Готовые материалы

Գիտական աշխատությունը նվիրված է օրգանիզմի շարժողական ակտիվության վաղաժամ սահմանափակման պայմաններում իմունային համակարգի գործունեության փոփոխությունների, հումորալ և բնական իմունիտետի ռեակցիաների զարգացման առանձնահատկությունների, ինչպես նաև գամմա-ամինակարագաթթվի (ԳԱԿԹ) իմունակարգավորող ազդեցության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական ուղղությունը սակավաշարժության՝ որպես օրգանիզմի ֆիզիոլոգիական հավասարակշռության վրա ազդող գործոնի, և իմունային պաշտպանության մեխանիզմների միջև գոյություն ունեցող փոխկապակցվածության բացահայտումն է։ Անդրադարձ է կատարվում շարժողական ակտիվության սահմանափակման հետևանքով առաջացող ֆունկցիոնալ փոփոխություններին, նյարդային, ներզատական և իմունային համակարգերի փոխազդեցությանը, ինչպես նաև օրգանիզմի հարմարվողական հնարավորությունների ձևավորման գործընթացներին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում վաղ զարգացման շրջանում սակավաշարժության ազդեցությանը իմունային համակարգի հասունացման, պաշտպանական ռեակցիաների ձևավորման և օրգանիզմի ընդհանուր դիմադրողականության վրա։ Քննարկվում են հումորալ իմունիտետի հիմնական բաղադրիչների գործունեության առանձնահատկությունները, հակամարմինների առաջացման գործընթացները, B-լիմֆոցիտների ֆունկցիոնալ ակտիվությունը և իմունային պատասխանի ուժգնության ու տևողության հնարավոր փոփոխությունները։ Ուսումնասիրվում են նաև բնական կամ բնածին իմունիտետի մեխանիզմները, մասնավորապես ֆագոցիտային բջիջների ակտիվությունը, բնական քիլեր բջիջների գործառույթները, կոմպլեմենտի համակարգի նշանակությունը և օրգանիզմի ոչ սպեցիֆիկ պաշտպանական ռեակցիաների կարգավորման առանձնահատկությունները։ Կարևորվում է սակավաշարժության պայմաններում իմունային համակարգի տարբեր օղակների փոխհարաբերությունների ուսումնասիրությունը, դրանց ֆունկցիոնալ փոփոխությունների հնարավոր պատճառների բացահայտումը և արտաքին միջավայրի ազդեցություններին օրգանիզմի հարմարվողական արձագանքների գնահատումը։ Աշխատության գիտական հետաքրքրության կարևոր ուղղություններից է ԳԱԿԹ-ի՝ որպես կենտրոնական նյարդային համակարգի հիմնական արգելակող նյարդամիջնորդներից մեկի, հնարավոր մասնակցությունը իմունային գործընթացների կարգավորմանը։ Դիտարկվում են այս կենսաբանորեն ակտիվ նյութի ազդեցության մեխանիզմները, նյարդաիմունային փոխազդեցությունների առանձնահատկությունները և իմունային բջիջների գործունեության վրա դրա հնարավոր կարգավորող ազդեցությունները։ Անդրադարձ է կատարվում ԳԱԿԹ-ային համակարգի և իմունային պատասխանների միջև գոյություն ունեցող ֆունկցիոնալ կապերին, բջջային ազդանշանային գործընթացներին և իմունային ռեակցիաների ինտենսիվության փոփոխության հնարավոր օրինաչափություններին։ Հետազոտության թեմատիկ շրջանակում կարևորվում են փորձարարական ֆիզիոլոգիայի և իմունաբանության մեթոդները, որոնց միջոցով հնարավոր է գնահատել շարժողական սահմանափակման ազդեցությունը իմունային ցուցանիշների վրա, համեմատել տարբեր փորձարարական պայմաններում ձևավորվող պաշտպանական պատասխանները և ուսումնասիրել ԳԱԿԹ-ի մասնակցությունը դրանց կարգավորմանը։ Քննարկվում են նաև օրգանիզմի զարգացման վաղ փուլերում արտաքին գործոնների ազդեցության երկարաժամկետ հետևանքների, նյարդային և իմունային համակարգերի փոխադարձ կարգավորման ու ֆիզիոլոգիական հարմարվողականության հիմնախնդիրները։ Աշխատության թեմատիկան հնարավորություն է տալիս խորացնելու պատկերացումները շարժողական ակտիվության կենսաբանական նշանակության, իմունային համակարգի զարգացման առանձնահատկությունների և նյարդամիջնորդանյութերի իմունակարգավորող գործառույթների վերաբերյալ։ Հետազոտությունը գիտական հետաքրքրություն է ներկայացնում հատկապես նյարդաիմունաբանության, զարգացման ֆիզիոլոգիայի, փորձարարական իմունաբանության և կենսաբժշկական հետազոտությունների տեսանկյունից՝ նպաստելով օրգանիզմի կարգավորող համակարգերի փոխազդեցության մեխանիզմների առավել ամբողջական ըմբռնմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել կենսաբանների, ֆիզիոլոգների, իմունաբանների, նյարդակենսաբանների, բժշկագիտության և կենսաբժշկության ոլորտների հետազոտողների, ասպիրանտների, ուսանողների, դասախոսների, ինչպես նաև շարժողական ակտիվության սահմանափակման ֆիզիոլոգիական հետևանքներով և իմունային կարգավորման մեխանիզմներով հետաքրքրվող մասնագետների համար։

Մեթոդական բնույթի այս հրատարակությունը նվիրված է պետական մասսայական գրադարանների ցանցի կենտրոնացման կազմակերպական, կառավարչական և գործառական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը, գրադարանային համակարգի կատարելագործման հիմնական ուղղությունների բացահայտմանը և դրա հետագա զարգացման հեռանկարների ներկայացմանը։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակում դիտարկվում են գրադարանային սպասարկման միասնական համակարգի ձևավորման սկզբունքները, առանձին գրադարանների գործունեության համակարգման անհրաժեշտությունը, կենտրոնացված կառավարման առավելությունները և գրադարանային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կենտրոնացված գրադարանային համակարգերի ստեղծման կազմակերպական հիմքերին, կենտրոնական գրադարանի և մասնաճյուղերի միջև գործառույթների բաշխմանը, վարչական ենթակայության կարգավորմանը և մեթոդական ղեկավարության միասնական սկզբունքների ներդրմանը։ Քննարկվում են գրադարանային ֆոնդերի համալրման, հաշվառման, մշակման, պահպանության և օգտագործման կենտրոնացված կազմակերպման հարցերը, ինչպես նաև գրականության