Готовые материалы

Աշխատությունը հայերենի ձայնագրությանն ու լեզվական հնչյունների գրավոր ներկայացմանն առնչվող ուսումնական ձեռնարկ է։ Այն նպատակ ունի ներկայացնելու հայերենի հնչյունների, դրանց արտասանության և համապատասխան գրային նշանների միջև եղած կապը՝ նպաստելով լեզվական ճիշտ ընկալմանն ու գրագիտության զարգացմանը։ Ձայնագրության ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի լեզվի հնչյունական կառուցվածքը հասկանալու, խոսքի հնչյունները տարբերակելու և դրանք գրավոր ձևով ճշգրտորեն արտահայտելու համար։ Նման դասագրքերում սովորաբար ուշադրություն է դարձվում հնչյունների առանձնահատկություններին, դրանց արտասանական տարբերություններին, ձայնավորների և բաղաձայնների բնույթին, ինչպես նաև հնչյունների գրանցման ու ներկայացման սկզբունքներին։ Ձեռնարկի ուսումնական նշանակությունը կապված է հայերենի հնչյունական համակարգի ճանաչման և լեզվի ուսուցման գործընթացում հստակության ապահովման հետ։ Այն կարող էր կիրառվել որպես օժանդակ նյութ՝ լեզվական գիտելիքներ ձեռք բերելու, արտասանության և գրավոր խոսքի հմտությունները զարգացնելու համար։ Հատորը կարևոր է նաև հայերեն լեզվաբանական և կրթական գրականության պատմության տեսանկյունից, քանի որ արտացոլում է հայերենի հնչյունական առանձնահատկությունները ուսումնասիրելու և դրանք ուսումնական նպատակներով ներկայացնելու ավանդույթը։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել հայագիտությամբ, հնչյունաբանությամբ, լեզվի դասավանդման պատմությամբ և հայերեն գրավոր ու բանավոր խոսքի ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողներին։

Աշխատությունը պատմության ուսուցման համար նախատեսված դասագիրք է, որի հիմնական թեման միջնադարյան ժամանակաշրջանն է՝ հին աշխարհի ավարտից մինչև նոր ժամանակների ձևավորման նախաշեմը։ Այն ուղղված է սովորողներին միջնադարի քաղաքական, հասարակական և մշակութային զարգացումներին ծանոթացնելուն՝ ներկայացնելով պատմական իրադարձությունների հաջորդականությունը և դրանց փոխկապակցվածությունը։ Միջնադարի պատմության ուսումնասիրությունը ներառում է պետությունների և թագավորությունների ձևավորումը, իշխանական համակարգերի զարգացումը, պատերազմներն ու քաղաքական փոփոխությունները, կրոնական հաստատությունների ազդեցությունը, ինչպես նաև առևտրի, քաղաքների և մշակույթի առաջընթացը։ Այսպիսի դասագրքերի կարևոր նպատակներից է ոչ միայն պատմական փաստերի փոխանցումը, այլև տարբեր ժամանակաշրջանների և հասարակությունների միջև կապերի բացահայտումը՝ օգնելով սովորողներին հասկանալ անցյալի իրադարձությունների պատճառներն ու հետևանքները։ Ձեռնարկը կարող է ծառայել որպես պատմական գիտելիքների համակարգման և ժամանակագրական պատկերացումների զարգացման միջոց՝ նպաստելով պատմական մտածողության, համեմատելու և եզրակացություններ անելու կարողությունների ձևավորմանը։ Այն նաև արժեքավոր է 19-րդ դարի հայալեզու կրթական գրականության և պատմության դասավանդման ավանդույթների ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում պատմաբանների, մանկավարժների, կրթության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների և միջնադարյան աշխարհի քաղաքական ու մշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Աշխատությունը