Готовые материалы

Աշխատությունը նվիրված է հարկային համակարգի և արտադրական ոլորտի զարգացման փոխկապակցվածության ուսումնասիրությանը՝ հարկային քաղաքականությունը դիտարկելով որպես տնտեսական ակտիվության, ներդրումների և ձեռնարկատիրական գործունեության վրա ազդող կարևոր գործոն։ Հետազոտության կենտրոնում հարկերի կառուցվածքի, հարկային բեռի, հարկային վարչարարության և տնտեսավարող սուբյեկտների գործունեության միջև ձևավորվող հարաբերություններն են։ Քննվում է, թե հարկային քաղաքականության տարբեր մեխանիզմներն ինչպես կարող են անդրադառնալ արտադրության ծավալների, ձեռնարկությունների ֆինանսական կայունության, ներդրումային որոշումների, արտադրական ծախսերի և մրցունակության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ուղղակի և անուղղակի հարկերի տնտեսական ազդեցությանը, հարկային պարտավորությունների ձևավորմանը, արտոնությունների և խթանների կիրառման նպատակահարմարությանը, ինչպես նաև հարկային համակարգի կանխատեսելիության ու պարզության նշանակությանը գործարար միջավայրի համար։ Ուսումնասիրվում են հարկային վարչարարության արդյունավետության, հաշվետվողականության, հարկային կարգապահության և տնտեսավարողների ու պետական մարմինների փոխհարաբերությունների խնդիրները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում այն հարցը, թե հարկային քաղաքականությունն ինչպես կարելի է համադրել պետական բյուջեի եկամուտների ապահովման և արտադրական գործունեության զարգացման համար նպաստավոր պայմանների ձևավորման նպատակների հետ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել արդյունաբերական և այլ արտադրական կազմակերպությունների տնտեսական ցուցանիշները, հարկային բեռի կառուցվածքը, ներդրումային ակտիվության փոփոխությունները և հարկային միջավայրի ազդեցությունը ձեռնարկությունների ռազմավարական որոշումների վրա։ Դիտարկվում է նաև ստվերային տնտեսական գործունեության սահմանափակման, հարկային բազայի ընդլայնման և հավասար մրցակցային պայմանների ապահովման նշանակությունը։ Հարկային համակարգի կատարելագործումը ներկայացվում է որպես համալիր գործընթաց, որը պահանջում է հաշվի առնել ոչ միայն հարկերի դրույքաչափերը, այլև վարչարարության որակը, օրենսդրական կայունությունը, տնտեսության կառուցվածքային առանձնահատկությունները և ձեռնարկությունների զարգացման հնարավորությունները։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է հարկային քաղաքականության, հանրային ֆինանսների և արտադրության տնտեսագիտության մոտեցումները՝ ուսումնասիրելով այնպիսի մեխանիզմների ձևավորման հնարավորությունները, որոնք կարող են նպաստել արդյունավետ հարկային համակարգի և արտադրական ոլորտի կայուն զարգացման միջև հավասարակշռության ապահովմանը։

Հրատարակությունը մատենագիտական տեղեկատվական բնույթի ցանկ է, որի հիմնական նպատակը մշակույթի և արվեստի տարբեր բնագավառներին վերաբերող նոր հրատարակությունների ու մասնագիտական նյութերի համակարգված ներկայացումն է։ Այն նախատեսված է ընթերցողներին, գրադարանավարներին, մշակույթի և արվեստի ոլորտի մասնագետներին, հետազոտողներին, դասախոսներին և ուսանողներին անհրաժեշտ գրականության որոնման ու ընտրության հարցում աջակցելու համար։ Նյութերը կարող են ընդգրկել կերպարվեստի, երաժշտության, թատրոնի, կինոյի, ճարտարապետության, դեկորատիվ-կիրառական արվեստի, ժողովրդական ստեղծագործության, մշակութային ժառանգության, թանգարանային և գրադարանային գործի, ինչպես նաև մշակութային կյանքի կազմակերպման վերաբերյալ հրատարակություններ։ Մատենագիտական գրառումները հնարավորություն են տալիս տեղեկություն ստանալու տվյալ ժամանակահատվածում հրատարակված գրքերի, հոդվածների, ժողովածուների, ուսումնասիրությունների, մեթոդական նյութերի և այլ տպագիր աղբյուրների մասին։ Նյութերի թեմատիկ դասակարգումը հեշտացնում է համապատասխան ոլորտին վերաբերող գրականության հայտնաբերումը և հնարավորություն է տալիս հետևելու մշակույթի ու արվեստի վերաբերյալ մասնագիտական հրատարակությունների զարգացման ուղղություններին։ Նման ցանկերը կարևոր նշանակություն ունեն ընթացիկ մատենագիտական տեղեկատվության տարածման համար, քանի որ մեկ տեղեկատվական համակարգում համախմբում են տարբեր հրատարակություններում և աղբյուրներում ներկայացված նյութերը։ Հրատարակությունը կարող է օգտագործվել թեմատիկ հետազոտությունների նախապատրաստման, գրականության տեսությունների կազմման, գրադարանային հավաքածուների համալրման և մասնագիտական ընթերցանության կազմակերպման ժամանակ։ Այն նաև հնարավորություն է տալիս հետադարձ հայացքով ուսումնասիրելու որոշակի ժամանակաշրջանի