Откройте для себя другие интересные и полезные материалы
Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материаловСельское хозяйство
Նոր գրքեր: Գյուղատնտեսություն: Ինֆորմացիոն ցանկ = Новые книги. Сельское хозяйство. Информационный указатель (1974, №4)
Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է գյուղատնտեսության ոլորտում նոր ստացված և նոր լույս տեսած գրքերի մատենագիտական համակարգված հավաքածուն՝ նախատեսված գիտնականների, մասնագետների, ուսանողների և գյուղատնտեսության բնագավառով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Այն ընդգրկում է բուսաբուծության, անասնաբուծության, ագրոնոմիայի, հողագիտության, ագրոէկոլոգիայի, գյուղատնտեսական տեխնիկայի, սննդամթերքի արտադրության, գյուղատնտեսական տնտեսագիտության և ոլորտի այլ կարևոր ուղղությունների վերաբերյալ հրատարակություններ՝ արտացոլելով ժամանակակից գիտական հետազոտությունները, տեխնոլոգիական առաջընթացը և գործնական նորարարությունները։ Ցանկը հնարավորություն է տալիս արագ ծանոթանալ ոլորտի արդիական գրականությանը, ստանալ անհրաժեշտ մատենագիտական տվյալներ և ընտրել համապատասխան աղբյուրներ մասնագիտական, ուսումնական կամ գիտահետազոտական նպատակների համար։ Այն կարևոր տեղեկատվական ռեսուրս է, որը նպաստում է գյուղատնտեսական գիտելիքների տարածմանը, մասնագիտական իրազեկվածության բարձրացմանը և ոլորտի շարունակական զարգացմանը։
Обновлено. 2026-11-02Биология
Трансформация энергии и производство молекулярного водорода у Escherichia coli
Աշխատությունը նվիրված է Escherichia coli բակտերիայում էներգիայի փոխակերպման գործընթացների և մոլեկուլային ջրածնի արտադրության մեխանիզմների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով միկրոօրգանիզմների կենսաէներգետիկ ներուժը և դրանց կիրառական նշանակությունը կենսավառելիքների ստացման ոլորտում։ Հեղինակը վերլուծում է բջջային էներգետիկ շղթաների աշխատանքը՝ ներառյալ գլիկոլիզը, էլեկտրոնների տեղափոխման համակարգերը և հիդրոգենազ ֆերմենտների դերը ջրածնի առաջացման գործընթացում։ Գրքում դիտարկվում են anaerobic և facultative պայմաններում E. coli-ի նյութափոխանակային ուղիների փոփոխությունները, որոնք ազդում են ջրածնի արտադրողականության վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆերմենտային ակտիվության կարգավորմանը, գենետիկական մոդիֆիկացիաների կիրառմանը և միջավայրային գործոնների ազդեցությանը՝ pH, ջերմաստիճան և սննդանյութերի կազմ։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև կենսառեակտորային համակարգերում ջրածնի արտադրության օպտիմալացման հնարավորությունները՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել ելքը և գործընթացի արդյունավետությունը։ Աշխատությունը ընդգծում է միկրոօրգանիզմների կիրառման կարևորությունը կայուն էներգետիկ տեխնոլոգիաների զարգացման մեջ և կենսավառելիքների արտադրության նոր մոտեցումների ձևավորման գործում։ Այն օգտակար է միկրոբիոլոգների, կենսաքիմիկների և կենսատեխնոլոգիայի ոլորտի մասնագետների համար։
Обновлено. 2026-09-17
Социология
«Մեթոդաբանական համապատասխանեցման» հիմնախնդիրը փոփոխվող հասարակության սոցիոլոգիական ուսումնասիրություններում (XX դարավերջի-XXI դարասկզբի Ճապոնիայի օրինակով)
