Готовые материалы

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում գյուղատնտեսական գործունեության ֆինանսավորման և վարկավորման համակարգի ուսումնասիրությանը, ոլորտում առկա խնդիրների բացահայտմանը և դրա կարգավորման ու կատարելագործման հնարավոր ուղղությունների մշակմանը։ Հետազոտության շրջանակում քննության են առնվում գյուղատնտեսական արտադրողների ֆինանսական ռեսուրսների պահանջարկը, վարկային միջոցների հասանելիության պայմանները, տոկոսադրույքների, մարման ժամկետների, գրավային ապահովման և վարկունակության գնահատման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գյուղատնտեսությանը բնորոշ ռիսկային գործոններին՝ արտադրության սեզոնայնությանը, բնակլիմայական պայմաններից կախվածությանը, բերքատվության տատանումներին, իրացման շուկաների անկայունությանը և եկամուտների ոչ հավասարաչափ ձևավորմանը, որոնք կարող են էական ազդեցություն ունենալ վարկառուների վճարունակության և ֆինանսական կազմակերպությունների վարկային քաղաքականության վրա։ Վերլուծվում է առևտրային բանկերի, վարկային կազմակերպությունների և պետական աջակցության ծրագրերի դերը գյուղատնտեսական արտադրության ֆինանսավորման գործում, ինչպես նաև վարկավորման խթանման համար կիրառվող տոկոսադրույքների սուբսիդավորման, երաշխիքային և այլ ֆինանսական մեխանիզմների նշանակությունը։ Քննության են առնվում փոքր և միջին գյուղացիական տնտեսությունների ֆինանսական միջոցների հասանելիության սահմանափակումները և դրանց հաղթահարման հնարավոր մոտեցումները։ Կարևորվում է վարկային ռիսկերի գնահատման մեթոդների կատարելագործումը, գյուղատնտեսական ապահովագրության և վարկավորման փոխկապակցումը, ֆինանսական ծառայությունների հասանելիության ընդլայնումը և արտադրողների ֆինանսական իրազեկվածության բարձրացումը։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են համադրվել ոլորտի տնտեսական ցուցանիշները, վարկավորման ծավալներն ու կառուցվածքը և պետական կարգավորման գործիքները՝ գնահատելու դրանց ազդեցությունը գյուղատնտեսական արտադրության զարգացման վրա։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս ձևակերպելու առաջարկություններ՝ ուղղված վարկային ռեսուրսների առավել արդյունավետ բաշխմանը, ֆինանսական ռիսկերի նվազեցմանը, գյուղատնտեսական տնտեսությունների ներդրումային հնարավորությունների ընդլայնմանը և ֆինանսավորման համակարգի կայունության բարձրացմանը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են օգտակար լինել գյուղատնտեսական և ֆինանսական քաղաքականության կատարելագործման, գյուղացիական տնտեսությունների տնտեսական ակտիվության խթանման և Հայաստանի գյուղատնտեսության կայուն զարգացման համար։

Աշխատությունը նվիրված է ձվարանի քաղցկեղի պայմաններում արյան լիմֆոցիտներում տեղի ունեցող բջջային ազդանշանային և լիպիդային նյութափոխանակության փոփոխությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են այն մոլեկուլային մեխանիզմները, որոնց միջոցով լիմֆոցիտները ստանում, փոխանցում և վերափոխում են արտաքին ու ներքին ազդակները՝ ձևավորելով համապատասխան բջջային պատասխան։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բջջաթաղանթի լիպիդային բաղադրության և կառուցվածքային փոփոխությունների նշանակությանը, քանի որ լիպիդները ոչ միայն ապահովում են թաղանթի ֆիզիկական կազմակերպումը, այլև մասնակցում են բազմաթիվ ազդանշանային ուղիների կարգավորմանը։ Քննության են առնվում տարբեր լիպիդային միացությունների հարաբերակցության, դրանց նյութափոխանակության և ձևափոխման հնարավոր փոփոխությունները, ինչպես նաև դրանց կապը լիմֆոցիտների ֆունկցիոնալ վիճակի հետ։ Ուսումնասիրվում է, թե ուռուցքային հիվանդության պայմաններում այդ գործընթացների խանգարումները ինչպես կարող են անդրադառնալ իմունային բջիջների ակտիվացման, բազմացման, տարբերակման և բջջային պատասխանի ձևավորման վրա։ Կարևորվում է ազդանշանային համակարգերի և լիպիդային փոփոխությունների փոխկապակցված վերլուծությունը, որը հնարավորություն է տալիս առավել ամբողջական պատկերացում կազմել օրգանիզմի իմունային համակարգում հիվանդության հետ կապված կենսաքիմիական և մոլեկուլային տեղաշարժերի մասին։ Հետազոտության ընթացքում կարող են համեմատվել հիվանդների և համապատասխան վերահսկիչ խմբերի կենսաբանական ցուցանիշները՝ բացահայտելու հիվանդությանը բնորոշ տարբերությունները և դրանց հնարավոր կապը ախտաբանական գործընթացի զարգացման հետ։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում լիմֆոցիտների բջջաթաղանթներում ընթացող փոփոխությունների ազդեցությանը ընկալիչների և ներբջջային ազդանշանային համակարգերի աշխատանքի վրա։ Ստացված տվյալները կարող են նպաստել ձվարանի չարորակ նորագոյացությունների ժամանակ իմունային համակարգում տեղի ունեցող փոփոխությունների մեխանիզմների ավելի խորքային ըմբռնմանը, ինչպես նաև հիվանդության կենսաբանական առանձնահատկությունների հետ կապված հնարավոր մոլեկուլային ցուցանիշների բացահայտմանը։ Աշխատանքը կարևոր նշանակություն ունի ուռուցքաբանության, իմունաբանության, կենսաքիմիայի և բջջային կենսաբանության ոլորտների համար՝ ընդլայնելով պատկերացումները ուռուցքային գործընթացների և օրգանիզմի իմունային պատասխանի միջև գոյություն ունեցող բարդ փոխազդեցությունների վերաբերյալ։

Աշխատությունը նվիրված է լողորդների մարզական պատրաստության համակարգում արագության և ուժի համակցված դրսևորումների զարգացման ու արդյունավետ կիրառման մեթոդների ուսումնասիրությանը և կատարելագործմանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են այն ֆիզիկական ու ֆունկցիոնալ գործոնները, որոնք պայմանավորում են մարզիկի՝ կարճ ժամանակահատվածում առավելագույն կամ բարձր ինտենսիվությամբ շարժումներ կատարելու կարողությունը և անմիջականորեն ազդում են մրցակցային արդյունքների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մեկնարկի, շրջադարձերի, ջրում արագացման և մրցատարածության տարբեր հատվածներում շարժման բարձր տեմպի պահպանման համար անհրաժեշտ արագաուժային կարողությունների ձևավորմանը։ Քննության են առնվում մարզումային տարբեր միջոցներ և վարժությունների համալիրներ, դրանց ծավալի, ինտենսիվության, կրկնությունների քանակի և հանգստի ժամանակահատվածների արդյունավետ հարաբերակցությունը, ինչպես նաև ցամաքային և ջրային պատրաստության համադրման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրվում է ուժային պատրաստության ազդեցությունը լողի տեխնիկայի, շարժումների հզորության, արագության և արդյունավետության վրա՝ հաշվի առնելով մարզիկների տարիքային, ֆիզիկական և պատրաստվածության անհատական առանձնահատկությունները։ Կարևորվում է մարզումային բեռնվածության փուլային կազմակերպումը, որպեսզի արագաուժային հատկանիշների զարգացումը ներդաշնակորեն համակցվի տեխնիկական, ֆունկցիոնալ և ընդհանուր ֆիզիկական պատրաստության հետ։ Փորձարարական գնահատման միջոցով հնարավոր է համեմատել ավանդական և կատարելագործված մարզումային մոտեցումների ազդեցությունը՝ օգտագործելով ֆիզիկական պատրաստվածության թեստեր, ժամանակային ցուցանիշներ և մրցակցային գործունեությունը բնութագրող այլ չափանիշներ։ Վերլուծվում են նաև մարզիկների օրգանիզմի հարմարվողական արձագանքները և մարզումային գործընթացի անհատականացման հնարավորությունները։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել մարզիչների աշխատանքի արդյունավետության բարձրացմանը, մարզումային ծրագրերի գիտականորեն հիմնավորված կազմակերպմանը և լողորդների ֆիզիկական հնարավորությունների առավել լիարժեք իրացմանը՝ ստեղծելով պայմաններ տեխնիկական կատարողականության ու մարզական արդյունքների բարելավման համար։

Աշխատությունը նվիրված է տվյալների արդյունավետ մշակման հետ կապված երկու կարևոր հաշվողական խնդիրների՝ տեղեկատվության սեղմման ալգորիթմների մշակման ու ծրագրային իրականացման և մոդուլային աստիճան բարձրացնելու գործողության արդյունավետ հաշվարկման մեթոդների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են տվյալների ծավալի նվազեցման հիմնական սկզբունքները, տեղեկատվության ներկայացման եղանակները և այն ալգորիթմական մոտեցումները, որոնք հնարավորություն են տալիս կրճատել տվյալների պահպանման համար անհրաժեշտ հիշողության ծավալը կամ դրանց փոխանցման ընթացքում օգտագործվող ռեսուրսները։ Քննության են առնվում սեղմման գործընթացի արդյունավետության