Готовые материалы

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տնտեսական անվտանգության հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը, դրանց առաջացման հիմնական պատճառների բացահայտմանը և հնարավոր լուծումների մշակմանը։ Հետազոտության հիմքում տնտեսական անվտանգությունը դիտարկվում է որպես ազգային անվտանգության կարևոր բաղադրիչ, որը ներառում է երկրի տնտեսական կայունության, ինքնուրույն զարգացման, ներքին ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման, արտաքին տնտեսական ազդեցությունների նկատմամբ դիմակայունության և բնակչության սոցիալ-տնտեսական բարեկեցության ապահովումը։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են Հայաստանի տնտեսության վրա ազդող ներքին և արտաքին գործոնները, որոնք կարող են վտանգել տնտեսական կայունությունն ու երկարաժամկետ զարգացումը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տնտեսական աճի տեմպերին, ներդրումային միջավայրին, պետական ֆինանսներին, արտաքին առևտրին, ներմուծումից կախվածությանը, արտահանման կառուցվածքին, գործազրկությանը, աղքատությանը և տնտեսության կառուցվածքային անհավասարակշռություններին։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է Հայաստանի տնտեսության արտաքին խոցելիության գնահատումը, այդ թվում՝ համաշխարհային և տարածաշրջանային տնտեսական փոփոխությունների, միջազգային շուկաների տատանումների, արտաքին ֆինանսական հոսքերի և աշխարհաքաղաքական զարգացումների հնարավոր ազդեցությունը երկրի տնտեսական անվտանգության վրա։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև էներգետիկ, պարենային և ֆինանսական անվտանգության խնդիրներին՝ դիտարկելով դրանց փոխկապակցվածությունը տնտեսական համակարգի ընդհանուր կայունության հետ։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի տնտեսական անվտանգության գնահատման մեթոդաբանությունը․ ուսումնասիրության ընթացքում կարող են սահմանվել հիմնական ցուցանիշներ և չափանիշներ, որոնց միջոցով հնարավոր է բացահայտել տնտեսական համակարգի խոցելի կողմերը, գնահատել առկա սպառնալիքների մակարդակը և կանխատեսել դրանց հնարավոր հետևանքները։ Աշխատանքում քննարկվում են նաև պետական տնտեսական քաղաքականության այն ուղղությունները, որոնք կարող են նպաստել ռիսկերի նվազեցմանը և երկրի դիմակայունության բարձրացմանը։ Դրանց շարքում կարևոր են տնտեսության դիվերսիֆիկացումը, տեղական արտադրության զարգացումը, արտահանման խթանումը, ներդրումային միջավայրի բարելավումը, տեխնոլոգիական արդիականացումը, մարդկային կապիտալի զարգացումը և ռազմավարական ոլորտների կայունության ապահովումը։ Հետազոտության գործնական արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ տնտեսական անվտանգության արդյունավետ համակարգը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն արձագանքելու արդեն առաջացած ճգնաժամերին, այլև նախապես բացահայտելու հնարավոր սպառնալիքները և մշակելու կանխարգելիչ քաղաքականություն։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, պետական կառավարման և ազգային անվտանգության ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների և Հայաստանի տնտեսական զարգացման ռազմավարական խնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է տրանսֆորմատորի զուգակցվող մագնիսապարփակչի մշակմանը՝ կենտրոնանալով դրա կառուցվածքային, էլեկտրամագնիսական և տեխնիկական առանձնահատկությունների ուսումնասիրության վրա։ Հետազոտության հիմքում տրանսֆորմատորներում մագնիսական հոսքերի ձևավորման և փոխազդեցության արդյունավետ կառավարման խնդիրն է, որի լուծումը կարևոր նշանակություն ունի սարքի աշխատանքի հուսալիության, էներգետիկ արդյունավետության և տեխնիկական բնութագրերի բարելավման համար։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են տրանսֆորմատորի մագնիսական համակարգի կառուցվածքը, մագնիսական շղթայի աշխատանքի սկզբունքները և զուգակցվող մագնիսապարփակչի կիրառման առանձնահատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մագնիսական հոսքերի փոխկապակցվածությանը, մագնիսական դաշտի բաշխմանը և սարքի տարբեր աշխատանքային ռեժիմներում առաջացող էլեկտրամագնիսական երևույթներին։ Մշակման ընթացքում կարող են դիտարկվել մագնիսական համակարգի երկրաչափական պարամետրերը, նյութի մագնիսական հատկությունները, կորուստների նվազեցման հնարավորությունները և կառուցվածքի օպտիմալացման եղանակները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև տեսական հաշվարկների և տեխնիկական մոդելավորման միջոցով առաջարկվող լուծման արդյունավետության գնահատմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել մագնիսական շղթայի հաշվարկ, մագնիսական