Ещё в разделе Лингвистика

    Смотреть все arrow_right_alt

    Откройте для себя другие интересные и полезные материалы

    Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материалов
    Онлайн

    Литература

    Լեռնակերտ - Վազգեն Օվյան

    «Լեռնակերտ» Վազգեն Օվյանի գրական ստեղծագործություններից է, որը պատմում է հայկական լեռնաշխարհի, գյուղի ու հայրենիքի իրական կյանքի, ժողովրդի դժվարությունների ու պայքարի մասին։ Գրքի/պատմվածքի կենտրոնում, որպես թեմա, հաճախ երևում է լեռնային կյանքի խնամքը, ավանդույթները և մարդու ու բնության միջև խորը կապը։ Այս ստեղծագործությունը կարող է դիտվել որպես պատմվածք/վեպ, որը ներկայացնում է հայ գյուղական իրականությունը, ազգային ինքնության պահպանումը և մարդու հոգու ուժը՝ բարդ ու դժվար պայմաններում։ 📌 Թեմատիկ առանձնահատկություններ Հայրենիքի և լեռնաշխարհի գեղեցկությունը՝ որպես հոգևոր և մշակութային արժեք Ժողովրդական կյանքը, ավանդույթները, լեզուն և սովորույթները Մարդու և բնության միջև ներդաշնակության խնդիրը Հայրենասիրություն, համառություն, պայքար Մարդու ներքին ուժը՝ առօրյա դժվարությունների դեմ ✨ Գրքի ոճը Վազգեն Օվյանի տեքստերը հաճախ առանձնանում են իրենց առաջին պլանային իրականությամբ, պարզ, բնական, բայց միաժամանակ պատկերավոր ու զգացմունքային լեզվով։ «Լեռնակերտում» հատկապես կարևոր է ոչ միայն դրվագների զարգացումը, այլ նաև խորը հոգեբանական ու հոգևոր-ազգագրական շերտը՝ որը ընթերցողին թույլ է տալիս զգալ հայկական լեռնաշխարհի կյանքը՝ ըստ հեղինակային ընկալման։

    Обновлено. 2026-09-20
    Լեռնակերտ - Վազգեն Օվյան
    Онлайн

    Другие предметы

    Նոր գրքեր պատանիներին: Ինֆորմացիոն ցանկ = Новые книги юным (1984, Փետրվար, թիվ 2)

    Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։

    Обновлено. 2026-08-24
    Նոր գրքեր պատանիներին: Ինֆորմացիոն ցանկ = Новые книги юным (1984, Փետրվար, թիվ 2)
    Онлайн

    Религия

    Ձայնագրեալ շարական հոգևոր երգոց Սուրբ և ուղղափառ առաքելական եկեղեցւոյս Հայաստանյայց

