Ժամանակագրություն․ պատմական իրադարձությունների ժամանակագրական շարադրանք

Журналистика

Այս նյութը նվիրված է Լեռնային Ղարաբաղի բնակչության տեղահանության հետևանքով առաջացած մարդասիրական իրավիճակի լուսաբանմանը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով սննդային ապահովության, առողջապահական խնդիրների և խոցելի խմբերի վիճակի վրա։ Հոդվածում ներկայացվում են զանգվածային տեղաշարժերի ազդեցությունը մարդկանց կենսապայմանների վրա, ինչպես նաև միջազգային կառույցների և պաշտոնյաների գնահատականները ստեղծված իրավիճակի վերաբերյալ։ Նյութը անդրադառնում է ծանր թերսնուցման վտանգին, օգնության անհրաժեշտությանը և այն մարտահրավերներին, որոնց բախվում են տեղահանված ընտանիքները՝ նոր պայմաններին հարմարվելու ընթացքում։ Այն ընդգծում է մարդասիրական աջակցության, բժշկական ծառայությունների հասանելիության և բնակչության հիմնական կարիքների ապահովման կարևորությունը ճգնաժամային իրավիճակներում։ Հոդվածը կարող է հետաքրքրել միջազգային հարաբերությունների, հումանիտար օգնության, տարածաշրջանային անվտանգության, իրավապաշտպանության և ժամանակակից քաղաքական գործընթացների ուսումնասիրությամբ զբաղվող ընթերցողներին։