քրիստոնեական կրոնական կրթության համար նախատեսված ուսումնական ձեռնարկ է, որի նպատակն է համակարգված ձևով ներկայացնել Հին և Նոր կտակարանների պատմական ու հոգևոր բովանդակությունը։ Այն ընթերցողներին ծանոթացնում է աստվածաշնչյան ավանդության առանցքային իրադարձություններին, կարևոր կերպարներին և այն պատմություններին, որոնք նշանակալի դեր ունեն քրիստոնեական հավատքի ու աշխարհայացքի ձևավորման մեջ։ Հին կտակարանի նյութը կապված է աշխարհի արարման, մարդկության սկզբնավորման, հայրապետների, մարգարեների և Իսրայելի ժողովրդի պատմության հետ։ Նոր կտակարանի պատմությունները ներկայացնում են Հիսուս Քրիստոսի կյանքն ու քարոզչությունը, նրա առաքելությունը և առաքյալների գործունեությունը՝ բացահայտելով քրիստոնեական ուսմունքի հիմնական գաղափարները։ Դասագրքի ուսումնական նշանակությունը պայմանավորված է սուրբգրային պատմությունների մատչելի ներկայացմամբ և դրանց միջոցով կրոնական գիտելիքների փոխանցմամբ։ Նման ձեռնարկները կիրառվել են սովորողների՝ Աստվածաշնչի բովանդակության, քրիստոնեական ավանդույթների և եկեղեցական ուսմունքի վերաբերյալ պատկերացումները զարգացնելու նպատակով։ Միաժամանակ դրանք նպաստել են բարոյական արժեքների ընկալմանը՝ ուշադրություն հրավիրելով հավատքի, պատասխանատվության, ողորմածության, ներողամտության և արդարության գաղափարների վրա։ Հրատարակությունը կարևոր է հայալեզու կրոնական ուսումնական գրականության պատմության ուսումնասիրության համար և կարող է օգտակար լինել աստվածաբանությամբ, հայ եկեղեցու պատմությամբ, կրոնական մանկավարժությամբ ու 19-րդ դարի հայ կրթական մշակույթով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Աշխատությունը քրիստոնեական կրթության համար նախատեսված դասագիրք է, որը ներկայացնում է Հին և Նոր կտակարանների սրբազան պատմությունը՝ որպես քրիստոնեական հավատքի, հոգևոր ավանդության և բարոյական ուսմունքի հիմնարար աղբյուր։ Այն նպատակ ունի սովորողներին ծանոթացնելու աստվածաշնչյան գլխավոր իրադարձություններին, դրանցում հիշատակվող անձանց և քրիստոնեական կրոնի ձևավորման համար կարևոր դրվագներին։ Հին կտակարանի պատմական նյութը ներառում է արարչագործության, մարդկության սկզբնավորման, հայրապետների, մարգարեների և Իսրայելի ժողովրդի պատմության հետ կապված ավանդությունները։ Նոր կտակարանի բաժինը կենտրոնանում է Հիսուս Քրիստոսի կյանքի, գործունեության, քարոզների, առաքելության և առաքյալների վկայությունների վրա։ Նման ուսումնական ձեռնարկների կարևոր առանձնահատկությունն աստվածաշնչյան նյութի հաջորդական և մատչելի շարադրանքն է, որը հնարավորություն է տալիս սովորողներին ըմբռնելու սուրբգրային պատմությունների փոխկապակցվածությունը և դրանց նշանակությունը քրիստոնեական աշխարհայացքի մեջ։ Գիրքը ծառայում է ոչ միայն կրոնական գիտելիքների փոխանցմանը, այլև նպաստում է բարոյական արժեքների, հոգևոր մտածողության և քրիստոնեական ավանդույթների ըմբռնման ձևավորմանը։ Այն կարևոր նյութ է հայալեզու կրոնական կրթության պատմության, աստվածաշնչյան պատմությունների դասավանդման մեթոդների և 19-րդ դարի հայերեն ուսումնական գրականության ուսումնասիրության համար՝ հետաքրքրություն ներկայացնելով աստվածաբանների, մանկավարժների և հայ եկեղեցու պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։

