Ընդհանուր և ազգային պատմության ծրագիր և ժամանակագրական աղյուսակ

История

Աշխատանքը նվիրված է հին և միջնադարյան հայկական ու հունական պատմագրական աղբյուրների համեմատական ուսումնասիրությանը՝ նպատակ ունենալով բացահայտել դրանց ձևավորման ընդհանուր սկզբունքները, պատմական իրականության ներկայացման եղանակները, հեղինակների աշխարհայացքային դիրքորոշումները և յուրաքանչյուր պատմագրական ավանդույթին բնորոշ առանձնահատկությունները։ Հետազոտության առանցքում գտնվում է հայկական և հունական պատմագրության փոխհարաբերության խնդիրը, որը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու տարբեր քաղաքակրթական միջավայրերում ձևավորված պատմական հիշողության, անցյալի մեկնաբանության և պատմական իրադարձությունների գրանցման մեթոդները։ Ուշադրություն է դարձվում պատմագրական երկերի կառուցվածքին, ժամանակագրական մոտեցումներին, բանավոր ավանդության և գրավոր աղբյուրների օգտագործմանը, առասպելական ու կրոնական պատկերացումների ազդեցությանը, ինչպես նաև քաղաքական և մշակութային իրադարձությունների մեկնաբանման առանձնահատկություններին։ Հին և միջնադարյան պատմագիրների երկերում պատմությունը հաճախ հանդես է գալիս ոչ միայն որպես անցյալի իրադարձությունների հաջորդական նկարագրություն, այլև որպես հասարակության ինքնության, արժեքների և հավաքական հիշողության ձևավորման կարևոր միջոց։ Այս տեսանկյունից հայկական և հունական աղբյուրների համեմատությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչպես են հեղինակները ներկայացնում պետության և ժողովրդի ծագումը, պատերազմները, իշխանական տոհմերը, կրոնական փոփոխությունները, օտար ժողովուրդների հետ հարաբերությունները և սեփական մշակութային ինքնության պահպանման խնդիրները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նաև աղբյուրների հավաստիության և պատմական արժեքի գնահատումը, քանի որ պատմագիրների տեղեկությունները հաճախ միավորում են փաստական տվյալները, հեղինակային մեկնաբանությունները, բանահյուսական ավանդությունները և ժամանակաշրջանի աշխարհայացքին բնորոշ պատկերացումները։ Հայկական պատմագրության առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու ազգային պատմական հիշողության պահպանման, քրիստոնեական աշխարհայացքի ազդեցության և քաղաքական ու մշակութային ինքնության արտահայտման ձևերին, մինչդեռ հունական պատմագրական ավանդույթը ներկայացնում է պատմական քննության, պատճառահետևանքային բացատրության և քաղաքական իրադարձությունների վերլուծության հարուստ փորձառություն։ Միաժամանակ երկու ավանդույթների միջև առկա ընդհանրությունները կարող են դրսևորվել պատմական իրադարձությունների պատճառների բացահայտման ձգտման, անցյալի կարևորագույն դեմքերի և իրադարձությունների առանձնացման, ժամանակագրական շարադրանքի և հասարակության համար պատմության դաստիարակչական նշանակության ընդգծման մեջ։ Առանձնահատկությունները, սակայն, պայմանավորված են յուրաքանչյուր մշակույթի պատմական զարգացման, կրոնական միջավայրի, պետականության փորձի և գրական ավանդույթների տարբերություններով։ Հայկական և հունական աղբյուրների համադրումը հատկապես արժեքավոր է նաև այն պատճառով, որ միևնույն պատմական իրադարձությունների վերաբերյալ տարբեր ավանդույթներում պահպանված տեղեկությունները կարող են լրացնել միմյանց և նպաստել ավելի ամբողջական պատմական պատկերի վերականգնմանը։ Աշխատանքը, հետևաբար, կարևոր նշանակություն ունի ոչ միայն երկու ժողովուրդների պատմագրական ժառանգության առանձնահատկությունները հասկանալու, այլև հին և միջնադարյան պատմական մտածողության զարգացման ընդհանուր օրինաչափությունները բացահայտելու համար։ Ընդհանուր առմամբ, հետազոտությունը հայկական և հունական պատմագրությունը դիտարկում է որպես միմյանց հետ համեմատելի, փոխազդող և միաժամանակ ինքնատիպ ավանդույթներ, որոնց ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալու պատմության գրության ձևավորման գործընթացը, պատմական հիշողության կառուցումը և հին ու միջնադարյան հասարակությունների կողմից սեփական անցյալի ընկալման եղանակները։