ձեռքբերման, դասակարգման, գրացուցակավորման և ընթերցողներին տրամադրման գործընթացների կատարելագործման հնարավորությունները։ Կարևորվում է գրադարանների նյութատեխնիկական բազայի ամրապնդումը, ֆինանսական և աշխատանքային ռեսուրսների նպատակային բաշխումը, մասնագիտական կադրերի պատրաստումը և գրադարանավարների աշխատանքի արդյունավետության բարձրացումը։ Անդրադարձ է կատարվում բնակչության գրադարանային սպասարկման տարածքային կազմակերպմանը, քաղաքային և գյուղական բնակավայրերում գրադարանային ծառայությունների մատչելիության ապահովմանը, ընթերցողական պահանջմունքների ուսումնասիրությանը և տարբեր սոցիալական ու տարիքային խմբերի համար գրադարանային աշխատանքի համապատասխան ձևերի մշակմանը։ Ուսումնասիրվում են կենտրոնացման պայմաններում գրադարանների տեղեկատվական, կրթական և մշակութային գործառույթների զարգացման հնարավորությունները, գրքի հանրահռչակման միջոցառումների կազմակերպումը, մատենագիտական սպասարկման կատարելագործումը և ընթերցանության խթանման մեթոդները։ Հատուկ նշանակություն է տրվում միասնական տեղեկատու-մատենագիտական համակարգի ձևավորմանը, գրադարանների միջև գրքափոխանակության և միջգրադարանային բաժնույթի կազմակերպմանը, ինչպես նաև գրքային ֆոնդերի առավել ամբողջական և նպատակային օգտագործմանը։ Մեթոդական նյութերի շրջանակում կարող են դիտարկվել կենտրոնացման նախապատրաստական աշխատանքները, գրադարանային ցանցի կառուցվածքի ուսումնասիրությունը, առկա ֆոնդերի և նյութական միջոցների հաշվառումը, մասնաճյուղերի գործունեության կազմակերպումը և կառավարման նոր համակարգին անցնելու փուլային մոտեցումները։ Կարևորվում են նաև գրադարանային աշխատանքի պլանավորման, հաշվետվությունների կազմման, վիճակագրական ցուցանիշների վերլուծության և սպասարկման որակի գնահատման միասնական մեթոդները։ Հրատարակության թեմատիկան արտացոլում է գրադարանային գործի կազմակերպման այնպիսի մոտեցումներ, որոնց նպատակն է վերացնել առանձին գրադարանների գործունեության անհամաչափությունները, ապահովել մասնագիտական աշխատանքի համակարգվածությունը և բարձրացնել բնակչության գրադարանային սպասարկման արդյունավետությունը։ Միաժամանակ ուշադրություն է դարձվում կենտրոնացված համակարգերի զարգացման հեռանկարներին, կառավարման մեխանիզմների կատարելագործմանը, մեթոդական աջակցության ընդլայնմանը և գրադարանների համագործակցության ամրապնդմանը։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի գրադարանային գործի պատմության, գրադարանային կառավարման տեսության և պետական մշակութային հաստատությունների կազմակերպման սկզբունքների ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն կարող է օգտակար լինել գրադարանավարների, գրադարանային համակարգերի ղեկավարների, մեթոդիստների, մատենագետների, մշակութային հաստատությունների աշխատակիցների, գրադարանագիտության ուսանողների, դասախոսների և հետազոտողների, ինչպես նաև գրադարանային ցանցերի կազմակերպման ու զարգացման պատմական փորձով հետաքրքրվող մասնագետների համար։

Աշխատությունը նվիրված է Արցախի պատմամշակութային ժառանգության կարևոր բաղադրիչներից մեկի՝ Խաչենագետի ներքնահովտի ճարտարապետական հուշարձանների, դրանց պատմական զարգացման, գեղարվեստական առանձնահատկությունների և մշակութային նշանակության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում են տարածաշրջանի միջնադարյան ճարտարապետության ձևավորման ու զարգացման օրինաչափությունները, եկեղեցաշինական ավանդույթները, պաշտպանական կառույցները, բնակավայրերի կառուցապատման առանձնահատկությունները և ճարտարապետական հուշարձանների փոխկապակցվածությունը բնական միջավայրի ու պատմական իրադարձությունների հետ։ Անդրադարձ է կատարվում Խաչենի պատմական տարածքի աշխարհագրական դիրքին, բնակլիմայական պայմաններին, տեղական շինանյութերի օգտագործմանը և դրանց ազդեցությանը ճարտարապետական կառույցների հորինվածքային ու կառուցողական լուծումների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում միջնադարյան հայկական եկեղեցական ճարտարապետության ավանդույթներին, վանական համալիրների, եկեղեցիների, մատուռների և այլ պաշտամունքային կառույցների հատակագծային առանձնահատկություններին, ծավալատարածական հորինվածքներին, շինարարական տեխնիկային և գեղարվեստական հարդարանքին։ Քննարկվում են տարածաշրջանի ճարտարապետական ժառանգության զարգացման տարբեր փուլերը, պատմական պայմանների ազդեցությունը շինարարական գործունեության վրա, ինչպես նաև տեղական ճարտարապետական դպրոցի առանձնահատկությունները՝ հայկական միջնադարյան ճարտարապետության ընդհանուր զարգացման համատեքստում։ Կարևորվում են եկեղեցական կառույցների ճարտարապետական ձևերի, քանդակազարդերի, արձանագրությունների, խաչքարերի և դեկորատիվ տարրերի ուսումնասիրությունը, որոնք արժեքավոր տեղեկություններ են հաղորդում տվյալ ժամանակաշրջանի գեղարվեստական մտածողության, կրոնական պատկերացումների և մշակութային ավանդույթների մասին։ Ուշադրություն է հատկացվում նաև աշխարհիկ ճարտարապետության հուշարձաններին, ամրոցներին, պաշտպանական համակարգերին, կամուրջներին, բնակելի և տնտեսական շինություններին, որոնց միջոցով հնարավոր է պատկերացում կազմել միջնադարյան բնակավայրերի կազմակերպման, հասարակական կյանքի և տնտեսական գործունեության առանձնահատկությունների վերաբերյալ։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարևորվում են ճարտարապետական հուշարձանների տեղադրությունը, բնական լանդշաֆտի հետ դրանց ներդաշնակությունը, շինարարական նյութերի մշակման եղանակները և կառուցվածքային լուծումների համապատասխանությունը տեղանքի