Աշխատությունը քրիստոնեական կրոնական կրթության համար նախատեսված ուսումնական ձեռնարկ է, որի կենտրոնում Հին և Նոր կտակարանների պատմությունների ներկայացումն ու դրանց ուսուցումն են։ Այն նպատակ ունի ընթերցողին ծանոթացնելու աստվածաշնչյան ավանդության հիմնական իրադարձություններին, կարևոր անձանց և քրիստոնեական հավատքի ձևավորման համար նշանակալի դրվագներին։ Հին կտակարանի նյութը կապված է աշխարհի արարման, մարդկության վաղ պատմության, հայրապետների, մարգարեների և Իսրայելի ժողովրդի պատմության հետ, իսկ Նոր կտակարանի բաժինը վերաբերում է Հիսուս Քրիստոսի կյանքին, քարոզչությանը, առաքելությանը և քրիստոնեական համայնքի սկզբնավորմանը։ Այսպիսի դասագրքերը սովորաբար աստվածաշնչյան պատմությունները ներկայացնում են հաջորդական և ուսուցողական ձևով՝ դրանք դարձնելով հասկանալի դպրոցականների ու կրոնական գիտելիքներ ձեռք բերող ընթերցողների համար։ Ձեռնարկի նշանակությունը միայն սուրբգրային իրադարձությունների փոխանցումը չէ․ այն նպաստում է քրիստոնեական աշխարհայացքի, բարոյական պատկերացումների և հոգևոր արժեքների ձևավորմանը՝ աստվածաշնչյան պատմությունների օրինակների միջոցով։ Գիրքը կարևոր է նաև հայալեզու կրոնական կրթության պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ արտացոլում է եկեղեցական գիտելիքների դասավանդման և աստվածաշնչյան նյութի մանկավարժական ներկայացման ավանդույթները։ Այն կարող է հետաքրքրել աստվածաբանությամբ, հայ եկեղեցու պատմությամբ, կրոնական մանկավարժությամբ և 19-րդ դարի հայերեն ուսումնական գրականությամբ զբաղվող ընթերցողներին։

Աշխատությունը հայերենի քերականության ուսուցման համար նախատեսված դասագիրք է, որի նպատակն է սովորողներին ծանոթացնել լեզվի կառուցվածքին, քերականական կանոններին և գրավոր ու բանավոր խոսքի ճիշտ կիրառման սկզբունքներին։ Ձեռնարկը պատկանում է հայերենի ուսուցման պատմական գրականության այն շարքին, որի միջոցով քերականական գիտելիքները ներկայացվել են ուսումնական, հաջորդական և մատչելի ձևով։ Նման դասագրքերի կարևոր բաղադրիչներն են բառերի ձևերի և փոփոխությունների ուսումնասիրությունը, խոսքի մասերի առանձնահատկությունների բացատրությունը, նախադասության կազմության ու բառերի միջև քերականական կապերի ներկայացումը, ինչպես նաև լեզվական կանոնների յուրացմանն ուղղված օրինակները։ Գիրքը դիտարկելի է որպես ուսումնական նյութ, որն աջակցել է հայերենի գրագիտության զարգացմանը և քերականական գիտելիքների փոխանցմանը կրթական միջավայրում։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում հայոց լեզվի դասավանդման պատմությամբ, հայերեն քերականագիտական աշխատությունների զարգացմամբ և 19-րդ դարի հայալեզու կրթական գրականությամբ զբաղվողների համար։ Այս հրատարակությունը նաև հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու, թե ինչպես էին տվյալ ժամանակաշրջանում կազմակերպվում լեզվական գիտելիքները և ինչպիսի մոտեցումներով էր իրականացվում հայերենի կանոնների ուսուցումը։ Այն արժեքավոր աղբյուր է հայագիտության, պատմական լեզվաբանության, մանկավարժության և հայերեն ուսումնական գրականության պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից։

