Սուրբ Աստվածածնի բարեխոսության հայցողի վարքը

Лингвистика

Գիրքը նախատեսված է թուրքերեն և հայերեն լեզուներով առօրյա հաղորդակցությունը հեշտացնելու և խոսակցական հմտությունները զարգացնելու համար։ Նմանատիպ զրույցարանները սովորաբար ներառում են տարբեր իրավիճակներում կիրառվող բառեր, արտահայտություններ, հարցեր ու պատասխաններ, որոնք օգնում են սովորողին գործնականորեն օգտվել լեզվից՝ առանց խորացված քերականական գիտելիքների պարտադիր նախապայմանի։ Հրատարակության թեման արտացոլում է XIX դարի հայ հասարակության մեջ թուրքերենի գործնական իմացության պահանջարկը, հատկապես այն միջավայրերում, որտեղ երկու լեզուներով հաղորդակցությունը կարևոր նշանակություն ուներ առօրյա, հասարակական և տնտեսական հարաբերություններում։ Հայերեն բացատրությունների կամ զուգահեռ ձևակերպումների միջոցով նման գրքերը նպաստել են լեզուների համեմատական ընկալմանը, բառապաշարի յուրացմանը և տարբեր լեզվական համայնքների միջև փոխըմբռնմանը։ Դրանք կիրառական նշանակություն են ունեցել ճանապարհորդների, վաճառականների, աշակերտների, հոգևորականների և այլ ընթերցողների համար։ Հրատարակությունը հետաքրքիր է նաև հայ լեզվակրթական գրականության պատմության տեսանկյունից՝ որպես լեզվի ուսուցման գործնական ձեռնարկների օրինակ։ Այն արժեքավոր նյութ է թուրքերենի ուսուցման պատմությամբ, հայ-թուրքական լեզվական շփումներով և XIX դարի հայ տպագիր մշակույթով հետաքրքրվողների համար։

Математика

Գիրքը նվիրված է գրաֆների տեսության հիմնարար խնդիրներից մեկի՝ անկախության թվի (independence number) ուսումնասիրությանը՝ ընդհանրացված ցիկլերի ուժեղ արտադրյալի կառուցվածքում։ Աշխատությունում մանրամասն ներկայացվում են գրաֆների կոմբինատոր հատկությունները և դրանց փոխազդեցությունը այն դեպքում, երբ սկզբնական պարզ կառուցվածքներից՝ ցիկլերից, ձևավորվում են ավելի բարդ կոմպոզիտային գրաֆներ ուժեղ արտադրյալի միջոցով։ Հեղինակը ուսումնասիրում է, թե ինչպես է փոխվում անկախ գագաթների առավելագույն բազմության չափը նման արտադրյալ գրաֆներում և ինչ կառուցվածքային օրինաչափություններ են ազդում այդ մեծության վրա։ Քննարկվում են տարբեր տեսական մոտեցումներ, որոնք թույլ են տալիս կապ հաստատել սկզբնական գրաֆների պարամետրերի և ստացված բարդ համակարգի հատկությունների միջև՝ ընդգծելով կոմբինատոր օպտիմալացման և դիսկրետ մաթեմատիկայի մեթոդների կիրառումը։ Աշխատությունում ներկայացվում են ուժեղ արտադրյալի ձևավորման սկզբունքները, ցիկլային գրաֆների համադրության առանձնահատկությունները, ինչպես նաև անկախ բազմությունների կառուցման ալգորիթմական և տեսական մոտեցումները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սահմանային գնահատականներին, վերին և ստորին սահմանների ստացման մեթոդներին, ինչպես նաև այն դեպքերին, երբ հնարավոր է ստանալ ճշգրիտ արդյունքներ կամ ասիմպտոտիկ գնահատումներ։ Գիրքը ներառում է ինչպես ապացուցողական տեսական նյութ, այնպես էլ կառուցողական օրինակներ, որոնք օգնում են ավելի լավ հասկանալ ուսումնասիրվող կառուցվածքների վարքագիծը։ Աշխատությունը նախատեսված է մաթեմատիկոսների, գրաֆների տեսության և կոմբինատորիկայի ոլորտի հետազոտողների, ասպիրանտների և բարձր կուրսերի ուսանողների համար՝ նպաստելով դիսկրետ մաթեմատիկայի և գրաֆային օպերացիաների խորացված ուսումնասիրությանը։

