Ուսանողների սիրտ-անոթային համակարգի գործառական փոփոխությունները և դրանց շտկումը ոչ դեղորայքային միջոցներով ուսումնական ծանրաբեռնվածության պայմաններում

Математика

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է մակերևութային էլեկտրամագնիսական ալիքների տարածման և վարքագծի ուսումնասիրությանը պարբերական և բազմաշերտ կառուցվածքներում։ Գրքում ներկայացվում են մակերևութային ալիքների ձևավորման ֆիզիկական հիմքերը, դրանց տարածման պայմանները տարբեր միջավայրերի սահմաններում, ինչպես նաև փոխազդեցությունը նյութերի օպտիկական և էլեկտրամագնիսական հատկությունների հետ։ Հեղինակը վերլուծում է ֆոտոնային բյուրեղների, դիէլեկտրիկ բազմաշերտ համակարգերի և պարբերական կառուցվածքների ազդեցությունը ալիքների դիսպերսիայի, կլանման և ուժեղացման երևույթների վրա։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև մոդելավորման և թվային հաշվարկների մեթոդները, որոնք կիրառվում են մակերևութային ռեժիմների ուսումնասիրության համար, ինչպես նաև դրանց կիրառական նշանակությունը նանոֆոտոնիկայի, օպտիկական հաղորդակցության, սենսորների և ինտեգրալ օպտիկական սարքերի նախագծման ոլորտներում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նոր սերնդի ֆունկցիոնալ նյութերի և կառուցվածքների միջոցով ալիքների կառավարելիության հնարավորություններին՝ ընդգծելով դրանց դերը ժամանակակից ֆիզիկայի և ինժեներական կիրառությունների զարգացման մեջ։ Գիրքը նախատեսված է ֆիզիկոսների, օպտիկայի և էլեկտրամագնիսականության մասնագետների, ինչպես նաև համապատասխան ոլորտների ուսանողների և հետազոտողների համար։

Педагогика

Այս մանկավարժական-մեթոդական ուսումնասիրությունը նվիրված է հիմնական դպրոցում «Տեխնոլոգիա» առարկայի ուսուցման գործընթացում ինժեներական մտածողության ձևավորման առանձնահատկություններին։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են սովորողների տեխնիկական, ստեղծագործական և խնդիրների լուծման կարողությունների զարգացման մեթոդները՝ շեշտադրելով ուսուցման գործնական ուղղվածությունը։ Հեղինակը դիտարկում է ինժեներական մտածողության բաղադրիչները՝ վերլուծական մտածողություն, նախագծային մոտեցում, մոդելավորում և փորձարարական գործունեություն, ինչպես նաև դրանց ձևավորման մանկավարժական պայմանները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ուսումնական նախագծերի կիրառմանը, խմբային աշխատանքի կազմակերպմանը և իրական կյանքի խնդիրների վրա հիմնված ուսուցման մեթոդներին՝ որպես սովորողների հետաքրքրության և ներգրավվածության բարձրացման միջոց։ Աշխատությունը նաև ներկայացնում է ուսուցչի դերի, ուսումնական նյութերի ընտրության և գնահատման չափանիշների առանձնահատկությունները՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել տեխնոլոգիական կրթության արդյունավետությունը։ Այն օգտակար է մանկավարժների, մեթոդիստների, կրթության ոլորտի հետազոտողների և ուսուցիչների համար։