Աշխատությունը հայերենի քերականության ուսուցմանն ուղղված ուսումնական ձեռնարկ է, որի հիմնական նպատակը հայոց լեզվի կառուցվածքի, քերականական օրինաչափությունների և լեզվական կանոնների համակարգված ներկայացումն է։ Այն նախատեսված է լեզուն ուսումնասիրողների համար՝ օգնելու նրանց հասկանալ հայերենի քերականական կառուցվածքը, ճանաչել բառերի ձևափոխության առանձնահատկությունները և ճիշտ կազմել խոսքն ու գրավոր շարադրանքը։ Քերականության դասագրքերը սովորաբար ընդգրկում են խոսքի մասերի, բառերի կազմության և ձևերի, նախադասության կառուցվածքի ու շարահյուսական կապերի վերաբերյալ բացատրություններ, ինչպես նաև լեզվական կանոնների յուրացմանը նպաստող օրինակներ։ Այսպիսի ձեռնարկը կարևոր նշանակություն է ունեցել հայերենի ուսուցման, գրագիտության զարգացման և լեզվական գիտելիքների տարածման գործում՝ հատկապես այն կրթական միջավայրում, որտեղ դասագրքերը ծառայում էին որպես ուսուցչի և սովորողի հիմնական ուսումնամեթոդական նյութ։ Աշխատությունը արժեքավոր է նաև հայերենի քերականագիտական մտքի և լեզվի դասավանդման պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու հայերենի կանոնների ուսուցման ավանդույթների, լեզվական գիտելիքի կազմակերպման սկզբունքների և հայերենով կրթական գրականության զարգացման մասին։ Գրքի պատմալեզվաբանական նշանակությունը պայմանավորված է նաև նրանով, որ այն ներկայացնում է հայերենի ուսուցման գրավոր ժառանգության մի հատված և հետաքրքրություն է ներկայացնում հայագիտության, լեզվաբանության ու կրթության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։

Գիրքը քրիստոնեական հավատքի հիմունքների ուսուցման համար նախատեսված դասագիրք է, որի նպատակն է համակարգված ձևով ներկայացնել քրիստոնեական կրոնի հիմնական դրույթներն ու հավատքի սկզբունքները։ Նման ուսումնական աշխատությունները կարևոր դեր են ունեցել կրոնական գիտելիքների փոխանցման, եկեղեցական ուսմունքի պարզաբանման և սովորողների հոգևոր դաստիարակության գործում։ Դրանցում սովորաբար ներկայացվում են Աստծո, Սուրբ Երրորդության, Հիսուս Քրիստոսի, արարչագործության, փրկության, աղոթքի, եկեղեցու և քրիստոնեական բարոյականության վերաբերյալ հիմնական գաղափարները։ Քրիստոնեական հավատքի ուսուցումը նպաստում է ոչ միայն դավանաբանական գիտելիքների յուրացմանը, այլև բարոյական արժեքների ընկալմանը՝ խրախուսելով սերը, ներողամտությունը, գթասրտությունը, ազնվությունն ու պատասխանատվությունը։ Դասագրքային ձևաչափը ենթադրում է նյութի մատչելի և ուսուցման համար հարմար ներկայացում՝ այն դարձնելով օգտակար կրթական միջավայրում կիրառելու համար։ Հայ եկեղեցական կրթության ավանդույթում նման գրքերը ծառայել են որպես կրոնական ուսուցման միջոց՝ օգնելով սովորողներին ծանոթանալու քրիստոնեական հավատքի բովանդակությանը և դրա նշանակությանը անհատի ու համայնքի կյանքում։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայերեն կրոնական դասագրքերի պատմության, քրիստոնեական դավանաբանության ուսուցման և 19-րդ դարի հայկական կրթական համակարգում հոգևոր դաստիարակության դերի ուսումնասիրության համար։ Այն նաև վկայում է կրոնական գիտելիքները հայերենով համակարգելու և հաջորդ սերունդներին փոխանցելու կրթական ավանդույթի մասին։