հիմնական չափանիշները՝ սեղմման աստիճանը, կատարման արագությունը, հիշողության օգտագործումը և սկզբնական տեղեկատվության վերականգնման հնարավորությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ընտրված ալգորիթմի կառուցվածքի մշակմանը, դրա ծրագրային իրականացման առանձնահատկություններին, փորձարկմանը և տարբեր բնույթի տվյալների նկատմամբ աշխատանքի արդյունքների գնահատմանը։ Աշխատանքի մյուս կարևոր ուղղությունը վերաբերում է մոդուլային թվաբանության մեջ մեծ աստիճանների արդյունավետ հաշվարկմանը, երբ անհրաժեշտ է որոշել աստիճան բարձրացված թվի մնացորդը տրված մոդուլի նկատմամբ՝ խուսափելով չափազանց մեծ միջանկյալ թվերի անմիջական հաշվարկից։ Ուսումնասիրվում են արագ աստիճան բարձրացնելու և միջանկյալ արդյունքների հաջորդական մոդուլային մշակման սկզբունքները, որոնք հնարավորություն են տալիս զգալիորեն նվազեցնել հաշվարկային գործողությունների քանակը։ Վերլուծվում են համապատասխան ալգորիթմների ժամանակային և հիշողության բարդությունները, դրանց ծրագրային իրականացման արդյունավետությունը և մեծ թվերի հետ աշխատելու առանձնահատկությունները։ Մոդուլային հաշվարկների այսպիսի մեթոդները կարևոր կիրառություն ունեն թվային համակարգերում, թվերի տեսության խնդիրներում և ժամանակակից գաղտնագրության բազմաթիվ մեխանիզմներում։ Աշխատանքը համադրում է տեսական ալգորիթմական վերլուծությունն ու գործնական ծրագրավորումը՝ հնարավորություն տալով գնահատել մշակված լուծումների արդյունավետությունը, ճշգրտությունը և տարբեր հաշվողական խնդիրներում դրանց կիրառելիությունը։

Աշխատությունը նվիրված է պուլսարների պտտման դինամիկայի կարևոր երևույթներից մեկի՝ անկյունային արագության հանկարծակի փոփոխությունների և դրանց հաջորդող վերականգնման գործընթացների տեսական ու դիտողական ուսումնասիրությանը։ Պուլսարները արագ պտտվող նեյտրոնային աստղեր են, որոնց ճառագայթման խիստ պարբերական ազդակների երկարաժամկետ դիտարկումները հնարավորություն են տալիս մեծ ճշգրտությամբ հետևել նրանց պտտման արագության փոփոխություններին։ Հետազոտության շրջանակում քննության են առնվում այն դեպքերը, երբ պուլսարի սովորաբար աստիճանաբար նվազող պտտման հաճախականությունը կարճ ժամանակահատվածում ենթարկվում է կտրուկ փոփոխության, որից հետո համակարգը որոշակի ժամանակի ընթացքում մոտենում է նոր հավասարակշռային վիճակի։ Վերլուծվում են այդ երևույթների հիմնական ֆիզիկական մեխանիզմները և դրանց կապը նեյտրոնային աստղի ներքին կառուցվածքի հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում աստղի կեղևի և ներքին գերհեղուկ նյութի փոխազդեցությանը, անկյունային իմպուլսի վերաբաշխմանը և այն գործընթացներին, որոնք կարող են պայմանավորել պտտման պարամետրերի արագ փոփոխությունները։ Քննության են առնվում նաև վերականգնման տարբեր ժամանակային մասշտաբները, պտտման հաճախականության և դրա փոփոխման արագության հետագա վարքը, ինչպես նաև դիտողական տվյալների հիման վրա համապատասխան ֆիզիկական պարամետրերի որոշման հնարավորությունները։ Տարբեր պուլսարների տվյալների համեմատությունը թույլ է տալիս ուսումնասիրել նման երևույթների հաճախականությունը, ուժգնությունը և առանձնահատկությունները՝ բացահայտելով դրանց միջև առկա օրինաչափություններն ու տարբերությունները։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի նեյտրոնային աստղերի ներքին կառուցվածքի, գերխիտ նյութի ֆիզիկական հատկությունների և ծայրահեղ պայմաններում նյութի վարքի վերաբերյալ պատկերացումների խորացման համար։ Պուլսարների պտտման անկայունությունների և հետագա վերականգնման փուլերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս դիտողական աստղաֆիզիկայի տվյալների միջոցով սահմանափակումներ դնել տեսական մոդելների վրա և ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել նեյտրոնային աստղերում ընթացող բարդ ֆիզիկական գործընթացների մասին։

