Տնտեսության մրցակցային միջավայրի կարգավորումը՝ որպես փոքր և միջին բիզնեսի զարգացման կարևորագույն միջոց (ՀՀ նյութերով)

История

Աշխատությունը պատմաքաղաքական բնույթի ուսումնասիրություն է, որտեղ հայ ժողովրդի անցյալը ներկայացվում է այն ժամանակաշրջանի քաղաքական ու հասարակական ճգնաժամերի պատմական նախադրյալները բացահայտելու նպատակով։ Հեղինակի ուշադրության կենտրոնում Հայաստանի աշխարհագրական դիրքն է, նրա պատմական զարգացման առանձնահատկությունները և այն քաղաքական պայմանները, որոնց ներքո հայկական բնակչությունը տարբեր ժամանակաշրջաններում գտնվել է տարածաշրջանային տերությունների մրցակցության և հակամարտությունների ազդեցության ներքո։ Ներկայացվում են հայկական պետականության պատմության կարևոր փուլերը, քրիստոնեության և Հայ եկեղեցու նշանակությունը ազգային ու մշակութային ինքնության պահպանման գործում, ինչպես նաև օտար տիրապետությունների պայմաններում հայկական համայնքների հասարակական և տնտեսական կյանքի առանձնահատկությունները։ Զգալի տեղ է հատկացվում Օսմանյան կայսրության և Ռուսական կայսրության տարածքներում բնակվող հայերի դրությանը, նրանց քաղաքական ու իրավական կարգավիճակին և XIX դարում Հայկական հարցի միջազգային քաղաքականության օրակարգում հայտնվելու հանգամանքներին։ Քննվում են բարենորոգումների պահանջները, եվրոպական տերությունների դիվանագիտական ներգրավվածությունը, ազգային հասարակական շարժումների զարգացումը և հայ բնակչության անվտանգության հետ կապված խնդիրները։ Պատմական անցյալի ներկայացումը կապվում է հեղինակի ժամանակակից իրադարձությունների հետ՝ փորձելով ցույց տալ, թե ինչպես են երկարատև քաղաքական հակասությունները, վարչական խնդիրները և միջազգային հարաբերությունները նպաստել ճգնաժամային իրավիճակի ձևավորմանը։ Աշխատությունը կարևոր է նաև որպես իր ժամանակաշրջանի արևմտյան հասարակական և քաղաքական ընկալումների արտահայտություն, քանի որ Հայաստանի և հայ ժողովրդի վիճակը ներկայացվում է ոչ միայն պատմական փաստերի շարադրմամբ, այլև ժամանակակից միջազգային քաղաքականության համատեքստում։ Այդ պատճառով այն կարող է ուսումնասիրվել միաժամանակ որպես պատմագիտական աշխատություն և որպես աղբյուր՝ հասկանալու համար, թե ինչպես էր Հայկական հարցը մեկնաբանվում միջազգային հանրային խոսույթում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատությունը համադրում է պատմական ակնարկը, քաղաքական իրադարձությունների վերլուծությունը և միջազգային հարաբերությունների դիտարկումը՝ Հայաստանի նորագույն խնդիրների ակունքները բացատրելով ավելի վաղ պատմական գործընթացների ու տարածաշրջանային զարգացումների միջոցով։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է բջջային ազդանշանային գործընթացներում և սպիտակուցների քայքայման կարգավորման մեջ ներգրավված ֆերմենտների նկատմամբ ազդեցություն ունեցող նոր ցածրամոլեկուլային արգելակիչների հայտնաբերման և կենսաբանական հատկությունների ուսումնասիրման հիմնախնդիրներին։ Հետազոտության կենտրոնում p38 միտոգենով ակտիվացվող պրոտեին կինազն է՝ որպես բջջի տարբեր արտաքին և ներքին ազդակներին արձագանքող ազդանշանային համակարգերի կարևոր բաղադրիչ, ինչպես նաև պրոտեինազները, որոնք մասնակցում են սպիտակուցների սահմանափակ ճեղքմանը, վերափոխմանը և բազմաթիվ ֆիզիոլոգիական գործընթացների կարգավորմանը։ Քննվում է փոքր մոլեկուլների և թիրախային ֆերմենտների փոխազդեցության ընտրողականության նշանակությունը, քանի որ արդյունավետ արգելակիչների ուսումնասիրության ժամանակ կարևոր է տարբերակել նպատակային ազդեցությունը այլ ֆերմենտների նկատմամբ հնարավոր ոչ ընտրողական ազդեցություններից։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում թեկնածու միացությունների կենսաբանական ակտիվության համեմատական գնահատմանը, կառուցվածքի և ակտիվության միջև հնարավոր կապերի բացահայտմանը և առավել հեռանկարային նյութերի ընտրության ընդհանուր սկզբունքներին։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել կենսաքիմիական, բջջային և հաշվարկային մոտեցումներ՝ գնահատելու ֆերմենտային ակտիվության փոփոխությունները, բջջային ազդանշանային պատասխանները և ուսումնասիրվող միացությունների ազդեցության առանձնահատկությունները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում p38-ով պայմանավորված ազդանշանային ուղիների դերի ուսումնասիրությունը բջջային սթրեսային և բորբոքային պատասխաններում, ինչպես նաև պրոտեինազների գործունեության փոփոխությունների կենսաբանական նշանակության պարզաբանումը։ Դիտարկվում են նաև ցածրամոլեկուլային արգելակիչների ընտրողականության, կենսաբանական հասանելիության և հնարավոր անցանկալի ազդեցությունների հետ կապված ընդհանուր գիտական խնդիրները, որոնք կարևոր են հետագա նախակլինիկական ուսումնասիրությունների հեռանկարները գնահատելու համար։ Նման հետազոտությունները հնարավորություն են տալիս ավելի խորությամբ հասկանալու ֆերմենտային կարգավորման մեխանիզմները և բացահայտելու կենսաբանական ակտիվությամբ օժտված նոր միացությունների ուսումնասիրման ուղղությունները։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է կենսաքիմիայի, մոլեկուլային կենսաբանության, ֆերմենտաբանության և դեղաբանական հետազոտությունների մոտեցումները՝ կենտրոնանալով թիրախային ֆերմենտների ակտիվության ընտրողական կարգավորման գիտական հիմքերի վրա։