Սոցիոլոգիական և մեթոդաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է արագ փոփոխվող հասարակությունների ուսումնասիրության ընթացքում հետազոտական մեթոդների, տեսական մոտեցումների և ուսումնասիրվող սոցիալական իրականության միջև համապատասխանության ապահովման խնդրին։ Քննության են առնվում հասարակական փոփոխությունների պայմաններում սոցիոլոգիական հետազոտությունների կազմակերպման առանձնահատկությունները, ավանդական մեթոդների կիրառելիության սահմանները և նոր սոցիալական երևույթների վերլուծության համար մեթոդաբանական գործիքակազմի հարմարեցման անհրաժեշտությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում XX դարի վերջից XXI դարի սկիզբն ընդգրկող ժամանակաշրջանի Ճապոնիայի հասարակական գործընթացներին՝ դիտարկելով սոցիալական կառուցվածքի, արժեքային համակարգերի, կենսակերպի և հասարակական հարաբերությունների փոփոխությունների ուսումնասիրման մեթոդաբանական հարցերը։ Վերլուծվում են տարբեր տեսական հայեցակարգերի և հետազոտական մեթոդների ընտրության սկզբունքները, ինչպես նաև դրանց համապատասխանությունը փոփոխվող հասարակության առանձնահատկություններին։ Քննարկվում են սոցիոլոգիական տվյալների մեկնաբանման, տարբեր ժամանակաշրջանների համեմատության և հասարակական վերափոխումների բազմակողմանի գնահատման խնդիրները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչպես կարող է սոցիոլոգիական հետազոտության մեթոդաբանությունը վերափոխվել հասարակական փոփոխություններին զուգընթաց՝ պահպանելով գիտական վերլուծության հիմնավորվածությունն ու արդյունավետությունը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել սոցիոլոգների, մեթոդաբանության մասնագետների, ճապոնագիտությամբ զբաղվող հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։
Обновлено. 2026-10-03
Математика
Հայաստանի մթնոլորտի ինտեգրալ խոնավության և ռեֆրակցիոն վիճակի ուսումնասիրությունը ԳԲՀ ռադիոմետրական մեթոդով
Մթնոլորտային ֆիզիկայի և ռադիոֆիզիկայի բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի մթնոլորտի ինտեգրալ խոնավության և ռեֆրակցիոն վիճակի ուսումնասիրությանը ԳԲՀ ռադիոմետրական մեթոդների կիրառմամբ։ Քննության են առնվում մթնոլորտում ջրային գոլորշու ընդհանուր պարունակության գնահատման, դրա տարածաժամանակային փոփոխությունների և էլեկտրամագնիսական ալիքների տարածման պայմանների հետ փոխկապակցվածության հարցերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գերբարձր հաճախականությունների տիրույթում իրականացվող ռադիոմետրական չափումներին և մթնոլորտի ֆիզիկական պարամետրերի հեռահար որոշման հնարավորություններին։ Վերլուծվում են մթնոլորտային խոնավության, ջերմաստիճանի և այլ օդերևութաբանական գործոնների ազդեցությունները ռեֆրակցիոն հատկությունների և ռադիոալիքների տարածման բնութագրերի վրա։ Քննարկվում են չափումների մշակման, մթնոլորտային պարամետրերի գնահատման և տարբեր պայմաններում դրանց փոփոխությունների դիտարկման մեթոդական մոտեցումները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական գնահատելու Հայաստանի տարածքում մթնոլորտի խոնավային և ռեֆրակցիոն վիճակի առանձնահատկությունները և դրանց նշանակությունը ռադիոկապի ու մթնոլորտային հետազոտությունների համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել մթնոլորտային ֆիզիկայի, ռադիոֆիզիկայի, օդերևութաբանության և հեռահար զոնդավորման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։