Сельское хозяйство

Հրատարակությունը տեղեկատվական և մատենագիտական բնույթի մասնագիտական ցուցիչ է, որը նվիրված է գյուղատնտեսության տարբեր բնագավառներում ստեղծված նոր գյուտերի, տեխնիկական մշակումների, հեղինակային վկայագրերի և արտոնագրերի վերաբերյալ տեղեկությունների համակարգված ներկայացմանը։ Այն նպատակ ունի ապահովելու գյուղատնտեսական գիտության, տեխնիկայի և արտադրության ոլորտներում իրականացվող նորարարական գործունեության արդյունքների մատչելիությունը՝ նպաստելով գիտատեխնիկական տեղեկատվության տարածմանը, մասնագիտական ուսումնասիրությունների կազմակերպմանը և առաջավոր տեխնոլոգիական լուծումների բացահայտմանը։ Հրատարակության առանձնահատկություններից է գյուտարարական գործունեության վերաբերյալ տվյալների թեմատիկ դասակարգումը, որը հնարավորություն է տալիս ընթերցողներին արագ կողմնորոշվելու գյուղատնտեսության առանձին ուղղություններին վերաբերող նոր տեխնիկական առաջարկների և արտոնագրային փաստաթղթերի շրջանակում։ Ցուցիչում ներկայացվող նյութերն ընդգրկում են հողագործության, բուսաբուծության, անասնաբուծության, գյուղատնտեսական մեքենաշինության, արտադրական գործընթացների մեքենայացման, բերքահավաքի, գյուղատնտեսական արտադրանքի պահպանման և վերամշակման հետ կապված տեխնիկական լուծումներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հողի մշակման եղանակների կատարելագործմանը, ցանքի և պարարտացման տեխնոլոգիաներին, մշակաբույսերի աճեցման արդյունավետության բարձրացմանը, ոռոգման համակարգերի զարգացմանը և գյուղատնտեսական աշխատանքների կազմակերպման տեխնիկական միջոցներին։ Կարևորվում են գյուղատնտեսական մեքենաների, սարքավորումների և մեխանիզմների կառուցվածքային կատարելագործմանն ուղղված գյուտերը, որոնք կարող են նպաստել արտադրական գործընթացների արդյունավետության բարձրացմանը, աշխատատարության նվազեցմանը և նյութական ռեսուրսների առավել նպատակային օգտագործմանը։ Անդրադարձ է կատարվում բերքահավաքի տեխնիկական միջոցներին, հավաքված բերքի նախնական մշակման, տեսակավորման, փոխադրման և պահպանման տեխնոլոգիաներին, ինչպես նաև գյուղատնտեսական արտադրանքի որակի ապահովմանն ուղղված նորարարական մշակումներին։ Ցուցիչի թեմատիկ շրջանակներում ընդգրկվում են նաև այգեգործության, բանջարաբուծության, խաղողագործության, սերմնաբուծության և բույսերի նոր տեսակների ստացման հետ առնչվող գյուտարարական առաջարկները։ Առանձին նշանակություն ունեն անասնաբուծության, կենդանիների խնամքի, կերարտադրության, կաթնամթերքի արտադրության և գյուղատնտեսական կենդանիների պահման պայմանների կատարելագործման վերաբերյալ տեխնիկական լուծումները։ Հրատարակության տեղեկատվական կառուցվածքը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու նաև բույսերի պաշտպանության, գյուղատնտեսական վնասատուների դեմ պայքարի և արտադրական կորուստների նվազեցման նպատակով մշակված տեխնոլոգիական նորարարությունները։ Մատենագիտական գրառումները կարող են ներառել գյուտերի անվանումները, հեղինակների տվյալները, հեղինակային վկայագրերի կամ արտոնագրերի համարները, համապատասխան դասակարգման նշումները և այլ տեղեկություններ, որոնք անհրաժեշտ են սկզբնական արտոնագրային փաստաթղթերի որոնման ու նույնականացման համար։ Կարևորվում է նման տեղեկատվության դերը գիտահետազոտական աշխատանքների կազմակերպման, արդեն գոյություն ունեցող տեխնիկական լուծումների ուսումնասիրման և նոր մշակումների գիտատեխնիկական մակարդակի գնահատման գործընթացներում։ Հրատարակությունը նպաստում է գյուղատնտեսական գիտության և արտադրության միջև տեղեկատվական կապերի ամրապնդմանը՝ հնարավորություն տալով հետազոտողներին, ինժեներներին և արտադրական կազմակերպություններին ծանոթանալու գյուտարարական գործունեության արդյունքներին։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի հեղինակային վկայագրերի համակարգի ուսումնասիրությունը, որը խորհրդային ժամանակաշրջանում գյուտերի իրավական պաշտպանության և պետական ճանաչման կարևոր ձևերից էր։ Այդ համակարգի շրջանակներում ստեղծված տեխնիկական մշակումների վերաբերյալ տեղեկությունները թույլ են տալիս պատկերացում կազմելու տվյալ ժամանակաշրջանի գիտատեխնիկական քաղաքականության, գյուղատնտեսական արտադրության առաջնահերթ խնդիրների և նորարարությունների խրախուսման մեխանիզմների մասին։ Աշխատությունը կարևոր է նաև արտոնագրային տեղեկատվության պատմության տեսանկյունից, քանի որ արտացոլում է տեխնիկական գիտելիքների գրանցման, դասակարգման և տարածման նախկինում կիրառված մեթոդները։ Ցուցիչի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու գյուղատնտեսական տեխնոլոգիաների զարգացման հիմնական ուղղությունները, համեմատելու տարբեր ժամանակաշրջաններում առաջարկված տեխնիկական լուծումները և հետևելու արտադրական գործընթացների աստիճանական կատարելագործմանը։ Այն կարող է ծառայել որպես օժանդակ աղբյուր գյուղատնտեսական մեքենաշինության, ագրարային գիտության, գյուտարարության և տեխնիկական առաջընթացի պատմության հետազոտությունների համար։ Հրատարակությունն ունի տեղեկատվական, մատենագիտական, գիտատեխնիկական և պատմական նշանակություն՝ նպաստելով արտոնագրային փաստաթղթերի որոնմանը, մասնագիտական գիտելիքների համակարգմանը և գյուղատնտեսության ոլորտում նորարարական գործունեության զարգացման օրինաչափությունների ուսումնասիրմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել գյուղատնտեսության մասնագետների, ագրոնոմների, գյուղատնտեսական ինժեներների, գյուտարարների, արտոնագրագետների, գիտաշխատողների, տեխնոլոգների, մատենագետների, գրադարանագետների, դասախոսների, ուսանողների և գյուղատնտեսական գիտության ու տեխնիկայի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

История

XX դ. ընթացքում, և հատկապես նրա երկրորդ կեսից մինչ օրս շարունակվող պեղումները արմատապես շտկեցին Արևմտյան Հայաստանի ուսումնասիրության բնագավառում տիրող իրավիճակը՝ աննախադեպ հնարավորություն ստեղծելով ամբողջացնելու և հարստացնելու Հայկական լեռնաշխարհի հնագույն պատմության վերաբերյալ մեր գիտելիքները / В течение, и особенно, во вmорой половине XX столетия археологически были достаточно изучены памятники западных частей Армянского нагорья / The work under consideration is devoted to investigation of Bronze Age trade relations having in mind the Upper Euphrates region (now the territory of Elazig and surrounding regions of Turkey, in Ammnnian- Tsopk) Հրատ.՝ ՀՀ ԳԱԱ հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտ, Երևան, 2000, Սեղմագիր՝ 22 էջ [src=123456789/4660] [dspace.nla.am]

