Ещё в разделе История

    Смотреть все arrow_right_alt

    Откройте для себя другие интересные и полезные материалы

    Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материалов
    Онлайн

    Культура

    Նոր գրականություն կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ցանկ (1975, թիվ 8)

    Այս մատենագիտական ցանկը նվիրված է մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր գրականության համակարգված ներկայացմանը՝ ներառելով տարբեր ժամանակաշրջաններում և թեմատիկ ուղղություններով հրատարակված աշխատությունների վերաբերյալ տեղեկություններ։ Ժողովածուն պարունակում է գրքերի, հոդվածների, ուսումնասիրությունների և այլ հրատարակությունների մատենագիտական նկարագրություններ, որոնք վերաբերում են կերպարվեստին, երաժշտությանը, թատրոնին, գրականությանը, ճարտարապետությանը, մշակութային ժառանգությանը և արվեստագիտական այլ ոլորտներին։ Այն նպատակ ունի նպաստել մասնագետների, հետազոտողների, ուսանողների և ընթերցողների կողմից համապատասխան գրականության որոնմանը և օգտագործմանը՝ ապահովելով մշակույթի ու արվեստի բնագավառում նոր հրապարակումների մասին տեղեկացվածություն։ Հրատարակությունը արժեքավոր գործիք է գրադարանների, գիտական հաստատությունների, կրթական կառույցների և մշակութային կազմակերպությունների համար, ինչպես նաև օգտակար է արվեստի պատմությամբ և մշակութային գործընթացներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

    Обновлено. 2026-11-02
    Նոր գրականություն կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ցանկ (1975, թիվ 8)
    Онлайн

    Другие предметы

    Նոր գրքեր օտար լեզուներով: Ինֆորմացիոն ցանկ=Новые книги на иностранных языках= New books in foreign languages (1987, Մայիս, թիվ 5)

    Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է օտար լեզուներով լույս տեսած նոր գրքերի համակարգված մատենագիտական համառոտ ցուցակը, որի նպատակն է ընթերցողներին, հետազոտողներին և լեզուների ուսանողներին ապահովել արդի միջազգային գրականության մասին տեղեկությամբ և հեշտացնել կողմնորոշումը տարբեր լեզուներով հրատարակված նոր նյութերի մեջ։ Ցանկում ընդգրկվում են գիտական, գեղարվեստական, հասարակական-քաղաքական, տեխնիկական և մշակութային բնույթի գրքեր՝ անգլերեն, ռուսերեն, ֆրանսերեն, գերմաներեն և այլ լեզուներով, որոնք արտացոլում են համաշխարհային հրատարակչական գործընթացների հիմնական ուղղությունները և գիտական ու մշակութային փոխանակումների զարգացումը։ Այս տեղեկատվական ռեսուրսը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների հիման վրա և ծառայում է որպես կարևոր գործիք միջազգային տեղեկատվության հասանելիության համար՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրել տարբեր երկրների գիտական և մշակութային արտադրանքը, համեմատել մոտեցումները և օգտագործել դրանք ուսումնական, հետազոտական և մասնագիտական նպատակներով։ Այն նաև նպաստում է լեզվական և միջմշակութային գիտելիքների ընդլայնմանը՝ ապահովելով օտար լեզուներով գրականության ավելի լայն հասանելիություն և խթանելով միջազգային գիտական հաղորդակցությունը։

    Обновлено. 2026-11-02
    Նոր գրքեր օտար լեզուներով: Ինֆորմացիոն ցանկ=Новые книги на иностранных языках= New books in foreign languages (1987, Մայիս, թիվ 5)
    Онлайн