հոսքի և ինդուկցիայի որոշում, ինչպես նաև տրանսֆորմատորի աշխատանքի վրա կառուցվածքային փոփոխությունների ազդեցության վերլուծություն։ Աշխատանքի գործնական նշանակությունը կապված է այնպիսի մագնիսական համակարգի ստեղծման հետ, որը կարող է ապահովել տրանսֆորմատորի ավելի արդյունավետ և կայուն աշխատանք՝ միաժամանակ հաշվի առնելով նյութական, տեխնոլոգիական և շահագործման պահանջները։ Մշակված մոտեցումները կարող են կիրառելի լինել տարբեր նշանակության տրանսֆորմատորների նախագծման և կատարելագործման գործընթացում, ինչպես նաև էլեկտրաէներգետիկ սարքավորումների տեխնիկական բնութագրերի բարելավման նպատակով։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել էլեկտրատեխնիկայի, էներգետիկայի, էլեկտրամագնիսական համակարգերի նախագծման և տրանսֆորմատորային սարքավորումների ոլորտների մասնագետներին, հետազոտողներին և ուսանողներին։

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության էներգետիկայի ոլորտում փոքր և միջին ձեռնարկատիրության զարգացման հիմնական խնդիրների ուսումնասիրությանը և դրանց հաղթահարման հնարավոր ուղիների բացահայտմանը։ Հետազոտության շրջանակում փոքր և միջին ձեռնարկատիրությունը դիտարկվում է որպես էներգետիկ համակարգի արդյունավետության բարձրացման, մրցակցության զարգացման, ներդրումների ներգրավման, նոր տեխնոլոգիաների ներդրման և նոր աշխատատեղերի ստեղծման կարևոր գործոն։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են Հայաստանի էներգետիկ ոլորտի զարգացման առանձնահատկությունները, դրա կառուցվածքը և այն տնտեսական ու ինստիտուցիոնալ պայմանները, որոնցում գործում են փոքր և միջին ձեռնարկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ձեռնարկությունների գործունեության վրա ազդող ֆինանսական, հարկային, իրավական և վարչական գործոններին, ինչպես նաև ներդրումային ռեսուրսների հասանելիության, վարկավորման և պետական աջակցության խնդիրներին։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է էներգետիկ շուկայում փոքր և միջին ձեռնարկությունների մրցունակության գնահատումը և այն խոչընդոտների բացահայտումը, որոնք սահմանափակում են դրանց ընդլայնումն ու նոր շուկաներ մուտք գործելու հնարավորությունները։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև էներգախնայողության, վերականգնվող էներգետիկայի և ժամանակակից էներգետիկ տեխնոլոգիաների զարգացման գործում փոքր ու միջին բիզնեսի հնարավոր դերակատարությանը։ Այս համատեքստում կարևորվում է նորարարական լուծումների կիրառումը, մասնավոր ներդրումների խթանումը և էներգետիկ ոլորտում ձեռնարկատիրական նախաձեռնությունների համար բարենպաստ միջավայրի ձևավորումը։ Հետազոտության ընթացքում վերլուծվում են ոլորտի առկա խնդիրներն ու զարգացման միտումները՝ նպատակ ունենալով առաջարկել այնպիսի տնտեսական և կազմակերպական մեխանիզմներ, որոնք կարող են նպաստել փոքր և միջին ձեռնարկությունների գործունեության ընդլայնմանը։ Առաջարկվող մոտեցումները կարող են ներառել պետական աջակցության կատարելագործում, ֆինանսավորման հասանելիության բարձրացում, կարգավորող միջավայրի բարելավում, ներդրումային խոչընդոտների նվազեցում և ձեռնարկությունների տեխնոլոգիական արդիականացման խթանում։ Աշխատությունը կարևոր է Հայաստանի էներգետիկ անվտանգության և տնտեսական զարգացման տեսանկյունից, քանի որ ոլորտում գործող փոքր և միջին ձեռնարկությունների ակտիվացումը կարող է նպաստել շուկայի դիվերսիֆիկացմանը, տեղական արտադրության և ծառայությունների զարգացմանը, էներգաարդյունավետության բարձրացմանը և մրցակցային միջավայրի ձևավորմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, էներգետիկայի ոլորտի մասնագետների, պետական կառավարման ներկայացուցիչների, ձեռնարկատերերի և փոքր ու միջին բիզնեսի զարգացման խնդիրներով հետաքրքրվող հետազոտողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ձեռնարկատիրական գործունեության կարգավորման համակարգի ուսումնասիրությանը և այդ ոլորտում առկա հիմնական հիմնախնդիրների բացահայտմանը։ Հետազոտության շրջանակում ձեռնարկատիրությունը դիտարկվում է որպես երկրի տնտեսական զարգացման, զբաղվածության ապահովման, մրցակցության խթանման և նորարարության տարածման կարևոր գործոն, իսկ դրա պետական կարգավորումը՝ որպես այնպիսի մեխանիզմների ամբողջություն, որոնց միջոցով պետությունը սահմանում է տնտեսվարող սուբյեկտների գործունեության իրավական և տնտեսական պայմանները։ Ուսումնասիրության մեջ անդրադարձ է կատարվում ձեռնարկատիրական գործունեության ձևավորման և զարգացման տեսական ու մեթոդաբանական հիմքերին, ձեռնարկատիրության պետական աջակցության և վերահսկողության սկզբունքներին, ինչպես նաև գործարար միջավայրի վրա