պայմաններին։ Անդրադարձ է կատարվում նաև պատմական աղբյուրների, վիմագիր արձանագրությունների, հնագիտական տվյալների և ճարտարապետական չափագրությունների նշանակությանը հուշարձանների կառուցման ժամանակաշրջանների, գործառույթների և հետագա փոփոխությունների բացահայտման գործում։ Առանձնացվում են տարածաշրջանի ճարտարապետական ժառանգության պահպանության, ուսումնասիրության և գիտական արժևորման հիմնախնդիրները՝ հաշվի առնելով պատմական կառույցների բնական մաշվածությունը, ժամանակի ընթացքում տեղի ունեցած փոփոխությունները և մշակութային հուշարձանների փաստագրման անհրաժեշտությունը։ Աշխատության թեմատիկան հնարավորություն է տալիս առավել ամբողջական պատկերացում կազմելու Խաչենագետի ներքնահովտի պատմաճարտարապետական միջավայրի, հայկական շինարարական ավանդույթների շարունակականության և տարածաշրջանի մշակութային ինքնատիպության մասին։ Այն կարևոր նշանակություն ունի հայկական միջնադարյան ճարտարապետության պատմության, հուշարձանագիտության, պատմական աշխարհագրության և մշակութային ժառանգության ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել ճարտարապետների, արվեստաբանների, պատմաբանների, հնագետների, մշակութաբանների, հուշարձանների պահպանության մասնագետների, ուսանողների, հետազոտողների, ինչպես նաև հայկական պատմաճարտարապետական ժառանգությամբ և Արցախի մշակույթի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Մատենագիտական բնույթի այս հրատարակությունը նվիրված է Հայաստանի երկրաբանական կառուցվածքի, ընդերքի բնական հարստությունների, օգտակար հանածոների և երկրաբանական զարգացման պատմության վերաբերյալ գրականության ներկայացմանն ու հանրահռչակմանը։ Գրականության հանձնարարական ցանկի հիմնական նպատակն է ընթերցողներին ծանոթացնել Հայաստանի տարածքի երկրաբանական առանձնահատկություններին, երկրակեղևի ձևավորման գործընթացներին, լեռնային համակարգերի առաջացմանը և բնական պաշարների բազմազանությանը՝ համապատասխան գիտական, գիտահանրամատչելի և ուսումնական գրականության միջոցով։ Հրատարակության թեմատիկ շրջանակն ընդգրկում է երկրաբանության հիմնական հասկացությունները, ապարների և հանքանյութերի ծագումն ու դասակարգումը, երկրաբանական ժամանակաշրջանների առանձնահատկությունները, ինչպես նաև Հայկական լեռնաշխարհի երկրաբանական զարգացման կարևոր փուլերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում Հայաստանի լեռնային ռելիեֆի ձևավորմանը, հրաբխային գործունեությանը, երկրաշարժային ակտիվությանը, տեկտոնական շարժումներին և դրանց ազդեցությանը երկրի բնական միջավայրի վրա։ Ներկայացվող գրականության թեմատիկ ուղղությունները հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու Հայաստանի տարածքում տարածված մագմայական, նստվածքային և փոխակերպված ապարները, դրանց առաջացման պայմանները և երկրաբանական նշանակությունը։ Կարևորվում է նաև Հայաստանի ընդերքի հանքային հարստությունների ճանաչողությունը, մասնավորապես մետաղական և ոչ մետաղական օգտակար հանածոների, շինանյութերի, հանքային ջրերի և այլ բնական պաշարների ուսումնասիրությունը։ Անդրադարձ է կատարվում պղնձի, մոլիբդենի, ոսկու, երկաթի և այլ հանքանյութերի տարածվածությանը, ինչպես նաև տուֆի, բազալտի, պեռլիտի, պեմզայի և հրաբխային ծագման այլ ապարների նշանակությանը Հայաստանի տնտեսական և շինարարական գործունեության մեջ։ Հրատարակության բովանդակային ուղղվածությունը կարևորում է երկրաբանական գիտելիքների դերը բնության ճանաչման, բնական հարստությունների արդյունավետ օգտագործման և շրջակա միջավայրի պահպանության գործում։ Գրականության հանձնարարական ցանկը կարող է նպաստել երկրաբանական երևույթների նկատմամբ հետաքրքրության ձևավորմանը, ինքնուրույն ընթերցանության կազմակերպմանը և Հայաստանի բնաշխարհի վերաբերյալ գիտելիքների խորացմանը։ Նման մատենագիտական հրատարակությունները կարևոր նշանակություն ունեն նաև գրադարանային տեղեկատվական սպասարկման տեսանկյունից, քանի որ օգնում են ընթերցողներին կողմնորոշվել մասնագիտական և գիտահանրամատչելի գրականության բազմազանության մեջ, ընտրել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան աղբյուրներ և համակարգված պատկերացում կազմել ուսումնասիրվող բնագավառի մասին։ Հրատարակությունը կարող է օգտագործվել բնագիտական կրթության, հայրենագիտական ուսումնասիրությունների, թեմատիկ ցուցահանդեսների, գրադարանային միջոցառումների և ուսումնական աշխատանքների կազմակերպման ընթացքում։ Այն նախատեսված է Հայաստանի երկրաբանությամբ, աշխարհագրությամբ, բնական պաշարներով և բնապահպանական հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների, դպրոցականների, ուսանողների, ուսուցիչների, գրադարանավարների և ինքնակրթությամբ զբաղվող անձանց համար՝ նպաստելով հայրենի բնաշխարհի ճանաչողության ընդլայնմանը և գիտական գրականության նկատմամբ հետաքրքրության զարգացմանը։

