Ещё в разделе Сельское хозяйство

    Смотреть все arrow_right_alt

    Откройте для себя другие интересные и полезные материалы

    Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материалов
    Онлайн

    Другие предметы

    Նոր գրքեր պատանիներին: Ինֆորմացիոն ցանկ= Новые книги юным (1988, Փետրվար, թիվ 2)

    Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։

    Обновлено. 2026-08-24
    Նոր գրքեր պատանիներին: Ինֆորմացիոն ցանկ= Новые книги юным (1988, Փետրվար, թիվ 2)
    Онлайн

    Другие предметы

    Բանբեր Հայաստանի գրադարանների ։ 2016, N 1

    Պարբերականի տվյալ համարը նվիրված է Հայաստանի գրադարանային ոլորտի մասնագիտական, գիտամեթոդական և տեղեկատվական խնդիրների լուսաբանմանը՝ ներկայացնելով գրադարանների գործունեության տարբեր ուղղությունները, ոլորտում տեղի ունեցող փոփոխությունները և մասնագիտական փորձի զարգացման միտումները։ Հրապարակումներում կարող են քննարկվել գրադարանային սպասարկման կազմակերպումը, հավաքածուների համալրումն ու պահպանումը, մատենագիտական և տեղեկատվական աշխատանքը, ընթերցանության խթանումը, գրադարանային միջոցառումների իրականացումը և մասնագիտական համագործակցության ձևերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ժամանակակից տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ներթափանցմանը գրադարանային գործունեություն, էլեկտրոնային տեղեկատվական ռեսուրսների կիրառմանը, թվայնացման գործընթացներին և օգտվողների տեղեկատվական պահանջների փոփոխությանը։ Կարևորվում է ավանդական գրադարանային ծառայությունների և նոր տեխնոլոգիական հնարավորությունների համադրումը՝ գրադարանի հասարակական ու կրթական դերի պահպանման և ընդլայնման նպատակով։ Նյութերում կարող են ներկայացվել Հայաստանի տարբեր գրադարանների գործունեության փորձը, իրականացված ծրագրերը, մշակութային ու կրթական նախաձեռնությունները, ցուցահանդեսները, գրքի շնորհանդեսները և մասնագիտական հանդիպումները։ Պարբերականը կարևոր հարթակ է նաև գրադարանագիտության և մատենագիտության տեսական ու գործնական հարցերի քննարկման համար՝ հնարավորություն տալով մասնագետներին ներկայացնել ուսումնասիրություններ, մեթոդական առաջարկություններ և ոլորտային դիտարկումներ։ Առանձին հրապարակումներ կարող են անդրադառնալ գրքային ու ձեռագրային ժառանգության պահպանությանը, ազգային և երկրագիտական հավաքածուներին, նշանավոր գրադարանային գործիչների գործունեությանը և Հայաստանի գրադարանների պատմությանը։ Նման նյութերի համադրումը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել տվյալ ժամանակաշրջանում հայկական գրադարանային համակարգի առաջնահերթությունների, ձեռքբերումների և զարգացման խնդիրների մասին։ Հրատարակությունն օգտակար է գրադարանավարների, մատենագետների, տեղեկատվական ոլորտի մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար՝ միաժամանակ հանդես գալով որպես Հայաստանի գրադարանային կյանքի փաստագրական աղբյուր։ Ընդհանուր առմամբ տվյալ համարը նպաստում է մասնագիտական գիտելիքի տարածմանը, գրադարանների միջև փորձի փոխանակմանը և գրադարանային գործի զարգացման վերաբերյալ տեղեկատվության համակարգված ներկայացմանը։

