղեկցվել այլ հորմոնային ցուցանիշների փոփոխություններով և անդրադառնալ վերարտադրողական համակարգի բնականոն գործունեության վրա։ Ուսումնասիրվում են համապատասխան հորմոնային ցուցանիշների հարաբերակցությունները, կլինիկական դրսևորումների առանձնահատկությունները և վերարտադրողական ֆունկցիայի խանգարումների հետ դրանց հնարավոր կապերը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել տարբեր խմբերի կլինիկական և լաբորատոր տվյալները՝ հորմոնային փոփոխությունների բնույթը և դրանց արտահայտվածությունը գնահատելու նպատակով։ Կարևորվում է դաշտանային ցիկլի խանգարումների, ձվազատման փոփոխությունների և հղիանալու կարողության վրա ազդող էնդոկրին գործոնների համալիր գնահատումը՝ հաշվի առնելով, որ վերարտադրողական համակարգը սերտորեն կապված է օրգանիզմի ընդհանուր հորմոնային կարգավորման հետ։ Անդրադարձ է կատարվում նաև հիպոֆիզի, վահանաձև գեղձի և ձվարանների միջև ֆունկցիոնալ կապերին, որոնց ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս առավել ամբողջական պատկերացում կազմել համակցված էնդոկրին փոփոխությունների զարգացման մեխանիզմների մասին։ Աշխատության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է կանանց վերարտադրողական առողջության վրա միաժամանակ գործող հորմոնային գործոնների փոխազդեցության պարզաբանմամբ և կլինիկական ու լաբորատոր ցուցանիշների միջև կապերի բացահայտմամբ։ Ստացված տվյալների վերլուծությունը կարող է նպաստել նման հորմոնային խանգարումների պայմաններում վերարտադրողական համակարգի վիճակի գնահատման գիտական մոտեցումների կատարելագործմանը և տարբեր էնդոկրին գործոնների նշանակության առավել ճշգրիտ ընկալմանը։ Հետազոտությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև միջառարկայական տեսանկյունից, քանի որ միավորում է էնդոկրինոլոգիայի, գինեկոլոգիայի և վերարտադրողական բժշկության խնդիրները։ Նյութը կարող է օգտակար լինել էնդոկրինոլոգների, գինեկոլոգների, վերարտադրողական բժշկության մասնագետների, գիտաշխատողների, դասախոսների և համապատասխան բժշկական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Литература

Գրականագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է 1991–2008 թվականների հայ վիպագրության զարգացման հիմնական միտումների, գեղարվեստական առանձնահատկությունների և թեմատիկ ուղղությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տվյալ ժամանակաշրջանի հասարակական ու մշակութային փոփոխությունների արտացոլումը վեպերում, նոր գաղափարական և գեղագիտական մոտեցումների ձևավորումը, ինչպես նաև գրական ավանդույթի վերաիմաստավորման գործընթացները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում վեպի ժանրային փոխակերպումներին, պատումի կառուցվածքին, կերպարաստեղծման եղանակներին, հեղինակային խոսքի առանձնահատկություններին և ժամանակի ու տարածության գեղարվեստական կազմակերպմանը։ Վերլուծվում են անհատի և հասարակության փոխհարաբերությունների, ինքնության, պատմական հիշողության, բարոյահոգեբանական խնդիրների և ժամանակակից իրականության ներկայացման տարբեր ձևերը։ Քննարկվում են նաև նոր գրական ուղղությունների ազդեցությունը, ոճական բազմազանությունը և ավանդական ու նորարարական գեղարվեստական սկզբունքների փոխհարաբերությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված պատկերացում կազմելու անկախության շրջանի առաջին տասնամյակների հայ արձակի զարգացման առանձնահատկությունների և գրական գործընթացում վեպի ունեցած տեղի վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայ գրականության, գրականության տեսության և ժամանակակից գրական գործընթացների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Технология