Медицина

Այս աշխատությունը վերաբերում է քրոնիկական լյարդային հիվանդությունների ժամանակ ինսուլյար և հակաինսուլյար համակարգերի ցուցանիշների, ինչպես նաև օրգան-հատուկ ֆերմենտների ակտիվության ախտորոշիչ նշանակության ուսումնասիրությանը և նատրիումի թիոսուլֆատի բուժական արդյունավետության գնահատմանը՝ ընդգծելով կլինիկական կենսաքիմիայի, հեպատոլոգիայի և փորձարարական բժշկության փոխկապակցվածությունը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է վերլուծել ածխաջրային և հորմոնալ կարգավորման համակարգերի փոփոխությունները քրոնիկական լյարդային պաթոլոգիաների դեպքում և գնահատել դրանց կիրառելիությունը որպես հիվանդության ընթացքի և ծանրության մարկերներ։ Ուսումնասիրվում են ինսուլինային և հակաինսուլինային համակարգերի փոխհարաբերությունները, գլյուկոզայի նյութափոխանակության խանգարումները, ինչպես նաև լյարդային և այլ օրգան-հատուկ ֆերմենտների (օրինակ՝ տրանսամինազներ, ֆոսֆատազներ) ակտիվության փոփոխությունները որպես հյուսվածքային վնասման ցուցիչներ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այս կենսաքիմիական ցուցանիշների ախտորոշիչ արժեքին՝ հիվանդության վաղ հայտնաբերման, ընթացքի գնահատման և բուժման արդյունավետության վերահսկման համատեքստում։ Աշխատությունը նաև ուսումնասիրում է նատրիումի թիոսուլֆատի կիրառման բուժական ազդեցությունը՝ գնահատելով դրա դետոքսիկացնող, հակաօքսիդանտ և հեպատոպրոտեկտիվ հատկությունները քրոնիկական լյարդային հիվանդությունների ժամանակ։ Միաժամանակ վերլուծվում են կլինիկական փորձարկումների արդյունքները և բուժման տարբեր սխեմաների համեմատական արդյունավետությունը։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր ներդրում է կլինիկական բժշկության և հեպատոլոգիայի ոլորտում՝ նպաստելով լյարդային հիվանդությունների ախտորոշման և բուժման նոր մոտեցումների զարգացմանը։

Экономика

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է բանկային մարքեթինգի կատարելագործման հիմնական ուղղությունների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության առևտրային բանկերի օրինակով։ Աշխատանքի հիմքում այն գաղափարն է, որ ժամանակակից բանկային համակարգում մրցակցային առավելության ձևավորման համար միայն ֆինանսական ծառայությունների բազմազանությունը բավարար չէ․ կարևոր նշանակություն ունեն նաև հաճախորդների կարիքների ճիշտ բացահայտումը, արդյունավետ հաղորդակցությունը, սպասարկման որակը, բանկի հեղինակությունը և թվային տեխնոլոգիաների կիրառումը։ Բանկային մարքեթինգը ներառում է բանկի կողմից մատուցվող ծառայությունների շուկայական դիրքավորման, գնագոյացման, առաջխաղացման, վաճառքի և հաճախորդների հետ երկարաժամկետ հարաբերությունների կառավարման գործընթացները։ ՀՀ առևտրային բանկերի օրինակով թեմայի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել, թե ինչպես են ֆինանսական կազմակերպությունները ձևավորում իրենց մարքեթինգային ռազմավարությունները և ինչ գործիքներ են կիրառում նոր հաճախորդներ ներգրավելու ու գործող հաճախորդների հավատարմությունը պահպանելու համար։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել բանկային ծառայությունների շուկայի առանձնահատկությունները, մրցակցային միջավայրը, հաճախորդների վարքագիծը և բանկերի կողմից կիրառվող մարքեթինգային գործիքները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի շուկայի սեգմենտավորումը, որի միջոցով բանկերը կարող են տարբերակել ֆիզիկական անձանց, փոքր և միջին ձեռնարկությունների, խոշոր բիզնեսի և այլ հաճախորդների կարիքները և յուրաքանչյուր խմբի համար առաջարկել համապատասխան ֆինանսական լուծումներ։ Ժամանակակից պայմաններում բանկային մարքեթինգի զարգացման կարևորագույն ուղղություններից մեկը թվայնացումն է։ Բջջային և ինտերնետային բանկինգի, առցանց վարկավորման, թվային վճարումների, սոցիալական մեդիայի, անհատականացված առաջարկների և տվյալների վերլուծության կիրառումը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն արագացնել սպասարկումը, այլև ավելի ճշգրիտ հասկանալ հաճախորդների նախասիրություններն ու վարքագիծը։ Թվային մարքեթինգը միաժամանակ փոխում է բանկի և հաճախորդի հաղորդակցության ձևը՝ ավանդական գովազդից անցում կատարելով ավելի նպատակային և անհատականացված հաղորդակցման։ Աշխատության շրջանակում կարևոր է նաև հաճախորդների բավարարվածության և հավատարմության ուսումնասիրությունը։ Բանկային ծառայությունների բնույթից ելնելով՝ վստահությունը, անվտանգության զգացումը, սպասարկման արագությունը, թափանցիկությունը և բանկի նկատմամբ դրական հեղինակությունը կարող են վճռորոշ դեր ունենալ հաճախորդի ընտրության հարցում։ Հետևաբար բանկային մարքեթինգի կատարելագործումը ենթադրում է ոչ միայն գովազդային արշավների բարելավում, այլև հաճախորդների ամբողջական փորձի զարգացում՝ սկսած ծառայության ընտրությունից մինչև հետվաճառքային սպասարկում։ ՀՀ առևտրային բանկերի ուսումնասիրության միջոցով հնարավոր է համեմատել տարբեր բանկերի մարքեթինգային քաղաքականությունները, բացահայտել դրանց ուժեղ և թույլ կողմերը և գնահատել կիրառվող գործիքների արդյունավետությունը։ Հետազոտության արդյունքում կարող են առաջարկվել մարքեթինգային գործունեության կատարելագործման այնպիսի ուղղություններ, ինչպիսիք են հաճախորդների տվյալների ավելի արդյունավետ օգտագործումը, անհատականացված ֆինանսական առաջարկների ընդլայնումը, թվային հաղորդակցության զարգացումը, սոցիալական ցանցերում բանկերի ներկայության կատարելագործումը, հաճախորդների սպասարկման որակի բարձրացումը և բրենդային վստահության ամրապնդումը։ Կարևոր ուղղություն կարող է լինել նաև մարքեթինգի և բանկի այլ ստորաբաժանումների միջև համագործակցության բարելավումը, որպեսզի գովազդվող ծառայությունները համապատասխանեն իրական հաճախորդների կարիքներին և բանկի գործառնական հնարավորություններին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը նպատակ ունի բացահայտելու ՀՀ առևտրային բանկերում բանկային մարքեթինգի զարգացման առկա խնդիրները և մշակելու դրանց լուծման ու մարքեթինգային արդյունավետության բարձրացման գործնական առաջարկություններ։ Թեման արդիական է հատկապես ֆինանսական ծառայությունների շուկայի արագ թվայնացման և մրցակցության պայմաններում, երբ հաճախորդների համար պայքարը բանկերից պահանջում է ոչ միայն նոր ծառայությունների ստեղծում, այլև հաճախորդակենտրոն, տեխնոլոգիապես զարգացած և ճկուն մարքեթինգային քաղաքականության իրականացում։