Աշխատությունը նվիրված է XX դարի հայ թատերական արվեստի նշանավոր ներկայացուցիչ, դերասան, ռեժիսոր և մանկավարժ Արմեն Գուլակյանի (1899–1960) ստեղծագործական գործունեության, գեղարվեստական աշխարհայացքի և հայ թատրոնի զարգացման գործում ունեցած ավանդի համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Արվեստագիտության թեկնածու Գոռ Վանյանի հեղինակած մենագրությունում ներկայացվում են անվանի արվեստագետի կյանքի և ստեղծագործության հիմնական փուլերը, նրա մասնագիտական ձևավորման առանձնահատկությունները, ռեժիսորական մտածողության զարգացումը և բեմարվեստի նկատմամբ ունեցած գեղագիտական մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Գուլակյանի ստեղծագործական որոնումներին, ազգային թատերական ավանդույթների պահպանմանն ու նորարարական բեմադրական սկզբունքների կիրառմանը, ինչպես նաև հայկական և համաշխարհային թատերական մշակույթների փոխազդեցությանը։ Ուսումնասիրվում են ռեժիսորի բեմադրական արվեստի առանձնահատկությունները, ներկայացումների գեղարվեստական կառուցվածքը, դերասանական խաղի կազմակերպման մեթոդները, կերպարների հոգեբանական բացահայտման միջոցները և դրամատուրգիական նյութի բեմական մեկնաբանության սկզբունքները։ Անդրադարձ է կատարվում նրա ստեղծագործական գործունեության վաղ շրջանին, երբ ռեժիսորը հետաքրքրված էր պայմանական թատրոնի արտահայտչամիջոցներով, ինչպես նաև հասուն շրջանին, երբ նրա արվեստում առավել նշանակալի դարձան հոգեբանական ռեալիզմի սկզբունքները, բեմական ճշմարտացիությունը և դերասանի ստեղծագործական անհատականության կարևորումը։ Քննարկվում են Գուլակյանի կապերը հայկական թատերական դպրոցի ավանդույթների հետ, Օվի Սևումյանի ստեղծագործական սկզբունքների ազդեցությունը և Կոնստանտին Ստանիսլավսկու թատերական համակարգի կիրառման առանձնահատկությունները։ Կարևորվում է նրա գործունեությունը Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնում, որտեղ իրականացրած բեմադրությունները նպաստել են հայկական դրամատիկական արվեստի գեղարվեստական հնարավորությունների ընդլայնմանը։ Ուշադրություն է հատկացվում նաև Երևանի Ալեքսանդր Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի թատրոնում նրա աշխատանքին, օպերային ներկայացումների բեմադրական առանձնահատկություններին և երաժշտական ու դրամատիկական արվեստների համադրման խնդիրներին։ Դիտարկվում են հայկական և համաշխարհային դասական դրամատուրգիայի ստեղծագործությունների նրա մեկնաբանությունները, մասնավորապես «Մակբեթ», «Ֆիգարոյի ամուսնությունը», «Դիմակահանդես» և «Կենդանի դիակ» ներկայացումները, որոնց միջոցով բացահայտվում են ռեժիսորի գեղարվեստական մտածողության բազմազանությունը, կերպարների հոգեբանական խորության ընկալումը և բեմական արտահայտչամիջոցների կիրառման վարպետությունը։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է Գուլակյանի մանկավարժական գործունեության ուսումնասիրությունը, դերասանական և ռեժիսորական նոր սերունդների մասնագիտական պատրաստության գործում նրա ներդրման գնահատումը և թատերական կրթության վերաբերյալ նրա պատկերացումների լուսաբանումը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև արվեստագետի ստեղծագործական ժառանգության պատմամշակութային նշանակությանը, ժամանակակիցների գնահատականներին, նրա գործունեության շուրջ ձևավորված տարբեր մեկնաբանություններին և խորհրդային ժամանակաշրջանի հասարակական ու գաղափարական պայմանների ազդեցությանը թատերական արվեստի զարգացման վրա։ Մենագրությունը հնարավորություն է տալիս առավել ամբողջական պատկերացում կազմելու հայ բեմարվեստի պատմության կարևոր ժամանակաշրջաններից մեկի, ազգային ռեժիսորական դպրոցի զարգացման օրինաչափությունների և Արմեն Գուլակյանի ստեղծագործական անհատականության մասին։ Այն արժեքավոր ուսումնասիրություն է թատերագիտության, արվեստաբանության և հայ մշակույթի պատմության տեսանկյունից և կարող է օգտակար լինել թատերագետների, ռեժիսորների, դերասանների, արվեստաբանների, մշակութաբանների, թատերական բուհերի ուսանողների, դասախոսների, հետազոտողների, ինչպես նաև հայկական թատրոնի պատմությամբ և ազգային բեմարվեստի զարգացման հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է ամերիկյան նշանավոր գրող Ջերոմ Դեյվիդ Սելինջերի արձակ ստեղծագործություններում անհատի հոգևոր զարգացման, ներաշխարհի ձևավորման և ինքնաճանաչման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում են մարդու հոգևոր հասունացման գործընթացը, բարոյական արժեքների որոնումը, անհատի և հասարակության փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև ներքին ազատության և ինքնության պահպանման ձգտումը։ Անդրադարձ է կատարվում գրողի ստեղծագործական աշխարհայացքի առանձնահատկություններին, նրա արձակում արտահայտված փիլիսոփայական, հոգեբանական և բարոյագիտական գաղափարներին, որոնք անմիջականորեն առնչվում են մարդկային գոյության իմաստի, հոգևոր կատարելագործման և հասարակական արժեքների վերաիմաստավորման հարցերին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Սելինջերի հերոսների հոգեբանական կերպարներին, նրանց ներքին հակասություններին, հոգևոր ճգնաժամերին և ինքնահաստատման ճանապարհին հանդիպող դժվարություններին։ Քննարկվում են մանկության և պատանեկության աշխարհընկալման առանձնահատկությունները, անմեղության և անկեղծության գաղափարները, ինչպես նաև հասունացման ընթացքում մարդու հոգևոր արժեքների փոփոխության և վերագնահատման գործընթացները։ Կարևորվում է անհատի ներաշխարհի և արտաքին իրականության միջև առաջացող հակասությունների պատկերումը, հասարակական պայմանականություններից օտարվելու ձգտումը և սեփական ինքնությունը պահպանելու անհրաժեշտությունը։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են գրողի ստեղծագործություններում արտահայտված արևելյան փիլիսոփայական և կրոնական ուսմունքների, մասնավորապես բուդդայականության և զեն մտածողության ազդեցությունները, որոնք նպաստում են հոգևոր ինքնակատարելագործման, ներքին ներդաշնակության և կյանքի իմաստի որոնման գաղափարների բացահայտմանը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև քրիստոնեական բարոյականության, մարդասիրության, կարեկցանքի, սիրո, պատասխանատվության և անձնազոհության գաղափարների գեղարվեստական արտահայտություններին։ Վերլուծության կարևոր