Տեսական աստվածաբանություն, հատոր 2

Культура

Այս մատենագիտական հրատարակությունը նվիրված է Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր և ընթացիկ գրականության համակարգված ներկայացմանը՝ ընթերցողին, հետազոտողին և ոլորտի մասնագետին անհրաժեշտ մատենագիտական տեղեկություն տրամադրելու նպատակով։ Այն հանդես է գալիս որպես գրականության ընթացիկ տեղեկատու, որի հիմնական խնդիրն է մեկտեղել տվյալ ժամանակաշրջանում հրատարակված և մշակույթի ու արվեստի տարբեր բնագավառներին վերաբերող աշխատությունների մասին տեղեկությունները։ Նյութը կարող է ընդգրկել արվեստագիտությանը, գրականությանը, թատրոնին, երաժշտությանը, կերպարվեստին, ճարտարապետությանը, մշակութային ժառանգությանը, ժողովրդական արվեստին և մշակութային կյանքի այլ ուղղություններին վերաբերող հրատարակություններ։ Մատենագիտական նկարագրությունների միջոցով ընթերցողին հնարավորություն է տրվում արագ կողմնորոշվել անհրաժեշտ գրականության մեջ, գտնել համապատասխան աղբյուրներ և ձևավորել հետազոտության համար անհրաժեշտ գրականության շրջանակը։ Հատուկ նշանակություն ունի հրատարակության տեղեկատվական և համակարգող բնույթը, քանի որ նման տեղեկատուները նպաստում են տարբեր ժամանակներում լույս տեսած նյութերի հայտնաբերմանը, դասակարգմանը և հետագա օգտագործմանը։ Աշխատանքը արժեքավոր է հատկապես մշակույթի և արվեստի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների, գրադարանավարների, մատենագետների, ուսանողների, դասախոսների և համապատասխան ոլորտների մասնագետների համար։ Այն կարող է ծառայել որպես սկզբնական կողմնորոշիչ աղբյուր՝ տարբեր թեմաների վերաբերյալ գրականություն որոնելիս, քանի որ ներկայացվող տեղեկությունները հնարավորություն են տալիս հասկանալու տվյալ ժամանակահատվածում մշակութային և արվեստագիտական ինչ հարցերի նկատմամբ էր ձևավորվում գիտական ու հասարակական հետաքրքրություն։ Հրատարակության կարևոր առանձնահատկությունն այն է, որ այն ոչ թե առանձին թեմայի խորքային վերլուծություն է առաջարկում, այլ տեղեկատվական դաշտ է ստեղծում՝ միավորելով մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր հրատարակությունների մատենագիտական տվյալները։ Այդ պատճառով դրա նշանակությունը հատկապես մեծ է աղբյուրագիտական և մատենագիտական աշխատանքներում, երբ անհրաժեշտ է ամբողջականացնել գրականության ցանկը կամ բացահայտել որոշակի ժամանակաշրջանի հրատարակչական և գիտական ակտիվությունը։ Ընդհանուր առմամբ, նյութը կարելի է դիտարկել որպես մշակութային և արվեստագիտական գրականության ընթացիկ մատենագիտական ուղեցույց, որը նպաստում է համապատասխան տեղեկատվության պահպանմանը, համակարգմանը և հասանելիությանը՝ միաժամանակ արտացոլելով ՀՍՍՀ մշակույթի և արվեստի ուսումնասիրության համար ձևավորված գրական-տեղեկատվական միջավայրը։