Технология

Տեխնիկական և էներգետիկական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է վերականգնվող էներգիայի աղբյուրների կիրառմամբ հեռահաղորդակցական կայանների էլեկտրասնուցման համակարգերի մշակման և կատարելագործման խնդիրներին։ Քննության են առնվում հեռահաղորդակցական սարքավորումների անխափան ու հուսալի սնուցման պահանջները, էներգիայի արտադրության, փոխակերպման, կուտակման և բաշխման հիմնական սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արևային, հողմային և այլ վերականգնվող էներգետիկական աղբյուրների ինտեգրման հնարավորություններին, ինչպես նաև հիբրիդային սնուցման համակարգերի կառուցվածքային առանձնահատկություններին։ Վերլուծվում են էներգիայի կուտակման սարքերի, փոխակերպիչների, կառավարման և վերահսկման հանգույցների աշխատանքի արդյունավետության բարձրացման մոտեցումները։ Քննարկվում են բեռնվածության փոփոխությունների, եղանակային պայմանների և էներգիայի արտադրության անկայունության ազդեցությունները հեռահաղորդակցական կայանների էներգամատակարարման հուսալիության վրա։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու համակարգերի նախագծման և օպտիմալացման այնպիսի մոտեցումներ, որոնք նպաստում են էներգաարդյունավետության բարձրացմանը, շահագործման կայունությանը և ավանդական էներգակիրներից կախվածության նվազեցմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հեռահաղորդակցության, վերականգնվող էներգետիկայի, էլեկտրատեխնիկայի և էներգամատակարարման համակարգերի նախագծման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Литература

Ստեղծագործության վերնագիրը մատնանշում է ողբերգական կամ հակասական ճակատագրով հերոսի կերպար, որի շուրջ կարող են ծավալվել մարդկային տառապանքի, հասարակական դատապարտման, մեղքի և բարոյական պատասխանատվության հարցերը։ «Անիծյալ» հասկացությունը գրականության մեջ հաճախ ունի ոչ միայն ուղղակի, այլև խորհրդանշական նշանակություն՝ արտահայտելով մարդու մեկուսացումը, շրջապատի կողմից մերժված լինելը կամ կյանքի հանգամանքների ծանր ազդեցությունը անհատի վրա։ Այսպիսի թեմատիկ շրջանակը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու մարդու և հասարակության հարաբերություններին, նախապաշարմունքներին, արդարության ու անարդարության հակադրությանը, ինչպես նաև անձնական ընտրությունների հետևանքներին։ Հերոսի ճակատագիրը կարող է ընթերցվել որպես բարոյական և հոգեբանական փորձությունների պատկերում, որտեղ կարևոր են ներքին ապրումները, մարդկային կապերը և սեփական արժանապատվությունը պահպանելու ձգտումը։ Վերնագրի դրամատիկական երանգը ենթադրում է լարված պատում և ընթերցողի ուշադրությունը կենտրոնացնում է մարդկային ճակատագրի բարդությունների վրա։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում 19-րդ դարի հայ գեղարվեստական արձակի, վիպագրության և այն գրական թեմաների ուսումնասիրության համար, որոնց միջոցով հեղինակները քննարկել են անհատի տեղը հասարակության մեջ, բարոյական արժեքները և մարդկային հարաբերությունների հակասությունները։