վարչական, հարկային, իրավական և տնտեսական կարգավորումների ազդեցությանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի Հանրապետությունում գործող օրենսդրական և ինստիտուցիոնալ մեխանիզմներին, դրանց արդյունավետությանը և գործարարության զարգացման համար ստեղծվող հնարավորություններին ու սահմանափակումներին։ Աշխատությունը կարող է ներառել փոքր և միջին ձեռնարկությունների գործունեության առանձնահատկությունների, շուկայական մրցակցության պայմանների, հարկային քաղաքականության, լիցենզավորման և պետական վերահսկողության, ձեռնարկատերերի իրավունքների պաշտպանության և վարչարարական բեռի հետ կապված խնդիրների վերլուծություն։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև այն հարցին, թե որքանով են պետական կարգավորման գործող գործիքները համապատասխանում ժամանակակից տնտեսական պահանջներին և նպաստում ձեռնարկատիրական ակտիվության աճին։ Հետազոտության ընթացքում ներկայացված խնդիրների վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս առանձնացնել այն ուղղությունները, որոնց կատարելագործումը կարող է նպաստել ավելի բարենպաստ և կանխատեսելի գործարար միջավայրի ձևավորմանը։ Աշխատության գործնական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ ձեռնարկատիրական գործունեության արդյունավետ կարգավորումը կարող է նպաստել ներդրումների ակտիվացմանը, մրցակցային միջավայրի բարելավմանը, նոր ձեռնարկությունների ստեղծմանը և տնտեսական աճի ապահովմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, իրավաբաններին, պետական կառավարման մասնագետներին, ձեռնարկատերերին, ինչպես նաև Հայաստանի տնտեսական քաղաքականության և գործարար միջավայրի զարգացման հարցերով զբաղվող հետազոտողներին։

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի տարբեր տարածքներից ընտրված բիոինդիկատոր օրգանիզմների վրա քսենոբիոտիկների ազդեցության գենետիկական և էպիգենետիկական հետևանքների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում այն գաղափարն է, որ շրջակա միջավայրում մարդու գործունեության հետևանքով կուտակվող օտարածին քիմիական միացությունները կարող են ազդել կենդանի օրգանիզմների ժառանգական նյութի, բջջային գործընթացների և ֆիզիոլոգիական վիճակի վրա, իսկ այդ փոփոխությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել էկոհամակարգերի աղտոտվածության մակարդակն ու կենսաբանական վտանգները։ Աշխատության շրջանակում տարբեր շրջաններից հավաքված բիոինդիկատոր օրգանիզմներն օգտագործվում են որպես շրջակա միջավայրի վիճակի կենսաբանական ցուցիչներ՝ համեմատելու աղտոտվածության տարբեր պայմաններում գտնվող տարածքների ազդեցությունը կենդանի համակարգերի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քսենոբիոտիկների առաջացրած գենետիկական փոփոխություններին, այդ թվում՝ ԴՆԹ-ի վնասմանը, գենոմի կայունության խախտումներին և ժառանգական նյութի այլ հնարավոր փոփոխություններին։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում են էպիգենետիկական ազդեցությունները, որոնք կարող են փոփոխել գեների ակտիվությունը՝ առանց ԴՆԹ-ի նուկլեոտիդային հաջորդականության անմիջական փոփոխության։ Այս մոտեցումը թույլ է տալիս շրջակա միջավայրի ազդեցությունները դիտարկել ավելի լայն տեսանկյունից՝ բացահայտելով ոչ միայն արդեն ձևավորված գենետիկական վնասները, այլև այն կարգավորիչ փոփոխությունները, որոնք կարող են ազդել օրգանիզմի կենսագործունեության և հարմարվողականության վրա։ Հետազոտության կարևոր կողմերից է Հայաստանի տարբեր աշխարհագրական և էկոլոգիական պայմաններ ունեցող տարածքների համեմատական ուսումնասիրությունը, ինչը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու տարածքային առանձնահատկություններ և գնահատելու տարբեր աղտոտիչների ազդեցության հնարավոր տարբերությունները։ Ստացված տվյալները կարող են նշանակություն ունենալ շրջակա միջավայրի մոնիթորինգի, էկոլոգիական ռիսկերի գնահատման և բիոինդիկացիոն մեթոդների կատարելագործման համար։ Աշխատությունը նաև ընդգծում է գենետիկական և էպիգենետիկական մեխանիզմների ուսումնասիրության կարևորությունը շրջակա միջավայրի աղտոտվածության կենսաբանական հետևանքները հասկանալու գործում և կարող է օգտակար լինել գենետիկայի, էկոտոքսիկոլոգիայի, մոլեկուլային կենսաբանության, էկոլոգիայի և շրջակա միջավայրի պահպանության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է XI–XV դարերի հայկական վարքագրական գրականության ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով միջնադարյան հայ գրականության այս կարևոր ժանրի ձևավորման, զարգացման և գեղարվեստական առանձնահատկությունների հիմնական կողմերը։ Հետազոտության կենտրոնում սրբերի և հոգևոր