Математика

Աշխատությունը նվիրված է քվանտային կետերում տեղայնացված մի քանի մասնիկներից կազմված համակարգերի թերմոդինամիկական և օպտիկական հատկությունների տեսական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում նանոմետրային չափերի սահմանափակ տարածության մեջ լիցքավորված մասնիկների քվանտային վարքն է, որտեղ տարածական սահմանափակումը և մասնիկների փոխազդեցությունը կարող են էականորեն փոփոխել համակարգի էներգետիկ կառուցվածքն ու ֆիզիկական բնութագրերը։ Քննվում են էլեկտրոնների, խոռոչների և դրանցից ձևավորվող բազմամասնիկային վիճակների էներգետիկ մակարդակները՝ հաշվի առնելով քվանտային սահմանափակման, միջմասնիկային փոխազդեցությունների և համակարգի երկրաչափական պարամետրերի ազդեցությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ջերմաստիճանի փոփոխության պայմաններում համակարգի վիճակագրական և թերմոդինամիկական վարքին՝ դիտարկելով էներգիայի, ազատ էներգիայի, ջերմունակության, էնտրոպիայի և հարակից բնութագրերի փոփոխությունները։ Ուսումնասիրվում է, թե մասնիկների թվի, փոխազդեցության ուժգնության և քվանտային կետի չափերի փոփոխությունն ինչպես կարող է անդրադառնալ համակարգի հավասարակշռային հատկությունների վրա։ Օպտիկական բնութագրերի վերլուծության շրջանակում ուշադրություն է դարձվում էներգետիկ մակարդակների միջև թույլատրելի անցումներին, լույսի կլանման և ճառագայթման գործընթացներին, ինչպես նաև սպեկտրային առանձնահատկությունների կախվածությանը համակարգի կառուցվածքային և ֆիզիկական պարամետրերից։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում բազմամասնիկային փոխազդեցությունների դերը օպտիկական արձագանքի ձևավորման մեջ, քանի որ դրանց ազդեցությամբ կարող են փոփոխվել անցումների էներգիաները և համապատասխան սպեկտրային բնութագրերը։ Հետազոտության ընթացքում կարող են կիրառվել քվանտային մեխանիկայի, վիճակագրական ֆիզիկայի և թվային մոդելավորման մեթոդներ՝ համակարգի սեփական վիճակների ու դիտարկվող ֆիզիկական մեծությունների հաշվարկման նպատակով։ Տարբեր պարամետրերի համար ստացված արդյունքների համեմատությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու քվանտային կետերի ֆիզիկական հատկությունների կառավարման հիմնական օրինաչափությունները։ Նման համակարգերի ուսումնասիրությունը հիմնարար նշանակությունից բացի հետաքրքրություն է ներկայացնում նանոէլեկտրոնիկայի, օպտոէլեկտրոնիկայի և քվանտային տեխնոլոգիաների զարգացման համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է քվանտային մեխանիկայի, նանոֆիզիկայի, վիճակագրական ֆիզիկայի և կիսահաղորդչային օպտիկայի մոտեցումները՝ սահմանափակ չափայնությամբ բազմամասնիկային համակարգերի ֆիզիկական բնույթն առավել ամբողջական բացահայտելու նպատակով։

Математика

Գրքում ուսումնասիրվում են ռադիոհաճախականային պլազմայի վերահսկման և ղեկավարման մեթոդները՝ ուշադրություն դարձնելով նրանց կիրառությանը ժամանակակից տեխնոլոգիական գործընթացներում, վերլուծվում են պլազմայի ֆիզիկական և էլեկտրամագնիսական հատկությունները, ներկայացվում են ռադիոհաճախականության միջոցով պլազմայի ձևավորման, խթանման և կայունության ապահովման սկզբունքները, դիտարկվում են նավթի, մետաղների և հիդրոէներգետիկ գործընթացներում պլազմայի կառավարման գործնական կիրառությունները, առաջարկվում են ավտոմատացված և ճշգրիտ հսկման համակարգեր՝ ռեակցիաների ընթացքի օպտիմալացման համար, ուսումնասիրվում են ազդանշանների մոնիթորինգի և հետադարձ կապի մեխանիզմները, օգտագործվում են ինչպես փորձարարական, այնպես էլ թվային մոդելավորման մեթոդներ, աշխատանքը համադրում է ֆիզիկայի, ինժեներիայի և ավտոմատացման գիտելիքները՝ նպաստելով պլազմայի կիրառական գործընթացների արդյունավետության բարձրացմանը և ժամանակակից տեխնոլոգիական արտադրության զարգացմանը։