    Педагогика

    Восстановление речевой коммуникации при афазии

    Աշխատությունը նվիրված է աֆազիայի պայմաններում խաթարված խոսքային հաղորդակցության վերականգնման տեսական, կլինիկական և հոգեբանամանկավարժական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում գլխուղեղի խոսքային գործառույթների խանգարման հետևանքով առաջացող հաղորդակցական դժվարություններն են, որոնք կարող են արտահայտվել բանավոր խոսքի արտադրման կամ ընկալման, անվանման, կրկնության, ընթերցանության և գրավոր խոսքի տարբեր աստիճանի փոփոխություններով։ Խոսքի վերականգնումը դիտարկվում է ոչ միայն առանձին լեզվական կարողությունների վերականգնման, այլև մարդու առօրյա հաղորդակցությանը մասնակցելու հնարավորությունների բարելավման տեսանկյունից։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում խանգարման տեսակի և արտահայտվածության գնահատմանը, պահպանված լեզվական ու ճանաչողական հնարավորությունների բացահայտմանը և դրանց հիման վրա վերականգնողական աշխատանքի անհատականացման սկզբունքներին։ Քննվում են բառապաշարի ակտիվացման, բառերի իմաստային կապերի վերականգնման, նախադասությունների կառուցման, խոսքի ընկալման և երկխոսության կարողությունների զարգացման ընդհանուր մոտեցումները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նյարդահոգեբանական տեսանկյունը, որը հնարավորություն է տալիս խոսքային խանգարումները կապել բարձրագույն հոգեկան գործառույթների համակարգային կազմակերպման և գլխուղեղի տարբեր գործառական համակարգերի փոխազդեցության հետ։ Անդրադարձ է կատարվում նաև հիշողության, ուշադրության, մտածողության և հուզական վիճակի նշանակությանը, քանի որ դրանց փոփոխությունները կարող են ազդել հաղորդակցական վերականգնման ընթացքի վրա։ Հետազոտության շրջանակում կարևորվում է մասնագետների համատեղ աշխատանքը՝ խոսքի և լեզվի թերապիայի, նյարդաբանության, նյարդահոգեբանության և վերականգնողական բժշկության մոտեցումների համադրմամբ։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում ընտանիքի և սոցիալական միջավայրի մասնակցությանը, քանի որ բնական հաղորդակցական իրավիճակներում ձեռք բերված կարողությունների կիրառումը կարևոր նշանակություն ունի առօրյա գործունեության և սոցիալական ներգրավվածության համար։ Դիտարկվում են նաև վերականգնողական առաջընթացի գնահատման սկզբունքները՝ հաշվի առնելով ոչ միայն լեզվական առաջադրանքների կատարումը, այլև իրական հաղորդակցության արդյունավետությունը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը ներկայացնում է խոսքային հաղորդակցության վերականգնումը որպես համալիր և անհատականացված գործընթաց, որի նպատակը լեզվական գործառույթների հնարավոր բարելավման հետ մեկտեղ մարդու հաղորդակցական ինքնուրույնության և կյանքի որակի բարձրացումն է։

    Обновлено. 2026-09-19
    Восстановление речевой коммуникации при афазии
    Онлайн

    История

    Դյուցազունները՝ ըստ Մովսես Խորենացու

    Ա. Եզեկյանի «Դյուցազունները՝ ըստ Մովսես Խորենացու» աշխատությունը վերաբերում է հայոց հին պատմության և ավանդական պատումների մեջ պահպանված հերոսական կերպարներին։ Մովսես Խորենացու պատմագրական երկը կարևոր աղբյուր է հայ ժողովրդի ծագման, անցյալի նշանավոր անձանց, ավանդությունների և պատմական հիշողության ուսումնասիրման համար։ Նրա հաղորդած նյութերում միահյուսվում են պատմական տեղեկությունները, ժողովրդական ավանդազրույցներն ու դյուցազնական պատումները, որոնց միջոցով արտահայտվում են հայ ժողովրդի ինքնության, հայրենիքի պաշտպանության, քաջության, պատվի և սերունդների միջև պատմական կապի գաղափարները։ Դյուցազունների կերպարները հայ մշակութային հիշողության մեջ մարմնավորում են հերոսական վարքագծի և հասարակական իդեալների տարբեր կողմեր՝ ներկայացնելով անհատի և ժողովրդի ճակատագրի փոխկապակցվածությունը։ Խորենացու երկի հիման վրա նման թեմայի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու հին հայկական ավանդությունների գրավոր մշակման առանձնահատկությունները և դրանց նշանակությունը ազգային պատմական գիտակցության ձևավորման գործում։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ դյուցազնապատումների, հին հայ պատմագրության և հերոսական կերպարների գրական մեկնաբանության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել հայոց պատմությամբ ու գրականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին, ինչպես նաև ուսումնասիրողներին, որոնք անդրադառնում են պատմական ավանդությունների պահպանմանն ու դրանց դերին հայ մշակույթի զարգացման մեջ։

    Обновлено. 2026-10-27
    Դյուցազունները՝ ըստ Մովսես Խորենացու
    Онлайн

    Технология

    Կապարի երկրորդային հումքից մետաղական կապարի կորզման և չլուծվող անոդների ստացման տեխնոլոգիաների մշակումը