գործիչների կյանքին ու գործունեությանը նվիրված ստեղծագործություններն են, որոնք միաժամանակ արժեքավոր աղբյուրներ են ոչ միայն գրականության, այլև միջնադարյան Հայաստանի հոգևոր, հասարակական, քաղաքական և մշակութային պատմության ուսումնասիրության համար։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են տարբեր ժամանակաշրջաններում ստեղծված վարքերը, դրանց կառուցվածքային և բովանդակային առանձնահատկությունները, հեղինակային մոտեցումները, սրբապատկերային կերպարների ձևավորումը և այն գաղափարական արժեքները, որոնք արտացոլվել են այդ երկերում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սրբի կերպարի կառուցմանը՝ որպես քրիստոնեական հավատքի, բարոյականության, նահատակության, հոգևոր տոկունության և անձնազոհության օրինակ։ Ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, թե ինչպես են վարքագրական երկերում միահյուսվում պատմական իրադարձությունները, կրոնական աշխարհայացքը, ժողովրդական պատկերացումները և գրական գեղարվեստական հնարները։ Ներկայացվում են նաև այն պատմական ու մշակութային պայմանները, որոնց ազդեցությամբ զարգացել է հայկական վարքագրությունը XI–XV դարերում։ Այդ ժամանակաշրջանը կարևոր է հայ մշակույթի համար, քանի որ ներառում է քաղաքական և հասարակական բարդ փոփոխություններ, հայկական տարբեր կենտրոնների մշակութային ակտիվություն և հոգևոր կյանքի շարունակական զարգացում։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես են վարքագրական ստեղծագործությունների միջոցով պահպանվել պատմական հիշողությունը, ազգային-կրոնական ինքնագիտակցությունը և միջնադարյան հասարակության բարոյական պատկերացումները։ Միաժամանակ ուշադրություն է դարձվում ժանրի գրական բնույթին՝ կերպարների ստեղծմանը, պատմողական կառուցվածքին, լեզվական ու ոճական առանձնահատկություններին, հրաշապատում տարրերի կիրառմանը և պատմական ու ավանդական նյութի փոխհարաբերությանը։ Հետազոտությունը կարևոր աղբյուրագիտական նշանակություն ունի նաև այն պատճառով, որ նման երկերում հաճախ պահպանվել են տեղեկություններ Հայաստանի բնակավայրերի, եկեղեցական կենտրոնների, հոգևորականների, քաղաքական իրադարձությունների և ժամանակաշրջանի հասարակական կյանքի վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայ միջնադարյան գրականությամբ, եկեղեցական պատմությամբ, հայագիտությամբ և միջնադարյան մշակույթի պատմությամբ հետաքրքրվող հետազոտողների և ուսանողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է հիպոթիրեոզով հիվանդների կլինիկական առանձնահատկությունների, հորմոնալ կարգավիճակի և իմունաբանական ցուցանիշների ուսումնասիրությանը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով Հայաստանի Հանրապետության յոդի անբավարարությամբ բնորոշվող տարածաշրջաններում բնակվող հիվանդներին։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում է յոդի անբավարարության և վահանաձև գեղձի ֆունկցիայի խանգարումների փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև այն, թե ինչպես կարող է տարածաշրջանային յոդային ապահովվածությունը անդրադառնալ հիվանդության զարգացման, կլինիկական դրսևորումների և ընթացքի վրա։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են հիպոթիրեոզի հիմնական ախտանշաններն ու կլինիկական դրսևորումները, հիվանդների ընդհանուր վիճակի փոփոխությունները և վահանաձև գեղձի հորմոնների մակարդակների առանձնահատկությունները։ Առանձին կարևորություն է տրվում հորմոնալ և իմունոլոգիական համակարգերի փոխազդեցությանը՝ փորձելով բացահայտել այն փոփոխությունները, որոնք կարող են ուղեկցել վահանաձև գեղձի ֆունկցիայի նվազմանը։ Հետազոտության ընթացքում ուշադրություն է դարձվում նաև իմունային համակարգի տարբեր ցուցանիշներին և դրանց հնարավոր կապին հորմոնալ խանգարումների հետ, ինչը թույլ է տալիս հիվանդության կլինիկական պատկերը դիտարկել ոչ միայն էնդոկրին, այլև իմունաբանական տեսանկյունից։ Աշխատանքը կարող է արժեքավոր լինել այն առումով, որ Հայաստանի տարբեր շրջաններում յոդի անբավարարության պայմանները հաշվի առնելով՝ փորձ է արվում առանձնացնել տվյալ բնակչության համար բնորոշ կլինիկական և լաբորատոր առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ հիպոթիրեոզի վաղ հայտնաբերման, ախտորոշման կատարելագործման, հիվանդների վիճակի գնահատման և բուժական մոտեցումների ընտրության համար։ Работа также представляет интерес для специалистов, изучающих взаимосвязь между йодным обеспечением организма, функцией щитовидной железы, гормональным балансом и состоянием иммунной системы, а также для исследователей, занимающихся региональными особенностями эндокринных заболеваний в Армении.