Лингвистика

Այս հրատարակության վերնագիրը մատնանշում է համառոտ բացատրական կամ լուսաբանող բնույթի աշխատություն, որի նպատակն է ընթերցողին պարզ և մատչելի ձևով ներկայացնել որոշակի նյութ, հասկացություններ կամ հարցեր։ «Լուսաբանութիւն» բառը պատմական հայերենում կարող է նշանակել բացատրություն, մեկնություն կամ որևէ երևույթի պարզաբանում, իսկ «համառօտ» բնորոշումը ցույց է տալիս, որ նյութը նախատեսված է սեղմ շարադրանքով ներկայացնելու համար։ Նման աշխատությունները կարող էին ծառայել որպես ուսումնական օժանդակ նյութ, տեղեկատու ձեռնարկ կամ որոշակի թեմայի ներածական բացատրություն՝ կախված գրքի իրական բովանդակությունից։ Դրանք սովորաբար նպատակ ունեն ընթերցողին հաղորդել հիմնական գիտելիքներ, պարզաբանել դժվար հասկացությունները և հեշտացնել ուսումնասիրվող նյութի ըմբռնումը։ Սակայն այս վերնագիրը չի նշում, թե ինչ ոլորտի կամ թեմայի է վերաբերում լուսաբանությունը․ այն կարող է առնչվել լեզվին, գրականությանը, կրոնին, գիտելիքի որևէ ճյուղի կամ այլ բնագավառի։ Հետևաբար գրքի բովանդակության, նպատակի և նախատեսված ընթերցողների վերաբերյալ ավելի որոշակի եզրակացություններ անել հնարավոր չէ՝ առանց տիտղոսաթերթի լրացուցիչ տվյալների, առաջաբանի կամ բնագրի ուսումնասիրության։ Հրատարակությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել XIX դարի հայերեն տպագիր գրականության և տվյալ ժամանակաշրջանում տարածված համառոտ բացատրական ձեռնարկների ուսումնասիրության համար։ Գրքի թեման հստակեցնելու դեպքում հնարավոր կլինի նաև ավելի ճշգրիտ որոշել դրա գրադարանային դասակարգումն ու բովանդակային նշանակությունը։

Технология

Այս աշխատանքը նվիրված է գազաբալոնային ավտոմոբիլների քարշաարագային հատկանիշների ուսումնասիրությանը և դրանց բարելավման ուղիների մշակմանը՝ դիտարկելով գազային վառելիքով աշխատող տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական, տնտեսական և բնապահպանական առավելությունները։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են ավտոմոբիլի քարշային ուժի, արագացման դինամիկայի, շարժիչի հզորության և վառելիքային համակարգի աշխատանքի առանձնահատկությունները բնական գազի կամ սեղմված գազի կիրառման պայմաններում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն գործոններին, որոնք ազդում են քարշաարագային ցուցանիշների վրա՝ ներառյալ շարժիչի կարգաբերումները, գազամատակարարման համակարգի արդյունավետությունը, փոխանցման մեխանիզմների բնութագրերը և ավտոմոբիլի զանգվածային պարամետրերը։ Քննարկվում են նաև տեխնիկական լուծումները, որոնք կարող են նպաստել գազաբալոնային ավտոմոբիլների դինամիկական հատկությունների բարելավմանը՝ շարժիչի աշխատանքի օպտիմալացում, վառելիքի այրման գործընթացի կատարելագործում, ժամանակակից էլեկտրոնային կառավարման համակարգերի ներդրում և էներգետիկ կորուստների նվազեցում։ Աշխատությունը եզրակացնում է, որ գազաբալոնային ավտոմոբիլների քարշաարագային հատկանիշների բարձրացումը հնարավոր է համալիր ինժեներական մոտեցումների կիրառման միջոցով, ինչը կնպաստի դրանց շահագործման արդյունավետության, մրցունակության և էկոլոգիական անվտանգության աճին:

Биология

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է միներալների (հանքանյութերի) ուսումնասիրությանը՝ դրանց դասակարգման, կառուցվածքի, ֆիզիկական և քիմիական հատկությունների ներկայացմամբ։ Այն համարվում է հանքաբանության (միներալոգիայի) ոլորտի մասնագիտական աղբյուր։ Աշխատությունում ներկայացվում են՝ Միներալների հիմնական տեսակներն ու դասակարգումը Բյուրեղային կառուցվածքի հիմունքները Միներալների ֆիզիկական հատկություններ (գույն, կարծրություն, փայլ և այլն) Քիմիական կազմ և ձևավորման պայմաններ Միներալների կիրառությունը արդյունաբերության մեջ Գիրքը օգտակար է երկրաբանության, հանքաբանության և բնական գիտությունների ոլորտների ուսանողների և մասնագետների համար։