Զբոսաշրջության ինդուստրիա և աշխարհագրություն

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում սոցիալապես անապահով բնակչության խմբերի կենսամակարդակի բարձրացման գործում պետական կարգավորման դերի, կիրառվող սոցիալ-տնտեսական մեխանիզմների և դրանց կատարելագործման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում սոցիալական խոցելիության պատճառների, աղքատության և եկամուտների անհավասարության դրսևորումների, ինչպես նաև բնակչության տարբեր խմբերի սոցիալական պաշտպանության անհրաժեշտության գնահատումն է։ Կենսամակարդակը դիտարկվում է որպես բազմագործոն հասկացություն, որը ներառում է ոչ միայն տնային տնտեսությունների եկամուտներն ու սպառման հնարավորությունները, այլև աշխատանքի, կրթության, առողջապահության, բնակարանային պայմանների և հիմնական սոցիալական ծառայությունների հասանելիությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում պետական սոցիալական քաղաքականության այն գործիքներին, որոնք ուղղված են անապահովության հետևանքների մեղմմանը և մարդկանց տնտեսական ինքնուրույնության հնարավորությունների ընդլայնմանը։ Դրանց շրջանակում կարող են դիտարկվել սոցիալական աջակցության ծրագրերը, նպաստների և այլ փոխանցումների համակարգերը, զբաղվածության խթանման միջոցառումները, մասնագիտական կրթության հնարավորությունները և սոցիալական ծառայությունների կազմակերպումը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություն է սոցիալական աջակցության հասցեականության և արդյունավետության գնահատումը՝ պարզելու համար, թե պետական միջոցներն ինչ չափով են հասնում առավել խոցելի խմբերին և նպաստում նրանց կենսապայմանների կայուն բարելավմանը։ Քննության առարկա կարող են լինել նաև սոցիալական ծրագրերի ֆինանսավորման, կառավարման, շահառուների ընտրության և տարբեր պետական ու տեղական կառույցների միջև համագործակցության խնդիրները։ Կարևորվում է պասիվ սոցիալական աջակցության և ակտիվ սոցիալական քաղաքականության համադրումը, երբ եկամտային օժանդակությանը զուգահեռ ստեղծվում են աշխատանքի շուկա մուտք գործելու, մասնագիտական կարողություններ զարգացնելու և երկարաժամկետ տնտեսական ինքնաբավություն ապահովելու հնարավորություններ։ Առանձին ուշադրություն կարող է հատկացվել տարածքային անհավասարություններին և քաղաքային ու գյուղական բնակավայրերում սոցիալական ծառայությունների հասանելիության տարբերություններին։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է սոցիալական քաղաքականության, հանրային ֆինանսների, աշխատանքի տնտեսագիտության և պետական կառավարման մոտեցումները՝ ուսումնասիրելով սոցիալապես անապահով բնակչության կենսամակարդակի բարձրացման պետական մեխանիզմների արդյունավետությունը և սոցիալական պաշտպանության համակարգի կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները։