Այս աշխատությունը նվիրված է 1905–1906 թվականներին Ռուսական կայսրության Անդրկովկասում տեղի ունեցած հայ-թաթարական զինված ընդհարումների պատճառների, զարգացման ընթացքի և հետևանքների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հեղինակը դեպքերը դիտարկում է ժամանակաշրջանի քաղաքական, հասարակական և ազգային հարաբերությունների լայն համատեքստում՝ անդրադառնալով հատկապես Ռուսական առաջին հեղափոխության ազդեցությանը, ցարական իշխանությունների ազգային քաղաքականությանը, Անդրկովկասում հայերի և տեղի մահմեդական բնակչության միջև գոյություն ունեցող սոցիալ-տնտեսական ու քաղաքական հակասություններին և ազգամիջյան լարվածության խորացմանը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է 1905 թվականի փետրվարին Բաքվում բռնկված արյունալի ընդհարումների վերլուծությունը, որոնցից հետո բախումները տարածվեցին Անդրկովկասի բազմաթիվ բնակավայրերում՝ ընդգրկելով Երևանի նահանգը, Նախիջևանը, Զանգեզուրը, Ղարաբաղը, Շուշին, Գանձակը, Թիֆլիսը և այլ շրջաններ։ Աշխատության մեջ ուշադրություն է դարձվում ոչ միայն ռազմական բախումների ընթացքին, այլև դրանց նախադրյալներին, իշխանությունների վարքագծին, տեղական վարչական մարմինների դերակատարությանը, բնակչության ինքնապաշտպանության կազմակերպմանը և հայկական քաղաքական ուժերի գործունեությանը։ Առանձին կարևորություն է տրվում հայկական ինքնապաշտպանական կառույցների ձևավորմանն ու գործողություններին, ինչպես նաև այն գործիչների գործունեությանը, որոնք տարբեր շրջաններում կազմակերպեցին բնակչության պաշտպանությունը։ Հեղինակը ներկայացնում է նաև բախումների աշխարհագրական տարածումը, առանձին քաղաքներում և գյուղերում տեղի ունեցած իրադարձությունները, բնակչության կրած մարդկային և նյութական կորուստները, ավերածությունները, տեղահանությունները և տնտեսական հետևանքները։ Միաժամանակ աշխատությունը փորձում է ցույց տալ, որ հակամարտությունը չի կարելի բացատրել միայն առանձին կենցաղային կամ տեղային միջադեպերով․ այն կապված էր կայսրության քաղաքական ճգնաժամի, հեղափոխական շարժման, ազգային հարաբերությունների սրման և տարածաշրջանում իշխանության պահպանման խնդիրների հետ։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև նրանով, որ ներկայացնում է 1905–1906 թվականների իրադարձությունները պատմական ավելի լայն գործընթացների շրջանակում և հնարավորություն է տալիս հասկանալու դրանց ազդեցությունը հետագա հայ-ադրբեջանական հարաբերությունների, ազգային քաղաքականության և հայկական ինքնապաշտպանության պատմության վրա։ Աշխատանքը հիմնված է պատմագիտական ուսումնասիրության սկզբունքների վրա և հատկապես արժեքավոր է նրանց համար, ովքեր ցանկանում են խորությամբ ուսումնասիրել XX դարի սկզբի Անդրկովկասի քաղաքական ու ազգային պատմությունը։ Հեղինակը՝ Գրիգոր Ա. Թարխանյանը, աշխատանքը ներկայացրել է որպես պատմական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճանի հայցման ատենախոսություն՝ ՀՀ ԳԱԱ պատմության ինստիտուտում։

Աշխատությունը նվիրված է հեռուստատեսային ռեպորտաժի զարգացման արդի միտումների ուսումնասիրությանը՝ դիտարկելով այն որպես լրագրողական ժանր, որն իր առանձնահատկությունները ձևավորում է խոսքի, պատկերի և ձայնի համադրման միջոցով։ Ուսումնասիրության կենտրոնում ռեպորտաժի կառուցվածքային, բովանդակային, ժանրային և տեխնիկական փոփոխություններն են, որոնք պայմանավորված են ինչպես հեռուստատեսության զարգացման, այնպես էլ թվային մեդիայի և նոր հաղորդակցական տեխնոլոգիաների տարածման գործընթացներով։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել ռեպորտաժի թեմայի ընտրության, տեղեկատվության հավաքագրման, աղբյուրների ստուգման, հարցազրույցների կազմակերպման, նկարահանման, կադրերի ընտրության և մոնտաժի սկզբունքները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տեսողական պատմասացությանը, քանի որ ժամանակակից հեռուստառեպորտաժում փաստը ներկայացվում է ոչ միայն լրագրողի խոսքի, այլև պատկերային ապացույցների, միջավայրի, գործողությունների, ձայնային ձևավորման և կադրերի հաջորդականության միջոցով։ Ժամանակակից լրագրության մասնագիտական ծրագրերում նույնպես ռեպորտաժի կարևոր բաղադրիչներ են համարվում փաստերի նախնական ստուգումը, «ապացուցողական կադրերի» կիրառումը, կառուցվածքային հստակությունը, մոնտաժի տրամաբանությունը և լրագրողի չափավոր ներկայությունը։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև հեռուստատեսային ռեպորտաժի և ինտերնետային տեսաբովանդակության փոխազդեցությանը, սոցիալական ցանցերում տեսանյութերի տարածմանը, մոբայլ լրագրությանը և մուլտիմեդիա պատմասացությանը։ Այս փոփոխությունների արդյունքում ռեպորտաժը աստիճանաբար դուրս է գալիս միայն ավանդական