Право

Գիրքը նվիրված է լեգիտիմության հիմնախնդրի տեսական ուսումնասիրությանը՝ այն դիտարկելով որպես իրավունքի կարևոր որակական հատկանիշ և իրավական համակարգի արդյունավետության հիմնարար նախապայման։ Աշխատությունում վերլուծվում են լեգիտիմության էությունը, դրա ձևավորման տեսական հիմքերը, իրավունքի և պետական իշխանության փոխադարձ կապը, ինչպես նաև իրավական նորմերի ընդունելիության և հասարակական ճանաչման նշանակությունը։ Հեղինակը քննարկում է իրավունքի լեգիտիմության չափանիշները, օրինականության և լեգիտիմության փոխհարաբերությունը, իրավական արժեքների, արդարության, հասարակական վստահության և իրավագիտակցության դերը իրավակարգի կայացման գործում։ Գրքում անդրադարձ է կատարվում նաև ժամանակակից իրավական համակարգերում լեգիտիմության ապահովման մեխանիզմներին, պետական ինստիտուտների գործունեության իրավական հիմքերին և մարդու իրավունքների պաշտպանության համատեքստում լեգիտիմության նշանակությանը։ Աշխատությունը նախատեսված է իրավաբանների, քաղաքական գիտության մասնագետների, հետազոտողների, ուսանողների, ինչպես նաև իրավունքի տեսության և պետական կառավարման հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Религия

Պատմաճարտարապետական և հայագիտական բնույթի այս աշխատությունը նվիրված է Սանկտ Պետերբուրգի Նևսկի պողոտայի 40 և 42 հասցեներում գտնվող Հայ առաքելական եկեղեցուն պատկանող երկու պատմական շենքերի կառուցման, զարգացման և մշակութային նշանակության ուսումնասիրությանը։ Մ. Ս. Կրուգլիկովայի հեղինակած հրատարակությունը ներկայացնում է XVIII դարի վերջին ձևավորված ճարտարապետական համալիրի պատմությունը, որի կենտրոնական կառույցը Սուրբ Եկատերինա հայկական եկեղեցին է։ Քննության են առնվում շենքերի կառուցման պատմական նախադրյալները, ճարտարապետական առանձնահատկությունները և դրանց կապը Սանկտ Պետերբուրգի հայ համայնքի հասարակական ու կրոնական կյանքի հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ճարտարապետ Յուրի Ֆելտենի նախագծային գործունեությանը, շենքերի պատմական նշանակությանը և քաղաքային ճարտարապետական միջավայրում դրանց զբաղեցրած տեղին։ Դիտարկվում են եկեղեցապատկան բնակելի և եկամտաբեր շենքերի տնտեսական նշանակությունը, դրանց օգտագործման առանձնահատկությունները և եկեղեցական հաստատությունների ֆինանսական ապահովման գործում ունեցած դերը։ Անդրադարձ է կատարվում Սանկտ Պետերբուրգի հայ համայնքի պատմությանը, հայկական հոգևոր և մշակութային ժառանգության պահպանմանը, ինչպես նաև հայ-ռուսական պատմամշակութային առնչություններին։ Հրատարակությունը ներառում է պատկերազարդ նյութեր և ներկայացնում պատմական շինությունները որպես քաղաքի ճարտարապետական ու մշակութային ժառանգության բաղկացուցիչ մաս։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ճարտարապետության պատմության, հայագիտության, եկեղեցական պատմության, մշակութային ժառանգության պահպանության և Ռուսաստանի հայ համայնքների պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու ընթերցողների համար։

