Готовые материалы

Հրատարակությունը նախատեսված է 1844 թվականի՝ նահանջ տարվա օրերի, ամիսների և ժամանակային հաջորդականության ներկայացման համար՝ համադրելով Քրիստոսի ծննդյան թվականով ընդունված ժամանակագրությունը և հայկական թվականության համակարգը։ Այն արտացոլում է 19-րդ դարի հայ համայնքներում գործածվող օրացուցային ավանդույթը, երբ քրիստոնեական և ազգային ժամանակագրական հաշվարկները զուգահեռ կիրառվում էին առօրյա կյանքում, եկեղեցական գործունեության և հասարակական հարաբերությունների կազմակերպման համար։ Նման օրացույցները սովորաբար պարունակում էին տարվա ամիսների ու օրերի դասավորությունը, շաբաթվա օրերի համապատասխանությունը, տոնական և հիշատակության օրերի նշումները, ինչպես նաև ժամանակը հաշվարկելու համար անհրաժեշտ այլ տեղեկություններ։ Դրանք կարևոր դեր ունեին եկեղեցական տոների, ծիսական արարողությունների, պահքերի և համայնքային միջոցառումների ժամանակացույցը պահպանելու գործում։ Նահանջ տարվա առանձնահատկությունն օրացուցային հաշվարկում լրացուցիչ օրվա ներառումն է, որի շնորհիվ տարվա օրերի հաջորդականությունը համապատասխանեցվում է արեգակնային տարվա տևողությանը։ Աշխատությունը արժեքավոր է հայոց ժամանակագրության, օրացուցային մշակույթի և 19-րդ դարի Կոստանդնուպոլսի հայ համայնքի առօրյա կյանքի ուսումնասիրության համար։ Այն նաև հնարավորություն է տալիս դիտարկելու, թե ինչպես էին հայկական և քրիստոնեական թվականությունները համատեղ կիրառվում ժամանակի կազմակերպման ու հաշվառման մեջ։

Աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից արևմտահայերենի քերականական կառուցվածքի ուսումնասիրությանն ու ներկայացմանը՝ կենտրոնանալով Կոստանդնուպոլսում և Փոքր Ասիայում տարածված լեզվական գործածության վրա։ Այն կարևոր նշանակություն ունի արևմտահայերենի ձևավորման, կանոնակարգման և տարածաշրջանային առանձնահատկությունների ուսումնասիրության համար։ Քերականական նկարագրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու լեզվի հնչյունական, ձևաբանական և շարահյուսական համակարգերը, ինչպես նաև հասկանալու, թե ինչպես են բառերը փոխվում, կազմվում և կապակցվում խոսքի ու գրավոր շարադրանքի մեջ։ Նման աշխատություններում սովորաբար ներկայացվում են հայերենի հնչյուններն ու արտասանության առանձնահատկությունները, գոյականի հոլովումը, բայի խոնարհումը, դերանունների և ածականների գործածությունը, նախդիրներն ու կապերը, բառերի կազմությունը և նախադասության կառուցման հիմնական կանոնները։ Կոստանդնուպոլսի լեզվական միջավայրի ընդգծումը հատկապես կարևոր է, քանի որ այդ քաղաքը 19-րդ դարում արևմտահայ գրական, կրթական և մշակութային կյանքի առանցքային կենտրոններից էր։ Այստեղ ձևավորված լեզվական ավանդույթները նշանակալի ազդեցություն են ունեցել արևմտահայ գրական լեզվի զարգացման և տարածման վրա։ Փոքր Ասիայի խոսվածքային առանձնահատկությունների ներառումը թույլ է տալիս լեզուն դիտարկել նաև ավելի լայն տարածաշրջանային համատեքստում՝ ուշադրություն դարձնելով տեղական արտասանական, բառապաշարային և քերականական տարբերություններին։ Աշխատությունը կարող էր ծառայել ինչպես հայերեն սովորող օտարերկրացիներին, այնպես էլ լեզվաբաններին, ուսուցիչներին և հայագիտությամբ հետաքրքրվող հետազոտողներին։ Այն արժեքավոր աղբյուր է արևմտահայերենի պատմական զարգացման, լեզվական նորմերի ձևավորման և 19-րդ դարի հայերենի քերականական նկարագրության ավանդույթի ուսումնասիրության համար։