հեռուստաեթերի շրջանակից և դառնում բազմահարթակ բովանդակություն, որը պետք է հարմարեցվի տարբեր լսարանների և տարածման ձևերի համար։ ԵՊՀ-ի լրագրության կրթական ծրագրերում, օրինակ, հեռուստատեսային ռեպորտաժի հետ միասին ուսումնասիրվում են սոցիալական մեդիայի տեսանյութը, մոբայլ լրագրությունը, տեսախցիկի աշխատանքը, ձայնը, հարցազրույցը և հեռուստապատմության կառուցվածքը, ինչը արտացոլում է ժանրի տեխնոլոգիական և մասնագիտական ընդլայնումը։ Աշխատությունը կարևոր է նաև լրագրողական մասնագիտության տեսանկյունից, քանի որ ռեպորտաժի որակը կախված է ոչ միայն տեղեկատվության փաստական ճշգրտությունից, այլև դրա տեսողական և պատմողական ճիշտ կառուցումից, էթիկական նորմերի պահպանումից և լսարանի համար հասկանալի ներկայացումից։ Այն կարող է օգտակար լինել լրագրողներին, հեռուստալրագրության մասնագետներին, օպերատորներին, մոնտաժողներին, մեդիա հետազոտողներին, լրագրության դասախոսներին և ուսանողներին՝ հնարավորություն տալով հասկանալու հեռուստատեսային ռեպորտաժի ձևավորման և զարգացման հիմնական ուղղությունները, ինչպես նաև ավանդական հեռուստալրագրության փոխակերպումը թվային և բազմամեդիա միջավայրում։

Աշխատությունը նվիրված է նախալեռնային գոտու պայմաններում բազմամյա տնկարկների հողաշինարարական կազմակերպման մեթոդների կատարելագործման խնդիրներին։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է մշակել և հիմնավորել այնպիսի հողաշինարարական մոտեցումներ, որոնք հնարավորություն կտան առավել արդյունավետ կազմակերպել այգիների, խաղողի այգիների և այլ բազմամյա տնկարկների համար նախատեսված հողատարածքների օգտագործումը՝ հաշվի առնելով տեղանքի բնական, հողային և գյուղատնտեսական առանձնահատկությունները։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են նախալեռնային տարածքների ռելիեֆը, հողային ծածկույթը, ջրային ռեժիմը, էրոզիոն գործընթացները և այլ գործոններ, որոնք կարող են ազդել բազմամյա տնկարկների տեղադրման, զարգացման և արտադրողականության վրա։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում հողամասերի տարածական կազմակերպմանը, տնկարկների տեղադրման սխեմաների ընտրությանը, հողերի արդյունավետ օգտագործմանը և գյուղատնտեսական աշխատանքների ռացիոնալ կազմակերպմանը։ Կարևոր ուղղություն է հողերի պահպանության խնդիրը, քանի որ նախալեռնային գոտիներում թեքությունների և տեղումների առանձնահատկությունները կարող են մեծացնել ջրային էրոզիայի և հողի բերրի շերտի կորստի վտանգը։ Այդ պատճառով հողաշինարարական լուծումները կարող են ներառել ռելիեֆին համապատասխան տնկման ուղղությունների ընտրություն, հակաէրոզիոն միջոցառումներ, հողերի պահպանական կազմակերպում և ջրային ռեսուրսների արդյունավետ կառավարում։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համեմատվել բազմամյա տնկարկների կազմակերպման տարբեր մեթոդներ՝ գնահատելով դրանց ազդեցությունը հողի պահպանության, բերքատվության, արտադրական ծախսերի և տարածքի ընդհանուր արդյունավետ օգտագործման վրա։ Մեթոդների կատարելագործումը ենթադրում է նաև բնական և տնտեսական գործոնների համատեղ հաշվառում, որպեսզի հողաշինարարական նախագծերը համապատասխանեն ինչպես տվյալ տարածքի էկոլոգիական պայմաններին, այնպես էլ գյուղատնտեսական արտադրության պահանջներին։ Աշխատության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ նախալեռնային գոտիներում այգեգործության և խաղողագործության զարգացման, հողերի ռացիոնալ օգտագործման, էրոզիոն գործընթացների կանխարգելման և գյուղատնտեսական տարածքների կայուն կառավարման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել հողաշինարարների, ագրոնոմների, հողագետների, գյուղատնտեսական նախագծող մասնագետների, տեղական կառավարման և հողային ռեսուրսների կառավարման ոլորտի աշխատակիցների, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների և հետազոտողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է Իրանի Իսլամական Հանրապետությունում սննդարդյունաբերության զարգացման վրա ինտելեկտուալ կապիտալի ազդեցության տնտեսավիճակագրական գնահատմանը։ Հետազոտության հիմքում այն գաղափարն է, որ ժամանակակից տնտեսության պայմաններում արտադրության արդյունավետությունը և ձեռնարկությունների մրցունակությունը պայմանավորված են ոչ միայն նյութական ռեսուրսներով, կապիտալով և տեխնիկական միջոցներով, այլև գիտելիքով, մասնագիտական կարողություններով, մարդկային ներուժով, կազմակերպական փորձով և նորարարական ներուժով։ Ուսումնասիրության շրջանակում ինտելեկտուալ կապիտալը կարող է դիտարկվել որպես մարդկային, կառուցվածքային և հարաբերական կապիտալի փոխկապակցված ամբողջություն, որի տարբեր բաղադրիչները կարող են տարբեր չափով ազդել սննդարդյունաբերության