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է ձեռքի և մատների փափուկ հյուսվածքային արատների վիրաբուժական բուժմանը՝ կղզյակային լոսկուտների տրանսպոզիցիայի մեթոդի կիրառմամբ։ Ուսումնասիրության հիմնական նպատակն է ներկայացնել այն վիրաբուժական հնարավորությունները, որոնց միջոցով վնասված կամ հյուսվածքային դեֆեկտ ունեցող հատվածները կարող են վերականգնվել՝ օգտագործելով հիվանդի սեփական հյուսվածքները և պահպանելով դրանց արյունամատակարարումը։ Աշխատության մեջ քննարկվում են ձեռքի տարբեր հատվածների և մատների փափուկ հյուսվածքների արատների առաջացման պատճառները, դրանց կլինիկական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև վերականգնողական բուժման համապատասխան մոտեցումների ընտրության սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կղզյակային լոսկուտների ձևավորմանը, դրանց տեղափոխման տեխնիկային, անոթային սնուցման պահպանմանը և վերականգնվող հատվածի անատոմիական ու ֆունկցիոնալ առանձնահատկություններին։ Մեթոդի ուսումնասիրությունը կարևոր է հատկապես այն դեպքերում, երբ անհրաժեշտ է ոչ միայն փակել հյուսվածքային դեֆեկտը, այլև հնարավորինս պահպանել ձեռքի զգացողությունը, շարժունակությունը, ձևը և գործառական նշանակությունը։ Աշխատությունը կարող է ներառել նաև վիրաբուժական միջամտության ցուցումների և հակացուցումների, նախավիրահատական պլանավորման, տեխնիկական դժվարությունների, հետվիրահատական խնամքի և հնարավոր բարդությունների վերաբերյալ մասնագիտական դիտարկումներ։ Ներկայացված մոտեցումների միջոցով ընդգծվում է ձեռքի վերականգնողական վիրաբուժության այն սկզբունքը, ըստ որի բուժման արդյունավետությունը գնահատվում է ոչ միայն հյուսվածքային արատի փակմամբ, այլև վերջույթի հնարավորինս լիարժեք ֆունկցիայի վերականգնմամբ։ Հրատարակությունը մասնագիտական հետաքրքրություն է ներկայացնում ձեռքի վիրաբույժների, պլաստիկ և վերականգնողական վիրաբուժությամբ զբաղվող բժիշկների, վնասվածքաբանների և համապատասխան մասնագիտությունների բժշկական հետազոտողների համար՝ որպես ձեռքի փափուկ հյուսվածքների վերականգնման և կղզյակային լոսկուտների կիրառման տեխնիկական ու կլինիկական ասպեկտներին վերաբերող ուսումնասիրություն։

Химия

Գիտաքիմիական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է կամրջակային ազոտի ատոմ պարունակող ազոլոպիրիմիդինների վերաշրջանացման վերախմբավորումների ուսումնասիրությանը և այդ փոխարկումների ընթացքի հիմնական օրինաչափությունների բացահայտմանը։ Հետազոտվում են հետերոցիկլային միացությունների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, դրանց քիմիական ակտիվությունը և տարբեր պայմաններում օղակային համակարգերի փոխակերպման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ազոտ պարունակող հետերոցիկլային կառուցվածքներում քիմիական կապերի վերադասավորման, սկզբնական օղակի փոփոխման և նոր ցիկլային համակարգերի առաջացման գործընթացներին։ Քննարկվում է ելանյութերի կառուցվածքի, փոխարինիչների բնույթի, ռեակցիոն միջավայրի, ջերմաստիճանի և այլ գործոնների ազդեցությունը վերախմբավորման ուղղության ու ստացվող նյութերի կառուցվածքի վրա։ Վերլուծվում են ռեակցիաների հնարավոր մեխանիզմները, միջանկյալ միացությունների առաջացման առանձնահատկությունները և վերջնական արգասիքների ձևավորման օրինաչափությունները։ Կառուցվածքային և փորձարարական տվյալների համադրումը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալ ազոլոպիրիմիդինային համակարգերի փոխակերպումների բնույթը և կանխատեսել համապատասխան հետերոցիկլային միացությունների քիմիական վարքը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նշանակություն ունենալ նոր ազոտ պարունակող հետերոցիկլային միացությունների ստացման մեթոդների զարգացման և օրգանական սինթեզի հնարավորությունների ընդլայնման համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել օրգանական քիմիայի, հետերոցիկլային միացությունների քիմիայի և օրգանական սինթեզի ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների ու համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Финансы

