Վարորդական տեսական քննությունների հարցաշարեր - Խումբ-1

Право

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում գործադիր իշխանության սահմանադրաիրավական կարգավիճակի, դրա ձևավորման սկզբունքների, կառուցվածքի և գործունեության իրավական հիմքերի ուսումնասիրությանը։ Այն ներկայացնում է գործադիր իշխանության տեղը պետական իշխանության համակարգում՝ դիտարկելով դրա փոխհարաբերությունները օրենսդիր և դատական իշխանությունների հետ՝ իշխանությունների բաժանման և հավասարակշռման սկզբունքի շրջանակներում։ Նյութում վերլուծվում են գործադիր իշխանության իրականացման հիմնական մարմինները, հատկապես Կառավարության սահմանադրական դերը, լիազորությունները, պատասխանատվության սահմանները և պետական քաղաքականության մշակման ու իրականացման գործառույթները։ Աշխատությունը անդրադառնում է նաև Հայաստանի սահմանադրական բարեփոխումների ազդեցությանը գործադիր իշխանության կազմակերպման վրա՝ ուսումնասիրելով կառավարման համակարգի փոփոխությունները և դրանց իրավական հետևանքները։ Քննարկվում են գործադիր մարմինների գործունեության սկզբունքները, դրանց իրավասությունների շրջանակը, հարաբերությունները պետական կառավարման այլ օղակների հետ, ինչպես նաև գործադիր իշխանության արդյունավետության, վերահսկողության և հաշվետվողականության հիմնախնդիրները։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի Հայաստանի պետական կառավարման համակարգի առանձնահատկությունները հասկանալու համար, քանի որ ներկայացնում է այն իրավական մեխանիզմները, որոնց միջոցով իրականացվում է պետական քաղաքականությունը և ապահովվում սահմանադրական կարգի պահպանումը։

Культура

Աշխատությունը նվիրված է Գառզուի գրաֆիկական ստեղծագործության գեղարվեստական առանձնահատկությունների, պատկերային համակարգի և արտահայտչամիջոցների ուսումնասիրությանը։ Քննության կենտրոնում է արվեստագետի գրաֆիկական ժառանգությունը՝ դիտարկված նրա ստեղծագործական մտածողության, անհատական ոճի և կերպարվեստում ձևավորած յուրահատուկ գեղագիտական լեզվի համատեքստում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գծի դերին, գծանկարի կառուցվածքին, տարածության կազմակերպմանը, ձևերի հարաբերակցությանը, մանրամասների մշակմանը և լույսի ու ստվերի արտահայտչական հնարավորություններին։ Վերլուծվում է, թե ինչպես է գիծը վերածվում ոչ միայն առարկաների արտաքին սահմանները ներկայացնող միջոցի, այլև ստեղծագործության տրամադրությունը, շարժումը, տարածական խորությունը և պատկերային ռիթմը ձևավորող ինքնուրույն գեղարվեստական տարրի։ Քննության են առնվում քաղաքային տեսարանները, ճարտարապետական կառուցվածքները, բնապատկերները, մարդկային կերպարները և երևակայական միջավայրերը՝ բացահայտելու դրանց ձևավորման սկզբունքներն ու խորհրդանշական նշանակությունը։ Հետազոտության ընթացքում կարող են կիրառվել արվեստաբանական նկարագրության, ձևաոճական, պատկերագրական և համեմատական վերլուծության մեթոդներ։ Ձևաոճական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու գծային կառուցվածքի, կոմպոզիցիայի և պատկերային ռիթմի առանձնահատկությունները, իսկ համեմատական մեթոդը՝ արվեստագետի տարբեր ժամանակաշրջանների աշխատանքներում առկա փոփոխություններն ու կայուն գեղարվեստական հատկանիշները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև գրաֆիկական տարբեր տեխնիկաների և դրանց արտահայտչական հնարավորությունների քննությանը՝ պարզելու համար, թե նյութն ու կատարման եղանակն ինչպես են մասնակցում ստեղծագործության ընդհանուր գեղարվեստական կառուցվածքի ձևավորմանը։ Անդրադարձ է կատարվում գրքային ձևավորման և նկարազարդման ոլորտի հետ հնարավոր կապերին, ինչպես նաև գրաֆիկական աշխատանքների հարաբերությանը արվեստագետի մյուս ստեղծագործական ուղղությունների հետ։ Ստեղծագործությունները դիտարկվում են նաև 20-րդ դարի եվրոպական և հայկական արվեստի ընդհանուր զարգացումների համատեքստում՝ առանձնացնելով անհատական ոճի ձևավորման և մշակութային տարբեր ավանդույթների փոխազդեցության հարցերը։ Աշխատությունն ունի կարևոր նշանակություն արվեստագիտության և հայ կերպարվեստի պատմության ուսումնասիրության համար՝ հնարավորություն տալով համակարգված ներկայացնել գրաֆիկական ժառանգության թեմատիկ, ոճական և տեխնիկական առանձնահատկությունները և գնահատել դրա տեղը արվեստագետի ստեղծագործական ամբողջության մեջ։