Գիրքը նախատեսված է հայկական դպրոցներում աղոթքների կիրառման և աշակերտների հոգևոր դաստիարակության համար։ Վերնագիրը ցույց է տալիս, որ այն կազմվել է դպրոցական կարիքներին համապատասխան՝ որպես աղոթքների հավաքածու, որը կարող էր օգտագործվել ուսումնական օրվա ընթացքում և կրոնական կրթության կազմակերպման ժամանակ։ Հայկական կրթական ավանդույթում աղոթքը կարևոր դեր է ունեցել երեխաներին քրիստոնեական հավատքի, եկեղեցական սովորույթների և հոգևոր կյանքի հիմնական սկզբունքների ծանոթացնելու գործում։ Աղոթքների միջոցով աշակերտները սովորում էին արտահայտել երախտագիտություն, խնդրանք և ապաշխարություն, ինչպես նաև յուրացնում էին խոնարհության, բարության, պատասխանատվության ու մերձավորի հանդեպ հոգատարության գաղափարները։ Դպրոցական աղոթագրքերը կարող էին կիրառվել դասերի սկզբում կամ ավարտին, ընդհանուր հավաքների ժամանակ և կրթական կյանքի այլ առիթներով՝ նպաստելով միասնական հոգևոր միջավայրի ձևավորմանը։ Նման հրատարակությունները վկայում են, որ 19-րդ դարի հայկական դպրոցներում կրթությունը հաճախ համադրվում էր կրոնական և բարոյական դաստիարակության հետ։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ եկեղեցական մշակույթի, աղոթագրական գրականության և դպրոցական կրթության պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն նաև կարևոր նյութ է հայերեն կրոնական ուսումնական գրքերի տարածման, դպրոցական առօրյայում աղոթքի կիրառության և ազգային կրթական ավանդույթների ձևավորման պատմական ընթացքը դիտարկելու տեսանկյունից։

Գիրքը նախատեսված է հայկական դպրոցներում աղոթքների կիրառման և աշակերտների հոգևոր դաստիարակության համար։ Վերնագիրը մատնանշում է ուսումնական միջավայրում գործածելու նպատակով կազմված աղոթքների ժողովածու, որը կարող էր ծառայել դպրոցական առօրյայի և կրոնական կրթության կազմակերպմանը։ Հայկական կրթական ավանդույթում քրիստոնեական աղոթքը կարևոր տեղ է զբաղեցրել՝ նպաստելով երեխաների ծանոթացմանը եկեղեցական լեզվին, հավատքի հիմնական պատկերացումներին և հոգևոր կյանքի սովորույթներին։ Աղոթքների ուսուցումը միաժամանակ դիտարկվել է որպես բարոյական դաստիարակության միջոց՝ խրախուսելով խոնարհությունը, երախտագիտությունը, բարությունը, պատասխանատվությունը և ուրիշների հանդեպ հարգանքը։ Դպրոցական աղոթագրքերը կարող էին ներառել տարբեր առիթների համար նախատեսված աղոթքներ, որոնք կիրառվում էին դասերի սկզբում կամ ավարտին, ինչպես նաև կրթական օրվա այլ պահերին։ Դրանց օգտագործումը նպաստում էր ընդհանուր հոգևոր միջավայրի ձևավորմանը և աշակերտների մասնակցությանը դպրոցական կրոնական ավանդույթներին։ Հեղինակ Ն. Տեր-Հակոբյանի անունով հիշատակվող այս հրատարակությունը կարևոր նյութ է հայ դպրոցական գրականության և 19-րդ դարի կրոնական կրթության պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն նաև արտացոլում է այն ժամանակաշրջանի կրթական մոտեցումը, որի շրջանակում գիտելիքների փոխանցումը զուգակցվում էր հոգևոր ու բարոյական արժեքների ձևավորման հետ։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ եկեղեցական մշակույթի, աղոթագրական գրականության և հայկական դպրոցներում կիրառվող ուսումնական նյութերի պատմության տեսանկյունից։