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում հիփոթեքային շուկայի ֆինանսական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ շուկայի ձևավորման, զարգացման և ֆինանսավորման մեխանիզմների համատեքստում։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են հիփոթեքային վարկավորման էությունը, դրա դերը բնակարանային ապահովվածության և ֆինանսական համակարգի զարգացման գործում, ինչպես նաև շուկայի հիմնական մասնակիցների փոխհարաբերությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հիփոթեքային վարկերի տրամադրման պայմաններին, տոկոսադրույքներին, վարկավորման ժամկետներին, կանխավճարների չափերին, վարկունակության գնահատմանը և վարկային ռիսկերի կառավարմանը։ Աշխատության մեջ կարող են վերլուծվել հիփոթեքային շուկայի ֆինանսավորման աղբյուրները, բանկերի և վարկային կազմակերպությունների դերակատարությունը, երկարաժամկետ ֆինանսական ռեսուրսների հասանելիությունը և կապիտալի շուկայի հնարավորությունների օգտագործումը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություն է հիփոթեքային վարկավորման մատչելիության վրա ազդող գործոնների բացահայտումը, այդ թվում՝ բնակարանների գների, բնակչության եկամուտների, տոկոսադրույքների, գնաճային գործընթացների և մակրոտնտեսական միջավայրի ազդեցությունը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև հիփոթեքային վարկերի վերաֆինանսավորման, արժութային և տոկոսադրույքային ռիսկերի, պարտավորությունների սպասարկման և ֆինանսական կայունության հետ կապված խնդիրներին։ ՀՀ պայմանների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու գործող համակարգի հիմնական ձեռքբերումներն ու սահմանափակումները և գնահատելու դրա հետագա զարգացման հնարավորությունները։ Կարևոր է նաև պետական աջակցության ծրագրերի, ֆինանսական միջնորդության և բնակարանային քաղաքականության ազդեցության ուսումնասիրությունը հիփոթեքային շուկայի ընդլայնման և բնակչության համար բնակարանային ֆինանսավորման հասանելիության վրա։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել հիփոթեքային շուկայի ֆինանսական մեխանիզմների կատարելագործմանը, վարկավորման պայմանների բարելավմանը, ռիսկերի արդյունավետ կառավարմանը և երկարաժամկետ ֆինանսավորման հնարավորությունների ընդլայնմանը։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, ֆինանսիստներին, բանկային ոլորտի մասնագետներին, անշարժ գույքի շուկայի վերլուծաբաններին, պետական կառավարման ոլորտի մասնագետներին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ստվերային տնտեսության սոցիալ-տնտեսական հետևանքների և բնակչության կենսամակարդակի միջև փոխազդեցության ուսումնասիրությանը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով այդ գործընթացների կառավարման հիմնախնդիրներին։ Հետազոտության հիմքում այն գաղափարն է, որ չգրանցված կամ թերի հաշվառվող տնտեսական գործունեությունը կարող է էական ազդեցություն ունենալ ինչպես պետության ֆինանսական հնարավորությունների և տնտեսական կառավարման արդյունավետության, այնպես էլ բնակչության եկամուտների, զբաղվածության, սոցիալական պաշտպանության և կյանքի որակի վրա։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են ստվերային տնտեսության ձևավորման պատճառներն ու տարածման պայմանները, այդ թվում՝ հարկային և վարչարարական միջավայրի առանձնահատկությունները, զբաղվածության կառուցվածքը, եկամուտների մակարդակը, սոցիալական անհավասարությունը, տնտեսական խթանները և ինստիտուցիոնալ գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ստվերային գործունեության և բնակչության կենսամակարդակի փոխադարձ կապին, քանի որ մի կողմից ցածր եկամուտները և սահմանափակ տնտեսական հնարավորությունները կարող են նպաստել ոչ ֆորմալ զբաղվածության և չգրանցված գործունեության տարածմանը, իսկ մյուս կողմից ստվերային տնտեսության մեծ ծավալները կարող են սահմանափակել հարկային եկամուտների հավաքագրումը և նվազեցնել պետության հնարավորությունները՝ ֆինանսավորելու սոցիալական, առողջապահական, կրթական և ենթակառուցվածքային ծրագրերը։ Աշխատությունը կարող է ներառել բնակչության եկամուտների, սպառման, զբաղվածության, աղքատության, անհավասարության և սոցիալական ապահովության ցուցանիշների վերլուծություն՝ դրանք համադրելով ստվերային տնտեսության գնահատականների հետ։ Կարևոր ուղղություն է նաև ստվերային տնտեսության ազդեցության ուսումնասիրությունը պետական բյուջեի, հարկային համակարգի, մրցակցային միջավայրի և աշխատաշուկայի վրա։ Չգրանցված տնտեսական գործունեությունը կարող է ստեղծել անհավասար մրցակցային պայմաններ ֆորմալ տնտեսվարողների համար, նվազեցնել աշխատողների սոցիալական և իրավական պաշտպանվածությունը և դժվարացնել տնտեսական գործընթացների իրական ծավալների գնահատումն ու արդյունավետ պետական քաղաքականության մշակումը։ Միաժամանակ աշխատանքը կարող է դիտարկել ստվերային տնտեսության որոշ դրսևորումներ որպես բնակչության տնտեսական հարմարվողականության միջոց այն պայմաններում, երբ պաշտոնական աշխատաշուկան կամ եկամտի աղբյուրները բավարար չեն։ Այդ պատճառով խնդրի լուծումը կարող է պահանջել ոչ միայն վերահսկողական և պատժիչ միջոցների կիրառում, այլև օրինական տնտեսական գործունեության խթանում, զբաղվածության հնարավորությունների ընդլայնում, վարչարարության պարզեցում, սոցիալական քաղաքականության կատարելագործում և բնակչության համար ֆորմալ տնտեսությունում գործունեության ավելի գրավիչ պայմանների ստեղծում։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ կարող է լինել կառավարման մեխանիզմների գնահատումը և այնպիսի քաղաքականության առաջարկների մշակումը, որոնք միաժամանակ կնպաստեն ստվերային տնտեսության կրճատմանը և բնակչության կենսամակարդակի բարելավմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, պետական կառավարման մասնագետների, սոցիալական քաղաքականություն մշակողների, ֆինանսական և հարկային ոլորտի մասնագետների, հետազոտողների և տնտեսագիտական ուղղությունների ուսանողների համար։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ստվերային տնտեսությունը դիտարկել ոչ միայն որպես հարկային կամ իրավական խնդիր, այլև որպես սոցիալ-տնտեսական բարդ երևույթ, որի արդյունավետ կառավարումը պահանջում է տնտեսական, սոցիալական և ինստիտուցիոնալ միջոցառումների փոխկապակցված կիրառում՝ բնակչության կենսամակարդակի բարձրացման և կայուն տնտեսական զարգացման նպատակով։