    Աշխատանքը նվիրված է կապարի երկրորդային հումքից մետաղական կապարի կորզման և չլուծվող անոդների ստացման տեխնոլոգիաների մշակմանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է ուսումնասիրել կապար պարունակող երկրորդային նյութերի վերամշակման հնարավորությունները և մշակել տեխնոլոգիական լուծումներ, որոնք թույլ կտան բարձր արդյունավետությամբ ստանալ մետաղական կապար և դրանից պատրաստել էլեկտրաքիմիական գործընթացներում կիրառելի չլուծվող անոդներ։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են երկրորդային կապարային հումքի բաղադրությունը, հիմնական բաղադրիչները, ուղեկցող խառնուրդները և դրանց ազդեցությունը վերամշակման գործընթացի արդյունավետության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հումքի նախապատրաստման, քիմիական և մետալուրգիական փոխակերպումների, կապարի տարանջատման և մաքրման փուլերին, ինչպես նաև վերջնական արտադրանքի որակական ցուցանիշների ապահովմանը։ Աշխատանքը կարող է ներառել հումքի մշակման տարբեր եղանակների համեմատական ուսումնասիրություն, տեխնոլոգիական պարամետրերի ընտրություն և օպտիմալացում՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել կապարի կորզման աստիճանը և նվազեցնել նյութական ու էներգետիկ ծախսերը։ Չլուծվող անոդների ստացման հատվածում կարևոր նշանակություն ունի դրանց քիմիական կազմի, կառուցվածքի, մեխանիկական ամրության, էլեկտրաքիմիական կայունության և շահագործման ընթացքում ցուցաբերած հատկությունների ուսումնասիրությունը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նաև երկրորդային հումքի արդյունավետ օգտագործման և թափոնների ծավալի նվազեցման խնդիրը, ինչը կապարի վերամշակման տեխնոլոգիաներին տալիս է ոչ միայն տնտեսական, այլև բնապահպանական նշանակություն։ Մշակվող տեխնոլոգիական մոտեցումները կարող են նպաստել արժեքավոր մետաղի վերադարձին արտադրական շրջանառություն, բնական հանքային պաշարների նկատմամբ պահանջարկի նվազեցմանը և արդյունաբերական թափոնների ավելի արդյունավետ կառավարմանը։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են հիմք հանդիսանալ կապարի երկրորդային հումքի վերամշակման կատարելագործված տեխնոլոգիական սխեմաների մշակման, մետաղի կորզման արդյունավետության բարձրացման և չլուծվող անոդների արտադրության համար առավել նպատակահարմար նյութատեխնիկական լուծումների ընտրության համար։

    Обновлено. 2026-09-09
    Կապարի երկրորդային հումքից մետաղական կապարի կորզման և չլուծվող անոդների ստացման տեխնոլոգիաների մշակումը
    Онлайн

    Политология

    Գործադիր իշխանությունը քաղաքական համակարգում. Հայաստանի Հանրապետության և Վրաստանի համեմատական վերլուծություն