Աշխատությունը նվիրված է Լոռու մարզում մշակվող հիմնական գյուղատնտեսական մշակաբույսերի ցանքատարածություններում մոլախոտային բուսականության տարածվածության, տեսակային կազմի և դրա դեմ պայքարի արդյունավետ համակարգերի մշակման ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում գնահատվում է տարբեր մշակաբույսերի դաշտերի մոլախոտվածության աստիճանը, բացահայտվում են առավել տարածված և տնտեսապես վնասակար մոլախոտերի տեսակները, ուսումնասիրվում դրանց կենսաբանական առանձնահատկությունները, տարածման օրինաչափությունները և գյուղատնտեսական մշակաբույսերի աճի ու բերքատվության վրա ունեցած ազդեցությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Լոռու մարզի բնակլիմայական, հողային և ագրոէկոլոգիական պայմաններին, որոնք կարող են էական ազդեցություն ունենալ մոլախոտերի տեսակային բազմազանության, զարգացման ինտենսիվության և տարածման վրա։ Քննության են առնվում հողագործության կիրառվող եղանակները, ցանքաշրջանառությունը, հողի մշակման համակարգերը և այլ ագրոտեխնիկական գործոններ՝ պարզելու դրանց կապը դաշտերի մոլախոտվածության մակարդակի հետ։ Վերլուծվում են մոլախոտերի դեմ պայքարի մեխանիկական, ագրոտեխնիկական, կենսաբանական և քիմիական մեթոդների կիրառման հնարավորությունները, դրանց արդյունավետությունը և համակցված օգտագործման առավելությունները։ Կարևորվում է այնպիսի համալիր մոտեցումների մշակումը, որոնք հնարավորություն կտան նվազեցնել մոլախոտերի վնասակար ազդեցությունը՝ միաժամանակ պահպանելով հողի բերրիությունը, գյուղատնտեսական էկոհամակարգերի կայունությունը և մշակաբույսերի զարգացման համար նպաստավոր պայմանները։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են համեմատվել պայքարի տարբեր եղանակներ և գնահատվել դրանց ազդեցությունը մոլախոտերի քանակի, տեսակային կազմի, մշակաբույսերի բերքատվության ու արտադրության արդյունավետության վրա։ Աշխատանքը կարևոր նշանակություն ունի Լոռու մարզի գյուղատնտեսական արտադրության կատարելագործման համար, քանի որ առաջարկվող մոտեցումները կարող են նպաստել դաշտերի մոլախոտվածության նվազեցմանը, մշակաբույսերի մրցունակության բարձրացմանը, բերքի քանակական և որակական ցուցանիշների բարելավմանը և բուսաբուծության առավել արդյունավետ ու կայուն համակարգերի ձևավորմանը։

Աշխատությունը նվիրված է 19-րդ դարի երկրորդ կեսից մինչև 20-րդ դարի սկիզբն ընկած ժամանակահատվածում Արցախի հասարակական և մշակութային միջավայրի զարգացման հիմնական ուղղությունների ու առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում քննության են առնվում կրթության, գրականության, մամուլի, թատրոնի, երաժշտության, արվեստի, գրահրատարակչության և հասարակական-մշակութային գործունեության տարբեր դրսևորումները՝ դրանք դիտարկելով ժամանակաշրջանի պատմական և սոցիալական գործընթացների համատեքստում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կրթական հաստատությունների գործունեությանը, դպրոցական ցանցի զարգացմանը, ուսուցիչների և մտավորականների դերակատարությանը, ինչպես նաև կրթության տարածման նշանակությանը բնակչության մշակութային և հասարակական կյանքի ակտիվացման գործում։ Ուսումնասիրվում են գրական և հրապարակախոսական գործունեությունը, ընթերցանության մշակույթի ձևավորումը, գրքերի ու պարբերական հրատարակությունների տարածումը և դրանց ազդեցությունը հասարակական մտքի զարգացման վրա։ Կարևորվում է Շուշիի՝ որպես տարածաշրջանի նշանակալի կրթական և մշակութային կենտրոններից մեկի դերակատարությունը, որտեղ կենտրոնացած էին բազմաթիվ կրթական, գրական, թատերական և հասարակական նախաձեռնություններ։ Քննության են առնվում մշակութային ընկերությունների, բարեգործական կազմակերպությունների, ստեղծագործական խմբերի և անհատ գործիչների գործունեությունը, որոնք նպաստել են մշակութային արժեքների ստեղծմանը, պահպանմանը և տարածմանը։ Անդրադարձ է կատարվում թատերական ներկայացումներին, երաժշտական կյանքին, ժողովրդական մշակույթի դրսևորումներին, ազգային ավանդույթներին և դրանց փոխազդեցությանը ժամանակի նոր մշակութային երևույթների հետ։ Վերլուծվում է նաև տարածաշրջանի քաղաքական և սոցիալ-տնտեսական իրադրության ազդեցությունը մշակութային զարգացման վրա, ինչպես նաև Կովկասի այլ կենտրոնների հետ ձևավորված մտավոր ու մշակութային կապերի նշանակությունը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմել տվյալ ժամանակաշրջանի Արցախի հասարակության մտավոր և մշակութային ներուժի, կրթական ու ստեղծագործական նախաձեռնությունների և մշակութային հաստատությունների զարգացման մասին՝ միաժամանակ բացահայտելով դրանց դերը տարածաշրջանի պատմամշակութային ժառանգության ձևավորման և հետագա սերունդներին փոխանցման գործում։