    «Ձայնագրեալ շարական հոգևոր երգոց» ժողովածուն նվիրված է Հայաստանյայց առաքելական սուրբ և ուղղափառ եկեղեցու հոգևոր երգեցողության ավանդույթին։ Այն ներկայացնում է հայ եկեղեցական շարականների ժառանգությունը՝ որպես քրիստոնեական պաշտամունքի, աղոթքի և հոգևոր մշակույթի կարևոր բաղադրիչ։ Շարականները հայ միջնադարյան հոգևոր գրականության ու երաժշտության առանձնահատուկ տեսակ են, որոնցում համադրվում են աստվածաբանական բովանդակությունը, բանաստեղծական խոսքը և մեղեդային կառուցվածքը։ Դրանք կատարվում են եկեղեցական արարողությունների, տոնական պաշտամունքների և սրբերի հիշատակության ընթացքում՝ արտահայտելով Աստծո փառաբանությունը, հավատացյալների աղոթական ապրումները և քրիստոնեական ուսմունքի հիմնական գաղափարները։ Վերնագրում գործածված «ձայնագրեալ» բառը մատնանշում է երգերի ձայնային կամ երաժշտական գրառման հետ կապված առանձնահատկությունը։ Այդ հանգամանքը կարևոր է հայ հոգևոր երաժշտության ուսումնասիրության համար, քանի որ երաժշտական ավանդույթի գրավոր ամրագրումը նպաստում է մեղեդիների պահպանմանը, փոխանցմանը և կատարողական ավանդույթի շարունակականությանը։ Հայ եկեղեցական երաժշտությունն ունի ձայնեղանակների և երգեցողության ձևերի հարուստ համակարգ, որը ձևավորվել է երկարատև պատմական զարգացման ընթացքում և սերտորեն կապված է եկեղեցական ծեսի ու հայ հոգևոր կյանքի հետ։ Շարականների թեմատիկան ավանդաբար ընդգրկում է Սուրբ Երրորդության փառաբանությունը, Քրիստոսի կյանքին ու փրկագործությանը վերաբերող գաղափարները, Սուրբ Աստվածածնի մեծարումը, առաքյալների և սրբերի հիշատակը, ինչպես նաև եկեղեցական տոների և ծիսական արարողությունների բովանդակությունը։ Դրանց լեզուն և պատկերային համակարգը կարևոր նյութ են հայ գրական լեզվի, միջնադարյան բանաստեղծության և քրիստոնեական աստվածաբանական մտքի ուսումնասիրության համար։ Վաղարշապատում՝ Սուրբ Էջմիածնի տպարանում, հրատարակված այս ժողովածուն առնչվում է Հայոց եկեղեցու հոգևոր և հրատարակչական կենտրոնի գործունեությանը։ Սուրբ Էջմիածինը երկար ժամանակ եղել է հայ եկեղեցական կյանքի, կրթության, ձեռագրական ժառանգության պահպանման և հայերեն կրոնական գրքերի հրատարակության կարևոր կենտրոններից մեկը։ Այսպիսի ծավալուն ժողովածուները կարող էին ծառայել հոգևորականների, եկեղեցական երգեցողությամբ զբաղվողների և հոգևոր երաժշտության ուսումնասիրողների կարիքներին՝ միաժամանակ նպաստելով երգեցողության միասնական ավանդույթի պահպանմանը։ Գիրքը արժեքավոր է հայ եկեղեցական երաժշտության պատմության, շարականագրության, երաժշտական գրառման ավանդույթների և 19-րդ դարի հայ հոգևոր մշակույթի ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է հետաքրքրել նաև հայ երաժշտագիտությամբ, եկեղեցական ծեսերով և ազգային մշակութային ժառանգությամբ զբաղվող հետազոտողներին։ Միայն մատենագիտական տվյալների հիման վրա, սակայն, հնարավոր չէ հստակեցնել ժողովածուում ընդգրկված բոլոր երգերի կազմը կամ կիրառված ձայնագրության համակարգի առանձնահատկությունները։

    Обновлено. 2026-10-24
    Ձայնագրեալ շարական հոգևոր երգոց Սուրբ և ուղղափառ առաքելական եկեղեցւոյս Հայաստանյայց
    Онлайн

    История

    Выписка из протокола заседания Правления Бакинскаго Армянскаго Человеколюбиваго Общества от 11 мая 1912 года