Գևորգ Հովսեփյանի աշխատությունը նվիրված է մոնոթելիտության՝ քրիստոնեական աստվածաբանական և դավանաբանական պատմության կարևոր վարդապետական ուղղություններից մեկի առաջացման, ձևավորման և պատմական զարգացման ուսումնասիրությանը։ Մոնոթելիտությունը, որի անվանումը ծագում է հունարեն «մեկ կամք» արտահայտությունից, 7-րդ դարում Բյուզանդական կայսրության և քրիստոնեական եկեղեցիների միջև ծավալված դավանաբանական վեճերի առանցքային հարցերից էր։ Ուսմունքի համաձայն՝ Քրիստոսի մեջ ընդունվում էր երկու բնության՝ աստվածայինի և մարդկայինի միությունը, սակայն կամքի հարցում ընդգծվում էր մեկ կամքի գաղափարը։ Այս դիրքորոշումը կապված էր Քրիստոսի անձի և բնությունների հարաբերության վերաբերյալ ավելի վաղ ծավալված աստվածաբանական քննարկումների հետ և առաջ բերեց տարբեր եկեղեցական կենտրոնների ու աստվածաբանների հակասությունները։ Ուսումնասիրության առանձնահատուկ արժեքը սկզբնաղբյուրների քննական կիրառումն է, որը ենթադրում է պատմական վկայությունների համադրում, դրանց ծագման ու բովանդակության գնահատում և իրադարձությունների վերակազմություն՝ հիմնվելով պահպանված փաստաթղթերի վրա։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու մոնոթելիտության առաջացման պատմական ու քաղաքական հանգամանքները, դրա տարածման փորձերը, եկեղեցական ժողովների դիրքորոշումները և հակադիր աստվածաբանական փաստարկները։ Կարևոր տեղ ունի նաև այն հարցը, թե ինչպես են դավանաբանական վեճերը ներգործել քրիստոնեական եկեղեցու միասնության, աստվածաբանական մտքի և միջեկեղեցական հարաբերությունների վրա։ Գիտական նշանակությամբ այն արժեքավոր է վաղ միջնադարյան եկեղեցու պատմության, քրիստոնեական դավանաբանության և պատմական աստվածաբանության ուսումնասիրության համար՝ ներկայացնելով հայազգի հետազոտողի մասնակցությունը համաեվրոպական գիտական միջավայրում ընթացող աստվածաբանական քննարկումներին։

Աշխատությունը գիտական-մատենագիտական բնույթի ձեռագրացուցակ է, որը նվիրված է Բեռլինի թագավորական գրադարանում պահպանվող հայերեն ձեռագրերի նկարագրությանն ու համակարգմանը։ Այն կարևոր տեղեկատու աղբյուր է հայ գրավոր մշակույթի, միջնադարյան ձեռագրական ժառանգության և եվրոպական գրադարաններում պահվող հայկական հավաքածուների ուսումնասիրության համար։ Նման ձեռագրացուցակների հիմնական նպատակն է յուրաքանչյուր ձեռագրի վերաբերյալ ներկայացնել նույնականացման և գիտական հետազոտության համար անհրաժեշտ տվյալներ՝ ձեռագրի վերնագիր կամ բովանդակային բնորոշում, գրության լեզու, նյութ, ծավալ, կառուցվածք, գրչության առանձնահատկություններ, հիշատակարաններ և այլ տարբերակիչ հատկանիշներ։ Նկարագրությունները հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմելու հավաքածուի ընդգրկման, ձեռագրերի թեմատիկ բազմազանության և դրանց պատմական ու մշակութային