Технология

Աշխատությունը նվիրված է ջրային ռեսուրսների էներգետիկ օգտագործման տեսական և ինժեներական հիմնահարցերին՝ դարձելի հիդրոմեքենաների կիրառման պայմաններում։ Հետազոտության կենտրոնում այն հիդրավլիկական մեքենաներն են, որոնք տարբեր աշխատանքային ռեժիմներում կարող են իրականացնել ինչպես հիդրավլիկական էներգիայի փոխակերպում մեխանիկական և էլեկտրական էներգիայի, այնպես էլ հակառակ գործընթացը՝ էներգիա ծախսելով ջուրը բարձր մակարդակ տեղափոխելու համար։ Այս սկզբունքը հատկապես կարևոր է պոմպակուտակիչ հիդրոէներգետիկ համակարգերում, որտեղ ջրային ավազանների միջև հոսքի կառավարումը հնարավորություն է տալիս համատեղելու էլեկտրաէներգիայի արտադրությունն ու էներգիայի կուտակումը։ Քննության են առնվում ջրային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման պայմանները, հիդրոմեքենաների աշխատանքային բնութագրերը, տարբեր ռեժիմների միջև անցումների առանձնահատկությունները և հիդրավլիկական համակարգի հիմնական էներգետիկ ցուցանիշները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ջրի ճնշման, ծախսի, հզորության և օգտակար գործողության գործակցի փոխկապակցվածությանը, քանի որ դրանց ճիշտ գնահատումը որոշիչ նշանակություն ունի սարքավորումների աշխատանքի արդյունավետության համար։ Հետազոտությունը կարող է ներառել հիդրավլիկական և էներգետիկ գործընթացների մաթեմատիկական մոդելավորում, մեքենայի բնութագրերի վերլուծություն և տարբեր շահագործման պայմաններում աշխատանքի համեմատական գնահատում։ Ուշադրություն է դարձվում նաև ջրային համակարգի կարգավորման խնդիրներին, էներգահամակարգի փոփոխվող պահանջներին հիդրոմեքենաների աշխատանքի համապատասխանեցմանը և ջրային պաշարների ռացիոնալ բաշխմանը։ Դարձելի համակարգերի ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է աշխատանքի կայունության և հուսալիության գնահատումը, հատկապես այն պայմաններում, երբ սարքավորումները պարբերաբար փոխում են իրենց գործառնական ռեժիմը։ Ջրային ռեսուրսների կառավարման տեսանկյունից կարևորվում է նաև էներգետիկ նպատակներով ջրի բազմակի օգտագործման հնարավորությունը՝ համապատասխան տեխնիկական և բնապահպանական սահմանափակումների հաշվառմամբ։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է հիդրավլիկայի, հիդրոմեքենաշինության, ջրային ռեսուրսների կառավարման և էներգետիկայի սկզբունքները՝ նպաստելով դարձելի հիդրոմեքենաներով համալրված համակարգերի նախագծման, գնահատման և արդյունավետ շահագործման գիտատեխնիկական հիմքերի զարգացմանը։

История

Այս աշխատությունը նվիրված է Տայքի տարածաշրջանի պատմական և աշխարհագրական զարգացումներին IV դարից մինչև XI դարի սկզբը։ Նյութում ուսումնասիրվում են Տայքի երկրաբանական, քաղաքական, տնտեսական և սոցիալ-մշակութային առանձնահատկությունները, ինչպես նաև տարածաշրջանի տեղական և միջազգայն քաղաքական հարաբերությունները հարևան իշխանությունների հետ։ Աշխատությունը ընդգրկում է քաղաքային ու գյուղական բնակավայրերի զարգացումը, տնտեսական գործունեության տեսակներն ու ռազմավարական նշանակությունը, կրոնական և մշակութային գործընթացները, ինչպես նաև վարչական բաժանումների և կառավարման համակարգի առանձնահատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձված Տայքի տարածքի բնակչության կազմի, էթնիկ շարժումների և պատմաաշխարհագրական պայմանների ազդեցությանը տարածաշրջանի զարգացման վրա։ Նյութը կարևոր է պատմաբանների, աշխարհագրագետների և միջնադարյան հայկական տարածաշրջանների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների համար՝ տրամադրելով համալիր պատկեր մեկ կարևոր ժամանակաշրջանի համար։