Философия

Աշխատությունը նվիրված է փոխաբերության դերի և նշանակության ուսումնասիրությանը փիլիսոփայական գիտելիքի համակարգում՝ որպես մտածողության, ճանաչողության և իմաստաստեղծ գործընթացների կարևոր բաղադրիչ։ Վերլուծվում են փոխաբերության տեսական հիմքերը, դրա փիլիսոփայական մեկնաբանությունները և կիրառության առանձնահատկությունները տարբեր գաղափարական ու գիտաճանաչողական ուղղություններում։ Քննարկվում է, թե ինչպես է փոխաբերությունը նպաստում բարդ հասկացությունների ձևակերպմանը, իրականության մեկնաբանությանը և նոր գիտելիքի կառուցմանը՝ հանդես գալով ոչ միայն որպես լեզվական արտահայտչամիջոց, այլև որպես ճանաչողական գործիք։ Աշխատության մեջ անդրադարձ է կատարվում փոխաբերության կապին լեզվի, մտածողության, մշակույթի և գիտության հետ, ներկայացվում են տարբեր փիլիսոփայական մոտեցումների համեմատական վերլուծություններ, ինչպես նաև բացահայտվում է դրա ազդեցությունը գաղափարների ձևավորման, տեսությունների զարգացման և աշխարհընկալման գործընթացների վրա։ Հետազոտությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում փիլիսոփայության, լեզվաբանության, ճանաչողության տեսության և հումանիտար գիտությունների ոլորտներում աշխատող մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Экономика

Ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում մթնոլորտային օդի որակի բարելավման տնտեսական մեխանիզմների կատարելագործման հիմնախնդիրներին և դրանց լուծման հնարավոր ուղիներին։ Աշխատության շրջանակում օդի աղտոտվածությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես բնապահպանական, այլև որպես տնտեսական և սոցիալական խնդիր, որի հաղթահարման համար անհրաժեշտ է արդյունավետ պետական կարգավորում և տնտեսական խթանների համակցված կիրառում։ Հետազոտության մեջ ուսումնասիրվում են մթնոլորտային արտանետումների ձևավորման հիմնական տնտեսական պատճառները, աղտոտման կանխարգելման և նվազեցման մեխանիզմները, բնապահպանական վճարների և այլ տնտեսական գործիքների կիրառման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն մեխանիզմներին, որոնք կարող են խթանել ձեռնարկությունների կողմից մաքուր տեխնոլոգիաների ներդրումը, էներգաարդյունավետության բարձրացումը, արտադրական գործընթացների արդիականացումը և արտանետումների նվազեցումը։ ՀՀ պայմանների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու գործող տնտեսական և ինստիտուցիոնալ համակարգի արդյունավետության խնդիրները, ինչպես նաև գնահատելու պետական քաղաքականության, շուկայական խթանների և բնապահպանական վերահսկողության փոխկապակցվածությունը։ Աշխատության մեջ կարևոր տեղ է հատկացվում նաև օդի որակի վատթարացման տնտեսական հետևանքներին՝ բնակչության առողջության, աշխատանքի արտադրողականության, առողջապահական ծախսերի և ընդհանուր սոցիալ-տնտեսական բարեկեցության վրա ունեցած ազդեցությանը։ Քննարկվում են տնտեսական պատասխանատվության ուժեղացման, ֆինանսական խթանների կիրառման, բնապահպանական ներդրումների ընդլայնման և օդի որակի կառավարման համակարգի կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները։ Ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել Հայաստանի պայմաններին համապատասխան այնպիսի տնտեսական մեխանիզմների մշակմանը, որոնք միաժամանակ կապահովեն տնտեսական գործունեության արդյունավետությունը և շրջակա միջավայրի պահպանությունը։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, բնապահպանության և պետական կառավարման մասնագետներին, էկոլոգիական քաղաքականություն մշակողներին, քաղաքաշինության և շրջակա միջավայրի կառավարման ոլորտի հետազոտողներին, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին և ասպիրանտներին։

