Տնտեսական պատմություն

Другие предметы

Գրադարանագիտական և մասնագիտական-մեթոդական բնույթի այս հոդվածների ժողովածուն նվիրված է Հայկական ՍՍՌ գրադարանների գործունեության փորձի ընդհանրացմանը, գրադարանային աշխատանքի կազմակերպման առանձնահատկություններին և ոլորտի գործնական խնդիրների լուսաբանմանը։ Ժողովածուում կարող են ներկայացված լինել հանրապետության հանրային, գիտական, ուսումնական և մասնագիտական գրադարանների գործունեության տարբեր ուղղությունները՝ խորհրդային ժամանակաշրջանի մշակութային և կրթական քաղաքականության համատեքստում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գրադարանային ֆոնդերի համալրման, գրականության հաշվառման և պահպանման, գրացուցակների կազմման, մատենագիտական սպասարկման և ընթերցողների տեղեկատվական պահանջների բավարարման հարցերին։ Հոդվածներում կարող են քննարկվել ընթերցանության կազմակերպման, գրքի տարածման, մշակութային-լուսավորչական միջոցառումների իրականացման և բնակչության տարբեր խմբերի գրադարանային սպասարկման գործնական փորձը։ Դիտարկվում են գրադարանավարների մասնագիտական պատրաստվածության բարձրացման, աշխատանքի մեթոդների կատարելագործման, գրադարանների միջև համագործակցության և առաջավոր փորձի փոխանակման հնարավորությունները։ Ժողովածուն կարող է անդրադառնալ նաև գյուղական ու քաղաքային գրադարանների գործունեության առանձնահատկություններին, գրադարանային ցանցի զարգացմանը և գրադարանների դերին հասարակության կրթական ու մշակութային կյանքում։ Հրապարակված նյութերը կարող են արժեքավոր աղբյուր հանդիսանալ խորհրդային Հայաստանի գրադարանային համակարգի կազմակերպական կառուցվածքի, մասնագիտական մոտեցումների և պատմական զարգացման ուսումնասիրության համար։ Աշխատանքը նախատեսված է գրադարանավարների, մատենագետների, գրադարանագիտության մասնագետների, մշակույթի պատմաբանների և Հայաստանի գրադարանային գործի պատմությամբ հետաքրքրվող հետազոտողների համար։

История

Աշխատությունը նվիրված է պատերազմական ժամանակաշրջանի իրադարձությունների, ռազմական գործողությունների և դրանց հետ կապված հասարակական ու քաղաքական գործընթացների ներկայացմանը։ Նյութը կառուցված է առանձին դրվագների, դիտարկումների և պատմական անդրադարձների միջոցով՝ հնարավորություն տալով ընդհանուր պատկերացում կազմել պատերազմի ընթացքի, դրա պատճառների, հիմնական փուլերի և հետևանքների մասին։ Ուշադրություն է հատկացվում ռազմական գործողությունների զարգացմանը, ռազմաճակատներում ստեղծված իրավիճակին, զինված ուժերի գործունեությանը և պատերազմի պայմաններում պետության ու հասարակության առջև ծառացած խնդիրներին։ Միաժամանակ դիտարկվում են ռազմական իրադարձությունների ազդեցությունը հասարակական կյանքի, տնտեսության, բնակչության առօրյայի և քաղաքական հարաբերությունների վրա։ Կարևորվում են պատերազմի մասնակիցների փորձառությունները, հասարակության համախմբման գործընթացները, ռազմաճակատի և թիկունքի փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև պատերազմի վերաբերյալ ժամանակակիցների ընկալումներն ու գնահատականները։ Առանձին դրվագների ներկայացումը հնարավորություն է տալիս դիտարկել ոչ միայն խոշոր ռազմական և քաղաքական զարգացումները, այլև այն իրադարձությունները, որոնք լրացնում են տվյալ ժամանակաշրջանի ընդհանուր պատմական պատկերը։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև պատմական հիշողության ուսումնասիրման տեսանկյունից, քանի որ պատերազմների նկարագրությունը հաճախ արտացոլում է ոչ միայն փաստական իրադարձությունները, այլև տվյալ ժամանակաշրջանին բնորոշ գաղափարական մոտեցումները, հասարակական տրամադրությունները և ազգային ինքնագիտակցության դրսևորումները։ Նյութի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համադրել ռազմական պատմությունը քաղաքական և հասարակական զարգացումների հետ՝ բացահայտելով պատերազմի ազդեցությունը պետական կառավարման, միջազգային հարաբերությունների և հետագա պատմական գործընթացների վրա։ Միաժամանակ այն կարող է դիտարկվել որպես իր ժամանակաշրջանի պատմական ու հրապարակախոսական մտածողությունը ներկայացնող աղբյուր, որի գնահատման ժամանակ կարևոր է հաշվի առնել հեղինակի դիրքորոշումը և ստեղծման պատմական միջավայրը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել ռազմական և քաղաքական պատմությամբ, պատերազմների պատմությամբ, պատմական հիշողությամբ և պատմական սկզբնաղբյուրների ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների, պատմաբանների և ուսանողների համար։