արտադրողականության, ավելացված արժեքի, ներդրումների, նորարարությունների և տնտեսական աճի վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղությունը վիճակագրական տվյալների հավաքագրումն ու վերլուծությունն է՝ հնարավորություն տալով բացահայտել ինտելեկտուալ կապիտալի ցուցանիշների և սննդարդյունաբերության զարգացման հիմնական տնտեսական արդյունքների միջև առկա կապերը։ Կարող են կիրառվել համեմատական, դինամիկ, գործոնային, կոռելյացիոն և ռեգրեսիոն վերլուծության մեթոդներ՝ գնահատելու տարբեր գործոնների ազդեցության չափը և ուղղությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Իրանի տնտեսության և սննդարդյունաբերության առանձնահատկություններին, այդ թվում՝ մարդկային ռեսուրսների որակին, կրթության և մասնագիտական պատրաստվածության մակարդակին, տեխնոլոգիական զարգացմանը, նորարարական գործունեությանը և ձեռնարկությունների կազմակերպական կարողություններին։ Աշխատությունը կարող է նաև բացահայտել այն գործոնները, որոնք սահմանափակում կամ խթանում են ինտելեկտուալ կապիտալի արդյունավետ օգտագործումը, և դրանց հիման վրա առաջարկել սննդարդյունաբերության զարգացման ու մրցունակության բարձրացման ուղղություններ։ Հետազոտության գործնական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ վիճակագրական գնահատումները հնարավորություն են տալիս ավելի հիմնավորված պատկերացում կազմել գիտելիքի և մարդկային ներուժի տնտեսական արժեքի մասին և որոշել, թե որ ուղղություններում ներդրումները կարող են առավել նպաստել ոլորտի զարգացմանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, վիճակագիրներին, կառավարման և մարդկային ռեսուրսների մասնագետներին, սննդարդյունաբերության ոլորտի հետազոտողներին, ինչպես նաև Իրանի տնտեսության և ինտելեկտուալ կապիտալի կառավարման հարցերով զբաղվող ուսանողներին ու մասնագետներին։

Հրատարակությունը հոդվածների ժողովածու է, որը ներկայացնում է Հայկական ՍՍՌ գրադարանների գործունեության գործնական փորձը և գրադարանային աշխատանքի տարբեր ուղղությունների կազմակերպման առանձնահատկությունները։ Այն լույս է տեսել 1958 թվականին Երևանում՝ Հայկական ՍՍՌ Ալ. Մյասնիկյանի անվան պետական ռեսպուբլիկական գրադարանի գրադարանագիտական-մեթոդական բաժնի կողմից և ունի 36 էջ ծավալ։ Ժողովածուի հիմնական արժեքը գործնական փորձի ընդհանրացումն է․ նյութերը հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել խորհրդային ժամանակաշրջանի Հայաստանում գրադարանների աշխատանքի կազմակերպման, ընթերցողների սպասարկման, գրքային ֆոնդերի օգտագործման, գրականության տարածման և մշակութային-կրթական գործունեության մասին։ Հոդվածներում ներկայացվող փորձը կարող է անդրադառնալ տարբեր տիպի գրադարանների աշխատանքին, դրանց առջև դրված խնդիրներին, ընթերցողների հետ աշխատանքի ձևերին, գրքի նկատմամբ հետաքրքրության խթանմանը և բնակչության շրջանում գրադարանային ծառայությունների կազմակերպմանը։ Հատուկ նշանակություն ունի մեթոդական փորձի փոխանցումը, քանի որ նման ժողովածուները նախատեսված էին գրադարանների աշխատակիցներին գործնական աշխատանքում ուղղորդելու և տարբեր գրադարաններում կիրառվող արդյունավետ եղանակները տարածելու համար։ Ժողովածուն արժեքավոր է նաև պատմամշակութային տեսանկյունից․ այն հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու տվյալ ժամանակաշրջանի Հայաստանի գրադարանային համակարգի կառուցվածքը, մասնագիտական աշխատանքի կազմակերպումը և գրադարանների՝ որպես կրթական ու մշակութային հաստատությունների դերը։ Հետագա մատենագիտական ցանկերում հրատարակությունը նույնպես դասակարգվել է որպես գրադարանների աշխատանքի փորձը լուսաբանող գրականություն, ինչը լրացուցիչ ընդգծում է դրա մասնագիտական և մեթոդական նշանակությունը։ Այն կարող է օգտակար լինել գրադարանագետներին, մատենագետներին, գրադարանային գործի պատմությունն ուսումնասիրող հետազոտողներին, մշակույթի պատմաբաններին, ինչպես նաև խորհրդային Հայաստանի կրթական և մշակութային հաստատությունների գործունեությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում բաժնետոմսերի նախնական հրապարակային առաջարկի՝ IPO-ի իրականացման հիմնական ուղիների և մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն գործընթացն է, որի միջոցով ընկերությունը առաջին անգամ իր բաժնետոմսերը առաջարկում է լայն շրջանակի ներդրողների՝ կապիտալի շուկայից ֆինանսական միջոցներ ներգրավելու և հետագայում արժեթղթերի շուկայում հանրային ընկերության կարգավիճակ ձեռք բերելու նպատակով։ Հայաստանի ֆոնդային շուկայի համատեքստում IPO-ի գործընթացը ներառում է մի շարք փոխկապակցված փուլեր՝ համապատասխան ներդրումային ընկերության կամ տեղաբաշխողի ընտրություն, ընկերության ֆինանսական և իրավական