Готовые материалы

Պատմաաշխարհագրական և ճանապարհորդական գրականության բնույթի այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի, Քրդստանի, Պարսկաստանի և Միջագետքի տարածքներով կատարված ճանապարհորդության նկարագրությանը՝ ներկայացնելով այդ տարածաշրջանների աշխարհագրական, պատմական, մշակութային և հասարակական առանձնահատկությունները։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակն ընդգրկում է ճանապարհորդական դիտարկումներ բնակավայրերի, բնական լանդշաֆտների, հաղորդակցության ուղիների, բնակչության կենցաղի և տեղական սովորույթների վերաբերյալ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տարածաշրջանում բնակվող ժողովուրդների մշակութային ավանդույթներին, կրոնական համայնքներին, լեզվական բազմազանությանը և հասարակական հարաբերություններին։ Ճանապարհորդական նկարագրությունների միջոցով հնարավոր է պատկերացում կազմել հայկական բնակավայրերի, պատմական հուշարձանների, եկեղեցիների, վանքերի և մշակութային ժառանգության նկատմամբ ժամանակաշրջանի ճանապարհորդների հետաքրքրությունների մասին։ Դիտարկվում են նաև Պարսկաստանի և Միջագետքի քաղաքային ու գյուղական կյանքի առանձնահատկությունները, առևտրական հարաբերությունները, տեղական կառավարման ձևերը և տարածաշրջանային փոխազդեցությունները։ Աշխատությունը կարող է արժեքավոր սկզբնաղբյուր հանդիսանալ պատմական աշխարհագրության և ազգագրության ուսումնասիրության համար՝ միաժամանակ պահանջելով հեղինակային դիտարկումների գնահատում տվյալ ժամանակաշրջանի քաղաքական ու մշակութային պատկերացումների համատեքստում։ Անդրադարձ է կատարվում ճանապարհորդական գրականության նշանակությանը տարբեր ժողովուրդների պատմության, կենսակերպի և մշակութային փոխհարաբերությունների վերաբերյալ տեղեկությունների պահպանման գործում։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել հայագիտության, արևելագիտության, պատմական աշխարհագրության, ազգագրության և Մերձավոր Արևելքի պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Տնտեսագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տնտեսական ենթակառուցվածքների զարգացման ռազմավարական որոշումների մշակման, հիմնավորման և իրականացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տնտեսական ենթակառուցվածքների էությունը, կառուցվածքային բաղադրիչները, դրանց դերը ազգային տնտեսության արդյունավետ գործունեության և երկարաժամկետ տնտեսական աճի ապահովման գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տրանսպորտային, էներգետիկ, հաղորդակցական, տեղեկատվական և արտադրական ենթակառուցվածքների զարգացման առաջնահերթություններին, դրանց փոխկապակցվածությանը և տնտեսության տարբեր ոլորտների մրցունակության վրա ունեցած ազդեցությանը։ Վերլուծվում են ենթակառուցվածքային զարգացման ռազմավարական պլանավորման, ներդրումային նախագծերի ընտրության, ֆինանսական ռեսուրսների բաշխման և տնտեսական արդյունավետության գնահատման հնարավոր մոտեցումները։ Քննարկվում են նաև պետական կառավարման, մասնավոր հատվածի մասնակցության, պետական-մասնավոր գործընկերության, միջազգային ֆինանսավորման և ենթակառուցվածքային ծրագրերի իրականացման կազմակերպական մեխանիզմները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են Հայաստանի տնտեսական զարգացման տարածքային անհամաչափությունները, ենթակառուցվածքների արդիականացման անհրաժեշտությունը, տարածաշրջանային տնտեսական կապերի ընդլայնման և ներդրումային միջավայրի բարելավման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում ռազմավարական որոշումների կայացման գործընթացում տնտեսական կանխատեսումների, ռիսկերի գնահատման, զարգացման այլընտրանքային սցենարների համեմատության և պետական տնտեսական քաղաքականության առաջնահերթությունների որոշման նշանակությանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել տնտեսական ռազմավարության, ենթակառուցվածքային տնտեսագիտության, պետական կառավարման, ներդրումային քաղաքականության և Հայաստանի սոցիալ-տնտեսական զարգացման հիմնախնդիրներն