Աշխատությունը նվիրված է մանկական բազմապրոֆիլ ստացիոնար բուժհաստատություններում վարակների համաճարակաբանական հսկողության կազմակերպման առանձնահատկությունների, արդյունավետության և հիմնական խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են ներհիվանդանոցային վարակների առաջացման և տարածման հիմնական գործոնները, դրանց փոխանցման հնարավոր ուղիները, ռիսկային խմբերը և կանխարգելման կազմակերպական ու բժշկական միջոցառումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մանկական հիվանդների խոցելիությանը, քանի որ նրանց տարիքային, ֆիզիոլոգիական և իմունաբանական առանձնահատկությունները կարող են պայմանավորել վարակների տարածման նկատմամբ բարձր զգայունություն և պահանջել վերահսկողության առավել նպատակային մոտեցումներ։ Քննության են առնվում տարբեր բաժանմունքներում հիվանդների տեղաբաշխման, մեկուսացման, հիգիենիկ և հակահամաճարակային ռեժիմների պահպանման, բժշկական անձնակազմի աշխատանքի կազմակերպման, ախտահանման ու մանրէազերծման գործընթացների վերահսկման սկզբունքները։ Կարևորվում են վարակման դեպքերի ժամանակին հայտնաբերումը, գրանցումը, տվյալների համակարգված հավաքագրումն ու վերլուծությունը, որոնց միջոցով հնարավոր է գնահատել համաճարակաբանական իրավիճակը և վաղ փուլում հայտնաբերել վարակի տարածման վտանգը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև լաբորատոր հետազոտությունների նշանակությանը, հակամանրէային դեղերի նկատմամբ հարուցիչների կայունության վերահսկմանը և հակաբիոտիկների նպատակային օգտագործման կարևորությանը։ Ուսումնասիրվում են բուժանձնակազմի շարունակական մասնագիտական պատրաստվածության, ձեռքերի հիգիենայի, անհատական պաշտպանիչ միջոցների ճիշտ կիրառման և հաստատված կանխարգելիչ ընթացակարգերի պահպանման հետ կապված հարցերը։ Վերլուծվում են համաճարակաբանական հսկողության իրականացման ընթացքում հանդիպող կազմակերպական և գործնական դժվարությունները, ինչպես նաև տարբեր մասնագիտությունների բուժաշխատողների համագործակցության նշանակությունը վարակի կանխարգելման և վերահսկման գործում։ Աշխատանքը կարևորում է համակարգված համաճարակաբանական հսկողության դերը բուժօգնության անվտանգության բարձրացման, ներհիվանդանոցային վարակների հաճախականության նվազեցման, հնարավոր բռնկումների կանխարգելման և մանկական հիվանդների առողջության պաշտպանության տեսանկյունից։

Աշխատությունը նվիրված է խորհրդային ժամանակաշրջանի Հայաստանում ձևավորված հասարակական նշանակության մշակութային կառույցների ճարտարապետական առանձնահատկությունների, պատմական զարգացման և ժառանգական արժեքի համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում քննության են առնվում քաղաքներում և գյուղական բնակավայրերում կառուցված ակումբային շենքերը, մշակութային կենտրոնները և պալատները՝ որպես խորհրդային հասարակական կյանքի կազմակերպման կարևոր տարածքներ։ Վերլուծվում են դրանց հատակագծային լուծումները, ծավալատարածական կառուցվածքը, ճակատների ձևավորումը, շինարարական նյութերի և կոնստրուկտիվ համակարգերի կիրառումը, ինչպես նաև տարբեր ժամանակաշրջաններին բնորոշ գեղարվեստական ու ոճական մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, թե ինչպես են խորհրդային ճարտարապետական սկզբունքները Հայաստանում համադրվել տեղական շինարարական ավանդույթների, ազգային ճարտարապետության տարրերի, բնական միջավայրի և քաղաքաշինական առանձնահատկությունների հետ։ Դիտարկվում է նաև այդ կառույցների հասարակական գործառույթը՝ որպես թատերական ներկայացումների, համերգների, կինոդիտումների, ժողովների, կրթական խմբակների, ցուցահանդեսների և համայնքային այլ միջոցառումների անցկացման վայրեր։ Ճարտարապետական զարգացման տարբեր փուլերի համեմատությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ոճական փոփոխությունները՝ վաղ խորհրդային շրջանի կառուցողական և համեմատաբար զուսպ լուծումներից