Откройте для себя другие интересные и полезные материалы
Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материаловИнформатика
Синтез нелинейных многомерных систем управления на основе показателя колебательности
Աշխատությունը նվիրված է ոչ գծային բազմաչափ կառավարման համակարգերի կառուցման և սինթեզի տեսական ու մեթոդական խնդիրների ուսումնասիրությանը՝ տատանողականության ցուցանիշը որպես համակարգի դինամիկ հատկությունների գնահատման հիմնական չափանիշ կիրառելու հիման վրա։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է բազմամուտք և բազմաելք ունեցող դինամիկ օբյեկտների կառավարման այնպիսի օրենքների ձևավորման վրա, որոնք հնարավորություն են տալիս ապահովել համակարգի կայունությունը, պահանջվող անցումային գործընթացները և տատանումների թույլատրելի մակարդակը։ Քննության են առնվում ոչ գծայնության ազդեցությունը համակարգի վարքագծի վրա, տարբեր կառավարման կապուղիների փոխազդեցությունը և այն առանձնահատկությունները, որոնք բազմաչափ համակարգերի վերլուծությունն ու նախագծումը տարբերում են միաչափ համակարգերի համապատասխան խնդիրներից։ Տատանողականության ցուցանիշը դիտարկվում է որպես կառավարման որակի կարևոր բնութագիր, որի միջոցով հնարավոր է գնահատել անցումային գործընթացների բնույթը, համակարգի հակվածությունը տատանումների առաջացմանը և կառավարման պարամետրերի ազդեցությունը ընդհանուր դինամիկ վարքագծի վրա։ Ուսումնասիրվում են մաթեմատիկական մոդելների ձևավորման, համակարգի վիճակի փոփոխականների նկարագրման և կառավարման ազդեցությունների ընտրության սկզբունքները։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում կառավարման համակարգի պարամետրերի այնպիսի ընտրությանը, որի դեպքում միաժամանակ հնարավոր է ապահովել կայունություն, բավարար արագագործություն և անցանկալի տատանումների սահմանափակում։ Քննարկվում են ոչ գծային տարրերի, հետադարձ կապերի և տարբեր կարգավորող ազդեցությունների դերը համակարգի դինամիկ հատկությունների ձևավորման գործում։ Կարևորվում է բազմաչափ համակարգերում առանձին փոփոխականների փոխադարձ ազդեցության հաշվառումը, քանի որ մեկ կառավարման կապուղում կատարված փոփոխությունը կարող է էականորեն անդրադառնալ մյուս ելքային մեծությունների վարքագծի վրա։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են համակարգի կայունության գնահատման և կառավարման օրենքների սինթեզի մաթեմատիկական պայմանները՝ նպատակ ունենալով ձևավորել նախագծման այնպիսի մեթոդներ, որոնք կիրառելի կլինեն տարբեր կառուցվածք և բարդության աստիճան ունեցող կառավարման օբյեկտների համար։ Անդրադարձ է կատարվում նաև համակարգի պարամետրերի փոփոխությունների և արտաքին խանգարումների նկատմամբ կառավարման արդյունավետության պահպանման խնդրին։ Տեսական արդյունքների հիման վրա հնարավոր է գնահատել մշակված ալգորիթմների կիրառելիությունը տեխնիկական համակարգերի կառավարման խնդիրներում և համեմատել տարբեր կարգավորման սկզբունքների արդյունավետությունը։ Առանձին նշանակություն ունի համակարգի ցանկալի դինամիկական հատկությունների նախնական սահմանման և դրանց համապատասխան կառավարման պարամետրերի որոշման միջև կապի բացահայտումը։ Աշխատության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է ոչ գծային բազմաչափ համակարգերի կառավարման տեսության զարգացման և դրանց սինթեզի համար նոր կամ կատարելագործված չափանիշների կիրառման հնարավորությամբ։ Կիրառական տեսանկյունից ներկայացվող մոտեցումները կարող են նշանակություն ունենալ ավտոմատացման, ռոբոտատեխնիկայի, տեխնոլոգիական գործընթացների կառավարման, էլեկտրամեխանիկական և այլ բարդ դինամիկ համակարգերի նախագծման համար։ Նյութը կարող է օգտակար լինել ավտոմատ կառավարման տեսության, համակարգային վերլուծության, կիրառական մաթեմատիկայի և կառավարման ճարտարագիտության ոլորտների հետազոտողների, ինժեներների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։
Обновлено. 2026-09-17
История
Նշանավոր և հիշարժան տարեթվերի օրացույց 1971: Հուլիս, օգոստոս, սեպտեմբեր