Другие предметы

K-200-130 շոգետուրբինի ջերմային հաշվարկը նպատակ ունի որոշել տուրբինի աշխատանքի հիմնական ջերմային և էներգետիկ պարամետրերը՝ ապահովելով արդյունավետ և անվտանգ էլեկտրաէներգիայի արտադրություն։ Այս տիպի կոնդենսացիոն շոգետուրբինը նախատեսված է բարձր ճնշման և բարձր ջերմաստիճանի գոլորշու օգտագործման համար, որի ընթացքում գոլորշու ջերմային էներգիան փոխակերպվում է մեխանիկական աշխատանքի, իսկ այնուհետև՝ էլեկտրական էներգիայի գեներատորի միջոցով։ Ջերմային հաշվարկի ընթացքում որոշվում են մուտքային և ելքային գոլորշու պարամետրերը, իզենտրոպիկ ընդարձակման գործընթացը, ներքին և ընդհանուր արդյունավետությունը, ինչպես նաև ջերմային կորուստները տարբեր փուլերում։ Հաշվարկը թույլ է տալիս գնահատել տուրբինի էներգետիկ շահավետությունը, վառելիքի օգտագործման արդյունավետությունը և ընդհանուր կայանի աշխատանքի տնտեսական ցուցանիշները։ K-200-130 տուրբինի ճիշտ հաշվարկը կարևոր է կայուն աշխատանքի, բարձր հզորության և երկարաժամկետ հուսալիության ապահովման համար։

Химия

Աշխատությունը նվիրված է կոբալտի եռարժեք իոնի հիմքով քիրալ օկտաէդրային լիցքավորված կոորդինացիոն համալիրների ուսումնասիրությանը՝ որպես կենսաբանական կատալիզատորների կառուցվածքային և գործառական որոշ առանձնահատկություններ նմանակող նոր կատալիտիկ համակարգերի։ Հետազոտության կենտրոնում մետաղական կենտրոնի շուրջ լիգանդների տարածական կազմակերպման, համալիրի քիրալության և կատալիտիկ հատկությունների միջև փոխկապակցվածության բացահայտումն է։ Քննվում է, թե ինչպես կարող է օկտաէդրային կոորդինացիոն միջավայրի տարածական անհամաչափությունը նպաստել ռեակցիայի ընթացքում որոշակի ստերեոքիմիական ուղղվածության ձևավորմանը և այդպիսով մեծացնել անհրաժեշտ էնանտիոմերային ձևի ընտրողականությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում բիոմիմետիկ կատալիզի գաղափարին, որի շրջանակում սինթետիկ մետաղական համալիրները դիտարկվում են որպես բնական ֆերմենտային համակարգերի որոշ սկզբունքներ վերարտադրող մոդելներ։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու մոլեկուլային ճանաչման, տարածական ընտրողականության և կատալիտիկ ակտիվության փոխադարձ կապերը վերահսկելի քիմիական համակարգերում։ Դիտարկվում են նաև համալիրների կառուցվածքային և էլեկտրոնային բնութագրերը, դրանց կայունությունը և քիրալ միջավայրի ազդեցությունը կատալիտիկ վարքի վրա։ Հետազոտության կիրառական ուղղությունը կապված է դեղաբանական նշանակություն ունեցող կառուցվածքային հատվածներ պարունակող օրգանական միացությունների ասիմետրիկ ստացման հետ, քանի որ կենսաբանորեն ակտիվ նյութերի դեպքում տարբեր էնանտիոմերները կարող են էապես տարբերվել իրենց հատկություններով։ Համեմատական ուսումնասիրությունը կարող է հնարավորություն տալ պարզելու, թե մետաղական համալիրի կառուցվածքային փոփոխություններն ինչպես են անդրադառնում ակտիվության և ստերեոսելեկտիվության վրա՝ նպաստելով կառուցվածք–հատկություն կապերի ավելի ամբողջական ըմբռնմանը։ Աշխատանքի գիտական նշանակությունը պայմանավորված է կոորդինացիոն քիմիայի, ստերեոքիմիայի և կատալիզի սկզբունքների համադրմամբ՝ նոր քիրալ կատալիտիկ համակարգերի նախագծման տեսական հիմքերի զարգացման նպատակով։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը կարող է նպաստել կենսանմանակող կատալիզի և ասիմետրիկ սինթեզի վերաբերյալ գիտելիքների ընդլայնմանը՝ կարևորելով մետաղական համալիրների տարածական կառուցվածքի դերը ընտրողական քիմիական փոխակերպումներում։