մինչև հետագա տասնամյակների մոնումենտալ, արդիական և փորձարարական մոտեցումները։ Կարևորվում է շենքերի ներկայիս ֆիզիկական վիճակի, սկզբնական գործառույթի փոփոխության, վերակառուցումների և պահպանության խնդիրների ուսումնասիրությունը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև այն կառույցներին, որոնք ժամանակի ընթացքում կորցրել են իրենց նախկին նշանակությունը, ենթարկվել են էական փոփոխությունների կամ հայտնվել քայքայման ու վերացման վտանգի առջև։ Դրանց փաստագրումը, արժեքավորումը և պահպանության հնարավոր մեխանիզմների մշակումը դիտարկվում են որպես Հայաստանի նորագույն ճարտարապետական ժառանգության պահպանման կարևոր ուղղություններ։ Ուսումնասիրությունը նպաստում է խորհրդային ժամանակաշրջանի հայկական ճարտարապետության պատմության առավել ամբողջական ընկալմանը և հնարավորություն է տալիս գնահատելու այդ կառույցները ոչ միայն որպես որոշակի ժամանակաշրջանի գաղափարական ու հասարակական միջավայրի արտահայտություն, այլև որպես Հայաստանի քաղաքների և բնակավայրերի ճարտարապետական դիմագիծը ձևավորող մշակութային ժառանգության կարևոր բաղադրիչներ։

Աշխատությունը նվիրված է հայերենի բարբառային համակարգի առանձին ճյուղերից մեկի լեզվական առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ պատմական, հնչյունաբանական, ձևաբանական, բառագիտական և շարահյուսական տեսանկյուններից։ Հետազոտության շրջանակում քննության են առնվում տվյալ խոսվածքի ձևավորման պատմական պայմանները, տարածման աշխարհագրական սահմանները, լեզվակիր համայնքների առանձնահատկությունները և այլ հայկական բարբառների հետ ունեցած փոխհարաբերությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հնչյունական համակարգին՝ ձայնավորների և բաղաձայնների արտասանությանը, պատմական հնչյունափոխություններին, շեշտադրության օրինաչափություններին և գրական հայերենի համեմատությամբ նկատվող տարբերություններին։ Ուսումնասիրվում են գոյականի հոլովման, բայի խոնարհման, դերանունների, ածականների և մյուս խոսքի մասերի կազմության ու գործածության բնորոշ ձևերը, ինչպես նաև քերականական այն հատկանիշները, որոնց միջոցով հնարավոր է որոշել տվյալ բարբառի տեղը հայերենի բարբառների դասակարգման համակարգում։ Կարևոր տեղ է հատկացվում բառապաշարի քննությանը՝ ներկայացնելով տեղական բառերը, հնաբանությունները, իմաստային առանձնահատկությունները, դարձվածային միավորները և հարևան լեզուների հետ երկարատև շփումների հետևանքով առաջացած փոխառությունները։ Բառային նյութի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու նաև լեզվակիրների ավանդական կենցաղի, զբաղմունքների, սովորույթների և մշակութային միջավայրի հետ կապված բազմաթիվ իրողություններ։ Անդրադարձ է կատարվում պատմական իրադարձությունների, բնակչության տեղաշարժերի և լեզվական շփումների ազդեցությանը բարբառի զարգացման ու պահպանման վրա։ Համեմատական վերլուծության միջոցով բացահայտվում են ինչպես ընդհանուր հայերենին բնորոշ հատկանիշները, այնպես էլ տվյալ խոսվածքի ինքնատիպ լեզվական երևույթները։ Ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի հայ բարբառագիտության, հայոց լեզվի պատմության և պատմահամեմատական լեզվաբանության համար, քանի որ բարբառային նյութի գրանցումն ու վերլուծությունը նպաստում են հայերենի պատմական զարգացման տարբեր փուլերի վերականգնմանը, լեզվական բազմազանության ուսումնասիրությանը և ժամանակի ընթացքում անհետացման վտանգի ենթարկված լեզվական ժառանգության պահպանմանը։

Աշխատությունը նվիրված է Արաբական թերակղզու հարավային հատվածում տեղի ունեցած քաղաքական և պատմական զարգացումներին, որոնք հանգեցրին երկու առանձին պետական կազմավորումների աստիճանական մերձեցմանը և վերջնական միավորմանը։ Ուսումնասիրության ժամանակագրական շրջանակն ընդգրկում է 1967 թվականից՝ Հարավային Եմենի անկախության ձեռքբերումից, մինչև 1990 թվականը, երբ Հյուսիսային և Հարավային Եմենները միավորվեցին՝ ստեղծելով միասնական Եմենի Հանրապետությունը։ Հետազոտության շրջանակում քննության են առնվում երկու պետությունների քաղաքական համակարգերի, գաղափարախոսությունների և արտաքին քաղաքական ուղղությունների