    Այս հրատարակությունը 1912 թվականի մայիսի 11-ին Բաքվի Հայոց մարդասիրական ընկերության վարչության նիստի արձանագրությունից կատարված քաղվածք է և կարևոր սկզբնաղբյուր է 20-րդ դարի սկզբի Բաքվի հայ համայնքի հասարակական, բարեգործական և կազմակերպական կյանքի ուսումնասիրության համար։ Փաստաթղթային բնույթը հնարավորություն է տալիս այն դիտարկել ոչ թե որպես ընդհանուր պատմական նկարագրություն, այլ որպես կոնկրետ ժամանակաշրջանում գործող հայկական հասարակական կազմակերպության կառավարման, որոշումների ընդունման և համայնքային խնդիրների լուծման մասին անմիջական վկայություն։ Նման արձանագրությունները արժեքավոր են հատկապես այն պատճառով, որ արտացոլում են կազմակերպության առօրյա գործունեությունը, վարչական կառուցվածքը, քննարկվող հարցերի շրջանակը և համայնքի տարբեր սոցիալական խմբերի նկատմամբ իրականացվող աջակցության ձևերը։ Բաքուն 19-րդ դարի վերջին և 20-րդ դարի սկզբին Կովկասի կարևորագույն տնտեսական կենտրոններից էր, իսկ նավթարդյունաբերության արագ զարգացումը քաղաք էր բերել տարբեր ազգությունների ներկայացուցիչների և ձևավորել բազմազան հասարակական միջավայր։ Այդ պայմաններում հայկական համայնքը ստեղծել էր կրթական, մշակութային, կրոնական և բարեգործական բազմաթիվ կառույցներ, որոնք նպաստում էին համայնքի ներքին կազմակերպվածությանը և սոցիալական խնդիրների լուծմանը։ Մարդասիրական ընկերության գործունեությունը պետք է դիտարկել հենց այս լայն համայնքային համակարգի շրջանակում։ Փաստաթուղթը կարևոր է նախևառաջ կազմակերպության կառավարման պատմության տեսանկյունից։ Վարչության նիստերի արձանագրություններից կատարված քաղվածքները սովորաբար ներկայացնում են ընդունված որոշումները կամ քննարկված հարցերը՝ հնարավորություն տալով հասկանալու, թե ինչպիսի խնդիրներ էին տվյալ պահին համարվում առաջնահերթ։ Դրանց միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել վարչության անդամների գործունեությունը, որոշումների ընդունման ընթացակարգերը, կազմակերպության ներքին կարգապահությունը և տարբեր հարցերի վերաբերյալ ձևավորված մոտեցումները։ Բարեգործական կազմակերպությունների հիմնական նպատակներից էր հասարակության սոցիալապես անապահով անդամներին աջակցելը։ Այդպիսի գործունեությունը կարող էր ներառել նյութական օգնություն, հիվանդների կամ տարեցների խնամք, կրթական աջակցություն, որբերի և անապահով ընտանիքների հովանավորում, ինչպես նաև այլ սոցիալական ծրագրեր։ Փաստաթղթում արձանագրված որոշումները կարող են հնարավորություն տալ պարզելու, թե այդ ուղղություններից որոնք էին առավել կարևոր տվյալ ժամանակաշրջանում և ինչպիսի միջոցներով էր կազմակերպությունը փորձում իրականացնել իր մարդասիրական առաքելությունը։ Հրատարակությունը կարևոր է նաև Բաքվի հայ համայնքի սոցիալական կառուցվածքի ուսումնասիրության համար։ Բարեգործական կազմակերպության դիմումներն ու որոշումները հաճախ կապված էին կոնկրետ անձանց կամ ընտանիքների սոցիալական վիճակի հետ։ Այդպիսի նյութերը հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել համայնքում առկա սոցիալական խնդիրների, տնտեսական դժվարությունների և փոխօգնության ավանդույթների մասին։ Միաժամանակ դրանք ցույց են տալիս, թե ինչպես էր համայնքը կազմակերպական մեխանիզմների միջոցով արձագանքում առանձին մարդկանց կարիքներին։ Փաստաթուղթը կարող է արժեքավոր լինել նաև հայկական բարեգործության պատմության տեսանկյունից։ 19-րդ դարի վերջի և 20-րդ դարի սկզբի հայ հասարակական կյանքում բարեգործական ընկերությունները կարևոր դեր էին կատարում՝ լրացնելով պետական կամ համայնքային սոցիալական աջակցության սահմանափակ հնարավորությունները։ Դրանք