    Обновлено. 2026-09-25
    Բանբեր Հայաստանի գրադարանների ։ 2016, N 1
    Онлайн

    Химия

    Երկաթ, նիկել և կոբալտ

    Երկաթը, նիկելը և կոբալտը մետաղական քիմիական տարրեր են, որոնք պատկանում են անցումային մետաղների խմբին և ունեն կարևոր նշանակություն ինչպես արդյունաբերության, այնպես էլ կենսաբանական և տեխնոլոգիական գործընթացներում։ Երկաթը ամենատարածված և լայն կիրառվող մետաղներից է, որն առանձնանում է բարձր ամրությամբ և մագնիսական հատկություններով, և հիմնականում օգտագործվում է պողպատի ու համաձուլվածքների արտադրության մեջ՝ շինարարության, մեքենաշինության և տարբեր ինժեներական կառույցների համար։ Նիկելը հայտնի է իր կոռոզիակայունությամբ և ամրությամբ, հաճախ օգտագործվում է համաձուլվածքներում՝ պողպատին հավելելով դիմացկունություն բարձր ջերմաստիճանների և ագրեսիվ միջավայրերի նկատմամբ, ինչպես նաև կիրառվում է մարտկոցների և էլեկտրատեխնիկական սարքավորումների արտադրության մեջ։ Կոբալտը նույնպես արժեքավոր անցումային մետաղ է, որն ունի մագնիսական հատկություններ և լայնորեն օգտագործվում է բարձրորակ համաձուլվածքների, մշտական մագնիսների և հատուկ տեխնոլոգիական նյութերի ստեղծման մեջ, ինչպես նաև կարևոր դեր ունի կենսաբանական համակարգերում՝ որպես վիտամին B12-ի բաղադրիչ։ Այս երեք տարրերը հաճախ ուսումնասիրվում են միասին, քանի որ ունեն համեմատաբար մոտ ֆիզիկաքիմիական հատկություններ և կարող են ձևավորել կայուն համաձուլվածքներ, որոնք կիրառվում են ավիատիեզերական, ռազմական և բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերություններում։ Նրանց ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև քիմիական ռեակցիաների, էլեկտրաքիմիայի և նյութերի կառուցվածքի հասկացման համար, քանի որ դրանք ցուցաբերում են տարբեր օքսիդացման աստիճաններ և ակտիվ մասնակցություն են ունենում բազմաթիվ արդյունաբերական գործընթացներում։

    Обновлено. 2026-09-18
    Երկաթ, նիկել և կոբալտ
    Онлайн

    Педагогика

    Կարնո կրթական համակարգը 19-րդ դարի երկրորդ կեսին 20-րդ դարի սկզբին / Սանասարյան վարժարան /