տարբերությունները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը երկկողմ հարաբերությունների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հյուսիսային Եմենի և Հարավային Եմենի միջև պարբերաբար առաջացած ռազմական ու քաղաքական հակասություններին, սահմանային բախումներին, բանակցային գործընթացներին և միավորման վերաբերյալ ձեռք բերված համաձայնություններին։ Վերլուծվում են նաև տարածաշրջանային և միջազգային գործոնները, մասնավորապես Սառը պատերազմի պայմաններում տարբեր արտաքին ուժերի ազդեցությունը, արաբական պետությունների դիրքորոշումները և Մերձավոր Արևելքում տեղի ունեցող քաղաքական փոփոխությունների նշանակությունը։ Ներկայացվում են երկու կողմերում տեղի ունեցած ներքաղաքական զարգացումները, իշխանության փոփոխությունները, գաղափարական հակասությունները և տնտեսական դժվարությունները, որոնք տարբեր ժամանակահատվածներում կարող էին ինչպես խոչընդոտել, այնպես էլ նպաստել միավորման գործընթացին։ Կարևորվում են քաղաքական ղեկավարությունների միջև բանակցությունները, համատեղ պետական կառույցների ստեղծման փորձերը և այն պայմանավորվածությունները, որոնք աստիճանաբար ձևավորեցին միասնական պետության ստեղծման քաղաքական ու իրավական հիմքերը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև 1980-ականների վերջի միջազգային և տարածաշրջանային փոփոխություններին, որոնք նոր հնարավորություններ ստեղծեցին երկու պետությունների հարաբերությունների կարգավորման համար։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու միավորման երկարատև և հակասական բնույթը, դրա ներքին ու արտաքին նախադրյալները և 1990 թվականին միասնական պետության ստեղծմանը հանգեցրած քաղաքական գործընթացների փոխկապակցվածությունը՝ միաժամանակ ներկայացնելով այդ իրադարձության նշանակությունը Եմենի հետագա պետական և հասարակական զարգացման համար։

Աշխատությունը նվիրված է Escherichia coli բակտերիայի նյութափոխանակային գործընթացների ուսումնասիրությանը խմորման պայմաններում՝ տարբեր քանակությամբ գլյուկոզի առկայության դեպքում։ Հետազոտության հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացած է ջրածնի առաջացման և օգտագործման գործընթացների, ինչպես նաև բջջաթաղանթով պրոտոնների տեղափոխման մեխանիզմների վրա, որոնք կարևոր դեր են կատարում բակտերիալ բջջի էներգետիկ հավասարակշռության պահպանման և շրջակա միջավայրի փոփոխություններին հարմարվելու գործում։ Ուսումնասիրվում է, թե ինչպես է սննդային միջավայրում գլյուկոզի կոնցենտրացիայի փոփոխությունն ազդում խմորման ինտենսիվության, նյութափոխանակային ուղիների ակտիվության, ջրածնի արտադրության և պրոտոնային հոսքերի կարգավորման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆերմենտային համակարգերի գործունեությանը, որոնք մասնակցում են ջրածնի փոխանակությանը և բջջային էներգիայի ձևավորման գործընթացներին։ Վերլուծվում են ջրածնի նյութափոխանակության և պրոտոնների շրջանառության միջև առկա փոխկապակցվածությունները՝ հաշվի առնելով բջջի ներքին թթվահիմնային հավասարակշռության, թաղանթային էներգետիկ վիճակի և նյութափոխանակային հարմարվողականության առանձնահատկությունները։ Տարբեր գլյուկոզային պայմանների համեմատությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու, թե սննդանյութի հասանելիությունն ինչպես կարող է փոխել բակտերիայի ֆիզիոլոգիական արձագանքը և էներգիայի ստացման ռազմավարությունը թթվածնի սահմանափակ կամ բացակայող պայմաններում։ Աշխատանքում կարևորվում է նաև տարբեր նյութափոխանակային համակարգերի փոխհամաձայնեցված գործունեությունը, որի շնորհիվ բջիջը կարողանում է պահպանել կենսագործունեության համար անհրաժեշտ պայմանները խմորման ընթացքում։ Ստացված արդյունքները նպաստում են բակտերիալ կենսաէներգետիկայի, խմորման կենսաքիմիական մեխանիզմների և միկրոօրգանիզմների նյութափոխանակային կարգավորման ավելի խորքային ըմբռնմանը։ Հետազոտությունը կարող է նաև կիրառական նշանակություն ունենալ կենսատեխնոլոգիայի և մանրէաբանական արտադրական գործընթացների ուսումնասիրության համար, հատկապես այն համակարգերում, որտեղ կարևոր են միկրոօրգանիզմների կողմից ջրածնի առաջացումը, ածխաջրերի յուրացումը և էներգետիկ փոխանակության արդյունավետ կառավարումը։