նշանակության մասին։ Հայերեն ձեռագրերը կարող են ընդգրկել աստվածաբանական և եկեղեցական երկեր, մեկնություններ, պատմագրական աշխատություններ, փիլիսոփայական ու գիտական նյութեր, գրական ստեղծագործություններ, ինչպես նաև իրավական և գործնական բնույթի փաստաթղթեր։ Դրանց ուսումնասիրությունը կարևոր է հայոց լեզվի պատմության, գրականության զարգացման, միջնադարյան կրթության, գրքարվեստի և ձեռագրական ավանդույթի հետազոտության համար։ Եվրոպական գրադարաններում հայկական ձեռագրերի հաշվառումն ու գիտական նկարագրությունը նպաստել են հայագիտության միջազգային զարգացմանը և հայկական մշակութային ժառանգության ճանաչելիության բարձրացմանը։ Այս ցուցակը կարող է ծառայել հետազոտողներին որպես սկզբնաղբյուրների որոնման և համեմատական ուսումնասիրությունների գործիք՝ միաժամանակ ներկայացնելով հայ ձեռագրերի պահպանության ու գիտական շրջանառության պատմության կարևոր մի հատված։

Ստեղծագործության վերնագիրը մատնանշում է Անգլիայի մասին գովաբանական կամ ներբողական բնույթի երկ, որի հիմնական նպատակն է ներկայացնել երկրի պատմական, քաղաքական, մշակութային և հասարակական նշանակությունը։ «Փառաբանական խոսք» ժանրային բնորոշումը ենթադրում է դրական գնահատականների, հիացմունքի և գովասանքի միջոցով որևէ երկրի առանձնահատկությունների ընդգծում։ Նման երկերում Անգլիան կարող է ներկայացվել որպես պատմական հզոր պետություն, որի ազդեցությունը տարածվել է միջազգային քաղաքականության, առևտրի, գիտության, գրականության և կրթության ոլորտներում։ Թեմատիկ առումով ստեղծագործությունը կարող է անդրադառնալ երկրի պետական կառավարման ավանդույթներին, հասարակական հաստատություններին, պատմական ձեռքբերումներին, մշակութային ժառանգությանը և համաշխարհային պատմության մեջ ունեցած դերակատարությանը։ Վերնագրի ընտրությունը նաև հնարավորություն է տալիս այն դիտարկել 19-րդ դարի գրական ու հասարակական միջավայրում տարածված՝ տարբեր ժողովուրդների և պետությունների մասին ներբողական ստեղծագործությունների համատեքստում։ Այդպիսի երկերը հաճախ արտահայտում էին հեղինակի վերաբերմունքը տվյալ երկրի նկատմամբ, միաժամանակ ընթերցողին ծանոթացնում նրա պատմության ու մշակույթի մասին ձևավորված պատկերացումներին։ Անգլիայի կերպարը կարող էր ծառայել նաև որպես համեմատության առարկա՝ անդրադառնալով առաջադիմության, կրթության, քաղաքակրթության և հասարակական զարգացման գաղափարներին։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում 19-րդ դարի հայ գրական-մշակութային միջավայրում օտար երկրների ընկալման, անգլիական պատմության ու մշակույթի նկատմամբ հետաքրքրության և ներբողական գրականության տարածման ուսումնասիրության տեսանկյունից։