Психология

Անձի զարգացման ճգնաժամային տարիքները աշխատությունը զարգացման հոգեբանության ոլորտի ուսումնական և գիտական ձեռնարկ է, որը ուսումնասիրում է մարդու անձի ձևավորման ընթացքում առաջացող տարիքային ճգնաժամերը և դրանց հոգեբանական առանձնահատկությունները, այն բացատրում է, թե ինչպես են տարբեր զարգացման փուլերում՝ մանկություն, պատանեկություն, երիտասարդություն և հասունություն, առաջանում ներքին հակասություններ, արժեքային վերակողմնորոշումներ և ինքնության որոնման գործընթացներ, գիրքը անդրադառնում է նաև սոցիալական միջավայրի, ընտանիքի և կրթական համակարգի ազդեցությանը այս ճգնաժամերի ընթացքի վրա, ինչպես նաև ներկայացնում է դրանց հաղթահարման հոգեբանական մեխանիզմները և ադապտացիայի ձևերը, միաժամանակ ընդգծելով անձի զարգացման շարունակական բնույթը և փոփոխությունների դերը հոգեկան հասունացման գործընթացում, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր հոգեբանների, մանկավարժների և սոցիալական ոլորտի մասնագետների համար։

География

Աշխատությունը նվիրված է աշխարհագրական գործոնների վերլուծությանն ու գնահատմանը՝ զբոսաշրջության զարգացման հնարավորությունների բացահայտման նպատակով, ՀՀ Սյունիքի մարզի օրինակով։ Հետազոտության կենտրոնում տարածքի բնական, սոցիալ-տնտեսական և աշխարհագրական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունն է, դրանց ազդեցությունը զբոսաշրջային գործունեության կազմակերպման վրա և առկա ներուժի արդյունավետ օգտագործման հնարավորությունները։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են Սյունիքի մարզի աշխարհագրական դիրքը, ռելիեֆը, կլիմայական պայմանները, ջրային և լանդշաֆտային ռեսուրսները, բուսական ու կենդանական աշխարհը, բնական հուշարձանները և այլ բնական նախադրյալներ, որոնք կարող են հիմք հանդիսանալ զբոսաշրջության տարբեր ուղղությունների զարգացման համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պատմամշակութային ժառանգությանը, հնագիտական և ճարտարապետական հուշարձաններին, ավանդական մշակույթին և բնակավայրերի առանձնահատկություններին՝ որպես զբոսաշրջային գրավչության կարևոր բաղադրիչների։ Հետազոտության ընթացքում աշխարհագրական գործոնները դիտարկվում են փոխկապակցված ձևով՝ գնահատելով դրանց նպաստավոր կամ սահմանափակող ազդեցությունը զբոսաշրջության տարածքային կազմակերպման վրա։ Քննարկվում են նաև տրանսպորտային հասանելիությունը, ճանապարհային և սպասարկման ենթակառուցվածքները, բնակչության տեղաբաշխումը, զբոսաշրջային ծառայությունների առկայությունը և տարածաշրջանի սոցիալ-տնտեսական պայմանները։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է զբոսաշրջային ռեսուրսների տարածական տարբերությունների բացահայտումը և առանձին տարածքների զբոսաշրջային ներուժի գնահատումը։ Այդ հիմքով հնարավոր է առանձնացնել զբոսաշրջության զարգացման առավել նպաստավոր գոտիներ և առաջարկել դրանց մասնագիտացման հնարավոր ուղղությունները՝ ներառյալ բնապահպանական, մշակութային, պատմական, արկածային, գյուղական և այլ ձևերը։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև Սյունիքի զբոսաշրջային ներուժի օգտագործման խոչընդոտներին՝ կապված ենթակառուցվածքների զարգացման, հասանելիության, տարածքային անհամաչափությունների, բնապահպանական սահմանափակումների և զբոսաշրջային ծառայությունների բազմազանության հետ։ Առաջարկվող մոտեցումները կարող են նպաստել մարզի զբոսաշրջային տարածքների համալիր գնահատմանը և կայուն զբոսաշրջության զարգացման ուղղությունների հիմնավորմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել աշխարհագրագետների, զբոսաշրջության և տարածաշրջանային զարգացման մասնագետների, տեղական ինքնակառավարման ու տարածքային կառավարման ոլորտի մասնագետների, բնապահպանների, հետազոտողների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտություններով ուսանողների համար։ Հետազոտության գործնական նշանակությունն այն է, որ Սյունիքի մարզի բնական և հասարակական-աշխարհագրական առանձնահատկությունների համակարգված գնահատումը հնարավորություն է տալիս ավելի արդյունավետ օգտագործել առկա զբոսաշրջային ներուժը, ձևավորել տարածքային զարգացման նպատակային ծրագրեր և խթանել մարզի սոցիալ-տնտեսական առաջընթացը զբոսաշրջության միջոցով։