Այս տեղեկատու հրատարակությունը ներկայացնում է 1971 թվականի հուլիս, օգոստոս և սեպտեմբեր ամիսների նշանավոր և հիշարժան տարեթվերի օրացույցը՝ նպատակ ունենալով ընթերցողին տրամադրել համակարգված տեղեկատվություն պատմական, մշակութային, գիտական և հասարակական կարևոր իրադարձությունների մասին։ Աշխատությունը ընդգրկում է տարբեր երկրների և ժողովուրդների պատմության մեջ նշանակալի իրադարձություններ, գիտական հայտնագործություններ, մշակութային հիշարժան օրեր, ինչպես նաև հայտնի անձանց ծննդյան և մահվան տարելիցներ։ Տեղեկատուի կառուցվածքը թույլ է տալիս հեշտությամբ կողմնորոշվել ժամանակագրական նյութում և օգտագործել այն որպես ուսումնական, տեղեկատվական և հետազոտական աղբյուր։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն իրադարձություններին, որոնք կարևոր նշանակություն ունեն հասարակական մտքի զարգացման, գիտության առաջընթացի և մշակութային կյանքի համար։ Հրատարակությունը օգտակար է ուսուցիչների, ուսանողների, գրադարանային աշխատողների, պատմաբանների և լայն ընթերցողական հանրության համար՝ որպես վստահելի ուղեցույց նշանավոր տարեթվերի և պատմական հիշարժան իրադարձությունների վերաբերյալ։
Обновлено. 2026-09-22Литература
Ռազմիկ Դավոյան: Հանձնարարական գրականության ծանոթագրված ցանկ երիտասարդության համար
Մատենագիտական հրատարակությունը նվիրված է հայ նշանավոր բանաստեղծ Ռազմիկ Դավոյանի գրական ժառանգության ներկայացմանը և նրա ստեղծագործությունների ընթերցանության խթանմանը երիտասարդության շրջանում։ Ծանոթագրված ցանկի նպատակն է ընթերցողներին ծանոթացնել գրողի ստեղծագործական աշխարհին, բանաստեղծական մտածողության առանձնահատկություններին և հայ ժամանակակից գրականության զարգացման գործում նրա ունեցած ներդրմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բանաստեղծի ստեղծագործություններում արտահայտված հայրենասիրական, մարդասիրական, փիլիսոփայական և բարոյական գաղափարներին, մարդու ներաշխարհի, ազգային ինքնության, սիրո, բնության և ժամանակի վերաբերյալ գեղարվեստական պատկերացումներին։ Հրատարակությունը նախատեսված է գրողի երկերի և նրա ստեղծագործությանը վերաբերող գրականագիտական նյութերի նպատակային ընտրության ու ուսումնասիրության համար։ Մատենագիտական նկարագրություններն ու ծանոթագրությունները հնարավորություն են տալիս ընթերցողներին ընդհանուր պատկերացում կազմելու ներկայացված հրատարակությունների բովանդակության, թեմատիկ ուղղվածության և գրական արժեքի մասին։ Կարևորվում են երիտասարդների ընթերցողական հետաքրքրությունների զարգացումը, գեղագիտական ճաշակի ձևավորումը և հայ պոեզիայի նկատմամբ հետաքրքրության խորացումը։ Ցանկը կարող է օգտագործվել գրադարաններում գրականության հանձնարարական սպասարկման, թեմատիկ ցուցահանդեսների, գրական երեկոների, ընթերցողական քննարկումների և կրթական միջոցառումների կազմակերպման ընթացքում։ Այն նաև նպաստում է գրողի ստեղծագործական ժառանգության հանրահռչակմանը և երիտասարդ սերնդի մշակութային ու գրական կրթության հարստացմանը։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել դպրոցականների, ուսանողների, գրադարանավարների, ուսուցիչների, գրականագետների և հայ գրականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։
Обновлено. 2026-10-14
Философия
Բարության դպրոց
Գիրքը նվիրված է բարոյական դաստիարակությանը և մարդու առաքինությունների ձևավորմանը՝ բարությունը ներկայացնելով որպես անձնական ու հասարակական կյանքի կարևոր սկզբունք։ Վերնագիրը հուշում է, որ աշխատության հիմնական նպատակը բարոյական գիտելիքների փոխանցումն է և ընթերցողին ճիշտ վարքագծի, պատասխանատվության ու մարդկային արժանապատվության գաղափարներին ծանոթացնելը։ Քրիստոնեական բարոյախոսական գրականության ավանդույթում բարությունը դիտարկվում է սիրո, գթասրտության, խոնարհության, ներողամտության, ազնվության և ուրիշների հանդեպ հոգատարության հետ սերտ կապի մեջ։ Այսպիսի երկերը սովորաբար ձգտում են ոչ միայն ներկայացնել բարոյական սկզբունքները, այլև բացատրել դրանց կիրառությունը առօրյա հարաբերություններում, ընտանեկան կյանքում և հասարակական միջավայրում։ Դաստիարակչական