Աշխատանքը հայոց լեզվի քերականության գործնական դասագիրք է՝ նախատեսված այն անձանց համար, ովքեր ցանկանում են ինքնուրույն սովորել հայերեն՝ առանց ուսուցչի մշտական օգնության։ Վերնագրում ընդգծված ինքնուսուցման նպատակը ենթադրում է նյութի հաջորդական, մատչելի և կիրառական ներկայացում, որի միջոցով սովորողը կարող է աստիճանաբար յուրացնել լեզվի կառուցվածքը և զարգացնել հայերենով հաղորդակցվելու կարողությունները։ Նման ձեռնարկների հիմնական բովանդակությունը սովորաբար ներառում է հայոց այբուբենը, հնչյունների և տառերի առանձնահատկությունները, բառերի կազմությունը, խոսքի մասերը, գոյականի հոլովումը, բայի խոնարհումը, դերանունների և ածականների գործածությունը, նախադասության կառուցվածքն ու շարահյուսական հիմնական կանոնները։ Գործնական քերականության կարևոր առանձնահատկությունն այն է, որ լեզվական կանոնները ներկայացվում են ոչ միայն տեսական բացատրություններով, այլև օրինակներով և վարժություններով, որոնք օգնում են սովորողին կիրառել ստացած գիտելիքը։ Գերմաներեն լեզվով վերնագիրը ցույց է տալիս, որ ձեռնարկը նախատեսված է գերմանախոս ընթերցողների համար՝ նրանց հայոց լեզվի համակարգված ուսումնասիրության հնարավորություն տալով։ Այն կարող էր օգտակար լինել ինչպես լեզվաբանությամբ և հայագիտությամբ հետաքրքրվող անձանց, այնպես էլ ճանապարհորդների, հետազոտողների և հայերեն սովորելու գործնական նպատակ ունեցող ընթերցողների համար։ Պատմամշակութային առումով աշխատությունը կարևոր է հայերենի՝ օտարալեզու միջավայրում ուսուցման և տարածման պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն արտացոլում է 19-րդ դարի վերջում լեզուների ինքնուրույն ուսուցման մեթոդների զարգացումը և հայոց լեզուն եվրոպական ընթերցողին ներկայացնելու կրթական ձգտումը։

Ստեղծագործության վերնագիրը՝ «Լքված գյուղը», հուշում է բնակավայրի դատարկման, համայնքային կյանքի անկման և երբեմնի աշխույժ միջավայրի աստիճանական վերափոխման թեմաների մասին։ Լքված գյուղի պատկերը գրականության մեջ հաճախ ծառայում է որպես անցողիկ կյանքի, մարդկային ճակատագրերի, հասարակական փոփոխությունների և ժամանակի ազդեցության խորհրդանիշ։ Գյուղը կարող է ներկայացվել ոչ միայն որպես աշխարհագրական տարածք, այլև որպես մարդկանց հիշողությունների, ընտանեկան պատմությունների, սովորույթների, աշխատանքի և սերունդների շարունակականության կենտրոն։ Նրա ամայացումը կարող է առաջացնել հարցեր այն պատճառների մասին, որոնք ստիպում են մարդկանց հեռանալ իրենց բնակավայրերից՝ տնտեսական դժվարություններ, աշխատանքի բացակայություն, սոցիալական փոփոխություններ կամ նոր կենսապայմանների որոնում։ Նման թեմատիկ երկերում հաճախ հակադրվում են անցյալի աշխույժ կյանքն ու ներկայի լռությունը, բնության շարունակական գոյությունն ու մարդկային ներկայության բացակայությունը։ Այդ հակադրությունը հնարավորություն է տալիս խորհելու հայրենի միջավայրի, համայնքային կապերի, հիշողության և կորստի մասին։ Վերնագիրը կարող է նաև ենթադրել բնության ու մարդու հարաբերությունների քնարական պատկերում, որտեղ դատարկ տներն ու լքված ճանապարհները դառնում են անցած կյանքի լուռ վկաներ։ Ստեղծագործության գեղարվեստական նշանակությունը կարելի է դիտարկել սոցիալական և բարոյական խորհրդածությունների համատեքստում՝ հատկապես այն հարցերի շուրջ, թե ինչպես են պատմական ու հասարակական հանգամանքները փոխում մարդկանց կյանքը և բնակավայրերի ճակատագիրը։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև անգլալեզու գրականության՝ հայերեն ընթերցողական միջավայրում տարածման և տարբեր մշակույթների գրական թեմաների ընկալման ուսումնասիրության տեսանկյունից։