հաճախ հիմնվում էին անդամավճարների, նվիրատվությունների և բարեգործական միջոցառումների միջոցով հավաքվող միջոցների վրա։ Նման կառույցների գործունեության ուսումնասիրությունը թույլ է տալիս հասկանալ, թե ինչպես էին ձևավորվում հասարակական համերաշխության և փոխօգնության մեխանիզմները։ Արձանագրության լեզուն և ձևը ևս ունեն աղբյուրագիտական նշանակություն։ Փաստաթուղթը կազմված է ժամանակաշրջանին բնորոշ արևելահայերեն-ռուսերեն վարչական և գրագրական միջավայրի պայմաններում, ինչը կարող է հետաքրքրել նաև հայոց գրավոր լեզվի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին։ Անվանումների, պաշտոնների, կազմակերպական եզրերի և վարչական ձևակերպումների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել տվյալ ժամանակաշրջանի հայ հասարակական կազմակերպությունների պաշտոնական գրագրության առանձնահատկությունների մասին։ Փաստաթուղթը կարող է օգտակար լինել նաև Բաքվի հայ համայնքի ինստիտուցիոնալ պատմությունը վերականգնելու համար։ Առանձին կազմակերպությունների մասին ամբողջական պատմական նկարագրությունները միշտ չէ, որ պահպանվել են, մինչդեռ նիստերի արձանագրությունները հնարավորություն են տալիս աստիճանաբար վերականգնել դրանց գործունեության ժամանակագրությունը։ Տարբեր տարիների արձանագրությունների համադրումը կարող է ցույց տալ կազմակերպության առաջնահերթությունների փոփոխությունը, ֆինանսական հնարավորությունների զարգացումը, անդամների կազմը և արտաքին իրադարձությունների ազդեցությունը համայնքային կյանքի վրա։ 1912 թվականը հատկապես հետաքրքիր ժամանակաշրջան է, քանի որ այն նախորդում է Առաջին համաշխարհային պատերազմի և Ռուսական կայսրության քաղաքական ու սոցիալական խոշոր փոփոխություններին։ Այդ պատճառով նման փաստաթուղթը կարող է ծառայել որպես համեմատական հիմք՝ հասկանալու, թե ինչպիսին էր Բաքվի հայ համայնքի կազմակերպական կյանքը նախապատերազմյան տարիներին և ինչպես այն հետագայում փոխվեց տարածաշրջանային ու քաղաքական ցնցումների ազդեցությամբ։ Մարդասիրական ընկերության գործունեությունը կարելի է դիտարկել նաև ավելի լայն՝ քաղաքային հասարակության զարգացման համատեքստում։ Բարեգործական ընկերությունները ոչ միայն օգնություն էին տրամադրում կարիքավորներին, այլև ձևավորում էին հասարակական նախաձեռնության, ինքնակազմակերպման և համայնքային պատասխանատվության մշակույթ։ Դրանց միջոցով մարդիկ հնարավորություն էին ստանում մասնակցել իրենց համայնքի սոցիալական խնդիրների լուծմանը, ֆինանսավորել կրթական կամ մշակութային ծրագրեր և աջակցել հասարակության առավել խոցելի խմբերին։ Այսպիսով, փաստաթղթի նշանակությունը չի սահմանափակվում վարչական մեկ նիստի բովանդակությամբ․ այն հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու քաղաքային հասարակության ինքնակազմակերպման մեխանիզմները։ Ընդհանուր առմամբ, այս քաղվածքը արժեքավոր պատմական սկզբնաղբյուր է 1912 թվականի Բաքվի հայկական համայնքի հասարակական և բարեգործական կյանքի ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտագործվել Բաքվի հայ համայնքի պատմության, հայկական բարեգործական կազմակերպությունների գործունեության, սոցիալական փոխօգնության ավանդույթների, հասարակական ինքնակազմակերպման, 20-րդ դարի սկզբի Կովկասի քաղաքային կյանքի և հայ հասարակական կազմակերպությունների պատմության հետազոտություններում։ Փաստաթղթի առավելությունը դրա անմիջականությունն է․ այն հնարավորություն է տալիս համայնքի գործունեությունը դիտարկել հենց կազմակերպության վարչական որոշումների և գործնական աշխատանքի մակարդակում՝ լրացնելով տվյալ ժամանակաշրջանի վերաբերյալ ընդհանուր պատմական ուսումնասիրությունները։