վիճակի նախապատրաստում, անհրաժեշտ փաստաթղթերի կազմում, ազդագրի պատրաստում և դրա գրանցման գործընթաց, ներդրումային առաջարկի ներկայացում, բաժնետոմսերի գնագոյացում, տեղաբաշխում և հետագա առևտրի կազմակերպում։ Հայաստանի ֆոնդային բորսան հրապարակային դառնալու գործընթացի հիմնական քայլերի շարքում առանձնացնում է տեղաբաշխող ներդրումային ընկերության ընտրությունը, փաստաթղթերի համապատասխանության ստուգումը, IPO-ի ներկայացման արշավը, բաժնետոմսի առաջարկվող գնի որոշումը և առաջնային հրապարակային առաջարկի իրականացումը։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է նաև IPO-ի իրավական կարգավորման ուսումնասիրությունը, քանի որ Հայաստանում արժեթղթերի հրապարակային առաջարկը ենթարկվում է հատուկ պահանջների, իսկ հրապարակային առաջարկի իրականացման համար, որպես ընդհանուր կանոն, անհրաժեշտ է Կենտրոնական բանկի կողմից գրանցված և հրապարակված ազդագիր։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև IPO-ի կազմակերպման տարբեր մոդելներին, տեղաբաշխման եղանակներին, ներդրողների ներգրավման ձևերին, բաժնետոմսերի գնագոյացման սկզբունքներին և ընկերության՝ ֆոնդային բորսայում ցուցակման առանձնահատկություններին։ Հատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել Հայաստանի շուկայի սահմանափակ չափին, ներդրողների շրջանակի ընդլայնման անհրաժեշտությանը, ընկերությունների ֆինանսական թափանցիկությանը և կորպորատիվ կառավարման կատարելագործմանը, քանի որ այս գործոնները էական նշանակություն ունեն IPO-ի հաջող իրականացման համար։ Թեման կարևոր է նաև Հայաստանի կապիտալի շուկայի զարգացման տեսանկյունից․ IPO-ն ընկերություններին հնարավորություն է տալիս ֆինանսավորում ներգրավել հանրությունից, բարձրացնել շուկայական ճանաչելիությունը և ձևավորել բաժնետոմսերի համար ավելի իրացվելի շուկա։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետներին, ֆինանսիստներին, ներդրումային ընկերությունների մասնագետներին, բորսայական շուկայի մասնակիցներին, ձեռնարկությունների ղեկավարներին, հետազոտողներին և ֆինանսական ոլորտի ուսանողներին՝ հնարավորություն տալով հասկանալու Հայաստանի Հանրապետությունում բաժնետոմսերի նախնական հրապարակային առաջարկի կազմակերպման ընթացակարգերը, դրա իրավական և տնտեսական հիմքերը, հնարավոր խոչընդոտներն ու զարգացման հեռանկարները։

Աշխատությունը նվիրված է արգանդի մարմնի քաղցկեղի ախտորոշման և հիվանդության տարածվածության աստիճանի գնահատման գործընթացում գերձայնային հետազոտության հնարավորությունների ուսումնասիրությանը։ Այն ներկայացնում է բժշկական ռադիոլոգիայի և գինեկոլոգիական ուռուցքաբանության սահմանագծում գտնվող թեմա, որի հիմնական նպատակն է պարզել, թե ինչ տեղեկատվություն կարող է տրամադրել ուլտրաձայնային հետազոտությունը արգանդի մարմնի չարորակ ախտահարումների հայտնաբերման, դրանց տեղակայման և տարածվածության գնահատման ժամանակ։ Հետազոտության շրջանակում ուշադրություն է դարձվում արգանդի կառուցվածքային փոփոխություններին, էնդոմետրիումի առանձնահատկություններին, ուռուցքային գոյացության չափերին, ձևին և տարածմանը, ինչպես նաև հարակից հյուսվածքների և օրգանների վիճակի գնահատմանը։ Կարևոր ուղղություն է հիվանդության տարածվածության աստիճանի որոշումը, քանի որ ուռուցքային գործընթացի տարածման մասին տեղեկատվությունը նշանակություն ունի հիվանդության կլինիկական գնահատման և հետագա բուժական մարտավարության ընտրության համար։ Աշխատության մեջ կարող են համադրվել գերձայնային հետազոտության տարբեր եղանակների տվյալները կլինիկական և այլ ախտորոշիչ հետազոտությունների արդյունքների հետ՝ գնահատելու մեթոդի տեղեկատվական արժեքը, հնարավորությունները և սահմանափակումները։ Առանձնահատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում այն հարցը, թե որքան արդյունավետ կարող է գերձայնային հետազոտությունը հայտնաբերել ախտաբանական փոփոխությունները և տարբերակել դրանց բնույթը՝ հաշվի առնելով հիվանդության փուլը և տեղային տարածվածությունը։ Աշխատանքը կարող է ներառել նաև ախտորոշիչ չափանիշների, հետազոտության արդյունքների վերլուծության և տարբեր ցուցանիշների համադրման մեթոդներ։ Թեմայի աղբյուրագիտական նկարագրությունից երևում է, որ այն բժշկական ռադիոլոգիայի ոլորտում գիտական հետազոտություն է, որը պաշտպանվել է որպես բժշկական գիտությունների թեկնածուի աշխատանք, և թեման հաստատվել է Առողջապահության ազգային ինստիտուտում։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել գինեկոլոգներին, ուռուցքաբաններին, ճառագայթային ախտորոշման մասնագետներին, գերձայնային հետազոտություն իրականացնող բժիշկներին, բժշկական ռադիոլոգիայի ոլորտի հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։