ուսումնասիրող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Իրավագիտական և մանկավարժական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է իրավական դաստիարակության էության, հիմնական ձևերի, մեթոդների և դրա արդյունավետության բարձրացման ուղիների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում իրավական դաստիարակության տեսական հիմքերը, նպատակներն ու խնդիրները, ինչպես նաև դրա նշանակությունը անձի իրավագիտակցության, իրավական մշակույթի և օրինապահ վարքագծի ձևավորման գործընթացում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում իրավական գիտելիքների փոխանցման, մարդու իրավունքների և պարտականությունների վերաբերյալ պատկերացումների զարգացման, օրենքի նկատմամբ հարգանքի և քաղաքացիական պատասխանատվության ձևավորման մեխանիզմներին։ Վերլուծվում են իրավական դաստիարակության կազմակերպման հիմնական ձևերը՝ կրթական ծրագրերը, դասախոսությունները, քննարկումները, գործնական պարապմունքները, իրավական իրազեկման միջոցառումները և հասարակական նախաձեռնությունները։ Քննարկվում են նաև ուսումնական հաստատությունների, ընտանիքի, պետական մարմինների, հասարակական կազմակերպությունների և զանգվածային լրատվության միջոցների դերը բնակչության իրավական կրթության ու դաստիարակության գործում։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են իրավական դաստիարակության մեթոդների կատարելագործման, ժամանակակից կրթական տեխնոլոգիաների կիրառման, տարբեր տարիքային և սոցիալական խմբերի առանձնահատկությունների հաշվառման և իրավական տեղեկատվության մատչելիության ապահովման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում իրավական դաստիարակության փոխկապակցվածությանը իրավախախտումների կանխարգելման, քաղաքացիական ակտիվության զարգացման, իրավական պետության ամրապնդման և հասարակության իրավական մշակույթի բարձրացման հետ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել իրավագիտության, մանկավարժության, իրավական կրթության, սոցիալական աշխատանքի և քաղաքացիական դաստիարակության հիմնախնդիրներն ուսումնասիրող մասնագետների, ուսանողների ու հետազոտողների համար։

Իրավագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է քաղաքացիության ինստիտուտի սահմանադրաիրավական հիմքերի, իրավական կարգավորման առանձնահատկությունների և դրանց կատարելագործման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում քաղաքացիության հասկացությունը, իրավական բնույթը, հիմնական սկզբունքները և դրա նշանակությունը անձի ու պետության միջև կայուն իրավաքաղաքական կապի ձևավորման գործընթացում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քաղաքացիության ձեռքբերման, ճանաչման, փոփոխման և դադարեցման իրավական հիմքերին, ինչպես նաև քաղաքացիության հարցերով պետական մարմինների իրավասություններին ու վարչական ընթացակարգերին։ Վերլուծվում են քաղաքացու սահմանադրական իրավունքների, ազատությունների և պարտականությունների փոխկապակցվածությունը, պետության կողմից քաղաքացիների պաշտպանության երաշխիքները և քաղաքացիության իրավունքի իրականացման ընթացքում առաջացող իրավական խնդիրները։ Քննարկվում են նաև երկքաղաքացիության, քաղաքացիություն չունեցող անձանց իրավական կարգավիճակի, քաղաքացիության ձեռքբերման սահմանափակումների և խտրականության բացառման հետ կապված հարցերը։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են քաղաքացիության վերաբերյալ ազգային օրենսդրության և միջազգային իրավական չափանիշների փոխհարաբերությունները, տարբեր պետությունների սահմանադրաիրավական կարգավորումների համեմատական առանձնահատկությունները և իրավակիրառ պրակտիկայի կատարելագործման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում քաղաքացիության ինստիտուտի զարգացման պատմական նախադրյալներին, մարդու իրավունքների պաշտպանության միջազգային մեխանիզմներին և իրավական պետության սկզբունքների ապահովման գործում քաղաքացիության նշանակությանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել սահմանադրական իրավունքի, մարդու իրավունքների, միջազգային հանրային իրավունքի, քաղաքացիության օրենսդրության և պետական կառավարման հիմնախնդիրներն ուսումնասիրող իրավաբանների, ուսանողների ու հետազոտողների համար։

Տնտեսագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է տնտեսական ճգնաժամերի հաղթահարմանն ուղղված հակաճգնաժամային միջոցառումների և մակրոտնտեսական հիմնական ցուցանիշների փոփոխության միտումների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տնտեսական ճգնաժամերի առաջացման պատճառները, դրանց ազդեցությունը ազգային տնտեսության տարբեր հատվածների վրա, ինչպես նաև պետական տնտեսական քաղաքականության դերը ճգնաժամային երևույթների մեղմման և տնտեսական կայունության վերականգնման գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում համախառն ներքին արդյունքի, տնտեսական աճի, գնաճի, գործազրկության, պետական բյուջեի եկամուտների ու ծախսերի, ներդրումների և արտաքին առևտրի ցուցանիշների փոփոխությունների վերլուծությանը։ Դիտարկվում են հարկաբյուջետային և դրամավարկային քաղաքականության հակաճգնաժամային գործիքները, պետական աջակցության ծրագրերը, ֆինանսական համակարգի կայունացման մեխանիզմները և տնտեսական ակտիվության խթանման հնարավորությունները։ Քննարկվում են նաև պետական ծախսերի արդյունավետության բարձրացման, գործարար միջավայրի բարելավման, զբաղվածության պահպանման և բնակչության սոցիալական պաշտպանության հետ կապված հիմնախնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են կիրառվել մակրոտնտեսական ցուցանիշների վիճակագրական վերլուծության, ժամանակային շարքերի համեմատության, տնտեսական միտումների գնահատման և կանխատեսման մեթոդներ։ Անդրադարձ է կատարվում հակաճգնաժամային քաղաքականության կարճաժամկետ և երկարաժամկետ ազդեցություններին, տնտեսական վերականգնման նախադրյալներին, կառուցվածքային բարեփոխումների անհրաժեշտությանը և կայուն տնտեսական զարգացման ապահովման հնարավոր ուղղություններին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել մակրոտնտեսագիտության, պետական տնտեսական քաղաքականության, ֆինանսական կառավարման և տնտեսական ճգնաժամերի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, ուսանողների ու հետազոտողների համար։

Բժշկագիտական և ախտորոշիչ բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է վահանաձև գեղձի և լյարդի համակցված ախտահարումների հայտնաբերման գործընթացում ուլտրաձայնային հետազոտության նշանակության ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում վահանաձև գեղձի և լյարդի կառուցվածքային ու ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունները, դրանց հիվանդությունների առաջացման հնարավոր փոխկապակցվածությունները և համակցված ախտաբանական փոփոխությունների ախտորոշման հիմնախնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ուլտրաձայնային ախտորոշման հնարավորություններին՝ օրգանների չափերի, կառուցվածքի, հյուսվածքային խտության, հանգուցային գոյացությունների և տարածուն փոփոխությունների հայտնաբերման ու գնահատման գործընթացներում։ Վերլուծվում են վահանաձև գեղձի տարբեր ախտահարումների և լյարդի հիվանդությունների համակցման հնարավոր կլինիկական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև էնդոկրին և նյութափոխանակային խանգարումների ազդեցությունը լյարդի ֆունկցիոնալ վիճակի վրա։ Քննարկվում են նաև ուլտրաձայնային հետազոտության արդյունքների համադրումը լաբորատոր ցուցանիշների, հորմոնային հետազոտությունների և կլինիկական տվյալների հետ՝ ախտորոշման ճշգրտությունը բարձրացնելու նպատակով։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են համակցված ախտահարումների վաղ հայտնաբերման, տարբերակիչ ախտորոշման, հիվանդությունների ընթացքի վերահսկման և բուժման արդյունավետության գնահատման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում ուլտրաձայնային հետազոտության ոչ ինվազիվ բնույթին, կլինիկական կիրառելիությանը և բազմամասնագիտական ախտորոշման համակարգում դրա նշանակությանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ուլտրաձայնային ախտորոշման, էնդոկրինոլոգիայի, գաստրոէնտերոլոգիայի, հեպատոլոգիայի և ներքին հիվանդությունների ուսումնասիրությամբ զբաղվող բժիշկների ու հետազոտողների համար։