    Обновлено. 2026-08-24
    Выписка из протокола заседания Правления Бакинскаго Армянскаго Человеколюбиваго Общества от 11 мая 1912 года
    Онлайн

    Лингвистика

    Հույզերի կարգայնացումը հայերենի հուզանիշ բայական դարձվածքներում

    Աշխատությունը նվիրված է հայերենի հուզանիշ բայական դարձվածքներում հույզերի կարգայնացման (կատեգորիզացման) ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով լեզվի միջոցով հուզական փորձի արտացոլման և կազմակերպման առանձնահատկությունները։ Հեղինակը վերլուծում է այն դարձվածքային միավորները, որոնցում բայերը ծառայում են մարդու հուզական վիճակների, զգացմունքների և հոգեկան արձագանքների արտահայտմանը՝ դիտարկելով դրանց իմաստաբանական, կառուցվածքային և գործառական հատկանիշները։ Գրքում ուսումնասիրվում են տարբեր հույզերի՝ ուրախություն, տխրություն, զայրույթ, վախ, զարմանք, ամոթ և այլ զգացմունքների լեզվական ներկայացման ձևերը, ինչպես նաև դրանց դասակարգման սկզբունքները հայերեն դարձվածաբանական համակարգում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կոգնիտիվ լեզվաբանության մոտեցումներին, որոնց միջոցով բացահայտվում են հուզական փորձի հիմքում ընկած հասկացութային մոդելները, փոխաբերությունները և մշակութային պատկերացումները։ Հեղինակը ցույց է տալիս, թե ինչպես են հուզանիշ դարձվածքները արտահայտում ոչ միայն անհատի հոգեվիճակը, այլև ազգային լեզվամշակութային մտածողության առանձնահատկությունները։ Աշխատությունը կարևոր է հայերենի դարձվածաբանության, իմաստաբանության և կոգնիտիվ լեզվաբանության ուսումնասիրության համար և օգտակար է լեզվաբանների, բանասերների ու հոգելեզվաբանության ոլորտի հետազոտողների համար։

    Обновлено. 2026-09-11
    Հույզերի կարգայնացումը հայերենի հուզանիշ բայական դարձվածքներում
    Онлайн

    Экономика

    Պետական-մասնավոր գործընկերության արդյունավետ մեխանիզմների ձևավորումը (ՀՀ նյութերով)

    Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում պետական-մասնավոր գործընկերության (ՊՄԳ) արդյունավետ մեխանիզմների ձևավորման և կիրառման խնդիրների ուսումնասիրությանը՝ որպես հանրային ենթակառուցվածքների զարգացման և պետական ծառայությունների բարելավման կարևոր գործիք։ Հետազոտության մեջ վերլուծվում են ՊՄԳ-ի տեսական հիմքերը, միջազգային փորձը և դրա կիրառման առանձնահատկությունները ՀՀ սոցիալ-տնտեսական պայմաններում։ Աշխատությունում ներկայացվում են պետական և մասնավոր հատվածների համագործակցության հիմնական մոդելները՝ ներառյալ կոնցեսիոն, պայմանագրային և համատեղ ներդրումային ձևաչափերը, ինչպես նաև դրանց առավելություններն ու ռիսկերը տարբեր ոլորտներում՝ էներգետիկա, տրանսպորտ, առողջապահություն և ենթակառուցվածքներ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում իրավական և ինստիտուցիոնալ միջավայրի կատարելագործմանը, ներդրումային գրավչության բարձրացմանը և ռիսկերի բաշխման արդյունավետ մեխանիզմների մշակմանը։ Վերլուծվում են նաև ծրագրերի ֆինանսավորման աղբյուրները, պետական երաշխիքների դերը և մասնավոր հատվածի ներգրավման խթանիչ գործոնները։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև կառավարման թափանցիկության, հաշվետվողականության և երկարաժամկետ կայունության ապահովման խնդիրները, որոնք առանցքային նշանակություն ունեն ՊՄԳ ծրագրերի հաջող իրականացման համար։

    Обновлено. 2026-09-20
    Պետական-մասնավոր գործընկերության արդյունավետ մեխանիզմների ձևավորումը (ՀՀ նյութերով)