մշակութային հետաքրքրությունները, գիտական ուսումնասիրությունների թեմատիկան և արվեստի առանձին բնագավառների վերաբերյալ հրատարակչական ակտիվությունը։ Մատենագիտական ցանկի տեղեկատվական արժեքը պայմանավորված է ոչ միայն կոնկրետ աղբյուրների հայտնաբերման հնարավորությամբ, այլև մշակութային ու արվեստագիտական գրականության ընդհանուր հոսքի համակարգմամբ։ Ընդհանուր առմամբ հրատարակությունը ծառայում է որպես մասնագիտական տեղեկատու և տեղեկատվական ուղեցույց՝ նպաստելով մշակույթի ու արվեստի վերաբերյալ նոր գրականության հասանելիությանը, մատենագիտական սպասարկման արդյունավետությանը և համապատասխան ոլորտներում տեղեկատվական աշխատանքի կազմակերպմանը։

Նյութը վերաբերում է 2020 թվականի աշնանը Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ վերսկսված ռազմական գործողությունների առաջին օրերին և հակամարտության՝ տարածաշրջանի սահմաններից դուրս ընդլայնվելու վերաբերյալ առաջացած մտահոգություններին։ Հրապարակման կենտրոնում Հայաստանի և Ադրբեջանի փոխադարձ մեղադրանքներն են սահմանային ու հարակից տարածքներում տեղի ունեցած հարձակումների վերաբերյալ, ինչպես նաև Թուրքիայի հնարավոր ներգրավվածության շուրջ հակասական հայտարարությունները։ Ներկայացվում է հայկական կողմի հայտարարությունը, ըստ որի հայկական ռազմական ինքնաթիռի կործանման հետ կապված պատասխանատվությունը վերագրվում էր թուրքական ռազմական օդուժին, մինչդեռ թուրքական կողմը հերքում էր այդ պնդումը։ Նյութը այդ հակասական հայտարարությունները ներկայացնում է որպես կողմերի դիրքորոշումներ և ոչ թե որպես անվիճելիորեն հաստատված հանգամանքներ։ Միաժամանակ անդրադարձ է կատարվում Հայաստանի և Ադրբեջանի՝ միմյանց տարածքների ուղղությամբ հարվածների վերաբերյալ փոխադարձ մեղադրանքներին, որոնք մեծացնում էին ավելի լայն տարածաշրջանային բախման վտանգի վերաբերյալ միջազգային մտահոգությունները։ Հոդվածի կարևոր ուղղություններից է հակամարտության միջազգային արձագանքը․ ներկայացվում են ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդում արտակարգ քննարկումներ անցկացնելու նախաձեռնությունը և եվրոպական պետությունների դիվանագիտական ակտիվությունը՝ ռազմական գործողությունների ընդլայնումը կանխելու նպատակով։ Հակամարտությունը դիտարկվում է նաև Հարավային Կովկասի աշխարհաքաղաքական միջավայրի համատեքստում՝ հաշվի առնելով Թուրքիայի, Ռուսաստանի և այլ տարածաշրջանային դերակատարների շահերն ու հարաբերությունները հակամարտող կողմերի հետ։ Նյութը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու ոչ միայն ռազմական բախումների ընթացքի վերաբերյալ տվյալ ժամանակաշրջանի հաղորդագրությունները, այլև տեղեկատվական հակամարտությունը, պաշտոնական հայտարարությունների հակասությունները և միջազգային լրատվամիջոցների կողմից դրանց ներկայացման առանձնահատկությունները։ Այն նաև արտացոլում է պատերազմի սկզբնական փուլի անորոշ տեղեկատվական միջավայրը, երբ բազմաթիվ տեղեկություններ տարածվում էին հակամարտող կողմերի պաշտոնական աղբյուրներից և պահանջում էին անկախ հաստատում։ Ընդհանուր առմամբ հրապարակումը կարող է դիտարկվել որպես 2020 թվականի պատերազմի սկզբնական շրջանի քաղաքական, ռազմական և դիվանագիտական զարգացումները ներկայացնող լրագրողական նյութ, որն օգտակար է հակամարտության ժամանակագրության, միջազգային արձագանքի և տեղեկատվական դաշտի ուսումնասիրության համար։

Աշխատությունը նվիրված է արևմտահայ բանաստեղծական խոսքի լեզվական առանձնահատկությունների, արտահայտչական միջոցների և գեղարվեստական կառուցվածքի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում գրական արևմտահայերենի կիրառությունն է պոեզիայում՝ բառապաշարի, քերականական ձևերի, շարահյուսական կառուցվածքների, հնչյունական կազմակերպման և ոճական հնարների փոխկապակցված դիտարկմամբ։ Քննվում է, թե ինչպես է բանաստեղծական լեզուն տարբերվում առօրյա հաղորդակցական խոսքից և ինչպես են լեզվական միավորները գեղարվեստական համատեքստում ձեռք բերում լրացուցիչ իմաստային, պատկերային ու հուզական արժեք։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում բառընտրությանը, հոմանիշային և հականիշային հարաբերություններին, հնաբանությունների, բարբառային տարրերի, նորաբանությունների և փոխառությունների գործածությանը, ինչպես նաև դրանց դերին հեղինակային անհատական ոճի ձևավորման մեջ։ Ուսումնասիրվում են փոխաբերությունը, մակդիրը, համեմատությունը, խորհրդանիշը, անձնավորումը և պատկերավորման այլ միջոցներ, որոնց միջոցով ստեղծվում են բանաստեղծական աշխարհի իմաստային ու զգայական շերտերը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև խոսքի հնչյունային կազմակերպումը՝ հանգի, ռիթմի, կրկնությունների, բաղաձայնույթի և առձայնույթի դիտարկմամբ, քանի որ բանաստեղծական տեքստում հնչողությունը հաճախ անմիջականորեն մասնակցում է գեղարվեստական իմաստի ձևավորմանը։ Քննվում են շարադասության փոփոխությունները, կրճատ կառուցվածքները, զուգահեռ շարահյուսական ձևերը և կրկնությունները՝ որպես խոսքի արտահայտչականությունը ուժեղացնող միջոցներ։ Հետազոտությունը կարող է ընդգրկել տարբեր հեղինակների և գրական ժամանակաշրջանների ստեղծագործությունների համեմատական ուսումնասիրություն՝ բացահայտելու արևմտահայ բանաստեղծական լեզվի ընդհանուր օրինաչափություններն ու անհատական դրսևորումները։ Միաժամանակ ուշադրություն է դարձվում լեզվի և մշակութային միջավայրի հարաբերությանը, քանի որ պոեզիայում արտացոլվում են պատմական հիշողությունը, ազգային մշակութային պատկերացումները և տվյալ ժամանակաշրջանի լեզվական զարգացումները։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է լեզվաբանության, ոճագիտության, պոետիկայի և գրականագիտության մոտեցումները՝ ներկայացնելով արևմտահայ բանաստեղծական խոսքը որպես լեզվական ու գեղարվեստական բազմաշերտ համակարգ։

Աշխատությունը նվիրված է կանանց միզասեռական խլամիդիային վարակի պայմաններում վերարտադրողական համակարգի գործառական խանգարումների գնահատման, կանխարգելման և բժշկական շտկման ժամանակակից մոտեցումների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում վարակի և կանանց վերարտադրողական առողջության միջև փոխկապակցվածությունն է՝ ուշադրություն դարձնելով բորբոքային գործընթացների, օրգանիզմի պաշտպանական արձագանքների և վերարտադրողական համակարգի գործառական վիճակի փոփոխություններին։ Քննվում են հիվանդության կլինիկական ընթացքի առանձնահատկությունները, այդ թվում՝ քիչ արտահայտված կամ ախտանշանների բացակայությամբ ընթացքի նշանակությունը, ինչը կարող է դժվարացնել ժամանակին հայտնաբերումը և համապատասխան բժշկական վերահսկողությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ժամանակակից ախտորոշման սկզբունքներին, լաբորատոր հետազոտությունների նշանակությանը և տարբեր տվյալների համակցված գնահատմանը՝ վարակի առկայությունն ու վերարտադրողական համակարգի վիճակը պարզելու համար։ Դիտարկվում են նաև երկարատև բորբոքային գործընթացների հնարավոր ազդեցությունները վերարտադրողական գործառույթի վրա և դրանց կանխարգելման կարևորությունը։ Բժշկական շտկման մոտեցումները ներկայացվում են որպես համալիր կլինիկական խնդիր, որի շրջանակում անհրաժեշտ է հաշվի առնել վարակի բնույթը, հիվանդության ընթացքը, ուղեկցող փոփոխությունները և յուրաքանչյուր պացիենտի անհատական առանձնահատկությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել կլինիկական, լաբորատոր, իմունաբանական և գործառական ցուցանիշները՝ գնահատելու վերարտադրողական համակարգի վիճակի փոփոխությունները և բժշկական միջամտությունների ընդհանուր արդյունավետությունը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում հետագա բժշկական հսկողության և վերարտադրողական առողջության գնահատման անհրաժեշտությունը, քանի որ միայն վարակի հայտնաբերմամբ խնդրի ամբողջական գնահատումը չի սահմանափակվում։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև հիվանդության կանխարգելման, ժամանակին ախտորոշման և առողջապահական իրազեկման նշանակությանը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է գինեկոլոգիայի, վերարտադրողական բժշկության, վարակաբանության և կլինիկական ախտորոշման մոտեցումները՝ նպաստելով կանանց միզասեռական վարակների և դրանց հետ կապված վերարտադրողական խանգարումների վերաբերյալ գիտական պատկերացումների համակարգմանը։

Աշխատությունը նվիրված է վարկային կազմակերպությունների գործունեության մեջ մարքեթինգային ռազմավարությունների մշակման, ներդրման և արդյունավետության գնահատման տեսական ու կիրառական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության ֆինանսական շուկայի առանձնահատկությունների համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում ֆինանսական ծառայությունների շուկայում կազմակերպությունների մրցունակության բարձրացման, հաճախորդների ներգրավման և պահպանման, ծառայությունների առաջխաղացման ու շուկայական դիրքավորման մեխանիզմներն են։ Քննվում են ֆինանսական ծառայությունների մարքեթինգի առանձնահատկությունները, սպառողների վարքագծի ուսումնասիրության նշանակությունը, շուկայի հատվածավորման, նպատակային հաճախորդների խմբերի ընտրության և համապատասխան առաջարկների ձևավորման սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում վարկային ծառայությունների նկատմամբ պահանջարկի վրա ազդող տնտեսական, սոցիալական և մրցակցային գործոններին, ինչպես նաև հաճախորդների վստահության, սպասարկման որակի, կազմակերպության հեղինակության և ծառայությունների պայմանների թափանցիկության դերին։ Դիտարկվում են ավանդական և թվային մարքեթինգային հաղորդակցության միջոցների կիրառման հնարավորությունները, հաճախորդների հետ երկարաժամկետ հարաբերությունների ձևավորումը, ապրանքային և ծառայությունների պորտֆելի կառավարումը և նոր ֆինանսական ծառայությունների շուկա ներմուծման մոտեցումները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում մարքեթինգային ռազմավարության արդյունավետության գնահատումը, որը կարող է ներառել հաճախորդների թվի և պահպանման մակարդակի փոփոխությունների, ծառայությունների պահանջարկի, շուկայական մասնաբաժնի, մարքեթինգային ծախսերի և կազմակերպության ֆինանսական արդյունքների միջև կապերի ուսումնասիրություն։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել նաև մրցակցային միջավայրի առանձնահատկությունները, բանկերի և այլ ֆինանսական կազմակերպությունների հետ մրցակցությունը, թվային ֆինանսական ծառայությունների զարգացումը և հաճախորդների սպասումների փոփոխությունները։ Առանձին նշանակություն ունի մարքեթինգային որոշումների համապատասխանեցումը պատասխանատու վարկավորման, սպառողների շահերի պաշտպանության և ֆինանսական ծառայությունների վերաբերյալ հստակ տեղեկատվության տրամադրման սկզբունքներին։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է մարքեթինգի կառավարման, ֆինանսական ծառայությունների մարքեթինգի, ռազմավարական կառավարման և վարկային կազմակերպությունների գործունեության ուսումնասիրության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել մարքեթինգային ռազմավարությունների արդյունավետ ներդրման խոչընդոտներն ու կազմակերպությունների շուկայական գործունեության կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները։

Հրատարակությունը ֆինանսատնտեսական և պատմական սկզբնաղբյուր է, որն արտացոլում է Խորհրդային Հայաստանի պետական ֆինանսների կազմակերպման սկզբնական շրջանի բյուջետային համակարգը, եկամուտների ձևավորման աղբյուրները և պետական ծախսերի հիմնական ուղղությունները։ Փաստաթղթում համակարգված կերպով ներկայացվում են պետական ֆինանսական միջոցների մուտքերն ու նախատեսվող հատկացումները՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրելու տվյալ ժամանակաշրջանի տնտեսական կառավարման կառուցվածքը և պետական առաջնահերթությունները։ Եկամուտների բաժնում կարող էին ընդգրկվել հարկային և ոչ հարկային մուտքերը, պետական տնտեսությունից ստացվող միջոցները, տարբեր վճարները և ֆինանսավորման այլ աղբյուրներ, իսկ ծախսային հատվածը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու պետական կառավարման, տնտեսության, սոցիալական ոլորտի, կրթության, առողջապահության և այլ հանրային գործառույթների ֆինանսավորման տրամաբանության մասին։ Առանձնահատուկ արժեք ունի ֆինանսական կառավարման մարմնի բացատրական գրությունը, քանի որ թվային տվյալները լրացվում են դրանց կազմավորման սկզբունքների, հաշվարկների և բյուջետային քաղաքականության վերաբերյալ պարզաբանումներով։ Դրա շնորհիվ նյութը կարող է դիտարկվել ոչ միայն որպես հաշվապահական կամ վիճակագրական փաստաթուղթ, այլև որպես պետական տնտեսական քաղաքականության ուսումնասիրության սկզբնաղբյուր։ Այն արտացոլում է մի ժամանակաշրջան, երբ նորաստեղծ խորհրդային կառավարման համակարգում ձևավորվում էին պետական ֆինանսների կենտրոնացված կառավարման մեխանիզմները և տնտեսական հաստատությունների գործունեության նոր սկզբունքները։ Փաստաթղթի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու պետական եկամուտների և ծախսերի դասակարգման ձևերին, ֆինանսական պլանավորման առանձնահատկություններին, պետական մարմինների միջև միջոցների բաշխմանը և բյուջետային վերահսկողության կազմակերպմանը։ Միաժամանակ այն արժեքավոր նյութ է սոցիալ-տնտեսական պատմության համար, քանի որ ֆինանսական ցուցանիշներն անուղղակիորեն արտացոլում են տնտեսության վիճակը, պետական կառավարման կարողությունները և հանրային ոլորտների ֆինանսավորման հարաբերակցությունը։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել նաև խորհրդային շրջանի վաղ բյուջետային տերմինաբանության, ֆինանսական փաստաթղթաշրջանառության և պետական հաշվետվողականության ձևավորման ուսումնասիրության համար։ Ընդհանուր առմամբ այն կարևոր փաստագրական աղբյուր է Հայաստանի տնտեսական, ֆինանսական և պետական կառավարման պատմության ուսումնասիրման համար։