    Աշխատությունը նվիրված է Կարնո կրթական համակարգի ձևավորման, զարգացման և կազմակերպական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը 19-րդ դարի երկրորդ կեսից մինչև 20-րդ դարի սկիզբը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով Սանասարյան վարժարանի գործունեությանը։ Հետազոտությունը կրթական կյանքը դիտարկում է Օսմանյան կայսրության արևելյան շրջանների հայության հասարակական, մշակութային և ազգային զարգացման համատեքստում՝ ցույց տալով, թե ինչպես էին դպրոցական հաստատությունները դառնում կրթության տարածման, ազգային ինքնագիտակցության ամրապնդման և մտավոր կյանքի զարգացման կարևոր կենտրոններ։ Ուսումնասիրության առանցքային թեմաներից է Կարնո կրթական միջավայրի ձևավորման պատմական նախադրյալների բացահայտումը, դպրոցների ցանցի զարգացումը, ուսումնական հաստատությունների կազմակերպչական կառուցվածքը և դրանց կրթադաստիարակչական նպատակները։ Առանձնահատուկ տեղ է հատկացվում Սանասարյան վարժարանին՝ որպես ժամանակաշրջանի հայ կրթական կյանքի կարևորագույն հաստատություններից մեկի, որի գործունեությունը դուրս էր գալիս սովորական դպրոցական կրթության շրջանակներից և կապված էր ազգային մտավոր ներուժի ձևավորման ու մասնագիտական պատրաստության խնդիրների հետ։ Հետազոտության ընթացքում կարող են ուսումնասիրվել վարժարանի հիմնադրման պայմանները, ֆինանսավորման աղբյուրները, կառավարման համակարգը, ուսուցչական կազմը, աշակերտների ընդունելության և կրթության կազմակերպման սկզբունքները։ Կարևոր ուղղություն է նաև ուսումնական ծրագրերի ուսումնասիրությունը․ կարող են դիտարկվել հայագիտական, լեզվական, պատմական, բնագիտական և այլ առարկաների տեղն ու դերը կրթական գործընթացում, ինչպես նաև տեսական գիտելիքների և գործնական պատրաստության հարաբերակցությունը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ հայոց լեզվի և գրականության, ազգային պատմության ու մշակույթի ուսուցմանը՝ որպես ազգային ինքնության պահպանման և սերունդների կրթության կարևոր բաղադրիչների։ Միաժամանակ կարող են ուսումնասիրվել օտար լեզուների, գիտությունների և մասնագիտական առարկաների դասավանդման առանձնահատկությունները, որոնք նպաստում էին շրջանավարտների ավելի լայն կրթական ու մասնագիտական հնարավորությունների ձևավորմանը։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է նաև ուսուցչական կադրերի պատրաստման և մանկավարժական գաղափարների տարածման հարցը։ Դպրոցների գործունեության միջոցով տարածվում էին ժամանակի առաջադեմ մանկավարժական պատկերացումները, ուսուցման նոր մեթոդները և աշակերտակենտրոն մոտեցումները, որոնք աստիճանաբար փոփոխում էին ավանդական կրթական մշակույթը։ Կարող է ուսումնասիրվել նաև կրթության հասանելիության խնդիրը, աշակերտների սոցիալական կազմը և տարբեր բնակավայրերից սովորողների ներգրավումը։ Սանասարյան վարժարանի գործունեությունը հատկապես կարևոր էր նրանով, որ այն նպաստում էր կրթված ազգային մտավորականության և մասնագետների ձևավորմանը, որոնցից շատերը հետագայում դեր են ունեցել հայկական հասարակական, մշակութային, կրթական և քաղաքական կյանքում։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև Կարնոյի կրթական հաստատությունների և համայնքային կյանքի փոխհարաբերությանը՝ ցույց տալով, թե ինչպես էին դպրոցները մասնակցում ազգային կազմակերպվածության և մշակութային կյանքի պահպանմանը։ Պատմական համատեքստի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու նաև այն սահմանափակումներն ու դժվարությունները, որոնց պայմաններում գործում էին հայկական դպրոցները՝ կապված վարչական վերահսկողության, ֆինանսական խնդիրների, քաղաքական անկայունության և կրթական ռեսուրսների սահմանափակության հետ։ Հետազոտության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ այն լրացնում է արևմտահայ կրթության պատմության ուսումնասիրությունը և հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու Կարնոյի հայության կրթական և մշակութային կյանքի մասին։ Աշխատությունը կարող է արժեքավոր լինել մանկավարժության պատմությամբ, հայագիտությամբ, արևմտահայության պատմությամբ, կրթական հաստատությունների պատմությամբ և 19-րդ դարի հայ հասարակական մտքի զարգացմամբ զբաղվող մասնագետների համար։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը Կարնո կրթական համակարգը ներկայացնում է որպես ազգային կրթության և մշակութային ինքնության պահպանման կարևոր հենարան՝ բացահայտելով դրա զարգացման հիմնական փուլերը, կրթական կազմակերպման առանձնահատկությունները և Սանասարյան վարժարանի նշանակալի դերը հայ կրթական ու հասարակական կյանքում։

    Обновлено. 2026-09-12
    Կարնո կրթական համակարգը 19-րդ դարի երկրորդ կեսին 20-րդ դարի սկզբին / Սանասարյան վարժարան /
    Онлайн