ուղղություններից է Սելինջերի ստեղծագործություններում հոգևոր զարգացման տարբեր փուլերի ներկայացումը՝ ներքին անհանգստությունից և հասարակության նկատմամբ հիասթափությունից մինչև ինքնաճանաչման, բարոյական գիտակցության և հոգևոր հավասարակշռության որոնումներ։ Դիտարկվում են գեղարվեստական կերպարների հոգեբանական զարգացման առանձնահատկությունները, նրանց աշխարհայացքային փոփոխությունները և հոգևոր փորձառության նշանակությունը անհատականության ձևավորման գործընթացում։ Առանձնացվում են գրողի արձակին բնորոշ խորհրդանշական պատկերները, երկխոսությունները, ներքին մենախոսությունները և գեղարվեստական արտահայտչամիջոցները, որոնց միջոցով բացահայտվում են հերոսների հոգեկան ապրումները, արժեքային կողմնորոշումները և աշխարհընկալման առանձնահատկությունները։ Կարևորվում է նաև Սելինջերի ստեղծագործական ժառանգության տեղը քսաներորդ դարի ամերիկյան գրականության զարգացման համատեքստում, հատկապես անհատի օտարման, հոգևոր ինքնության և հասարակական ճնշումների հաղթահարման թեմաների գեղարվեստական մեկնաբանության տեսանկյունից։ Աշխատության թեմատիկան հնարավորություն է տալիս առավել խորությամբ հասկանալու գրողի գեղարվեստական մտածողության առանձնահատկությունները, նրա ստեղծագործություններում արտահայտված հոգևոր և բարոյափիլիսոփայական գաղափարները, ինչպես նաև մարդու ներքին աշխարհի և հասարակական իրականության բարդ փոխհարաբերությունները։ Այն կարող է օգտակար լինել գրականագետների, բանասերների, ամերիկյան գրականության հետազոտողների, փիլիսոփայության և հոգեբանության հարցերով հետաքրքրվող մասնագետների, ուսանողների, դասախոսների և համաշխարհային գրականության ուսումնասիրությամբ զբաղվող ընթերցողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է անգլերենում և հայերենում խոսքային վարվեցողության հաղորդակցական կաղապարների համեմատական ուսումնասիրությանը՝ լեզվաբանական, հանրալեզվաբանական և միջմշակութային հաղորդակցության տեսանկյուններից։ Ուսումնասիրության առանցքում են խոսքային հաղորդակցության ընթացքում կիրառվող քաղաքավարության արտահայտչամիջոցները, դրանց կառուցվածքային, իմաստային և գործառական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև տարբեր հաղորդակցական իրավիճակներում դրանց օգտագործման օրինաչափությունները։ Անդրադարձ է կատարվում խոսքային վարվեցողության՝ որպես հասարակության մշակութային արժեքների, ազգային մտածողության, սոցիալական հարաբերությունների և լեզվական ավանդույթների արտահայտման կարևոր միջոցի դերին։ Քննարկվում են ողջույնի, հրաժեշտի, շնորհակալության, ներողության, խնդրանքի, հրավերի, շնորհավորանքի, մաղթանքի, համաձայնության, անհամաձայնության և դիմելաձևերի հաղորդակցական կաղապարները՝ բացահայտելով դրանց ընդհանրություններն ու տարբերությունները երկու լեզուներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում խոսքային վարվեցողության ձևերի ընտրության վրա ազդող գործոններին, այդ թվում՝ հաղորդակիցների տարիքին, սոցիալական կարգավիճակին, փոխհարաբերությունների բնույթին, հաղորդակցական միջավայրին, պաշտոնականության աստիճանին և ազգային մշակութային առանձնահատկություններին։ Դիտարկվում են անգլերենին և հայերենին բնորոշ քաղաքավարության ռազմավարությունները, ուղղակի և անուղղակի խոսքային գործողությունների կիրառությունը, խոսքային մտադրությունների արտահայտման միջոցները և դրանց փոխկապակցվածությունը հաղորդակցական նպատակների հետ։ Կարևորվում է այն հանգամանքը, որ միևնույն հաղորդակցական իրավիճակում տարբեր լեզուներով արտահայտվող խոսքային կաղապարները կարող են ունենալ տարբեր կառուցվածք, հուզական երանգավորում և գործաբանական նշանակություն։ Ուսումնասիրության շրջանակում ուշադրություն է հատկացվում նաև խոսքային վարվեցողության նորմերի պահպանման և խախտման հետևանքներին, միջմշակութային հաղորդակցության ընթացքում առաջացող թյուրըմբռնումներին և դրանց հաղթահարման լեզվական ու հաղորդակցական հնարավորություններին։ Քննարկվում են լեզվական միավորների գործածության պայմանները, խոսքային կաղապարների համարժեքության խնդիրները և դրանց թարգմանության առանձնահատկությունները՝ հաշվի առնելով լեզվամշակութային տարբերությունները։ Աշխատության թեմատիկան կարևոր նշանակություն ունի հաղորդակցական կարողությունների զարգացման, օտար լեզուների ուսուցման արդյունավետության բարձրացման, թարգմանական գործունեության կատարելագործման և տարբեր մշակույթների ներկայացուցիչների միջև փոխըմբռնման ապահովման տեսանկյունից։ Այն հնարավորություն է տալիս խորացնելու պատկերացումները լեզվի և մշակույթի փոխհարաբերությունների, խոսքային վարքի հասարակական պայմանավորվածության և հաղորդակցական նորմերի ազգային առանձնահատկությունների վերաբերյալ։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել լեզվաբանների, բանասերների, թարգմանիչների, անգլերենի և հայերենի դասավանդողների, ուսանողների, միջմշակութային հաղորդակցության հետազոտողների, ինչպես նաև խոսքային հաղորդակցության և լեզվական վարվեցողության խնդիրներով հետաքրքրվող մասնագետների համար։