История

Աշխատությունը նվիրված է 19-րդ դարի երկրորդ կեսից մինչև 20-րդ դարի սկիզբն ընկած ժամանակահատվածում Արցախի հասարակական և մշակութային միջավայրի զարգացման հիմնական ուղղությունների ու առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում քննության են առնվում կրթության, գրականության, մամուլի, թատրոնի, երաժշտության, արվեստի, գրահրատարակչության և հասարակական-մշակութային գործունեության տարբեր դրսևորումները՝ դրանք դիտարկելով ժամանակաշրջանի պատմական և սոցիալական գործընթացների համատեքստում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կրթական հաստատությունների գործունեությանը, դպրոցական ցանցի զարգացմանը, ուսուցիչների և մտավորականների դերակատարությանը, ինչպես նաև կրթության տարածման նշանակությանը բնակչության մշակութային և հասարակական կյանքի ակտիվացման գործում։ Ուսումնասիրվում են գրական և հրապարակախոսական գործունեությունը, ընթերցանության մշակույթի ձևավորումը, գրքերի ու պարբերական հրատարակությունների տարածումը և դրանց ազդեցությունը հասարակական մտքի զարգացման վրա։ Կարևորվում է Շուշիի՝ որպես տարածաշրջանի նշանակալի կրթական և մշակութային կենտրոններից մեկի դերակատարությունը, որտեղ կենտրոնացած էին բազմաթիվ կրթական, գրական, թատերական և հասարակական նախաձեռնություններ։ Քննության են առնվում մշակութային ընկերությունների, բարեգործական կազմակերպությունների, ստեղծագործական խմբերի և անհատ գործիչների գործունեությունը, որոնք նպաստել են մշակութային արժեքների ստեղծմանը, պահպանմանը և տարածմանը։ Անդրադարձ է կատարվում թատերական ներկայացումներին, երաժշտական կյանքին, ժողովրդական մշակույթի դրսևորումներին, ազգային ավանդույթներին և դրանց փոխազդեցությանը ժամանակի նոր մշակութային երևույթների հետ։ Վերլուծվում է նաև տարածաշրջանի քաղաքական և սոցիալ-տնտեսական իրադրության ազդեցությունը մշակութային զարգացման վրա, ինչպես նաև Կովկասի այլ կենտրոնների հետ ձևավորված մտավոր ու մշակութային կապերի նշանակությունը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմել տվյալ ժամանակաշրջանի Արցախի հասարակության մտավոր և մշակութային ներուժի, կրթական ու ստեղծագործական նախաձեռնությունների և մշակութային հաստատությունների զարգացման մասին՝ միաժամանակ բացահայտելով դրանց դերը տարածաշրջանի պատմամշակութային ժառանգության ձևավորման և հետագա սերունդներին փոխանցման գործում։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է կոշտ կենցաղային թափոնների կառավարման և մշակման ժամանակակից հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Երևան քաղաքի օրինակով։ Հետազոտության կենտրոնում քաղաքային միջավայրում առաջացող կենցաղային թափոնների ծավալների և կառուցվածքի փոփոխությունները, դրանց հավաքման, տեղափոխման, տեսակավորման, վերամշակման, օգտահանման և վերջնական տեղադրման գործընթացների արդյունավետության բարձրացման հարցերն են։ Աշխատության մեջ թափոնների կառավարումը դիտարկվում է որպես ոչ միայն բնապահպանական, այլև տնտեսական, սոցիալական և կառավարչական նշանակություն ունեցող համալիր խնդիր։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Երևան քաղաքի առանձնահատկություններին, քաղաքային բնակչության կենսագործունեության հետևանքով թափոնների առաջացման գործոններին և առկա կառավարման համակարգի արդյունավետությանը։ Ուսումնասիրվում են թափոնների կառավարման գործընթացում առկա կազմակերպական և ենթակառուցվածքային խնդիրները, դրանց ազդեցությունը շրջակա միջավայրի և բնակչության կենսապայմանների վրա, ինչպես նաև ռեսուրսների առավել արդյունավետ օգտագործման հնարավորությունները։ Նորարարական կառավարման մոտեցումների շրջանակում աշխատանքը կարևորում է թափոնների տեսակավորման և վերամշակման ընդլայնումը, երկրորդային հումքի արդյունավետ օգտագործումը, թվային և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառումը, տվյալների վրա հիմնված կառավարման մեխանիզմների զարգացումը և շրջանաձև տնտեսության սկզբունքների ներդրումը։ Քննարկվում է նաև բնակչության մասնակցության և բնապահպանական իրազեկվածության բարձրացման նշանակությունը, քանի որ թափոնների արդյունավետ կառավարումը մեծապես կախված է աղբի տեսակավորման մշակույթի, պատասխանատու սպառման և հասարակության ներգրավվածության մակարդակից։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է կառավարման տարբեր օղակների փոխգործակցության կատարելագործումը, ինչպես նաև քաղաքային իշխանությունների, մասնավոր հատվածի և բնակչության միջև պատասխանատվության ու գործառույթների առավել արդյունավետ բաշխումը։ Աշխատությունը նպատակ ունի բացահայտել Երևանում կոշտ կենցաղային թափոնների կառավարման համակարգի հիմնական մարտահրավերները և առաջարկել դրանց հաղթահարման ժամանակակից ու կիրառելի ուղղություններ՝ հաշվի առնելով բնապահպանական անվտանգության, տնտեսական արդյունավետության և սոցիալական շահերի հավասարակշռությունը։ Ստացված մոտեցումները կարող են օգտակար լինել քաղաքային կառավարման մարմինների, բնապահպանական կազմակերպությունների, թափոնների կառավարման ոլորտի մասնագետների, հետազոտողների և համապատասխան կրթական ծրագրերի մասնակիցների համար։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը կարևոր ներդրում է թափոնների կառավարման արդիականացման վերաբերյալ քննարկումներում՝ շեշտադրելով Երևանի համար կայուն, արդյունավետ և նորարարական համակարգի ձևավորման անհրաժեշտությունը։