    Политология

    Արտակարգ իրավիճակների և քաղաքացիական պաշտպանության հիմնահարցեր

    Գրքում ներկայացվում են արտակարգ իրավիճակների տեսակները՝ բնական, տեխնոգեն և մարդկային գործունեության հետևանքով առաջացող իրավիճակները, դրանց վտանգներն ու հետևանքները։ Անդրադառնում է նաև քաղաքացիների անվտանգության ապահովման մեթոդներին, մասնագիտական և կազմակերպչական պատրաստականությանը, շտապ գործողությունների կանոններին և քաղաքացիական պաշտպանության համակարգի կազմակերպմանը։ Աշխատությունը նախատեսված է արտակարգ իրավիճակների կառավարման մասնագետների, ուսանողների, պետական և տեղական մարմինների աշխատակիցների համար, ինչպես նաև այն բոլորի համար, ովքեր հետաքրքրված են բնակչության պաշտպանությամբ և քաղաքացիական անվտանգության հիմնահարցերով, տրամադրելով համակարգված գիտելիքներ և գործնական ուղեցույցներ անվտանգության ապահովման ոլորտում։

    Обновлено. 2026-09-23
    Արտակարգ իրավիճակների և քաղաքացիական պաշտպանության հիմնահարցեր
    Онлайн

    История

    Армяне и турецкие реформы

    Այս գիրքը նվիրված է Օսմանյան կայսրությունում հայ բնակչության և 19-րդ դարի երկրորդ կեսին իրականացված թուրքական բարեփոխումների փոխհարաբերություններին։ Աշխատության կենտրոնում այն քաղաքական, վարչական, սոցիալական և իրավական փոփոխություններն են, որոնք տեղի ունեցան կայսրությունում բարեփոխումների ծրագրերի իրականացման ընթացքում, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը հայերի հասարակական կյանքի, իրավունքների և անվտանգության վրա։ Հեղինակը ներկայացնում է այն պատմական միջավայրը, որում ձևավորվեցին բարեփոխումների անհրաժեշտության մասին քննարկումները, անդրադառնում է օսմանյան իշխանությունների կողմից եվրոպական ազդեցության ներքո իրականացված վերափոխումներին և ուսումնասիրում դրանց գործնական հետևանքները հայաբնակ շրջաններում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայերի՝ վարչական կառույցների, տեղական ինքնակառավարման, հարկային համակարգի, դատական գործընթացների և հասարակական հարաբերությունների շրջանակներում ունեցած դիրքին։ Գրքում բարեփոխումները դիտարկվում են ոչ միայն որպես պետական կառավարման արդիականացման փորձ, այլև որպես գործընթաց, որի իրական արդյունքները հաճախ էականորեն տարբերվում էին պաշտոնապես հռչակված սկզբունքներից։ Աշխատությունը ցույց է տալիս այն հակասությունը, որը գոյություն ուներ կենտրոնական իշխանության կողմից հավասարության և իրավական կարգավորման վերաբերյալ հայտարարությունների ու տեղական մակարդակում դրանց իրականացման միջև։ Քննարկվում են նաև հայ հասարակության տարբեր շրջանակների ակնկալիքները, քաղաքական դիրքորոշումները և բարեփոխումների միջոցով սեփական իրավունքների ու անվտանգության ապահովման ձգտումները։ Պատմական նյութը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես էին պետական բարեփոխումները, ազգային և կրոնական հարաբերությունները, տեղական իշխանությունների գործունեությունն ու արտաքին քաղաքական ճնշումները փոխկապակցվում միմյանց հետ։ Աշխատությունը կարևոր է հատկապես այն պատճառով, որ ներկայացնում է հայ-թուրքական հարաբերությունների պատմական զարգացման մի փուլ, երբ իրավական և վարչական փոփոխությունների հարցը աստիճանաբար վերածվում էր ավելի լայն քաղաքական և հասարակական խնդրի։ Այն կարող է հետաքրքրել Օսմանյան կայսրության պատմությամբ, Հայկական հարցով, հայ ժողովրդի քաղաքական և հասարակական պատմությամբ, ինչպես նաև 19-րդ դարի Մերձավոր Արևելքի պետական ու ազգային գործընթացներով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

    Обновлено. 2026-09-21
    Армяне и турецкие реформы