Право

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում օրենսդրական գործընթացի ձևավորման, կազմակերպման և իրականացման առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են օրենսդրական գործունեության տեսական և իրավական հիմքերը, իրավական ակտերի մշակման ու ընդունման հիմնական փուլերը, ինչպես նաև պետական մարմինների մասնակցությունն այդ գործընթացին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում օրենսդրական նախաձեռնության իրականացման մեխանիզմներին, օրենքների նախագծերի նախապատրաստմանը, քննարկմանը, ընդունմանը, հրապարակմանը և ուժի մեջ մտնելուն առնչվող իրավական հարցերին։ Վերլուծվում են օրենսդրական գործընթացի ընթացքում առաջացող իրավական և կազմակերպական խնդիրները, օրենսդրության ներքին համակարգվածության ապահովման անհրաժեշտությունը, տարբեր իրավական ակտերի միջև հնարավոր հակասությունների կանխարգելման և վերացման մեխանիզմները։ Կարևորվում է օրենքների նախագծերի իրավական փորձաքննության, հիմնավորվածության, հստակության և կիրառելիության ապահովումը, ինչպես նաև օրենսդրական փոփոխությունների հնարավոր հետևանքների գնահատումը։ Ուսումնասիրության մեջ անդրադարձ է կատարվում Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական և իրավական համակարգի շրջանակում օրենսդիր իշխանության գործունեությանը, խորհրդարանական ընթացակարգերին և օրենսդրական գործընթացի մասնակիցների փոխհարաբերություններին։ Քննարկվում են նաև օրենսդրության կայունության և շարունակականության, իրավական կարգավորման արդյունավետության, օրենսդրական տեխնիկայի կատարելագործման և իրավական նորմերի միատեսակ կիրառման հետ կապված խնդիրները։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել այն գործոնների մասին, որոնք կարող են ազդել օրենքների մշակման և ընդունման որակի վրա, ինչպես նաև բացահայտել օրենսդրական գործընթացի կատարելագործման հիմնական ուղղությունները։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել իրավագիտության մասնագետների, օրենսդրական գործունեությամբ զբաղվող անձանց, պետական կառավարման ոլորտի հետազոտողների, ինչպես նաև սահմանադրական իրավունքի, խորհրդարանական իրավունքի և իրավաստեղծ գործունեության խնդիրներն ուսումնասիրող ուսանողների ու գիտաշխատողների համար։

Педагогика

Աշխատությունը նվիրված է նախադպրոցական տարիքի երեխաների հուզազգացմունքային ոլորտի զարգացման գործում գեղարվեստական գործունեության նշանակության և հոգեբանամանկավարժական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Դիտարկվում են վաղ մանկության շրջանում հույզերի, զգացմունքների, երևակայության, գեղագիտական ընկալման և ինքնարտահայտման կարողությունների ձևավորման օրինաչափությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նկարչության, ծեփագործության, երաժշտության, թատերական խաղերի և ստեղծագործական այլ զբաղմունքների ազդեցությանը երեխայի հուզական զարգացման, ինքնաճանաչման և շրջապատի հետ հաղորդակցման վրա։ Քննարկվում են գեղարվեստական գործունեության միջոցով դրական հուզական փորձառության ձևավորման, զգացմունքների ճանաչման և արտահայտման, ապրումակցման ու հուզական ինքնակարգավորման զարգացման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում նախադպրոցական կրթական միջավայրի կազմակերպման, մանկավարժի ուղղորդող դերի, երեխաների անհատական և տարիքային առանձնահատկությունների հաշվառման, ինչպես նաև ստեղծագործական ազատության ապահովման սկզբունքներին։ Կարևորվում են գեղարվեստական դաստիարակության մեթոդների կիրառումը, երեխայի նախաձեռնողականության խրախուսումը, խաղային և ստեղծագործական առաջադրանքների համադրումը, ընտանիքի ու նախադպրոցական հաստատության համագործակցությունը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել նախադպրոցական կրթության մասնագետների, դաստիարակների, մանկավարժների, մանկական հոգեբանների, գեղարվեստական դաստիարակության ոլորտի հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։