Աշխատությունը նվիրված է սննդամթերքի որակական հատկանիշների պահպանման, պահպանման ժամկետի երկարացման և սպառողական անվտանգության բարձրացման նպատակով ֆիզիկական ազդեցությունների ու համապատասխան տեխնոլոգիական մոտեցումների ուսումնասիրմանը։ Հետազոտության կենտրոնում սննդային հումքի և պատրաստի արտադրանքի ֆիզիկական, քիմիական, կենսաքիմիական ու կառուցվածքային հատկությունների փոփոխություններն են տարբեր մշակման և պահպանման պայմաններում։ Քննվում են ջերմային մշակման, սառեցման, պաղեցման, չորացման, ճառագայթային և էլեկտրամագնիսական ազդեցությունների, բարձր ճնշման, ուլտրաձայնային մշակման և այլ ֆիզիկական մեթոդների կիրառման ընդհանուր գիտական սկզբունքները՝ գնահատելով դրանց ազդեցությունը սննդամթերքի կառուցվածքի, խոնավության, գույնի, համային և սննդային հատկությունների պահպանման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն մեխանիզմներին, որոնց միջոցով ֆիզիկական գործոնները կարող են սահմանափակել սննդամթերքի փչացման գործընթացները և նվազեցնել անցանկալի մանրէաբանական ակտիվությունը՝ միաժամանակ հնարավորինս պահպանելով արտադրանքի բնական ու սննդային հատկանիշները։ Դիտարկվում են որակի գնահատման ֆիզիկական մեթոդները, որոնք հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրել նյութի կառուցվածքը, խտությունը, օպտիկական, ջերմային, մեխանիկական և այլ բնութագրերը՝ առանց արտադրանքի հատկությունների էական փոփոխության։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում պահպանման ընթացքում տեղի ունեցող ֆիզիկաքիմիական փոփոխությունների ուսումնասիրությունը, քանի որ ջերմաստիճանը, խոնավությունը, լուսային ազդեցությունը և միջավայրի այլ պայմաններ կարող են էականորեն ազդել արտադրանքի կայունության ու պահպանման տևողության վրա։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել փորձարարական տվյալները, ֆիզիկական և մաթեմատիկական մոդելավորումը, որակի վերահսկման գործիքային եղանակները և տեխնոլոգիական գործընթացների արդյունավետության գնահատումը։ Ուշադրություն է դարձվում նաև կիրառվող մեթոդների էներգաարդյունավետությանը, արտադրական գործընթացներում դրանց ինտեգրման հնարավորություններին և սննդամթերքի անվտանգության վերահսկման համակարգերի հետ դրանց փոխկապակցմանը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է սննդի տեխնոլոգիայի, սննդի ֆիզիկայի, ապրանքագիտության և անվտանգության վերահսկման մոտեցումները՝ նպաստելով սննդամթերքի մշակման ու պահպանման ժամանակակից տեխնոլոգիաների գիտական հիմնավորման և կատարելագործման խնդիրների ուսումնասիրությանը։

Աշխատությունը նվիրված է տնտեսությունում արտարժույթի լայն կիրառման տնտեսական պատճառների, դրսևորման ձևերի, հնարավոր հետևանքների և կարգավորման մեխանիզմների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության տնտեսական համակարգի օրինակով։ Հետազոտության կենտրոնում ազգային արժույթի և արտարժույթների միջև ձևավորվող հարաբերություններն են, ինչպես նաև այն գործոնները, որոնք կարող են տնտեսավարող սուբյեկտներին և բնակչությանը մղել խնայողությունները, վարկերը, պայմանագրերը կամ որոշ գործարքներ արտարժույթով իրականացնելու։ Քննվում են ֆինանսական համակարգի նկատմամբ վստահության, գնաճային սպասումների, փոխարժեքի տատանումների, արտաքին տնտեսական կապերի, դրամական փոխանցումների և ֆինանսական վարքագծի ազդեցությունները արտարժույթի նկատմամբ պահանջարկի ձևավորման վրա։ Տարբերակվում են ֆինանսական դոլարիզացիայի հիմնական դրսևորումները՝ ավանդների, վարկերի և այլ ֆինանսական պարտավորությունների կառուցվածքում արտարժույթի օգտագործման տեսանկյունից։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն հարցին, թե արտարժույթի նշանակալի դերակատարությունն ինչպես կարող է ազդել դրամավարկային քաղաքականության փոխանցման մեխանիզմի, ազգային արժույթի գործառույթների, բանկային համակարգի ռիսկերի և մակրոտնտեսական կայունության վրա։ Դիտարկվում են փոխարժեքային տատանումների պայմաններում արտարժութային պարտավորություններ ունեցող տնտեսավարողների և տնային տնտեսությունների համար առաջացող հնարավոր ռիսկերը, ինչպես նաև բանկերի ակտիվների ու պարտավորությունների արժութային կառուցվածքի համապատասխանության նշանակությունը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել մակրոտնտեսական և վիճակագրական ցուցանիշների համեմատական վերլուծություն, ժամանակային շարքերի ուսումնասիրություն և այլ տնտեսաչափական մոտեցումներ՝ երևույթի պատճառահետևանքային կապերը գնահատելու համար։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում կարգավորման հնարավոր ուղղությունների ուսումնասիրությունը՝ ազգային արժույթի նկատմամբ վստահության ամրապնդման, ֆինանսական կայունության պահպանման, արժութային ռիսկերի կառավարման և դրամավարկային քաղաքականության արդյունավետության բարձրացման համատեքստում։ Միաժամանակ ընդգծվում է, որ կարգավորման միջոցների գնահատումը պահանջում է հաշվի առնել դրանց հնարավոր ազդեցությունը վարկավորման, խնայողությունների, ֆինանսական միջնորդության և տնտեսության արտաքին կապերի վրա։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է մակրոտնտեսագիտության, դրամավարկային քաղաքականության, բանկային գործի և ֆինանսական կայունության ուսումնասիրության մոտեցումները՝ ներկայացնելով արտարժույթի լայն կիրառումը որպես բազմագործոն տնտեսական երևույթ։

Աշխատությունը նվիրված է նանոմաշտաբային կառուցվածքներում ձևավորվող ալիքային դաշտերի ուսումնասիրման և դրանց տարածական պատկերման մեթոդներին՝ ջերմաառաձգական երևույթների վրա հիմնված մանրադիտակային չափման մոտեցումների կիրառմամբ։ Հետազոտության կենտրոնում տարբեր ֆիզիկական բնույթի ալիքների փոխազդեցությունն է նանոկառուցվածքային նյութերի հետ, ինչպես նաև այդ փոխազդեցության արդյունքում առաջացող տեղային ջերմային և մեխանիկական փոփոխությունների գրանցման հնարավորությունը։ Քննվում են ալիքային էներգիայի տարածման, կլանման, անդրադարձման և ցրման առանձնահատկությունները փոքր չափային համակարգերում, որտեղ նյութի երկրաչափությունը, սահմանային պայմանները և կառուցվածքային անհամասեռությունները կարող են էական ազդեցություն ունենալ դիտվող ֆիզիկական երևույթների վրա։ Ջերմաառաձգական ինդիկատորը դիտարկվում է որպես զգայուն տարր, որի միջոցով ալիքային դաշտով պայմանավորված տեղային ջերմաստիճանային փոփոխությունները կարող են վերածվել չափելի մեխանիկական արձագանքի և օգտագործվել հետազոտվող դաշտի տարածական բաշխման վերականգնման համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում մանրադիտակային պատկերի ձևավորման ֆիզիկական մեխանիզմներին, տարածական լուծունակությանը, չափման զգայունությանը և ազդանշանների մեկնաբանման խնդիրներին։ Ուսումնասիրվում է նաև նանոկառուցվածքների չափերի, ձևի և նյութական հատկությունների ազդեցությունը ալիքային դաշտերի բաշխման վրա՝ հնարավորություն տալով բացահայտելու տեղային առանձնահատկություններ, որոնք սովորական մակրոսկոպիկ չափումներով դժվար է տարբերակել։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել տեսական մոդելավորումը, թվային հաշվարկները և փորձարարական մանրադիտակային դիտարկումները՝ ստացված պատկերների ֆիզիկական իմաստը պարզաբանելու և չափման մեթոդի հնարավորությունները գնահատելու նպատակով։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում ջերմային և առաձգական գործընթացների փոխկապակցվածության վերլուծությունը, քանի որ նանոմաշտաբում էներգիայի փոխանցման առանձնահատկությունները կարող են էապես տարբերվել մեծածավալ նյութերում դիտվող երևույթներից։ Նման հետազոտությունները կարևոր նշանակություն ունեն նանոֆիզիկայի, նյութագիտության, միկրո- և նանոէլեկտրոնիկայի համար՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրել փոքրաչափ համակարգերի ներքին դինամիկան և կատարելագործել բարձր լուծունակությամբ ֆիզիկական դաշտերի պատկերման մեթոդները։

Աշխատությունը նվիրված է պատահական գործոնների ազդեցության ներքո զարգացող դինամիկ համակարգերում որոշումների ընդունման մաթեմատիկական խնդիրների ուսումնասիրությանը, երբ փոխազդող կողմերի նպատակները կապված են մի քանի տարբեր նպատակային բազմությունների հասնելու կամ դրանցից խուսափելու հետ։ Հետազոտության հիմքում դիֆերենցիալ խաղերի տեսությունն է, որը միավորում է դինամիկ օպտիմալացման, հավանականությունների տեսության, ստոխաստիկ գործընթացների և խաղերի տեսության մեթոդները։ Քննվում են այնպիսի համակարգեր, որոնց վիճակի փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում նկարագրվում է ստոխաստիկ դիֆերենցիալ հավասարումներով, իսկ խաղի մասնակիցները համապատասխան կառավարման ռազմավարությունների ընտրությամբ փորձում են ազդել համակարգի հետագծի վրա։ Մի քանի նպատակային բազմությունների առկայությունը խնդրին տալիս է լրացուցիչ կառուցվածքային բարդություն, քանի որ անհրաժեշտ է հաշվի առնել ոչ միայն վերջնական վիճակը, այլև տարբեր նպատակային տիրույթների միջև հարաբերությունները, դրանց հասնելու հավանականությունը, հերթականությունը կամ մրցակցող կողմերի տարբեր նպատակները։ Ուսումնասիրվում են ռազմավարությունների գոյության և ընտրության պայմանները, խաղի արժեքի որոշման հարցերը, ինչպես