գրականությունը կարևոր տեղ է զբաղեցրել հայ կրթական և հոգևոր մշակույթում՝ նպաստելով երեխաների ու մեծահասակների բարոյական պատկերացումների ձևավորմանը։ Վենետիկի Սուրբ Ղազարի տպարանի հետ կապված հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև Մխիթարյան միաբանության տպագրական և կրթական գործունեության համատեքստում, քանի որ միաբանությունը նշանակալի դեր է ունեցել հայերեն գրականության, լեզվամշակույթի և կրոնական-ուսումնական գրքերի տարածման գործում։ Աշխատությունը կարևոր է բարոյախոսական գրականության ժանրի, քրիստոնեական դաստիարակության գաղափարների և հայերեն տպագիր մշակույթի պատմության ուսումնասիրության համար։
Обновлено. 2026-10-29
Информатика
Qt 4: программирование GUI на C++
Այս գիրքը ներկայացնում է Qt 4 ֆրեյմվորկի միջոցով գրաֆիկական ինտերֆեյսների (GUI) ծրագրավորման հիմունքները C++ լեզվով՝ բացատրելով բազմահարթակ հավելվածների մշակման հիմնական սկզբունքները։ Գրքում քննարկվում են Qt-ի հիմնական բաղադրիչները՝ վիջեթներ (widgets), ազդանշաններ և սլոթներ (signals and slots), դասավորությունների կառավարում, պատուհանների ստեղծում և իրադարձությունների մշակման մեխանիզմները։ Հեղինակը ներկայացնում է նաև մոդել–տեսք (model–view) ճարտարապետությունը, տվյալների ցուցադրման և մշակման մոտեցումները, ինչպես նաև ֆայլերի, ցանցային և տվյալների բազաների հետ աշխատանքի հիմունքները։ Նյութը ուղեկցվում է գործնական օրինակներով, որոնք օգնում են ընթերցողին աստիճանաբար կառուցել իրական GUI հավելվածներ և հասկանալ Qt-ի ծրագրավորման տրամաբանությունը։ Գիրքը նախատեսված է C++ ծրագրավորողների համար, ովքեր ցանկանում են յուրացնել գրաֆիկական ինտերֆեյսների մշակումը Qt 4 միջավայրում։
Обновлено. 2026-09-22
Биология
Փորձարարական երկարատև ճզմման համախտանիշի ժամանակ սրտամկանի, երիկամների և ուղեղի նյութափոխանակության որոշ առանձնահատկությունները ռեպերֆուզիայի ֆոնի վրա
Բժշկագիտական, կենսաքիմիական և փորձարարական ախտաֆիզիոլոգիայի բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է երկարատև ճզմման համախտանիշի պայմաններում սրտամկանի, երիկամների և գլխուղեղի նյութափոխանակության փոփոխությունների ուսումնասիրությանը՝ արյան շրջանառության վերականգնման՝ ռեպերֆուզիայի, ազդեցության համատեքստում։ Քննության են առնվում երկարատև ճզմման համախտանիշի առաջացման ախտաֆիզիոլոգիական մեխանիզմները, հյուսվածքային իշեմիայի հետևանքները և օրգանիզմում զարգացող համակարգային նյութափոխանակային խանգարումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ռեպերֆուզիայի ընթացքում առաջացող կենսաքիմիական փոփոխություններին, օքսիդատիվ սթրեսի զարգացմանը, բջջային էներգետիկ փոխանակության խանգարումներին և հյուսվածքների ֆունկցիոնալ վիճակի փոփոխություններին։ Վերլուծվում են սրտամկանի նյութափոխանակության առանձնահատկությունները, երիկամների ֆիլտրացիոն և նյութափոխանակային գործառույթների հնարավոր խանգարումները, ինչպես նաև գլխուղեղի բջիջներում էներգետիկ գործընթացների փոփոխությունները։ Քննարկվում են ազատ ռադիկալների առաջացման, հակաօքսիդանտային պաշտպանության, բջջաթաղանթների կառուցվածքային փոփոխությունների և նյութափոխանակային միջանկյալ միացությունների կուտակման հնարավոր մեխանիզմները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են փորձարարական մոդելավորման, հյուսվածքների կենսաքիմիական ցուցանիշների որոշման, տարբեր օրգանների նյութափոխանակային արձագանքների համեմատության և ռեպերֆուզիոն փոփոխությունների դինամիկ գնահատման մեթոդաբանական մոտեցումները։ Անդրադարձ է կատարվում բազմաօրգանային խանգարումների զարգացման մեխանիզմների բացահայտման, իշեմիա-ռեպերֆուզիոն վնասման գնահատման և օրգանների պաշտպանությանը միտված հետազոտությունների գիտական նշանակությանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ախտաֆիզիոլոգիայի, կլինիկական և փորձարարական կենսաքիմիայի, սրտաբանության, նեֆրոլոգիայի, նյարդաբանության և անհետաձգելի բժշկության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։
Обновлено. 2026-10-09