Աստղաֆիզիկական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է IRAS և SST աստղադիտակային դիտումների տվյալների հիման վրա գալակտիկաների ֆիզիկական հատկությունների, կառուցվածքի և ճառագայթման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ինֆրակարմիր աստղագիտության տեսական հիմքերը, գալակտիկաների ճառագայթման ձևավորման մեխանիզմները և տիեզերական դիտումների նշանակությունը արտագալակտիկական օբյեկտների հետազոտության համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում IRAS ինֆրակարմիր աստղագիտական արբանյակի և SST՝ Սփիցերի տիեզերական աստղադիտակի դիտողական հնարավորություններին, դրանց միջոցով ստացված տվյալների համադրմանը և գալակտիկաների սպեկտրային բնութագրերի վերլուծությանը։ Դիտարկվում են միջաստղային փոշու ջերմային ճառագայթման, աստղառաջացման ակտիվության, գալակտիկաների լուսատվության և ինֆրակարմիր սպեկտրային էներգիայի բաշխման առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են նաև գալակտիկաների դասակարգման, ակտիվ գալակտիկական միջուկների հայտնաբերման, աստղառաջացման գործընթացների գնահատման և տարբեր դիտողական ցուցանիշների միջև փոխկապակցվածությունների ուսումնասիրման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են կիրառվել աստղագիտական տվյալների վիճակագրական մշակման, բազմալիքային դիտումների համեմատության և գալակտիկաների ֆիզիկական պարամետրերի գնահատման մեթոդներ։ Անդրադարձ է կատարվում ինֆրակարմիր դիտումների նշանակությանը գալակտիկաների էվոլյուցիայի, միջաստղային միջավայրի հատկությունների և տիեզերքում աստղառաջացման գործընթացների վերաբերյալ պատկերացումների զարգացման գործում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել աստղաֆիզիկայի, արտագալակտիկական աստղագիտության, տիեզերական դիտումների և աստղագիտական տվյալների վերլուծության ոլորտներում մասնագիտացող հետազոտողների ու ուսանողների համար։

Պատմափաստագրական և ֆինանսատնտեսական բնույթի այս հրատարակությունը ներկայացնում է Երևանի նահանգական գանձապետական պալատի ենթակայության հարկային տեսուչների 1901 թվականի համագումարի նիստերի արձանագրությունները՝ արտացոլելով Ռուսական կայսրության ֆինանսական և վարչական կառավարման համակարգի գործունեությունը Արևելյան Հայաստանում։ Ժողովածուն վերաբերում է հարկային վարչարարության կազմակերպմանը, պետական եկամուտների հաշվառմանն ու հավաքագրմանը, հարկային պարտավորությունների կատարման վերահսկողությանը և նահանգային ֆինանսական հաստատությունների աշխատանքային գործընթացներին։ Առանձնահատուկ ուշադրության են արժանի հարկային տեսուչների գործունեության կազմակերպման, հարկման ենթակա գույքի ու տնտեսական գործունեության հաշվառման, հարկատուների հետ փոխհարաբերությունների և հարկային օրենսդրության կիրառման հետ կապված հարցերը։ Փաստաթղթերը հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու XX դարի սկզբի Երևանի նահանգի սոցիալ-տնտեսական պայմանները, գյուղատնտեսության և հողօգտագործման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև պետական ֆինանսական քաղաքականության իրականացման տեղական մեխանիզմները։ Դիտարկվում են հարկային մարմինների իրավասությունները, վարչական վերահսկողության ձևերը, հաշվետվողականության սկզբունքները և պետական կառույցների միջև համագործակցության կազմակերպական կողմերը։ Հրատարակությունը կարևոր սկզբնաղբյուր է Ռուսական կայսրության հարկաբյուջետային համակարգի, Անդրկովկասի տնտեսական պատմության և նահանգային կառավարման հաստատությունների գործունեության ուսումնասիրության համար։ Այն հնարավորություն է տալիս պատմական համատեքստում գնահատելու հարկային քաղաքականության ազդեցությունը տարածաշրջանի տնտեսական հարաբերությունների և հասարակական կյանքի վրա։ Նյութը կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, տնտեսագետների, իրավաբանների, արխիվագետների և Հայաստանի տնտեսական ու վարչական պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։