    Աշխատությունը նվիրված է քաղաքական համակարգում գործադիր իշխանության տեղի, դերի և գործառույթների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության և Վրաստանի համեմատական վերլուծության հիման վրա։ Այն 2012 թվականին հրատարակված թեկնածուական ատենախոսություն է, որի հեղինակը Ց. Ա. Հակոբյանն է, իսկ աշխատանքը ներկայացվել է ՀՀ ՊՆ Դ. Կանայանի անվան ազգային ռազմավարական հետազոտությունների ինստիտուտում։ Ատենախոսությունը կազմված է 24 էջից և վերաբերում է քաղաքական գիտությունների ոլորտին։ Հետազոտության հիմնական նպատակը երկու հետխորհրդային պետությունների քաղաքական համակարգերում գործադիր իշխանության ձևավորման, կազմակերպման, լիազորությունների և քաղաքական դերակատարության առանձնահատկությունների բացահայտումն ու համադրումն է։ Աշխատության շրջանակում գործադիր իշխանությունը դիտարկվում է իշխանությունների տարանջատման համակարգում՝ օրենսդիր և դատական իշխանությունների հետ փոխհարաբերությունների, ինչպես նաև զսպումների և հակակշիռների մեխանիզմների համատեքստում։ Կարևոր ուղղություն է կառավարման ձևերի և դրանց փոփոխության ուսումնասիրությունը, քանի որ Հայաստանի և Վրաստանի քաղաքական զարգացումները հետխորհրդային շրջանում անցել են տարբեր փուլերով՝ նախագահական, կիսանախագահական և խորհրդարանական կառավարման տարրերի տարբեր համակցություններով։ Հետազոտության մեջ կարող են ուսումնասիրվել նախագահի, վարչապետի և կառավարության միջև լիազորությունների բաշխման առանձնահատկությունները, կառավարության ձևավորման ընթացակարգերը, նրա քաղաքական պատասխանատվությունը խորհրդարանի առջև և գործադիր իշխանության հարաբերությունները քաղաքական կուսակցությունների ու խորհրդարանական մեծամասնության հետ։ Համեմատական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե նույն պատմական և տարածաշրջանային միջավայրում գտնվող երկու պետություններն ինչպես են լուծել իշխանության կենտրոնացման, քաղաքական պատասխանատվության, պետական կառավարման արդյունավետության և ժողովրդավարական վերահսկողության խնդիրները։ Հայաստանի դեպքում ուշադրություն է դարձվում գործադիր իշխանության ինստիտուցիոնալ զարգացմանը, նախագահի և կառավարության հարաբերություններին, ինչպես նաև քաղաքական համակարգի փոխակերպման ընթացքում առաջացած հակասություններին։ Վրաստանի փորձի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել հետխորհրդային քաղաքական վերափոխումների մեկ այլ մոդել, որտեղ սահմանադրական փոփոխությունները և քաղաքական ճգնաժամերը էապես ազդել են նախագահի, վարչապետի և խորհրդարանի միջև լիազորությունների հարաբերակցության վրա։ Համեմատական քաղաքական ուսումնասիրություններում հենց գործադիր իշխանության իրական ծավալի և սահմանադրորեն ամրագրված լիազորությունների հարաբերակցությունն է կարևոր ցուցիչներից մեկը, քանի որ նույն կառավարման ձևը տարբեր երկրներում կարող է հանգեցնել իշխանության տարբեր բաշխման։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև քաղաքական կուսակցությունների և գործադիր իշխանության փոխհարաբերություններին։ Խորհրդարանական համակարգում կառավարության կայունությունը մեծապես կախված է խորհրդարանական մեծամասնությունից, իսկ վարչապետի քաղաքական դիրքը պայմանավորված է կուսակցական համակարգի կառուցվածքով և խորհրդարանի աջակցությամբ։ Այդ պատճառով գործադիր իշխանության արդյունավետության գնահատումը պահանջում է հաշվի առնել ոչ միայն սահմանադրական նորմերը, այլև կուսակցական մրցակցության, քաղաքական մշակույթի և ինստիտուտների գործնական գործունեության առանձնահատկությունները։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է նաև գործադիր իշխանության նկատմամբ խորհրդարանական վերահսկողության ուսումնասիրությունը։ Կառավարության հաշվետվողականությունը, անվստահության մեխանիզմը, խորհրդարանական հարցումները և այլ վերահսկողական գործիքներ դիտարկվում են որպես իշխանության կենտրոնացման սահմանափակման և քաղաքական պատասխանատվության ապահովման միջոցներ։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում է այն խնդիրը, թե գործադիր իշխանության չափազանց մեծ կենտրոնացումը որքանով կարող է թուլացնել իշխանությունների միջև հավասարակշռությունը և սահմանափակել քաղաքական բազմակարծությունը։ Հետազոտության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ այն գործադիր իշխանությունը ներկայացնում է ոչ թե մեկուսացված պետական կառույց, այլ քաղաքական համակարգի առանցքային բաղադրիչ, որի գործունեությունը պայմանավորված է սահմանադրական կարգավորմամբ, կուսակցական համակարգով, քաղաքական մշակույթով և հասարակական-քաղաքական զարգացումներով։ Աշխատության արդյունքները կարող են օգտակար լինել Հայաստանի և Վրաստանի պետական կառավարման համակարգերի, սահմանադրական զարգացման, քաղաքական ինստիտուտների և հետխորհրդային քաղաքական տրանսֆորմացիաների ուսումնասիրության համար։ Ընդհանուր առմամբ, հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպիսի կառուցվածքային և գործառութային առանձնահատկություններ ունի գործադիր իշխանությունը Հայաստանի և Վրաստանի քաղաքական համակարգերում, ինչպես են բաշխվում իշխանական լիազորությունները տարբեր ինստիտուտների միջև և ինչ ազդեցություն են ունենում կառավարման ձևը, կուսակցական համակարգը և սահմանադրական մեխանիզմները քաղաքական համակարգի կայունության ու արդյունավետության վրա։

    Обновлено. 2026-09-19
    Գործադիր իշխանությունը քաղաքական համակարգում. Հայաստանի Հանրապետության և Վրաստանի համեմատական վերլուծություն