Գիրքը նախատեսված է հայ մանուկների կրթության և ուսուցման համար՝ նպատակ ունենալով զարգացնել նրանց գիտելիքները, լեզվական կարողությունները և ազգային մշակույթի վերաբերյալ պատկերացումները։ «Դասարան» անվանումը մատնանշում է ուսումնական բնույթի աշխատություն, որը կարող էր կիրառվել կրթական միջավայրում՝ որպես դասավանդման նյութ կամ աշակերտների ինքնուրույն ուսուցման միջոց։ 19-րդ դարի հայերեն ուսումնական գրականության մեջ կարևոր տեղ էին զբաղեցնում երեխաների գրագիտության զարգացումը, ընթերցանության և գրավոր խոսքի ուսուցումը, ինչպես նաև հայոց լեզվի ու մշակույթի փոխանցումը նոր սերնդին։ Այդպիսի գրքերը նպաստում էին կրթության կազմակերպմանը և հայալեզու ուսումնական նյութերի տարածմանը՝ ինչպես հայկական համայնքներում, այնպես էլ արտերկրի կրթական կենտրոններում։ Վերնագրում «Հայկազն» բնորոշումը կարող է ընդգծել հայ երեխաների ազգային պատկանելությունն ու կրթության կապը հայ մշակութային ինքնության պահպանման հետ։ Մանկական ուսումնական աշխատությունները հաճախ միավորում էին լեզվական գիտելիքները, ընթերցանության վարժությունները և դաստիարակչական նպատակները՝ սովորողին աստիճանաբար ծանոթացնելով գրավոր խոսքի և կրթական նյութերի հետ։ Այնուամենայնիվ, կոնկրետ դասերի, թեմաների կամ վարժությունների կազմը հնարավոր չէ հաստատել միայն մատենագիտական տվյալներով։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում 19-րդ դարի հայ մանկավարժության, հայերեն դասագրքերի պատմության, մանկական կրթության զարգացման և սփյուռքահայ կրթական մշակույթի ուսումնասիրության համար։

Գիրքը նվիրված է Ռուբինյան իշխանության ժամանակաշրջանի դրամների դասակարգմանը և ուսումնասիրությանը։ Ռուբինյանները կարևոր դեր են ունեցել Կիլիկյան Հայաստանի քաղաքական, տնտեսական և մշակութային կյանքի ձևավորման գործում, իսկ նրանց օրոք հատվող դրամները միջնադարյան հայկական պատմության արժեքավոր սկզբնաղբյուրներից են։ Դրամների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու իշխանական խորհրդանիշները, տիրակալների անուններն ու տիտղոսները, պատկերագրական առանձնահատկությունները և դրամահատության զարգացման ընթացքը։ Դրամագիտական դասակարգումը սովորաբար հիմնվում է դրամների արտաքին տեսքի, մետաղի, չափերի, արձանագրությունների, պատկերների և պատմական պատկանելության համեմատության վրա։ Այդ հատկանիշների համադրությունը կարող է օգնել տարբերակելու դրամների տեսակները, որոշելու դրանց ժամանակագրական հաջորդականությունը և պարզաբանելու դրամաշրջանառության պատմությունը։ Ռուբինյան դրամները կարևոր տեղեկություններ են հաղորդում նաև Կիլիկյան Հայաստանի տնտեսական կապերի, առևտրի, իշխանական ինքնության և հարևան պետությունների հետ հարաբերությունների մասին։ Դրանք դիտարկվում են ոչ միայն որպես վճարման միջոցներ, այլև որպես պատմական ու մշակութային հուշարձաններ, որոնց պատկերներն ու գրությունները արտացոլում են տվյալ ժամանակաշրջանի քաղաքական գաղափարներն ու գեղարվեստական ավանդույթները։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում միջնադարյան Հայաստանի պատմությամբ, հայկական դրամագիտությամբ և պատմական նյութական մշակույթի ուսումնասիրությամբ զբաղվողների համար։ Այն նաև կարևոր է Ռուբինյան շրջանի դրամական ժառանգության համակարգման և գիտական նկարագրության պատմության տեսանկյունից։