Աշխատությունը նվիրված է «օդ-օդ» տիպի ջերմապոմպային ջեռուցման համակարգերի էներգատնտեսական արդյունավետության բարձրացման մեթոդների, տեխնիկական լուծումների և նորարարական կայանքների մշակմանը։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են ջերմապոմպային համակարգերի աշխատանքի սկզբունքները, շրջակա միջավայրի օդի ցածր ջերմաստիճանային պոտենցիալի օգտագործման հնարավորությունները, էներգիայի ծախսերի նվազեցման և ջերմային արդյունավետության բարձրացման ուղիները։ Աշխատությունում վերլուծվում են համակարգերի հիմնական ջերմատեխնիկական բնութագրերը, աշխատանքի ռեժիմները, արդյունավետության վրա ազդող գործոնները, ինչպես նաև առաջարկվում են կառուցվածքային և կառավարման նոր մոտեցումներ՝ շահագործման հուսալիությունն ու տնտեսական շահավետությունը բարելավելու նպատակով։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում էներգախնայողության խնդիրներին, վառելիքային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործմանը, շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության նվազեցմանը և ժամանակակից շենքերի ջեռուցման համակարգերում ջերմապոմպերի կիրառման հեռանկարներին։ Հետազոտությունը կարող է օգտակար լինել էներգետիկայի, ջերմատեխնիկայի, ինժեներական համակարգերի նախագծման ոլորտների մասնագետների, գիտաշխատողների, նախագծողների, ասպիրանտների և ուսանողների համար՝ որպես էներգաարդյունավետ ջեռուցման տեխնոլոգիաների ուսումնասիրման մասնագիտական աղբյուր։

Математика

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է մագնիս-դիէլեկտիկ նյութերի և կենտրոնացված պարամետրերով ռեզոնատորների կիրառմամբ էլեկտրականապես փոքր անտենաների նախագծման և հետազոտման խնդիրներին։ Գրքում ներկայացվում են էլեկտրամագնիսական ալիքների տարածման տեսական հիմքերը կոմպոզիտային միջավայրերում, մետանյութերի և մագնիս-դիէլեկտիկ կառուցվածքների էլեկտրադինամիկական հատկությունները։ Հեղինակը վերլուծում է ռեզոնատորային համակարգերի աշխատանքային սկզբունքները, դրանց հաճախականային բնութագրերը և փոքրացված չափերով անտենաների արդյունավետ ճառագայթման ապահովման մեխանիզմները։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև անտենային համակարգերի մոդելավորման թվային մեթոդները, իմպեդանսային համընկեցման խնդիրները և ճառագայթման արդյունավետության բարձրացման ուղիները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում միկրոալիքային տեխնոլոգիաներում կիրառվող կոմպակտ անտենային լուծումներին՝ կապի համակարգերի, սենսորային ցանցերի և ռադիոտեխնիկական սարքավորումների համար։ Գիրքը նախատեսված է ռադիոֆիզիկոսների, էլեկտրատեխնիկայի և հեռահաղորդակցության մասնագետների, ինժեներների և հետազոտողների համար՝ առաջարկելով ինչպես տեսական, այնպես էլ կիրառական մոտեցումներ փոքր չափերի անտենային համակարգերի մշակման ոլորտում։

Лингвистика

Այս գիտական աշխատությունը ներկայացնում է չորս կարևոր արևելյան լեզուների՝ արաբերենի, հայերենի, ասորերենի և եթովպերենի քերականական համակարգերի համեմատական ուսումնասիրության համար նախատեսված ձևաբանական նյութ։ Աշխատանքի հիմքում ընկած է տարբեր լեզուների քերականական ձևերի համակարգված ներկայացումը, մասնավորապես՝ բառերի հոլովման, խոնարհման և այլ ձևափոխությունների միջոցով լեզուների կառուցվածքային առանձնահատկությունների բացահայտումը։ Յուրաքանչյուր լեզվի համար ներկայացվող քերականական հարացույցները հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրել բառերի ձևափոխության կանոնները և համեմատել տարբեր լեզուներում գործող քերականական կառուցվածքները։ Աշխատանքը հատկապես արժեքավոր է արևելյան լեզուների ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ մեկ ուսումնասիրության շրջանակում համադրում է տարբեր լեզվաընտանիքներին և պատմամշակութային միջավայրերին պատկանող լեզուներ՝ ընդգծելով դրանց ձևաբանական առանձնահատկություններն ու ընդհանրությունները։ Հայերենի ներառումը առանձնահատուկ նշանակություն ունի հայագիտության և արևելագիտության համար, իսկ արաբերենի, ասորերենի և եթովպերենի հետ համադրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի լայն համատեքստում ուսումնասիրել արևելյան գրավոր և դասական լեզուների քերականական համակարգերը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել լեզվաբանների, արևելագետների, բանասերների, պատմաբանների և դասական լեզուներով զբաղվող հետազոտողների համար՝ որպես տարբեր լեզուների քերականական ձևերի համեմատական ուսումնասիրության աղբյուր։ Այն նաև կարևոր է լեզուների պատմական զարգացման, ձևաբանական կառուցվածքների և արևելյան լեզվական ավանդույթների փոխհարաբերությունների ուսումնասիրման տեսանկյունից։