Վիկտոր Համբարձումյան

Կենսաբանություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է գլիկոլինիդների նյութափոխանակության խանգարումների առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը ալոքսանային դիաբետով սպիտակ առնետների գլխուղեղում և էրիթրոցիտներում, ինչպես նաև այդ խանգարումների նվազեցման և շտկման ժամանակակից մոտեցումներին։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են շաքարային դիաբետի փորձարարական մոդելի պայմաններում առաջացող կենսաքիմիական փոփոխությունները՝ ներառյալ էներգետիկ փոխանակության խանգարումները, օքսիդատիվ սթրեսի ուժեղացումը և բջջային թաղանթների ֆունկցիոնալ վիճակի փոփոխությունները։ Աշխատությունում դիտարկվում է գլիկոլինիդային համակարգի դերը նյարդային հյուսվածքի և արյան ձևավոր տարրերի նյութափոխանակության կարգավորման մեջ, ինչպես նաև դրա խանգարման հետևանքով առաջացող պաթոֆիզիոլոգիական շղթաները։

Պատմություն

Այս գիրքը ուսումնասիրում է Հայոց ցեղասպանությունը ոչ միայն որպես պատմական իրադարձություն, այլ նաև որպես ազգային և համամարդկային հիշողության կարևոր բաղադրիչ։ Այն անդրադառնում է Օսմանյան կայսրությունում իրականացված զանգվածային բռնություններին, տեղահանություններին և հայ ժողովրդի կորստին՝ ներկայացնելով քաղաքական, սոցիալական և պատմական այն պայմանները, որոնք հանգեցրին ողբերգությանը։ Գրքում մեծ ուշադրություն է դարձվում հիշողության պահպանման, պատմական արդարության և ցեղասպանության ճանաչման խնդիրներին՝ ցույց տալով, թե ինչպես է այս թեման փոխանցվել սերունդներին և դարձել ազգային ինքնության կարևոր մաս։ Հեղինակը քննարկում է նաև վկայությունների, հուշագրությունների, արխիվային նյութերի և մշակութային հիշողության դերը, ինչպես նաև միջազգային արձագանքներն ու ցեղասպանագիտության մեջ Հայոց ցեղասպանության տեղը։ Ստեղծագործությունը միավորում է պատմագիտական վերլուծությունը և հիշողության ուսումնասիրությունը՝ ներկայացնելով ոչ միայն անցյալի փաստերը, այլ նաև դրանց ազդեցությունը ներկայի հասարակական, քաղաքական և մշակութային գործընթացների վրա։ Գիրքը կարևոր աղբյուր է պատմաբանների, ուսանողների, հետազոտողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր ցանկանում են խորությամբ հասկանալ Հայոց ցեղասպանության պատմական նշանակությունն ու հիշողության պահպանման կարևորությունը։

Քիմիա

Սույն ուսումնասիրությունը նվիրված է մթնոլորտային աէրոզոլների մակերեսին մետիլպերօքսիլ (CH₃O₂) ռադիկալների փոխազդեցության առանձնահատկություններին մեթանի և ացետալդեհիդի հետ՝ ընդգծելով այդ գործընթացների դերը մթնոլորտային քիմիայում, օքսիդացման շղթայական ռեակցիաներում և երկրորդային օրգանական աէրոզոլների ձևավորման մեխանիզմներում։ Աշխատությունը վերլուծում է մակերեսային և գազաֆազային ռեակցիաների միջև տարբերությունները, աէրոզոլների ֆիզիկաքիմիական հատկությունների ազդեցությունը ռեակցիոն կինետիկայի վրա, ինչպես նաև ռադիկալային փոխազդեցությունների էներգետիկ և ստոխիոմետրիկ առանձնահատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում CH₃O₂ ռադիկալների ներգրավվածությանը մեթանի օքսիդացման ցիկլերում և ացետալդեհիդի հետ նրանց փոխազդեցության արդյունքում առաջացող միջանկյալ միացություններին, որոնք կարող են ազդել մթնոլորտային օզոնի ձևավորման և քայքայման հավասարակշռության վրա։ Ուսումնասիրությունը ներառում է նաև լաբորատոր փորձարարական տվյալների և մոդելավորման արդյունքների համադրություն՝ նպատակ ունենալով ավելի լավ հասկանալ աէրոզոլային մակերեսների դերը մթնոլորտային քիմիական գործընթացների արագացման կամ դանդաղեցման մեջ, ինչը կարևոր է կլիմայական մոդելավորման և օդի որակի գնահատման համար։