Աշխատանքը ներկայացնում է թուրքերեն ժողովրդական առածների գերմաներեն թարգմանությունների ժողովածու՝ նպատակ ունենալով մեկ լեզվական և մշակութային միջավայրի իմաստային ժառանգությունը հասանելի դարձնել մեկ այլ լեզվով ընթերցողներին։ Առածները ժողովրդական բանահյուսության կարևոր բաղադրիչ են․ դրանք կարճ, պատկերավոր և հաճախ փոխաբերական արտահայտություններով ամփոփում են սերունդների կուտակած կենսափորձը, բարոյական պատկերացումները, հասարակական հարաբերությունների մասին դիտարկումներն ու կենցաղային իմաստությունը։ Դրանցում արտահայտվում են աշխատանքի, ընտանիքի, ընկերության, մարդկային բնավորության, ազնվության, խոհեմության, համբերության և կյանքի տարբեր իրավիճակների վերաբերյալ ժողովրդական դատողություններ։ Թուրքերենից գերմաներեն թարգմանությունը պահանջում է ոչ միայն բառերի ճշգրիտ փոխանցում, այլև արտահայտությունների փոխաբերական իմաստի, հուզական երանգի և մշակութային ենթատեքստի պահպանում։ Առածների թարգմանության ընթացքում առանձնահատուկ նշանակություն ունեն համարժեքների ընտրությունը, լեզվական պատկերների բացատրությունը և այնպիսի ձևակերպումների որոնումը, որոնք գերմանախոս ընթերցողին հնարավորություն կտան ընկալելու բնագրի իմաստային ամբողջությունը։ Այս տեսանկյունից ժողովածուն հետաքրքրություն է ներկայացնում համեմատական լեզվաբանության, թարգմանության տեսության և թուրքական բանահյուսության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է ծառայել նաև որպես լեզուների ուսուցման օժանդակ նյութ՝ նպաստելով բառապաշարի հարստացմանը, դարձվածքների ճանաչմանը և տարբեր ժողովուրդների մտածողության ու մշակութային արժեքների համեմատությանը։ Հրատարակությունը վկայում է ժողովրդական բանավոր ժառանգությունը գրավոր ձևով հավաքելու և միջլեզվական մշակութային փոխանակման միջոցով տարածելու կարևորության մասին։

Աշխատությունը գրական-քննադատական բնույթի հրապարակում է, որն ուղղված է Հակոբ Կարինյանցի «Մի քանի խոսք» վերնագրով գրավոր խոսքում արտահայտված տեսակետների հերքմանը՝ կապված «Անուշավան» անվամբ ներկայացված վիպասանության հետ։ Վերնագիրը ցույց է տալիս, որ հրատարակությունը ներգրավված է ժամանակի հայ գրական կյանքում ծավալված բանավեճի մեջ, որտեղ քննարկման առարկա են դարձել գեղարվեստական ստեղծագործության գնահատման, գրական արժանիքների, հեղինակային մոտեցումների և քննադատական դատողությունների հիմնավորվածության հարցերը։ Հերքման ժանրը ենթադրում է նախորդ հրապարակման դրույթների քննություն, դրանց փաստարկների վերանայում և հակադիր տեսակետի ներկայացում։ Նման գրական բանավեճերը կարևոր դեր են ունեցել հայ գրական քննադատության ձևավորման գործում, քանի որ նպաստել են ստեղծագործությունների արժևորման չափանիշների հստակեցմանը, գրական ճաշակի զարգացմանը և գրողների ու քննադատների միջև մտավոր երկխոսության տարածմանը։ Հրատարակության վերնագրից կարելի է եզրակացնել, որ հեղինակը նպատակ է ունեցել արձագանքել կոնկրետ գրական գնահատականի՝ պաշտպանելով այլ մեկնաբանություն կամ մատնանշելով դրա մեջ տեսած