Право

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում պրոբացիայի ծառայության կազմակերպման և գործունեության իրավական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ այն դիտարկելով միջազգային իրավական չափորոշիչների և եվրոպական փորձի համատեքստում։ Հեղինակը վերլուծում է պրոբացիայի ինստիտուտի ձևավորման և զարգացման տեսական հիմքերը, դրա դերը քրեական արդարադատության համակարգում և ազատազրկման այլընտրանքային միջոցների կիրառման արդյունավետությունը։ Գրքում դիտարկվում են պրոբացիայի ծառայության իրավական կարգավորման հիմնական խնդիրները՝ լիազորությունների շրջանակ, վերահսկողական մեխանիզմներ, վերականգնողական ծրագրերի իրականացում և դատապարտյալների սոցիալական ինտեգրման գործընթացներ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում միջազգային չափորոշիչներին՝ Եվրոպայի Խորհրդի առաջարկություններին և ՄԱԿ-ի համապատասխան սկզբունքներին, ինչպես նաև դրանց համապատասխանեցման մակարդակին Հայաստանի օրենսդրությունում։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև պրոբացիայի ծառայության գործնական գործունեության դժվարությունները՝ ներառյալ մարդկային և նյութական ռեսուրսների սահմանափակումները և միջգերատեսչական համագործակցության խնդիրները։ Աշխատությունը ընդգծում է պրոբացիայի ինստիտուտի կարևորությունը քրեական քաղաքականության հումանիզացման, կրկնահանցագործության նվազեցման և սոցիալական վերաինտեգրման գործընթացներում։ Այն օգտակար է իրավաբանների, քրեագետների և պետական կառավարման ոլորտի մասնագետների համար։

Политология

Գիրքը ներկայացնում է խորհրդային քաղաքական գաղափարախոսությանը, կոմունիստական կուսակցության գործունեությանը և ՍՄԿԿ XXV համագումարին նվիրված գրականության հանձնարարական ցանկ։ Աշխատությունում համակարգված են թեմային առնչվող գրքեր, հոդվածներ, պաշտոնական փաստաթղթեր և այլ հրապարակումներ, որոնք լուսաբանում են կուսակցության ծրագրային դրույթները, սոցիալ-տնտեսական զարգացման ուղղությունները, պետական կառավարման սկզբունքները և խորհրդային հասարակության գաղափարական հիմքերը։ Հանձնարարական ցանկը նպատակ ունի աջակցելու թեմայի ուսումնասիրմանը, ընթերցողների տեղեկատվական կողմնորոշմանը և համապատասխան գրականության ընտրությանը՝ ուսումնական, գիտահետազոտական և տեղեկատվական նպատակներով։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, քաղաքագետների, գրադարանագետների, մատենագետների, խորհրդային շրջանի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների, ուսանողների և քաղաքական գաղափարների պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։