Ստեղծագործությունը ներկայացնում է երաժշտական-թատերական երկի գրական հիմքը, որի կենտրոնում Շուշանիկի կերպարն է և նրա շուրջ զարգացող դրամատիկական իրադարձությունները։ Տեքստում առանձնահատուկ նշանակություն ունեն գործող անձանց փոխհարաբերությունները, նրանց ներքին ապրումները, բարոյական ընտրությունները, հակասություններն ու բախումները, որոնք աստիճանաբար ձևավորում են ստեղծագործության դրամատուրգիական զարգացումը։ Գրական նյութը կառուցված է այնպես, որ խոսքային հատվածները, երկխոսությունները, մենախոսությունները և գործողությունների հաջորդականությունը համապատասխանեն երաժշտական բեմադրության պահանջներին և հնարավորություն տան կերպարների հոգեբանական ու գաղափարական առանձնահատկությունները բացահայտել երաժշտության և բեմական գործողության համադրությամբ։ Կարևոր տեղ է հատկացվում գլխավոր կերպարի անհատականության, արժեհամակարգի և շրջապատող միջավայրի հետ հարաբերությունների ներկայացմանը, ինչի շնորհիվ պատմությունը ձեռք է բերում ոչ միայն սյուժետային, այլև հոգեբանական ու գաղափարական խորություն։ Դրամատիկական կառուցվածքում իրադարձությունների զարգացումը պայմանավորված է կերպարների միջև հակադրություններով և նրանց կայացրած որոշումներով, իսկ առանձին տեսարանները նպաստում են ընդհանուր լարվածության աստիճանական ձևավորմանը։ Տեքստը կարևոր նյութ է երաժշտական թատրոնի և լիբրետոյի ժանրային առանձնահատկությունների ուսումնասիրության համար, քանի որ հնարավորություն է տալիս դիտարկել գրական խոսքի և երաժշտական դրամատուրգիայի փոխհարաբերությունը, կերպարների բեմական մարմնավորման սկզբունքները և գրական սկզբնաղբյուրի վերափոխումը երաժշտական ներկայացման համար նախատեսված կառուցվածքի։ Այն կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել երաժշտագիտության, թատերագիտության, գրականագիտության և բեմական արվեստի պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է հայերենի հոլովական կառուցվածքի գիտական մեկնաբանությունների ձևավորման, զարգացման և փոփոխության պատմական ընթացքի ուսումնասիրությանը՝ հայ քերականագիտական մտքի տարբեր փուլերի համատեքստում։ Հետազոտության շրջանակում քննության են առնվում գոյականի և անվանական այլ խոսքի մասերի հոլովման վերաբերյալ տարբեր ժամանակաշրջաններում առաջադրված տեսական մոտեցումները, հոլովների դասակարգման սկզբունքները, դրանց քանակի և գործառույթների վերաբերյալ տեսակետները, ինչպես նաև հոլովական ձևերի կառուցվածքային և իմաստային առանձնահատկությունների մեկնաբանությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայ քերականների աշխատություններում ձևավորված ըմբռնումների համեմատական վերլուծությանը՝ բացահայտելով, թե ինչպես են լեզվաբանական տարբեր դպրոցները, քերականական ավանդույթները և գիտական մեթոդաբանությունները ազդել հոլովական համակարգի նկարագրության վրա։ Դիտարկվում է գրաբարի, միջին հայերենի և աշխարհաբարի տվյալների ուսումնասիրության նշանակությունը հոլովական ձևերի պատմական փոփոխությունների, որոշ ձևերի վերացման, վերաիմաստավորման կամ նոր գործառույթների ձեռքբերման բացահայտման համար։ Անդրադարձ է կատարվում նաև արևելահայերենի և արևմտահայերենի հոլովական առանձնահատկություններին, դրանց ընդհանրություններին ու տարբերություններին և քերականագիտական աշխատություններում դրանց ներկայացման եղանակներին։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հետևել հայ քերականագիտական մտքի զարգացմանը՝ վաղ շրջանի ավանդական նկարագրություններից մինչև ժամանակակից լեզվաբանական տեսությունների վրա հիմնված վերլուծություններ։ Միաժամանակ լուսաբանվում են հոլովի ձևաբանական, շարահյուսական և իմաստաբանական բնույթի վերաբերյալ գիտական քննարկումները, տերմինաբանության ձևավորման գործընթացը և դասակարգման տարբեր սկզբունքների փոխհարաբերությունները։ Աշխատանքը կարևոր նշանակություն ունի հայոց լեզվի քերականական կառուցվածքի պատմական զարգացման, հայ լեզվաբանական մտքի ժառանգության և ժամանակակից հայերենի անվանական համակարգի առանձնահատկությունների առավել ամբողջական ու համակարգված ըմբռնման համար։