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության ագրոպարենային ոլորտում մարքեթինգային գործունեության կազմակերպման, զարգացման և արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Անդրադարձ է կատարվում ագրոպարենային համակարգի տնտեսական առանձնահատկություններին, գյուղատնտեսական արտադրանքի և պարենային ապրանքների շուկաների ձևավորման ու զարգացման գործընթացներին, ինչպես նաև շուկայական հարաբերությունների պայմաններում մարքեթինգային գործիքների կիրառման նշանակությանը։ Ներկայացվում են ագրոպարենային ոլորտի արտադրական, վերամշակող և իրացնող կազմակերպությունների գործունեության առանձնահատկությունները, սպառողական պահանջարկի ուսումնասիրության, շուկայի հատվածավորման, գնագոյացման, ապրանքային քաղաքականության և արտադրանքի իրացման ուղիների կատարելագործման հիմնական մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գյուղատնտեսական արտադրանքի մրցունակության բարձրացմանը, արտադրողների և սպառողների միջև արդյունավետ տնտեսական կապերի հաստատմանը, մատակարարման ու բաշխման համակարգերի զարգացմանը և շուկայական տեղեկատվության օգտագործմանը կառավարչական որոշումների ընդունման գործընթացում։ Քննարկվում են Հայաստանի ագրոպարենային շուկայի զարգացման վրա ազդող ներքին և արտաքին գործոնները, այդ թվում՝ արտադրության սեզոնայնությունը, բնական և կլիմայական պայմանները, գյուղատնտեսական տնտեսությունների մասնատվածությունը, ենթակառուցվածքների զարգացվածության մակարդակը և միջազգային շուկաներում մրցակցության առանձնահատկությունները։ Կարևորվում է մարքեթինգային հետազոտությունների դերը գյուղատնտեսական արտադրության պլանավորման, սպառողների նախասիրությունների բացահայտման, ապրանքների որակի բարելավման և արտադրանքի շուկայական դիրքավորման գործում։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ագրոպարենային արտադրանքի արտահանման հնարավորություններին, արտաքին շուկաներ մուտք գործելու ռազմավարություններին, ապրանքանիշերի ձևավորմանը, գովազդային գործունեությանը և արտադրանքի առաջմղման ժամանակակից մեթոդներին։ Ուսումնասիրվող հիմնախնդիրների շրջանակում կարևորվում են պետական կարգավորման, գյուղատնտեսության աջակցության ծրագրերի, ներդրումային քաղաքականության և ձեռնարկատիրական նախաձեռնությունների նշանակությունը ոլորտի կայուն զարգացման համար։ Աշխատության թեմատիկան հնարավորություն է տալիս համակողմանիորեն պատկերացում կազմելու Հայաստանի ագրոպարենային համակարգում մարքեթինգի տնտեսական նշանակության, դրա կիրառման առանձնահատկությունների և զարգացման հեռանկարների մասին։ Այն կարող է օգտակար լինել տնտեսագիտության, ագրարային տնտեսագիտության, մարքեթինգի և կառավարման ոլորտներն ուսումնասիրող ուսանողների, հետազոտողների, գյուղատնտեսական կազմակերպությունների ղեկավարների, ձեռնարկատերերի և ագրոպարենային շուկայի զարգացման հարցերով հետաքրքրվող մասնագետների համար։

Մատենագիտական, գրադարանագիտական և մշակութային տեղեկատվության բնույթի այս հրատարակությունը նվիրված է 1979 թվականի մայիսի 1-ից մինչև մայիսի 31-ն ընկած ժամանակահատվածում Հայկական ՍՍՀ-ի մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր գրականության հաշվառմանը, համակարգմանը և ընթերցողներին ներկայացմանը։ Այն ընթացիկ մատենագիտական ցանկ է, որի հիմնական նպատակն է մասնագետներին, հետազոտողներին և հետաքրքրված ընթերցողներին տեղեկություններ տրամադրել տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային ու արվեստագիտական հրապարակումների մասին։ Ցանկի թեմատիկ շրջանակում կարող են ընդգրկվել մշակույթի պատմությանը, կերպարվեստին, երաժշտությանը, թատրոնին, կինոյին, ճարտարապետությանը, ժողովրդական ստեղծագործությանը և մշակութալուսավորչական գործունեությանը վերաբերող նյութեր։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայկական մշակութային ժառանգության ուսումնասիրությանը, արվեստի տարբեր ճյուղերի զարգացմանը և խորհրդային ժամանակաշրջանի մշակութային կյանքի լուսաբանմանը։ Մատենագիտական նկարագրությունները կարող են ներառել գրքերի, գիտական հոդվածների, ժողովածուների, պարբերական հրապարակումների և մասնագիտական այլ նյութերի վերաբերյալ տեղեկություններ։ Հրատարակության կառուցվածքը հնարավորություն է տալիս համակարգելու գրականությունը թեմատիկ բաժիններով և հեշտացնելու անհրաժեշտ աղբյուրների որոնումն ու ընտրությունը։ Կարևորվում է գրադարանների դերը մասնագիտական տեղեկատվության տարածման, նոր հրատարակությունների հանրահռչակման և գիտահետազոտական աշխատանքի տեղեկատվական ապահովման գործում։ Ցանկը կարող է օգտագործվել մշակույթի և արվեստի պատմության ուսումնասիրության, թեմատիկ մատենագիտությունների կազմման և գրադարանային հավաքածուների հետազոտության նպատակներով։ Այն նաև պատմամշակութային նշանակություն ունի՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրելու 1979 թվականի մայիսին հայկական մշակութային կյանքի վերաբերյալ գրականության շրջանառությունը և խորհրդային շրջանի հրատարակչական առաջնահերթությունները։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել գրադարանավարների, մատենագետների, արվեստաբանների, մշակութաբանների, պատմաբանների և հայկական մշակութային ժառանգությունն ուսումնասիրող հետազոտողների համար։