հակասություններն ու թերությունները։ Այսպիսի նյութերը կարևոր են ոչ միայն տվյալ ստեղծագործության շուրջ ծավալված քննարկումը հասկանալու, այլև 19-րդ դարի հայ գրական միջավայրում քննադատական մտքի, հեղինակային հեղինակության և գրական վեճերի մշակույթի ուսումնասիրության համար։ Դրանք հնարավորություն են տալիս բացահայտելու, թե ինչպես էին ժամանակի մտավորականները ձևակերպում իրենց գրական դիրքորոշումները, ինչ փաստարկներ էին կիրառում և ինչ նշանակություն էին տալիս գեղարվեստական երկերի հանրային գնահատմանը։

Հրատարակությունը նախատեսված է 1899 թվականի համար և պատկանում է ժողովրդական ընթերցանության ու ճանաչողական գրականության այն տեսակին, որը միավորում է օրացուցային տեղեկությունները, հանրամատչելի նյութերն ու պատկերազարդ բովանդակությունը։ Տարեցույցները կարևոր տեղ էին զբաղեցնում 19-րդ դարի տպագիր մշակույթում՝ ծառայելով ոչ միայն ժամանակի հաշվառման, այլև ընթերցողների ընդհանուր գիտելիքների ընդլայնման և հասարակական կյանքի տարբեր երևույթների ներկայացման նպատակին։ Նման հրատարակություններում սովորաբար ներառվում էին տարվա օրացույցը, ամիսների և տոների վերաբերյալ տեղեկություններ, հիշարժան օրեր, ինչպես նաև պատմական, աշխարհագրական, մշակութային, կենցաղային և ուսուցողական բնույթի նյութեր։ «Ժողովրդական» բնորոշումը մատնանշում է լայն ընթերցողական շրջանակի համար նախատեսված մատչելի շարադրանքը, իսկ «պատկերազարդ» ձևակերպումը կարևորում է տեսողական նյութերի դերը՝ ընթերցանությունն ավելի հետաքրքիր և ընկալելի դարձնելու գործում։ Պատկերները կարող էին լրացնել տեքստային տեղեկությունները, ներկայացնել տարբեր առարկաներ, վայրեր կամ հասարակական կյանքի դրվագներ և նպաստել նյութի ավելի հեշտ յուրացմանը։ Տարեցույցի գործնական նշանակությունը պայմանավորված էր նաև նրանով, որ այն կարող էր օգտագործվել ընտանիքում՝ որպես օրացուցային տեղեկությունների և ընդհանուր ընթերցանության աղբյուր։ Հրատարակությունը արժեքավոր է 19-րդ դարի վերջի հայ պարբերական ու ժողովրդական տպագրության պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն արտացոլում է հայ ընթերցողական մշակույթի ընդլայնումը, պատկերազարդ տպագրության զարգացումը և գիտելիքը հասարակության տարբեր շերտերին հասանելի դարձնելու ձգտումը։

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի պատմական անցյալին և հայ ժողովրդի քաղաքական, հասարակական ու մշակութային զարգացման հիմնական փուլերին։ Այն կարելի է դիտարկել որպես պատմագիտական ուսումնասիրություն, որի նպատակն է ընթերցողին ներկայացնել հայկական պետականության ձևավորման, պատմական իրադարձությունների, իշխանական տոհմերի, արտաքին հարաբերությունների և ազգային կյանքի զարգացման ընթացքը։ Հայաստանի պատմության ուսումնասիրությունը ներառում է հնագույն ժամանակներից մինչև նոր շրջան ձգվող իրադարձությունների լայն շրջանակ՝ անդրադառնալով Հայկական լեռնաշխարհի վաղ բնակչությանը, հայկական պետական կազմավորումների առաջացմանը, Արտաշեսյանների և Արշակունիների թագավորություններին, քրիստոնեության ընդունմանը, միջնադարյան հայկական թագավորություններին ու