Обновлено. 2026-10-03
Литература
Վիկտոր Համբարձումյան
Վիկտոր Համբարձումյանը հայ և համաշխարհային գիտության ամենանշանավոր աստղագետներից և աստղաֆիզիկոսներից մեկն է, ով մեծ դեր է ունեցել 20-րդ դարի աստղաֆիզիկայի զարգացման մեջ։ Նա ծնվել է Թիֆլիսում և կրթություն ստացել Լենինգրադում, որտեղ էլ սկսել է իր գիտական գործունեությունը։ Համբարձումյանի հիմնական գիտական ներդրումը կապված է աստղերի և գալակտիկաների ծագման ու զարգացման ուսումնասիրության հետ։ Նա հիմնադրել է աստղաֆիզիկայի նոր ուղղություններ և մեծ ուշադրություն է դարձրել տիեզերական օբյեկտների դինամիկայի և կառուցվածքի ուսումնասիրությանը։ Նրա առաջ քաշած գաղափարները, մասնավորապես ոչ կայուն աստղային համակարգերի և աստղային ասոցիացիաների տեսությունը, հեղափոխական նշանակություն են ունեցել աստղագիտության զարգացման մեջ։ Համբարձումյանը նաև եղել է գիտական կազմակերպիչ և երկար տարիներ ղեկավարել է Բյուրականի աստղադիտարանը, որը դարձել է միջազգային կարևոր գիտական կենտրոններից մեկը։ Նրա ղեկավարությամբ Հայաստանում զարգացել է աստղաֆիզիկական դպրոցը, որը ճանաչում է ստացել ամբողջ աշխարհում։ Վիկտոր Համբարձումյանը զբաղեցրել է նաև բարձր գիտական և պետական պաշտոններ, եղել է ԽՍՀՄ Գիտությունների ակադեմիայի նախագահներից մեկը և մեծ ներդրում ունեցել գիտության կազմակերպման գործում։ Նա արժանացել է բազմաթիվ միջազգային մրցանակների և պարգևների՝ գիտության մեջ կատարած նշանակալի ավանդի համար։ Համբարձումյանի գիտական ժառանգությունը մինչ օրս շարունակում է մնալ արդիական և մեծ ազդեցություն ունի ժամանակակից աստղաֆիզիկայի զարգացման վրա, իսկ նրա անունը համարվում է հայկական գիտության խորհրդանիշներից մեկը։
Обновлено. 2026-09-19
Математика
Գրաֆիտե միկրոժապավենի և միկրոգլանի ալիքային արձագանքի մեծության և փուլի կառավարումը
Գրաֆիտե միկրոժապավենի և միկրոգլանի ալիքային արձագանքի մեծության և փուլի կառավարումը վերաբերում է գրաֆիտի վրա հիմնված մանրածավալ կառուցվածքներում էլեկտրամագնիսական կամ ակուստիկ ալիքների տարածման և փոխազդեցության վերահսկման գործընթացներին, որտեղ ուսումնասիրվում է, թե ինչպես կարելի է փոխել անդրադարձված կամ անցած ալիքի ինտենսիվությունը և փուլային բնութագրերը՝ նյութի կառուցվածքային և ֆիզիկական պարամետրերի միջոցով։ Այս ուղղությունը կարևոր է նանո և միկրոտեխնոլոգիաներում, քանի որ գրաֆիտե շերտերը և միկրոգլանային կառուցվածքները հնարավորություն են տալիս ձևավորել բարձր ճշգրտությամբ ալիքային վարքագիծ՝ կիրառելի սենսորներում, ռեզոնատորներում և ֆունկցիոնալ էլեկտրոնային սարքերում։ Ալիքային արձագանքի կառավարումը իրականացվում է նյութի երկրաչափության, շերտավորման, էլեկտրահաղորդականության և արտաքին դաշտերի փոփոխման միջոցով, ինչը թույլ է տալիս հասնել ցանկալի ֆազային տեղաշարժերի և ամպլիտուդայի մոդուլացման։ Այսպիսի հետազոտությունները նպաստում են նոր սերնդի միկրոսարքերի մշակմանը, որտեղ բարձր արդյունավետությամբ ազդանշանի կառավարումը և կորուստների նվազեցումը հանդիսանում են հիմնական նպատակներ։
Обновлено. 2026-09-18