Политология

Հոդվածը նվիրված է Լեռնային Ղարաբաղի երկարատև հակամարտության քաղաքական զարգացումներին և այն նոր աշխարհաքաղաքական շահերին, որոնք ժամանակի ընթացքում փոխել են տարածաշրջանում ուժերի հարաբերակցությունն ու հակամարտության շուրջ միջազգային դիրքավորումները։ Հեղինակը հակամարտությունը դիտարկում է ոչ միայն որպես Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև երկարամյա վեճ, այլև որպես ավելի լայն տարածաշրջանային գործընթացների բաղադրիչ, որի վրա ազդեցություն են ունենում հարևան և միջազգային դերակատարների ռազմավարական շահերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Թուրքիայի՝ Ադրբեջանի նկատմամբ քաղաքական և ռազմավարական աջակցության ակտիվացմանը և դրա հնարավոր հետևանքներին տարածաշրջանային հավասարակշռության համար։ Հոդվածում քննարկվում են այն հանգամանքները, որոնց պայմաններում նախկինում երկար ժամանակ ձգձգվող հակամարտությունը ձեռք է բերել նոր դինամիկա, ինչպես նաև այն գործոնները, որոնք նպաստել են դրա միջազգային նշանակության վերաիմաստավորմանը։ Վերլուծության շրջանակում անդրադարձ է կատարվում Հայաստանի և Ադրբեջանի հարաբերություններին, Թուրքիայի տարածաշրջանային դերակատարությանը, արտաքին քաղաքական շահերի բախմանը և Հարավային Կովկասում ազդեցության համար ձևավորվող մրցակցությանը։ Հոդվածը կարևոր է նրանով, որ հակամարտության խնդիրը ներկայացնում է լայն աշխարհաքաղաքական համատեքստում՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարող են տարածաշրջանային պետությունների ռազմավարական առաջնահերթությունները վերափոխել երկարատև հակամարտությունների ընթացքը։ Այն կարող է հետաքրքրել միջազգային հարաբերությունների, քաղաքագիտության, տարածաշրջանագիտության, անվտանգության և ժամանակակից պատմության ոլորտների մասնագետներին, հետազոտողներին և Հարավային Կովկասի քաղաքական գործընթացներով հետաքրքրվող ընթերցողներին։