նաև օպտիմալ կամ հավասարակշռային վարքագծի մաթեմատիկական բնութագրերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել հասանելիության և խուսափման խնդիրներին, երբ մասնակիցներից մեկը ձգտում է համակարգը տեղափոխել որոշակի նպատակային տիրույթ, իսկ մյուսը փորձում է կանխել այդ իրադարձությունը կամ ուղղել համակարգը մեկ այլ բազմության։ Ստոխաստիկ բնույթը պահանջում է հաշվի առնել պատահական խանգարումները և դրանց ազդեցությունը ընտրված ռազմավարությունների արդյունավետության վրա։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել դինամիկ ծրագրավորման սկզբունքը, հավանականային գնահատումներ, օպտիմալ կառավարման մեթոդներ և համապատասխան դիֆերենցիալ հավասարումների տեսական ապարատը։ Կարևոր խնդիրներից է նաև այն պայմանների բացահայտումը, որոնց դեպքում հնարավոր է երաշխավորել որոշակի նպատակային վիճակի հասնելը սահմանված հավանականությամբ կամ բնութագրել խաղի ելքի կախվածությունը սկզբնական վիճակից։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը զարգացնում է ստոխաստիկ դիֆերենցիալ խաղերի մաթեմատիկական տեսությունը և նպաստում անորոշության պայմաններում բազմակի նպատակներով կառավարվող դինամիկ համակարգերի վարքագծի առավել խորքային ըմբռնմանը։

Հրատարակությունը հանձնարարական մատենագիտական բնույթի նյութ է, որը նախատեսված է ծնողներին, մանկավարժներին և ընտանեկան դաստիարակության հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողներին համապատասխան գրականության ընտրության և ուսումնասիրման գործում աջակցելու համար։ Այն կենտրոնանում է երեխայի կրթության ու դաստիարակության գործընթացում ընտանիքի և հանրակրթական հաստատության համագործակցության նշանակության վրա՝ ներկայացնելով այդ թեմաներին առնչվող գրականության համակարգված ընտրանի։ Ընդգրկված նյութերը կարող են վերաբերել ծնողների մանկավարժական գիտելիքների զարգացմանը, երեխաների տարիքային և հոգեբանական առանձնահատկությունների ճանաչմանը, ուսման նկատմամբ հետաքրքրության ձևավորմանը, պատասխանատվության և ինքնուրույնության զարգացմանը, ինչպես նաև ընտանեկան միջավայրում բարենպաստ փոխհարաբերությունների ստեղծմանը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ծնողների և ուսուցիչների միջև համագործակցության ձևերին, երեխայի առաջադիմության և վարքի հետ կապված հարցերի համատեղ քննարկմանը, կրթական դժվարությունների ժամանակ երեխային աջակցելու և ընտանիքի ու դպրոցի պահանջների հնարավորինս համաձայնեցված կազմակերպման խնդիրներին։ Հանձնարարական ցանկը կարող է ներառել մանկավարժական, հոգեբանական, մեթոդական և հանրամատչելի աշխատություններ, հոդվածներ, ժողովածուներ ու այլ հրատարակություններ՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով թեմայի վերաբերյալ ընտրել իր պահանջներին համապատասխան աղբյուրներ։ Նման մատենագիտական ձեռնարկներում գրականության ընտրությունը սովորաբար ծառայում է ոչ միայն տեղեկատվական, այլև կրթական նպատակների՝ նպաստելով ծնողների մանկավարժական մշակույթի զարգացմանը և երեխաների դաստիարակության նկատմամբ ավելի գիտակցված մոտեցման ձևավորմանը։ Առանձին թեմատիկ բաժիններ կարող են վերաբերվել երեխայի առօրյայի կազմակերպմանը, ընթերցանությանը, ազատ ժամանակին, ուսումնական աշխատանքի պայմաններին, հաղորդակցությանը, բարոյական դաստիարակությանը և դպրոցական համայնքի հետ ընտանիքի կապերին։ Հրատարակության կառուցվածքային և մատենագիտական բնույթը հնարավորություն է տալիս այն օգտագործել նաև գրադարանային տեղեկատվական աշխատանքի շրջանակում՝ համապատասխան թեմայով գրականություն առաջարկելիս կամ թեմատիկ ցուցադրություններ ու ընթերցանության ծրագրեր կազմելիս։ Ընդհանուր առմամբ այն ծառայում է որպես ուղղորդող տեղեկատվական միջոց՝ համախմբելով երեխայի կրթության, ընտանեկան դաստիարակության և ծնող-դպրոց համագործակցության վերաբերյալ օգտակար գրականությունը։

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ազատությունից զրկելու ձևով քրեական պատժի իրավական բնույթի, նշանակության և դրա կատարման ընթացքում առաջացող տեսական ու գործնական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում պատժի նպատակների և քրեակատարողական համակարգի գործունեության փոխհարաբերությունն է՝ հաշվի առնելով դատապարտված անձանց իրավունքների պաշտպանությունը, օրինականության պահպանումը և հասարակություն վերադառնալու համար անհրաժեշտ պայմանների ձևավորումը։ Քննվում են ազատությունից զրկելու պատժի կատարման իրավական հիմքերը, քրեակատարողական հիմնարկների գործունեության կազմակերպումը, դատապարտյալների իրավական կարգավիճակը, նրանց