Կենսագրություն

«Մանտաշևյան շարքեր» գիրքը ներկայացնում է Ալեքսանդր Մանթաշևի (Մանտաշեֆ) կյանքի և նրա ստեղծած տնտեսական-բիզնես կայսրության պատմությունը՝ հատկապես այն ժամանակաշրջանում, երբ Կովկասը և Պարսկաստանը դարձել էին համաշխարհային առևտրի ու արդյունաբերության կարևոր կենտրոններ։ Մանթաշևը հայտնի է որպես հայ մեծազուրկ գործարար, որը դարձել է «Կովկասի հարստատեր»՝ իր ֆինանսական հնարամտությամբ և հեռանկարային մտածողությամբ։ Գիրքը մանրամասն է պատմում, թե ինչպես է Մանթաշևը կառուցել բիզնեսը՝ սկսած փոքր առևտրից, զարգացնելով այն մինչև մի խոշոր ցանց, որը ընդգրկում էր մետաղի արդյունահանում, տրանսպորտ, բանկային գործ, և այլ ոլորտներ։ Հեղինակը ցույց է տալիս, որ Մանթաշևի հաջողությունը հիմնված էր ոչ միայն բիզնեսի, այլև քաղաքական, սոցիալական և մշակութային կապերի վրա։ Գիրքը նաև անդրադառնում է Մանթաշևի առջև ծառացած դժվարություններին՝ պետական խոչընդոտներ, մրցակիցներ, պատերազմներ և տնտեսական ճգնաժամեր, և ցույց է տալիս, թե ինչպես նա կարողացավ պահպանել ազդեցությունը ու դիրքը։ Հեղինակը ներկայացնում է նաև Մանթաշևի բարեգործական գործունեությունը՝ մշակույթների, կրթության ու համայնքային ծրագրերի միջոցով, ինչը ցույց է տալիս նրա հանրային պատասխանատվության կողմը։ «Մանտաշևյան շարքեր» գրքի ընթերցումը կարևոր է հայ ու կովկասյան պատմության, բիզնեսի պատմության և այն մարդկանց մասին, ովքեր ձևավորել են տարածաշրջանի տնտեսությունը։ Հրատարակիչ - Էդիթ Պրինտ Հրատ. տարեթիվ - 2019 ISBN - 978-9939-75-475-8

Մաթեմատիկա

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է կշռային ֆունկցիոնալ տարածություններում էլիպտիկ տիպի դիֆերենցիալ հավասարումների համար սահմանային խնդիրների տեսության ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են էլիպտիկ հավասարումների հիմնական հատկությունները, դրանց լուծումների գոյության, միակության և կանոնավորության պայմանները՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով կշռային տարածությունների կիրառությանը ոչ միատեսակ կամ առանձնահատուկ վարքագիծ ունեցող լուծումների վերլուծության մեջ։ Հեղինակը քննարկում է տարբեր տեսակի սահմանային պայմաններ, ներառյալ Դիրիխլեի, Նեյմանի և խառը խնդիրները, ինչպես նաև դրանց լուծման անալիտիկ մեթոդները։ Աշխատությունում լայնորեն կիրառվում են ֆունկցիոնալ անալիզի, Սոբոլևի կշռային տարածությունների, օպերատորների տեսության և մասնակի ածանցյալներով հավասարումների ժամանակակից մեթոդները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն դեպքերին, երբ լուծումների վարքագիծը պայմանավորված է տիրույթի երկրաչափությամբ, սահմանային առանձնահատկություններով կամ հավասարման գործակիցների ոչ միատարրությամբ։ Գիրքը կարևոր նշանակություն ունի ինչպես մաքուր, այնպես էլ կիրառական մաթեմատիկայի համար, քանի որ նման խնդիրները լայն կիրառություն ունեն ֆիզիկայում, մեխանիկայում, ինժեներական հաշվարկներում և մաթեմատիկական մոդելավորման տարբեր ոլորտներում։ Այն նախատեսված է մաթեմատիկոսների, կիրառական գիտությունների հետազոտողների, ասպիրանտների և բարձր կուրսերի ուսանողների համար։

Փիլիսոփայություն

Այս ստեղծագործությունը Միշել դե Մոնտենի «Փորձեր» (Essais) ժողովածուն է, որը համարվում է Վերածննդի դարաշրջանի փիլիսոփայական գրականության կարևորագույն գործերից մեկը։ Այն բաղկացած է տարբեր թեմաներով ինքնուրույն էսսեներից, որտեղ հեղինակը անդրադառնում է մարդու բնությանը, գիտելիքի սահմաններին, բարոյականությանը, կրթությանը և կյանքի իմաստին։ Մոնտենը ձևավորում է քննադատական և ինքնավերլուծական մտածողության նոր ձև՝ կենտրոնանալով անհատի փորձառության և անձնական դիտարկումների վրա։ Նրա գրությունը առանձնանում է անկեղծությամբ, մտքի ազատությամբ և սուբյեկտիվության ընդգծմամբ, ինչը նրան դարձնում է էսսե ժանրի հիմնադիրներից մեկը։ «Փորձերը» միաժամանակ փիլիսոփայական մտորումների ժողովածու են և մարդու ներաշխարհի խորքային ուսումնասիրություն, որը մինչ այսօր պահպանում է իր արդիականությունը։