Технология

Աշխատությունը նվիրված է բորատային հիմքով հողալկալիական մետաղներ պարունակող ապակիների հետազոտությանը և նոր բաղադրությամբ տեխնիկական ապակիների մշակմանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է ուսումնասիրել ապակեգոյացնող համակարգերի բաղադրության և կառուցվածքի փոխկապակցվածությունը և դրա ազդեցությունը ստացվող նյութերի ֆիզիկաքիմիական, ջերմային, մեխանիկական ու տեխնոլոգիական հատկությունների վրա։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են բորի օքսիդի և հողալկալիական մետաղների միացությունների դերը ապակու կառուցվածքի ձևավորման գործընթացում, ինչպես նաև տարբեր բաղադրիչների հարաբերակցության փոփոխության ազդեցությունը ապակու հալման, բյուրեղացման, ջերմային ընդարձակման և քիմիական կայունության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նոր ապակեբաղադրությունների ընտրությանը և դրանց ստացման տեխնոլոգիական պայմանների որոշմանը։ Հետազոտության ընթացքում կարող են դիտարկվել հումքային բաղադրիչների ընտրությունը, դրանց մանրացումը և խառնումը, հալման ջերմաստիճանը, հալույթի պահման տևողությունը, ապակեգոյացման պայմանները և հետագա ջերմային մշակումը։ Կարևոր ուղղություն է ստացված ապակիների կառուցվածքային և ֆիզիկաքիմիական հատկությունների ուսումնասիրությունը՝ դրանց կիրառական հնարավորությունները գնահատելու նպատակով։ Կարող են ուսումնասիրվել ապակիների խտությունը, ջերմային ընդարձակման գործակիցը, փափկման և բյուրեղացման ջերմաստիճանները, քիմիական կայունությունը, մեխանիկական ամրությունը և այլ տեխնիկական ցուցանիշներ։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում ապակու կառուցվածքում հողալկալիական մետաղների ազդեցությանը, քանի որ դրանց բնույթն ու կոնցենտրացիան կարող են էապես փոխել ապակու կառուցվածքային կապերը և, հետևաբար, նյութի հիմնական հատկությունները։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել նաև տարբեր բաղադրությունների համեմատական վերլուծություն՝ տեխնիկական նշանակության համար առավել նպատակահարմար ապակու ընտրության նպատակով։ Նոր բաղադրությունների մշակումը կարող է ուղղված լինել բարձր ջերմակայունությամբ, բավարար մեխանիկական ամրությամբ, քիմիական կայունությամբ և կանխատեսելի տեխնոլոգիական հատկություններով նյութերի ստացմանը։ Աշխատության կարևոր բաղադրիչ է նաև ապակեգոյացման գործընթացների օրինաչափությունների բացահայտումը, ինչը հնարավորություն է տալիս գիտականորեն հիմնավորել հումքային բաղադրիչների օպտիմալ հարաբերակցությունը և տեխնոլոգիական ռեժիմները։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ տեխնիկական ապակիների արտադրության կատարելագործման, նոր նյութերի ստեղծման և ապակու արտադրության հումքային բազայի արդյունավետ օգտագործման համար։ Ստացված տվյալները կարող են օգտագործվել այնպիսի ապակեբաղադրությունների մշակման համար, որոնք կհամապատասխանեն հատուկ տեխնիկական և շահագործական պահանջների։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել նյութագետներին, ապակու և կերամիկական նյութերի տեխնոլոգներին, անօրգանական քիմիայի մասնագետներին, քիմիական տեխնոլոգներին, հետազոտողներին, ինժեներներին և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողներին։

Литература

Նար-Դոս-ի «Ազատամտության դրոշակակիրը» ստեղծագործությունը հասարակական-քաղաքական ուղղվածությամբ պատմություն է, որտեղ հեղինակը ներկայացնում է ազատամտության գաղափարների տարածումը և դրանց բախումը պահպանողական մտածողության ու ավանդական հասարակական պատկերացումների հետ։ Ստեղծագործության կենտրոնում այն անհատն է, որը հանդես է գալիս որպես նոր գաղափարների կրող և փորձում է հասարակությանը մոտեցնել ազատ մտածողության, քննադատական վերաբերմունքի և ինքնուրույն որոշումների գաղափարին, սակայն հանդիպում է դիմադրության, թյուրիմացության և երբեմն՝ մերժման։ Նար-Դոսը այս գործով ընդգծում է այն հակասությունը, որը գոյություն ունի առաջադեմ մտածողության և կայացած հասարակական կարծրատիպերի միջև՝ ցույց տալով, որ նոր գաղափարների ընդունումը հաճախ ուղեկցվում է պայքարով և անձնական զոհողություններով։

Информатика

Սույն աշխատանքը նվիրված է ինքնակազմակերպվող համակարգերում դինամիկ պրոցեսների հետազոտման համար գործիքային ծրագրային միջոցների մշակմանը, որի նպատակն է ապահովել համակարգերի վարքագծի մոդելավորման, վերլուծության և կանխատեսման արդյունավետ և ճշգրիտ մեթոդներ։ Աշխատությունը ներկայացնում է ծրագրային գործիքների կառուցվածքային ճարտարապետությունը, ալգորիթմական մոտեցումները և մոդելավորման միջավայրերը՝ ընդգրկելով տարաբնույթ դինամիկ երևույթների, ներառյալ ճնշումների, տատանումների և էվոլյուցիոն գործընթացների, չափման և վերլուծության հնարավորությունները։ Ուսումնասիրությունը ընդգրկում է նաև օգտագործողի ինտերֆեյսի ձևավորում, տվյալների վիզուալիզացման մեխանիզմներ և համակցված մոդելավորման տարբեր ռեժիմներ, ինչը թույլ է տալիս գիտնականներին ու ինժեներներին դիտարկել համակարգերի զարգացման փուլերը, վերլուծել թուլություններն ու կայունության առանձնահատկությունները և կատարել իրավիճակային կանխատեսումներ։ Աշխատանքը կարևոր է ճշգրիտ գիտությունների, համակարգային ինժեներիայի և կիրառական հետազոտությունների համար՝ նպաստելով բարդ համակարգերի վարքագծի գիտական վերլուծության, փորձարարական և թվային մոդելավորման մեթոդների կատարելագործմանը և արդյունաբերական ու հետազոտական ոլորտներում արդյունավետ գործիքային լուծումների ներդրմանը։