Биология

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է անթրոպոգեն, այսինքն՝ մարդու գործունեությամբ պայմանավորված գործոնների ազդեցության ուսումնասիրությանը Փամբակ և Տանձուտ գետերի ֆիտոպլանկտոնային համակեցությունների վրա։ Հետազոտության կենտրոնում գետային էկոհամակարգերի կենսաբանական վիճակի գնահատումն է՝ ֆիտոպլանկտոնի տեսակային կազմի, քանակական ցուցանիշների, տարածական և սեզոնային փոփոխությունների միջոցով։ Ֆիտոպլանկտոնը ջրային էկոհամակարգերի կարևոր բաղադրիչ է և զգայուն է ջրի ֆիզիկաքիմիական պայմանների փոփոխությունների նկատմամբ, ուստի դրա կազմի և կառուցվածքի ուսումնասիրությունը կարող է կարևոր տեղեկություններ տալ ջրային միջավայրի էկոլոգիական վիճակի վերաբերյալ։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել երկու գետերի տարբեր հատվածներում ֆիտոպլանկտոնային համակեցությունների տեսակային բազմազանությունը, գերակշռող խմբերը, տեսակների առատությունը և կենսազանգվածը՝ դրանք համադրելով ջրի հիմնական ֆիզիկաքիմիական ցուցանիշների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մարդու տնտեսական գործունեության հետևանքով առաջացող ազդեցություններին, որոնք կարող են կապված լինել արդյունաբերական և կենցաղային կեղտաջրերի, գյուղատնտեսական արտահոսքերի, հանքարդյունաբերության, բնակավայրերի ընդլայնման, ջրային ռեսուրսների օգտագործման և գետերի հունի փոփոխությունների հետ։ Այս գործոնները կարող են փոխել ջրի քիմիական կազմը, սննդանյութերի հարաբերակցությունը, թթվածնային ռեժիմը, պղտորությունը և այլ էկոլոգիական պայմաններ, ինչն իր հերթին կարող է ազդել ֆիտոպլանկտոնի տեսակային և քանակական կառուցվածքի վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է բնական և անթրոպոգեն ազդեցությունների պայմաններում ֆիտոպլանկտոնային համակեցությունների փոփոխությունների բացահայտումը։ Տարբեր հատվածների համեմատությունը հնարավորություն է տալիս պարզելու, թե որտեղ և ինչ աստիճանի են դրսևորվում մարդու գործունեության հետևանքները և ինչպես են դրանք արտացոլվում ջրային օրգանիզմների համայնքային կառուցվածքում։ Սեզոնային դիտարկումները կարող են լրացուցիչ պատկերացում տալ ֆիտոպլանկտոնի դինամիկայի մասին, քանի որ ջերմաստիճանի, լուսավորության, ջրի հոսքի և սննդանյութերի փոփոխությունները բնականորեն ազդում են դրա զարգացման վրա և պետք է տարբերակվեն մարդու գործունեության ազդեցությունից։ Աշխատությունը կարող է ներառել ջրի և ֆիտոպլանկտոնի նմուշառման, տեսակների նույնականացման, քանակական հաշվարկների և էկոլոգիական ցուցանիշների վերլուծության մեթոդներ։ Ստացված տվյալների համադրումը հնարավորություն է տալիս գնահատել գետերի էկոլոգիական վիճակը և բացահայտել առավել զգայուն կամ, հակառակը, աղտոտված պայմաններին դիմակայող ֆիտոպլանկտոնային խմբերը։ Նման ուսումնասիրությունները կարևոր են նաև ջրային էկոհամակարգերի կենսաբանական մոնիթորինգի համար, քանի որ ֆիտոպլանկտոնի փոփոխությունները կարող են ծառայել որպես ջրի որակի և էկոհամակարգի խախտումների կենսաբանական ցուցիչներ։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ գետերի էկոլոգիական վիճակի գնահատման, աղտոտման աղբյուրների ազդեցության ուսումնասիրման, ջրային ռեսուրսների պահպանության և բնապահպանական կառավարման միջոցառումների մշակման համար։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել էկոլոգներին, ջրաբաններին, բուսաբաններին, հիդրոկենսաբաններին, բնապահպանական մասնագետներին և ջրային էկոհամակարգերի ուսումնասիրմամբ զբաղվող հետազոտողներին։ Այն արժեքավոր է հատկապես Հայաստանի գետային էկոհամակարգերի վրա մարդու գործունեության ազդեցությունը կենսաբանական ցուցանիշների միջոցով գնահատելու և Փամբակ ու Տանձուտ գետերի ֆիտոպլանկտոնային համայնքների վիճակի վերաբերյալ գիտական տվյալներ ստանալու տեսանկյունից։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում բարձր տեխնոլոգիական ճյուղերի զարգացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը և դրանց հաղթահարման հնարավոր ուղիների վերլուծությանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում է բարձր տեխնոլոգիական ոլորտների նշանակությունը երկրի տնտեսական զարգացման, մրցունակության բարձրացման, նորարարական ներուժի ընդլայնման և միջազգային շուկաներում Հայաստանի դիրքերի ամրապնդման տեսանկյունից։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել տեղեկատվական տեխնոլոգիաների, գիտատար արտադրության, ինժեներական ծառայությունների, հեռահաղորդակցության և այլ բարձր տեխնոլոգիական ուղղությունների զարգացման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց ձևավորման վրա ազդող տնտեսական, գիտական, կրթական և ինստիտուցիոնալ գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բարձր որակավորում ունեցող մասնագետների պատրաստմանն ու պահպանմանը, գիտության և բիզնեսի համագործակցությանը, հետազոտությունների և մշակումների ֆինանսավորմանը, տեխնոլոգիական ձեռնարկությունների զարգացմանը, ներդրումային միջավայրին և նորարարական ենթակառուցվածքների ձևավորմանը։ Քննարկվում են նաև ոլորտի զարգացմանը խոչընդոտող խնդիրները, այդ թվում՝ ֆինանսական ռեսուրսների սահմանափակ հասանելիությունը, մասնագիտական ներուժի արտահոսքը, տեխնոլոգիական ենթակառուցվածքների անհավասար զարգացումը, գիտական արդյունքների առևտրայնացման դժվարությունները և միջազգային շուկաներում մրցակցության պայմանները։ Ուսումնասիրությունը կարևորում է պետական տնտեսական և նորարարական քաղաքականության դերը՝ բարձր տեխնոլոգիական ոլորտների համար բարենպաստ միջավայրի ստեղծման, ներդրումների խթանման և տեխնոլոգիական ձեռնարկատիրության զարգացման գործում։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են օգտակար լինել Հայաստանի տեխնոլոգիական զարգացման ռազմավարությունների մշակման, տնտեսական քաղաքականության կատարելագործման և գիտելիքահենք տնտեսության ձևավորման գործընթացում։ Այն կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, տեխնոլոգիական ոլորտի մասնագետներին, պետական կառավարման և բիզնեսի ներկայացուցիչներին, հետազոտողներին, ձեռնարկատերերին և բարձր տեխնոլոգիաների զարգացման հարցերով զբաղվող ուսանողներին։