իշխանություններին, ինչպես նաև օտար տերությունների տիրապետության ժամանակաշրջաններին։ Կարևոր թեմաներից են նաև հայ ժողովրդի մշակութային և հոգևոր ժառանգությունը, եկեղեցու պատմական դերակատարությունը, գրերի գյուտը, կրթության ու գիտության զարգացումը և ազգային ինքնության պահպանման ուղիները։ Պատմական նյութի ներկայացումը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու Հայաստանի աշխարհաքաղաքական դիրքի ազդեցությունը երկրի ճակատագրի վրա, հարևան ժողովուրդների ու պետությունների հետ հարաբերությունները և տարբեր ժամանակաշրջաններում տեղի ունեցած քաղաքական փոփոխությունները։ Ռուսերեն լեզվով շարադրանքը վկայում է, որ աշխատությունը կարող էր նախատեսված լինել նաև ռուսալեզու ընթերցողների համար՝ հայ ժողովրդի պատմությունը ներկայացնելով ավելի լայն կրթական և հասարակական միջավայրում։ Այն կարևոր է հայ պատմագրության զարգացման, ազգային անցյալի հանրահռչակման և Հայաստանի պատմության վերաբերյալ 19-րդ դարի գիտական ու հասարակական պատկերացումների ուսումնասիրության տեսանկյունից։

Հրատարակությունը ներկայացնում է եկեղեցական քարոզ՝ կապված Շամախու Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու հետ։ Քարոզը քրիստոնեական հոգևոր գրականության կարևոր տեսակներից է, որի միջոցով հոգևորականը հավատացյալներին է փոխանցում Սուրբ Գրքի գաղափարները, մեկնաբանում կրոնական ճշմարտությունները և դրանց կապը մարդու առօրյա կյանքի ու բարոյական ընտրությունների հետ։ Նման խոսքերը սովորաբար կառուցվում են աստվածաշնչյան որևէ դրվագի, տոնի, սրբի հիշատակի կամ քրիստոնեական ուսմունքի առանցքային գաղափարի շուրջ՝ նպատակ ունենալով ամրապնդել հավատքը, խրախուսել առաքինի վարքագիծը և խորացնել եկեղեցական համայնքի հոգևոր գիտակցությունը։ Սուրբ Աստվածածնի անվան հիշատակումը կարևորում է Մարիամ Աստվածածնի կերպարը Հայ առաքելական եկեղեցու հավատքի և պաշտամունքի շրջանակում։ Նա քրիստոնեական ավանդության մեջ խորհրդանշում է հավատարմություն, խոնարհություն, մայրական սեր և աստվածային կամքին նվիրվածություն։ Քարոզը կարող է անդրադառնալ այդ հատկանիշների հոգևոր նշանակությանը և դրանց օրինակով ներկայացնել քրիստոնյայի բարոյական պարտականությունները։ Շամախու եկեղեցու հետ կապված լինելը նյութին հաղորդում է նաև տեղական եկեղեցական պատմության արժեք․ այն առնչվում է տվյալ համայնքի հոգևոր կյանքին, քարոզչական ավանդույթներին և հավատացյալների կրոնական դաստիարակությանը։ Հրատարակությունը կարևոր է որպես հայ եկեղեցական խոսքի և հոգևոր մտքի պահպանված գրավոր վկայություն, որը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու քարոզչական գրականության լեզուն, թեմատիկ ուղղվածությունը և եկեղեցու դերը համայնքային կյանքի կազմակերպման ու ազգային հոգևոր ինքնության պահպանման գործում։