իրավունքները, պարտականությունները և օրինական շահերի պաշտպանության երաշխիքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում պահման պայմանների, բժշկական և սոցիալական ծառայությունների հասանելիության, կրթության, աշխատանքի և վերասոցիալականացման ծրագրերի նշանակությանը։ Դիտարկվում են նաև դատապարտյալների նկատմամբ կիրառվող կարգապահական մեխանիզմների իրավաչափության, անվտանգության ապահովման և քրեակատարողական հիմնարկների վարչակազմի լիազորությունների սահմանների հարցերը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում պատժի կատարման նկատմամբ դատական, դատախազական, վարչական և հասարակական վերահսկողության դերը՝ հնարավոր խախտումների կանխարգելման և իրավական պաշտպանության արդյունավետ միջոցների ապահովման տեսանկյունից։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել քրեակատարողական օրենսդրության և իրավակիրառ պրակտիկայի միջև առկա խնդիրները, ինչպես նաև միջազգային իրավական չափանիշների ազդեցությունը ազգային համակարգի զարգացման վրա։ Առանձին նշանակություն ունի վերասոցիալականացման գաղափարը, որի շրջանակում պատժի կատարումը դիտարկվում է ոչ միայն որպես անձի ազատության սահմանափակում, այլև որպես սոցիալական կապերի պահպանման, պատասխանատու վարքագծի ձևավորման և հետագա վերաինտեգրման պայմանների ստեղծման գործընթաց։ Ուսումնասիրվում են նաև ազատությունից զրկման այլընտրանքների զարգացման և կրկնահանցագործության նվազեցման հետ կապված ընդհանուր մոտեցումները։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է քրեական իրավունքի, քրեակատարողական իրավունքի և մարդու իրավունքների պաշտպանության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել պատժի կատարման արդյունավետության, օրինականության և մարդասիրական սկզբունքների ապահովման հիմնական խնդիրներն ու կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները։

Աշխատությունը նվիրված է Մեծ Բրիտանիայի հասարակական-քաղաքական և մտավոր կյանքի կարևոր ուղղություններից մեկի ձևավորման ու զարգացման ուսումնասիրությանը XIX դարի երկրորդ կեսից մինչև XX դարի առաջին քառորդն ընդգրկող ժամանակաշրջանում։ Հետազոտության կենտրոնում աստիճանական սոցիալական բարեփոխումների գաղափարների ձևավորումն է, դրանց տարածումը բրիտանական մտավորականության շրջանում և փոխազդեցությունը ժամանակի քաղաքական, տնտեսական ու փիլիսոփայական գաղափարների հետ։ Քննվում են արդյունաբերական հասարակության զարգացման հետևանքով առաջացած սոցիալական խնդիրները, աշխատանքի և կապիտալի հարաբերությունները, աղքատության, սոցիալական անհավասարության, կրթության և հանրային կառավարման շուրջ ծավալված բանավեճերը, որոնք նպաստեցին նոր հասարակական հայեցակարգերի ձևավորմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում Ֆաբիանյան ընկերության գործունեությանը և դրա հետ կապված մտավորականների գաղափարներին, որոնք սոցիալական փոփոխությունները հիմնականում պատկերացնում էին աստիճանական օրենսդրական և ինստիտուցիոնալ բարեփոխումների ճանապարհով։ Ուսումնասիրվում են շարժման գաղափարական կապերը սոցիալիզմի տարբեր ուղղությունների, լիբերալ բարեփոխականության, տնտեսական մտքի և պետական կառավարման վերաբերյալ ժամանակակից պատկերացումների հետ։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայտնի ֆաբիանների հրապարակախոսական, գիտական և հասարակական գործունեության վերլուծությունը՝ ցույց տալով մտավոր գաղափարների և գործնական քաղաքական քննարկումների փոխազդեցությունը։ Դիտարկվում է նաև շարժման կապը բրիտանական աշխատավորական քաղաքականության ձևավորման, սոցիալական օրենսդրության շուրջ բանավեճերի և հանրային քաղաքականության նոր պատկերացումների տարածման հետ՝ առանց այդ ազդեցությունը ներկայացնելու որպես միակ գործոն։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել ծրագրային փաստաթղթեր, քաղաքական և տնտեսական աշխատություններ, պարբերական մամուլ, հրապարակային բանավեճեր և մտավորականների նամակագրություն։ Ժամանակաշրջանի ինտելեկտուալ միջավայրը ներկայացվում է որպես տարբեր գաղափարական ուղղությունների մրցակցության և փոխազդեցության դաշտ, որտեղ քննարկվում էին պետության դերը, հասարակական բարեկեցությունը, սեփականությունը, ժողովրդավարական մասնակցությունը և սոցիալական արդարության գաղափարը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է քաղաքական մտքի պատմության, սոցիալական պատմության և գաղափարների պատմության մոտեցումները՝ հնարավորություն տալով հասկանալու բրիտանական բարեփոխական սոցիալիզմի ձևավորումն ու տեղը տվյալ ժամանակաշրջանի մտավոր կյանքում։