Պատմագիտական, պատմագրական և միջազգային հարաբերությունների պատմության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է 1895–1918 թվականներին հայերի նկատմամբ իրականացված զանգվածային բռնությունների և Հայոց ցեղասպանության՝ ֆրանսիական պատմագրության ու հասարակական մտքի շրջանակներում ձևավորված գնահատականների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում Օսմանյան կայսրությունում հայ բնակչության նկատմամբ իրականացված հալածանքների պատմական նախադրյալները, համիդյան կոտորածները, 1909 թվականի Ադանայի կոտորածները և Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին Հայոց ցեղասպանության իրագործման հանգամանքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆրանսիացի պատմաբանների, հրապարակախոսների, քաղաքական գործիչների և մտավորականների անդրադարձներին հայկական հարցին ու հայ բնակչության ճակատագրին։ Վերլուծվում են ֆրանսիական մամուլում, դիվանագիտական փաստաթղթերում, պատմագիտական աշխատություններում և հասարակական հրապարակումներում ներկայացված տեղեկություններն ու մեկնաբանությունները։ Քննարկվում են ֆրանսիական հասարակական կարծիքի ձևավորման առանձնահատկությունները, մարդասիրական նախաձեռնությունները և հայկական հարցի նկատմամբ քաղաքական ու մտավորական շրջանակների վերաբերմունքը։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել սկզբնաղբյուրների արժանահավատության, հեղինակների դիրքորոշումների և պատմական իրադարձությունների ներկայացման եղանակների համեմատական վերլուծության հարցերը։ Անդրադարձ է կատարվում Ֆրանսիայի արտաքին քաղաքական շահերի, եվրոպական դիվանագիտության և միջազգային հարաբերությունների ազդեցությանը հայկական հարցի լուսաբանման վրա։ Կարևորվում է ֆրանսիական պատմագրության տարբեր ժամանակաշրջաններում ձևավորված մեկնաբանությունների ուսումնասիրությունը՝ հաշվի առնելով պատմագիտական մեթոդաբանության և աղբյուրագիտական մոտեցումների փոփոխությունները։ Աշխատանքը կարող է նպաստել Հայոց ցեղասպանության միջազգային արձագանքների, ֆրանսիական պատմագրական ավանդույթի և հայ-ֆրանսիական պատմամշակութային հարաբերությունների առավել ամբողջական լուսաբանմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել Հայոց ցեղասպանության պատմության, պատմագրության, աղբյուրագիտության, միջազգային հարաբերությունների պատմության և հայագիտության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Գյուղատնտեսական գիտությունների, հողաշինարարության և հողային ռեսուրսների կառավարման բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության Արմավիրի մարզի օրինակով վարելահողերի հողաշինարարական կազմակերպման մեթոդների կատարելագործման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում գյուղատնտեսական նշանակության հողերի տարածքային կազմակերպման սկզբունքները, հողօգտագործման կառուցվածքը և վարելահողերի արդյունավետ շահագործման վրա ազդող բնական, տնտեսական ու կազմակերպական գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Արմավիրի մարզի հողային ֆոնդի առանձնահատկություններին, վարելահողերի տեղաբաշխմանը, հողակտորների չափերին, սահմաններին և դրանց տարածական կազմակերպման խնդիրներին։ Վերլուծվում են հողերի մասնատվածության, հողակտորների անհարմար երկրաչափական ձևերի, ոռոգման ենթակառուցվածքների և գյուղատնտեսական ճանապարհների ազդեցությունները հողօգտագործման արդյունավետության վրա։ Քննարկվում են հողամասերի համախմբման, հողային տարածքների վերակազմակերպման, ցանքաշրջանառությունների տեղաբաշխման և արտադրական տարածքների օպտիմալացման հնարավոր մեթոդները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել հողաշինարարական նախագծման, կադաստրային տվյալների վերլուծության, քարտեզագրության և աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգերի կիրառման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում հողերի բերրիության պահպանման, ոռոգման ջրի արդյունավետ օգտագործման, հողերի դեգրադացիայի կանխարգելման և գյուղատնտեսական արտադրության տարածքային կազմակերպման փոխկապակցվածությանը։ Կարևորվում է հողաշինարարական լուծումների տնտեսական արդյունավետության գնահատումը՝ հաշվի առնելով մշակության ծախսերը, տեխնիկայի օգտագործման պայմանները և հողային ռեսուրսների արտադրողականությունը։ Աշխատանքը կարող է նպաստել Արմավիրի մարզում վարելահողերի օգտագործման տարածքային կառուցվածքի կատարելագործմանը, հողաշինարարական նախագծերի գիտական հիմնավորմանը և գյուղատնտեսական հողերի կայուն կառավարման մեխանիզմների զարգացմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել հողաշինարարության, հողային կադաստրի, ագրոնոմիայի, գյուղատնտեսական հողօգտագործման և տարածքային պլանավորման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Տնտեսագիտական, ձեռնարկատիրության կառավարման և տարածաշրջանային զարգացման բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում տարածաշրջանային մասնագիտացված բիզնես-ինկուբատորների ստեղծման կազմակերպատնտեսական հիմնախնդիրների, դրանց գործունեության մեխանիզմների և զարգացման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում բիզնես-ինկուբացիայի տեսական հիմքերը, բիզնես-ինկուբատորների հիմնական տեսակները և դրանց նշանակությունը նորաստեղծ ձեռնարկությունների աջակցման, գործարար նախաձեռնությունների խթանման ու տարածաշրջանային տնտեսական ակտիվության բարձրացման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի մարզերի սոցիալ-տնտեսական առանձնահատկություններին, տեղական արտադրական ներուժին, աշխատուժի մասնագիտական կարողություններին և ձեռնարկատիրական միջավայրի զարգացման պայմաններին։ Վերլուծվում են մասնագիտացված բիզնես-ինկուբատորների ձևավորման համար անհրաժեշտ ֆինանսական, ենթակառուցվածքային, կազմակերպական և ինստիտուցիոնալ նախադրյալները։ Քննարկվում են ոլորտային մասնագիտացման հնարավոր ուղղությունները՝ հաշվի առնելով առանձին տարածաշրջանների տնտեսական կառուցվածքը, գյուղատնտեսական, արդյունաբերական, տեխնոլոգիական և ծառայությունների ոլորտների զարգացման ներուժը։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել բիզնես-ինկուբատորների ֆինանսավորման մոդելները, պետական և մասնավոր հատվածների համագործակցության մեխանիզմները, ինչպես նաև միջազգային փորձի տեղայնացման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում սկսնակ ձեռնարկություններին խորհրդատվական, կրթական, տեխնոլոգիական և գործարար կապերի ձևավորման ծառայությունների տրամադրման կազմակերպմանը։ Կարևորվում է համալսարանների, գիտահետազոտական հաստատությունների, տեղական ինքնակառավարման մարմինների և գործարար համայնքի մասնակցությունը տարածաշրջանային ձեռնարկատիրական էկոհամակարգերի ձևավորմանը։ Աշխատանքը կարող է նպաստել Հայաստանում բիզնես-ինկուբատորների ստեղծման արդյունավետ մոդելների մշակմանը, մարզերի տնտեսական զարգացման անհամաչափությունների մեղմացմանը և նորարարական ձեռնարկատիրության խթանմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել տարածաշրջանային տնտեսագիտության, ձեռնարկատիրության կառավարման, նորարարական քաղաքականության, փոքր և միջին բիզնեսի զարգացման ու տնտեսական ծրագրավորման ոլորտների մասնագետների և հետազոտողների համար։

Փիլիսոփայական, պատմագիտական և մշակութաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է XIX դարի 40–60-ական թվականների հայ լուսավորական փիլիսոփայության ձևավորման, զարգացման և գաղափարական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տվյալ ժամանակաշրջանի հայ հասարակական մտքի պատմական նախադրյալները, ազգային լուսավորական շարժման հիմնական ուղղությունները և եվրոպական ու ռուսական փիլիսոփայական գաղափարների ազդեցությունը հայ մտավորական միջավայրի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բանականության, գիտության, կրթության, ազատության, հասարակական առաջընթացի և մարդու բարոյական կատարելագործման վերաբերյալ լուսավորական պատկերացումներին։ Վերլուծվում են հայ լուսավորական մտածողների փիլիսոփայական հայացքները, հասարակության վերափոխման վերաբերյալ նրանց մոտեցումները և ազգային ինքնագիտակցության զարգացման հետ կապված գաղափարական հիմնախնդիրները։ Քննարկվում են աշխարհիկ կրթության տարածման, գիտական աշխարհայացքի ձևավորման, ավանդական մտածողության վերաիմաստավորման և հասարակական հարաբերությունների բարեփոխման գաղափարները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել Միքայել Նալբանդյանի, Ստեփանոս Նազարյանցի և ժամանակաշրջանի այլ հայ մտավորականների փիլիսոփայական ու հասարակական հայացքները՝ դրանց ընդհանրությունների և տարբերությունների համեմատական վերլուծությամբ։ Անդրադարձ է կատարվում փիլիսոփայական մտքի և ազգային գրականության, հրապարակախոսության, կրթական գործունեության ու հասարակական շարժումների փոխկապակցվածությանը։ Կարևորվում է ազատամտության, անհատի իրավունքների, ազգային մշակույթի զարգացման և հասարակական արդիականացման գաղափարների տեղը հայ լուսավորական մտածողության համակարգում։ Աշխատանքը կարող է նպաստել XIX դարի հայ փիլիսոփայության զարգացման օրինաչափությունների բացահայտմանը, լուսավորական գաղափարների պատմական նշանակության գնահատմանը և հայ հասարակական մտքի զարգացման փուլերի համակարգմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել հայ փիլիսոփայության պատմության, գաղափարների պատմության, հայագիտության, մշակութաբանության և XIX դարի հայ հասարակական-քաղաքական մտքի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Տեխնիկական գիտությունների, վերականգնվող էներգետիկայի և էներգափոխակերպման համակարգերի բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է արդյունավետ ֆոտոէլեկտրաջերմային կայանքի մշակման, դրա կառուցվածքային և տեխնոլոգիական առանձնահատկությունների, ինչպես նաև կիրառական հնարավորությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում արևային ճառագայթման էներգիայի էլեկտրական և ջերմային էներգիայի փոխակերպման ֆիզիկական սկզբունքները, ֆոտոէլեկտրական տարրերի աշխատանքի առանձնահատկությունները և համակցված էներգետիկ համակարգերի զարգացման նախադրյալները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆոտոէլեկտրաջերմային կայանքի կառուցվածքային բաղադրիչներին, արևային մոդուլների ջերմային ռեժիմներին և առաջացող ջերմության օգտակար օգտագործման հնարավորություններին։ Վերլուծվում են ֆոտոէլեկտրական փոխակերպման արդյունավետության վրա ջերմաստիճանի ազդեցությունը, ջերմահեռացման մեխանիզմները և էլեկտրական ու ջերմային էներգիայի համատեղ արտադրության առավելությունները։ Քննարկվում են ջերմափոխանակիչների, հովացման համակարգերի, ջերմակրի շրջանառության և էներգիայի կուտակման հնարավոր տեխնիկական լուծումները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել կայանքի աշխատանքային պարամետրերի հաշվարկման, փորձարարական բնութագրերի որոշման և տարբեր շահագործման պայմաններում էներգետիկ արդյունավետության գնահատման մեթոդները։ Անդրադարձ է կատարվում արևային ճառագայթման ինտենսիվության, շրջակա միջավայրի ջերմաստիճանի, ջերմային բեռնվածքի և կառուցվածքային պարամետրերի ազդեցությանը կայանքի արտադրողականության վրա։ Կարևորվում է մշակվող համակարգի տեխնիկատնտեսական արդյունավետության, շահագործման հուսալիության և կիրառման հնարավորությունների գնահատումը բնակելի, հասարակական ու արտադրական նշանակության օբյեկտներում։ Աշխատանքը կարող է նպաստել արևային էներգիայի համալիր օգտագործման տեխնոլոգիաների կատարելագործմանը, էներգետիկ կորուստների նվազեցմանը և համակցված արևային կայանքների նախագծման գիտատեխնիկական հիմքերի զարգացմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել արևային էներգետիկայի, ջերմատեխնիկայի, ֆոտոէլեկտրական համակարգերի նախագծման, էներգաարդյունավետության և վերականգնվող էներգիայի տեխնոլոգիաների ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։