Պատմակրթական և աղբյուրագիտական բնույթի այս հրատարակությունը ներկայացնում է Մոսկվայի Լազարյան արևելյան լեզուների ինստիտուտի ուսումնական ծրագրերը և սաների ընդունելության կանոնները՝ արտացոլելով XIX դարի կեսերին կրթական հաստատության գործունեության կազմակերպական ու մանկավարժական առանձնահատկությունները։ 1859 թվականին Մոսկվայում Լազարյան ինստիտուտի տպարանում հրատարակված այս փաստաթղթային ժողովածուն կազմված է 245 էջից և պարունակում է ռուսերեն ու հայերեն նյութեր։ Հրատարակության հիմնական բովանդակությունը վերաբերում է ուսումնական գործընթացի կազմակերպմանը, կրթական ծրագրերի կառուցվածքին, դասավանդվող առարկաների համակարգին և ընդունելության համար սահմանված պահանջներին։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունեն սաների ընդունելության կարգը ներկայացնող դրույթները, որոնք հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու տվյալ ժամանակաշրջանի կրթական չափանիշները, դիմորդների պատրաստվածության գնահատման սկզբունքները և ուսումնական հաստատության ներքին կանոնակարգման մոտեցումները։ Փաստաթուղթը կարևոր աղբյուր է Լազարյան ինստիտուտի կրթական գործունեության, արևելյան լեզուների ուսուցման ավանդույթների և հայկական կրթամշակութային նախաձեռնությունների պատմության ուսումնասիրության համար։ Դրա միջոցով հնարավոր է պատկերացում կազմել Ռուսական կայսրության կրթական համակարգում ինստիտուտի զբաղեցրած տեղի, մասնագիտական կրթության կազմակերպման և ուսումնական ծրագրերի զարգացման առանձնահատկությունների մասին։ Հրատարակությունն ունի նաև աղբյուրագիտական արժեք՝ որպես XIX դարի կրթական հաստատության պաշտոնական ծրագրային և կանոնակարգային փաստաթղթերի ամբողջություն։ Այն կարող է օգտակար լինել հայ կրթության պատմության, արևելագիտության, մանկավարժության պատմության և հայ-ռուսական մշակութային կապերի ուսումնասիրությամբ զբաղվող պատմաբանների, գրադարանագետների ու հետազոտողների համար։

Ժողովրդագրական և սոցիալ-տնտեսագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ժողովրդագրական քաղաքականության դերի ուսումնասիրությանը տարածաշրջանային սոցիալ-տնտեսական զարգացման գործընթացներում՝ Սանկտ Պետերբուրգ քաղաքի և Լենինգրադի մարզի օրինակով։ Քննության են առնվում ժողովրդագրական քաղաքականության տեսական հիմքերը, նպատակները, հիմնական ուղղությունները և բնակչության վերարտադրության գործընթացների կարգավորման պետական մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ծնելիության, մահացության, բնական աճի, միգրացիոն հոսքերի, բնակչության տարիքային կառուցվածքի և աշխատանքային ռեսուրսների ձևավորման առանձնահատկություններին։ Վերլուծվում են ժողովրդագրական փոփոխությունների ազդեցությունները տարածաշրջանի տնտեսական ակտիվության, աշխատաշուկայի, զբաղվածության, սոցիալական ենթակառուցվածքների զարգացման և բնակչության կենսամակարդակի վրա։ Քննարկվում են նաև ընտանիքների սոցիալական աջակցության, մայրության և մանկության պաշտպանության, բնակչության առողջության պահպանման, բնակարանային ապահովության և միգրացիոն գործընթացների կառավարման քաղաքականության հնարավոր ուղղությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են Սանկտ Պետերբուրգի և Լենինգրադի մարզի ժողովրդագրական զարգացման տարածքային առանձնահատկությունները, քաղաքային ու մարզային բնակչության սոցիալ-տնտեսական պայմանների տարբերությունները և տարածաշրջանային կառավարման մարմինների գործունեության նշանակությունը։ Անդրադարձ է կատարվում ժողովրդագրական ցուցանիշների կանխատեսման, բնակչության կառուցվածքային փոփոխությունների գնահատման և երկարաժամկետ սոցիալ-տնտեսական զարգացման ռազմավարությունների մշակման հնարավորություններին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ժողովրդագրության, տարածաշրջանային տնտեսագիտության, սոցիալական քաղաքականության, բնակչության