Право

Աշխատությունը նվիրված է XIX–XX դարերում Արևելյան Հայաստանի տարածքում դատական համակարգի և քաղաքացիական դատավարության ձևավորման ու զարգացման պատմաիրավական ուսումնասիրությանը՝ տարբեր ժամանակաշրջաններում գործող օրենսդրական համակարգերի համեմատական վերլուծությամբ։ Հետազոտության առանցքում դատարանների կազմակերպական կառուցվածքի, իրավասությունների, քաղաքացիական գործերի քննության ընթացակարգերի և դատավարության մասնակիցների իրավական կարգավիճակի պատմական փոփոխություններն են։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս դատական ինստիտուտների զարգացումը դիտարկել քաղաքական և իրավական համակարգերի փոփոխությունների լայն համատեքստում՝ բացահայտելով իրավական շարունակականության և վերափոխման առանձնահատկությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են քննության առնվել XIX դարում Արևելյան Հայաստանի վարչաիրավական կարգավիճակի փոփոխությունից հետո ձևավորված դատական կառույցները, Ռուսական կայսրության իրավական համակարգի ազդեցությունը և դատական բարեփոխումների նշանակությունը քաղաքացիական արդարադատության կազմակերպման համար։ Կարող են ուսումնասիրվել քաղաքացիական գործերի ենթակայության ու ընդդատության, հայց ներկայացնելու, ապացուցման, կողմերի դատավարական իրավունքների, դատական ակտերի ընդունման և դրանց վերանայման վերաբերյալ իրավական կարգավորումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել տարբեր ժամանակաշրջանների օրենսդրական ակտերի համեմատությանը՝ պարզելու, թե ինչպես են փոխվել քաղաքացիական դատավարության սկզբունքները և դատարանի դերը մասնավոր իրավական վեճերի լուծման գործընթացում։ XX դարի քաղաքական և պետական վերափոխումների պայմաններում դատական համակարգը ենթարկվել է նոր ինստիտուցիոնալ փոփոխությունների, ուստի կարևոր է ուսումնասիրել նախորդ իրավական ավանդույթների և նոր կարգավորումների հարաբերակցությունը։ Պատմաիրավական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ոչ միայն իրավական նորմերի ձևական փոփոխությունները, այլև դրանց կիրառման պատմական պայմանները, դատական հաստատությունների գործառույթների զարգացումը և հասարակական հարաբերությունների փոփոխության ազդեցությունը քաղաքացիական դատավարության վրա։ Իրավահամեմատական վերլուծությունը կարող է ընդգրկել տարբեր ժամանակաշրջանների դատավարական օրենսդրության կառուցվածքային և սկզբունքային ընդհանրություններն ու տարբերությունները՝ նպաստելով ժամանակակից քաղաքացիական դատավարության առանձին ինստիտուտների պատմական ակունքների ըմբռնմանը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է պետության և իրավունքի պատմության, քաղաքացիական դատավարության և համեմատական իրավագիտության մեթոդները՝ ներկայացնելով Արևելյան Հայաստանում քաղաքացիական արդարադատության ինստիտուցիոնալ ու օրենսդրական զարգացման պատմական ընթացքը։

Литература

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է Սուրեն Սպանդարյանի գրականագիտական և գրաքննադատական հայացքները՝ անդրադառնալով գրականության հասարակական, գաղափարական և գեղագիտական նշանակությանը։ Աշխատության մեջ արտացոլվում են գրական ստեղծագործության, գրողի դերի, գրականության զարգացման օրինաչափությունների և ժամանակի հասարակական իրականության ու գրականության փոխհարաբերության վերաբերյալ նրա տեսակետները։ Սպանդարյանի գրականագիտական մոտեցումները կարևոր են հատկապես այն տեսանկյունից, որ գրականությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես գեղարվեստական արտահայտության ձև, այլև որպես հասարակական մտածողության, գաղափարների և ժամանակի խնդիրների արտացոլման միջոց։ Ուսումնասիրության շրջանակում ուշադրություն է դարձվում գրական ստեղծագործությունների բովանդակության և ձևի հարաբերակցությանը, գեղարվեստական արժանիքների գնահատմանը, գրողի աշխարհայացքի և ստեղծագործական դիրքորոշման նշանակությանը։ Հեղինակի քննադատական հոդվածներն ու դատողությունները հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմելու իր ժամանակի գրական գործընթացների, գրական ճաշակի և գեղագիտական չափանիշների մասին։ Կարևոր է նաև այն հանգամանքը, որ գրականության վերաբերյալ նրա մտքերը կապված են մշակութային և հասարակական լայն գործընթացների հետ՝ արտացոլելով գրականության դերի վերաբերյալ ժամանակաշրջանին բնորոշ պատկերացումները։ Հրատարակությունը կարող է արժեքավոր աղբյուր լինել Սուրեն Սպանդարյանի մտավոր և գրական ժառանգության, ինչպես նաև հայ գրաքննադատական մտքի պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում գրականագետների, պատմաբանների, հայագետների, գրաքննադատության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների, ուսանողների և հայ մշակույթի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։