Գիրքը նախատեսված է երեխաների կրթության և բարոյական դաստիարակության համար՝ ընթերցանության վարժությունները համադրելով խրատական ու դաստիարակչական նյութերի հետ։ Աշխատության վերնագիրը մատնանշում է երկու փոխկապակցված նպատակ՝ զարգացնել մանկական ընթերցանության կարողությունները և ընթերցանության միջոցով ձևավորել բարոյական պատկերացումներ։ Նման ուսումնական գրքերում ընթերցանությունը դիտարկվում էր ոչ միայն որպես լեզվական հմտություն, այլև որպես երեխայի մտածողության, խոսքի, դատողության և վարքագծի զարգացման միջոց։ Բարոյական դասերը կարող էին ուղղված լինել ազնվության, աշխատասիրության, հնազանդության, պատասխանատվության, բարության, ճշմարտախոսության և ուրիշների նկատմամբ հարգանքի ձևավորմանը։ Դաստիարակչական ընթերցանության միջոցով երեխաներին սովորեցնում էին տարբերակել ընդունելի ու անընդունելի վարքագիծը, հասկանալ սեփական արարքների հետևանքները և կիրառել սովորածը առօրյա հարաբերություններում։ Վերնագրում նշված վարժությունները ենթադրում են նյութի ուսումնական կիրառում՝ ընթերցանության և բարոյական դատողությունների զարգացման նպատակով, թեև առանձին առաջադրանքների կառուցվածքը հնարավոր չէ հաստատել միայն մատենագիտական տվյալներով։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում 19-րդ դարի հայալեզու մանկավարժական մտքի, երեխաների կրթության մեթոդների և բարոյական դաստիարակության ավանդույթների ուսումնասիրության համար։ Այն նաև արտացոլում է այն մոտեցումը, ըստ որի գրագիտության զարգացումը և բնավորության ձևավորումը դիտարկվում էին որպես կրթական միասնական գործընթացի մասեր։

Գիրքը վերնագրով մատնանշում է դատելու, դատական գործերի կամ դատասիրության թեմայի շուրջ կառուցված ստեղծագործություն։ «Դատասերք» անվանումը կարող է վերաբերել դատավարությունների նկատմամբ առանձնահատուկ հետաքրքրություն ունեցող մարդկանց կամ այն անձանց, որոնք հակված են մշտապես դատելու ուրիշներին։ Այս իմաստային շրջանակը հնարավորություն է տալիս ստեղծագործությունը դիտարկել իրավական և հասարակական հարաբերությունների, մարդկային վարքագծի ու բարոյական գնահատականների համատեքստում։ 19-րդ դարի հայ գրականության մեջ հասարակական կյանքի տարբեր երևույթներ հաճախ ներկայացվում էին խրատական կամ երգիծական եղանակով՝ ընթերցողի ուշադրությունը հրավիրելով մարդկանց թերությունների, անարդարության, շահադիտական վարքագծի և հասարակական հարաբերությունների հակասությունների վրա։ Եթե աշխատությունն ունի այդպիսի ուղղվածություն, դատական թեման կարող է ծառայել որպես միջոց՝ քննարկելու արդարության, ճշմարտության, պատասխանատվության և մարդկային հարաբերություններում անկողմնակալության հարցերը։ Միաժամանակ, միայն վերնագրի հիման վրա հնարավոր չէ վստահորեն որոշել՝ գիրքը գեղարվեստական պատո՞ւմ է, երգիծական ստեղծագործությո՞ւն, թե՞ դատական կամ հասարակական բնույթի այլ աշխատություն։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում 19-րդ դարի հայերեն տպագիր գրականության, հասարակական մտածողության և դատական թեմաների շուրջ ձևավորված լեզվական ու մշակութային պատկերացումների ուսումնասիրության համար։