աշխարհագրության և պետական կառավարման հիմնախնդիրներն ուսումնասիրող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Պատմագիտական և քաղաքագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայ Հեղափոխական Դաշնակցություն կուսակցության քաղաքական մարտավարության, գործունեության հիմնական ուղղությունների և ռազմավարական մոտեցումների ուսումնասիրությանը 1908–1917 թվականներին։ Քննության են առնվում կուսակցության գործունեության պատմական նախադրյալները, Օսմանյան և Ռուսական կայսրություններում ձևավորված քաղաքական պայմանները, ինչպես նաև տվյալ ժամանակաշրջանի հասարակական ու ազգային շարժումների ազդեցությունը կուսակցական գործունեության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում 1908 թվականի երիտթուրքական հեղափոխությունից հետո ստեղծված քաղաքական իրավիճակին, սահմանադրական կարգերի նկատմամբ կուսակցության դիրքորոշումներին և քաղաքական համագործակցության ու հակասությունների զարգացմանը։ Դիտարկվում են Հայ Հեղափոխական Դաշնակցության կազմակերպական գործունեությունը, քաղաքական պայքարի միջոցները, ազգային իրավունքների պաշտպանության մոտեցումները և տարբեր քաղաքական ուժերի հետ հարաբերությունները։ Վերլուծվում են Առաջին համաշխարհային պատերազմի, Հայոց ցեղասպանության և տարածաշրջանային ռազմաքաղաքական փոփոխությունների պայմաններում կուսակցության մարտավարության վերափոխման հնարավոր պատճառներն ու առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են նաև արևմտահայության և արևելահայության քաղաքական խնդիրների փոխկապակցվածությունը, ինքնապաշտպանության կազմակերպման հարցերը, ազգային ներկայացուցչության ձևերը և կուսակցության գաղափարական ու գործնական առաջնահերթությունները։ Անդրադարձ է կատարվում 1917 թվականի ռուսական հեղափոխությունների ազդեցությանը հայկական քաղաքական կյանքի, կուսակցական հարաբերությունների և ազգային ինքնակազմակերպման գործընթացների վրա։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայոց նորագույն պատմության, հայկական քաղաքական կուսակցությունների պատմության, ազգային-ազատագրական շարժումների և XX դարի սկզբի Կովկասի ու Օսմանյան կայսրության քաղաքական զարգացումների ուսումնասիրությամբ զբաղվող պատմաբանների ու հետազոտողների համար։

Բժշկագիտական և ուռուցքաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է տեղային տարածված ուղիղ աղիքի քաղցկեղի համալիր բուժման գործընթացում ճառագայթային ազդեցությունը փոփոխող գործոնների նշանակության ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ուղիղ աղիքի չարորակ նորագոյացությունների կլինիկական առանձնահատկությունները, հիվանդության տեղային տարածվածության գնահատման սկզբունքները և բուժման բազմամասնագիտական մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ճառագայթային բուժման արդյունավետության բարձրացման հնարավորություններին, ուռուցքային հյուսվածքների ճառագայթազգայունության փոփոխման մեխանիզմներին և ռադիոմոդիֆիկացնող գործոնների կիրառման տեսական ու կլինիկական հիմնավորումներին։ Վերլուծվում են ճառագայթային բուժման, դեղորայքային հակաուռուցքային թերապիայի և վիրաբուժական միջամտության համակցման հնարավորությունները՝ հաշվի առնելով հիվանդության փուլը, ուռուցքի կենսաբանական առանձնահատկությունները և հիվանդի ընդհանուր վիճակը։ Քննարկվում են նաև բուժման նկատմամբ ուռուցքային հյուսվածքների արձագանքի գնահատման, առողջ հյուսվածքների ճառագայթային վնասման ռիսկերի նվազեցման, բուժման անցանկալի ազդեցությունների վերահսկման և հիվանդների կյանքի որակի պահպանման հիմնախնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են ռադիոմոդիֆիկացնող գործոնների ազդեցության կենսաբանական մեխանիզմները, բուժական արդյունքների գնահատման չափանիշները և համալիր բուժման արդյունավետության հնարավոր ցուցանիշները։ Անդրադարձ է կատարվում անհատականացված բուժման մոտեցումների, բուժման հաջորդականության ընտրության և ուռուցքաբանական հիվանդների երկարաժամկետ հսկողության նշանակությանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել կլինիկական ուռուցքաբանության, ճառագայթային ուռուցքաբանության, կոլոռեկտալ վիրաբուժության և հակաուռուցքային բուժման մեթոդների ուսումնասիրությամբ զբաղվող բժիշկների ու հետազոտողների համար։