Աշխատությունը վերաբերում է հայ ազգային սահմանադրության և դրա հետ կապված հասարակական ու կազմակերպական հարցերի քննարկմանը։ Հայ ազգային սահմանադրությունը 19-րդ դարի հայ համայնքային կյանքի կարևորագույն իրավական և քաղաքական փաստաթղթերից էր, որի նպատակն էր կարգավորել Օսմանյան կայսրության հայ համայնքի ներքին կառավարման համակարգը, ներկայացուցչական մարմինների գործունեությունը և աշխարհիկ ու հոգևոր իշխանությունների հարաբերությունները։ Այն արտահայտում էր համայնքային ինքնակազմակերպման, հանրային մասնակցության և կառավարման պատասխանատվության սկզբունքները՝ սահմանելով ազգային ժողովների, վարչական խորհուրդների և համայնքային այլ կառույցների գործառույթները։ Վերնագրում «մեճմուա» բառի առկայությունը, որը նշանակում է ժողովածու կամ հավաքածու, հուշում է, որ հրատարակությունը կարող է ներառել սահմանադրության վերաբերյալ նյութերի, գրավոր դիտարկումների, մեկնաբանությունների կամ հարակից փաստաթղթերի համախումբ։ Այդպիսի հրապարակումները կարևոր էին սահմանադրական դրույթների հանրայնացման, դրանց շուրջ քննարկումների խթանման և համայնքի անդամների իրավական ու քաղաքական գիտակցության ձևավորման համար։ Հատուկ նշանակություն ունեն սահմանադրության ընդունման և կիրառման հետ կապված հարցերը՝ համայնքային իրավունքների սահմանումը, ընտրովի մարմինների ձևավորումը, ներկայացուցչության սկզբունքները և կառավարման վերահսկողությունը։ Աշխատանքը կարելի է դիտարկել որպես 19-րդ դարի հայ սահմանադրական մտածողության և հասարակական ինքնակազմակերպման պատմությանն առնչվող նյութ, որն օգնում է հասկանալ համայնքային կառավարման նոր ձևերի ձևավորումը, ազգային ինստիտուտների զարգացումը և հայ հասարակության՝ իրավական կարգավորման ու հանրային մասնակցության ձգտումները։

Վերնագիրը կապված է «ալաֆրանկա» հասկացության հետ, որը 19-րդ դարի օսմանյան և հայ հասարակական միջավայրում գործածվել է եվրոպական ձևով ապրելու, հագնվելու, վարվելու և մտածելու սովորույթները բնորոշելու համար։ Այդ երևույթը հատկապես տարածված էր արևմտյան ազդեցությունների ուժեղացման շրջանում, երբ ավանդական կենցաղային պատկերացումները բախվում էին եվրոպական մշակույթի նոր ձևերին։ Ստեղծագործության վերնագիրը թույլ է տալիս ենթադրել, որ դրա առանցքում կարող են լինել հասարակական բարքերի փոփոխությունները, նորաձևության ազդեցությունը, ընտանեկան ու միջանձնային հարաբերությունները և եվրոպական կենսակերպի ընդօրինակման շուրջ առաջացող հակասությունները։ Նման թեմաներով գրական երկերում հաճախ ներկայացվում են ավանդականի և նորի բախումը, արտաքին երևութականության ու իրական արժեքների տարբերությունը, կրթության և մշակութային փոխառությունների նշանակությունը, ինչպես նաև հասարակական դիրքի ու անձնական ինքնության հարցերը։ «Ալաֆրանկա» հասկացությունը կարող էր ծառայել նաև որպես երգիծական դիտանկյուն՝ բացահայտելու կույր ընդօրինակումը, ձևականությունը կամ սեփական միջավայրից օտարվելու վտանգը։ Միաժամանակ այն արտացոլում է հայ հասարակության՝ եվրոպական մշակույթի հետ շփման և արդիականացման ընթացքի կարևոր դրվագներից մեկը։ Ստեղծագործությունը կարելի է դիտարկել 19-րդ դարի հայ գրականության այն երկերի շարքում, որոնք անդրադառնում էին հասարակական կենցաղին, մշակութային փոփոխություններին և նոր արժեքների տարածման հետևանքներին՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով ճանաչելու ժամանակաշրջանի մտածողությունն ու սոցիալական հարաբերությունները։