Психология

Նյութում, ամենայն հավանականությամբ, քննարկվում են հետևյալ հիմնական գաղափարները․ Քաղաքական հոգեբանության էությունը – այն որպես գիտության ճյուղ ուսումնասիրում է մարդկանց քաղաքական վերաբերմունքները, համոզմունքները, արժեքները և վարքագիծը։ Անհատի դերակատարումը քաղաքականության մեջ – ինչպես են անձնական հատկանիշները (բնավորություն, հույզեր, վախեր, սպասումներ) ազդում քաղաքական ընտրությունների վրա։ Քաղաքական առաջնորդների հոգեբանությունը – առաջնորդների մտածողությունը, որոշումների կայացման առանձնահատկությունները և ազդեցությունը զանգվածների վրա։ Զանգվածային հոգեբանություն – ինչպես են մարդիկ խմբում փոխում իրենց վարքը, ինչպես են ձևավորվում հասարակական կարծիքները, և ինչ դեր ունի քարոզչությունը։ Քարոզչություն և մանիպուլյացիա – մեթոդներ, որոնց միջոցով քաղաքական ուժերը փորձում են ազդել մարդկանց գիտակցության վրա։ Զգացմունքների դերը քաղաքականության մեջ – վախ, հույս, վստահություն, որոնք հաճախ ավելի մեծ ազդեցություն ունեն, քան ռացիոնալ մտածողությունը։ Ընդհանուր առմամբ, նյութը բացատրում է, որ քաղաքական գործընթացները միայն ռացիոնալ որոշումների արդյունք չեն․ դրանք մեծապես պայմանավորված են մարդկանց հոգեբանական առանձնահատկություններով, սոցիալական ազդեցություններով և հուզական արձագանքներով։