Գրականագիտական և լեզվաոճաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է հայ մեծանուն բանաստեղծ Ավետիք Իսահակյանի չափածո ստեղծագործությունների խոսքարվեստի, գեղարվեստական լեզվի և բանաստեղծական արտահայտչամիջոցների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում Իսահակյանի պոեզիայի լեզվական առանձնահատկությունները, բառապաշարի հարստությունը, պատկերավորման համակարգը և գեղարվեստական խոսքի կառուցման հիմնական սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում փոխաբերությունների, համեմատությունների, մակդիրների, խորհրդանիշների, կրկնությունների և այլ ոճական միջոցների կիրառությանը, ինչպես նաև դրանց դերին բանաստեղծական պատկերների ու հուզական արտահայտչականության ձևավորման գործում։ Վերլուծվում են բանաստեղծի չափածոյի հնչյունական կազմակերպումը, ռիթմը, հանգավորման առանձնահատկությունները, տաղաչափական ձևերը և խոսքի երաժշտականությունը։ Դիտարկվում են ժողովրդական բանահյուսության, ազգային լեզվամտածողության և գրական ավանդույթների ազդեցությունները Իսահակյանի ստեղծագործական ոճի ձևավորման վրա։ Քննարկվում են սիրո, հայրենիքի, բնության, մարդկային ճակատագրի, կարոտի և փիլիսոփայական խոհերի արտահայտման լեզվական ու գեղարվեստական եղանակները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում անդրադարձ է կատարվում բանաստեղծի անհատական ոճի ինքնատիպությանը, խոսքի պատկերավորությանն ու իմաստային բազմաշերտությանը, ինչպես նաև նրա պոեզիայի տեղին հայ գրական լեզվի և բանաստեղծական արվեստի զարգացման գործընթացում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայ գրականության պատմության, գրականագիտության, լեզվաբանության, ոճագիտության և բանաստեղծական խոսքի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, ուսանողների ու հետազոտողների համար։

Գրադարանագիտական բնույթի այս ժողովածուն նվիրված է շրջանային գրադարանների գործունեության կազմակերպման, զարգացման և բնակչության գրադարանային սպասարկման կատարելագործման հիմնահարցերին։ Հրատարակության թեմատիկ շրջանակը վերաբերում է շրջանային գրադարանների դերին մշակութային և կրթական կյանքում, գրքային ֆոնդերի ձևավորման ու համալրման սկզբունքներին, ընթերցողների պահանջմունքների ուսումնասիրմանը և գրադարանային ծառայությունների հասանելիության ապահովմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել գրադարանային աշխատանքի պլանավորմանը, գրականության հաշվառմանն ու պահպանմանը, գրացուցակների կազմմանը, մատենագիտական տեղեկատու ծառայությունների կազմակերպմանը և ընթերցանության խթանման միջոցառումներին։ Դիտարկվում են շրջանային գրադարանների համագործակցության հնարավորությունները գյուղական և քաղաքային գրադարանների, ուսումնական հաստատությունների, մշակութային կազմակերպությունների ու հասարակական կառույցների հետ։ Ժողովածուի շրջանակներում կարող են ներկայացվել գրադարանային աշխատանքի գործնական փորձը, մեթոդական առաջարկությունները, կազմակերպական դժվարությունները և դրանց հաղթահարման հնարավոր ուղիները։ Քննարկման առարկա են գրադարանավարների մասնագիտական պատրաստվածության բարձրացման, գրադարանային ֆոնդերի արդյունավետ օգտագործման, ընթերցողների սպասարկման որակի բարելավման և մշակութային-լուսավորական գործունեության զարգացման հարցերը։ Անդրադարձ է կատարվում շրջանային գրադարանների նշանակությանը բնակչության կրթական պահանջմունքների բավարարման, գրքի տարածման, ինքնակրթության խթանման և տեղական համայնքների մշակութային կյանքի ակտիվացման գործում։ Ժողովածուն կարող է օգտակար լինել գրադարանավարների, գրադարանային գործի կազմակերպիչների, մատենագետների, մշակութային հաստատությունների աշխատակիցների և գրադարանագիտության պատմությունն ուսումնասիրող հետազոտողների համար։