Ալաֆրանկա

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում արդյունաբերական կազմակերպման սկզբունքներով գործող թռչնաբուծական տնտեսությունների տնտեսական արդյունավետության գնահատմանը և դրա բարձրացման հիմնական ուղղությունների բացահայտմանը։ Հետազոտության կենտրոնում արտադրական ռեսուրսների օգտագործման արդյունավետությունը, արտադրանքի ինքնարժեքի ձևավորումը, աշխատանքի արտադրողականությունը, կերային ապահովվածությունը, հիմնական միջոցների օգտագործումը, արտադրության կազմակերպումը և իրացման համակարգի տնտեսական առանձնահատկություններն են։ Վերլուծվում են թռչնամսի և ձվի արտադրության վրա ազդող ներքին ու արտաքին տնտեսական գործոնները, արտադրական ծախսերի կառուցվածքը և դրանց ազդեցությունը ձեռնարկությունների եկամտաբերության ու մրցունակության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում կերային ծախսերի նշանակությանը, քանի որ դրանք թռչնաբուծական արտադրության ծախսային համակարգի կարևոր բաղադրիչներից են և կարող են էական ազդեցություն ունենալ վերջնական արտադրանքի ինքնարժեքի վրա։ Քննվում են արտադրական գործընթացների մասնագիտացման, կենտրոնացման, տեխնիկական վերազինման և կառավարման համակարգերի կատարելագործման տնտեսական հնարավորությունները։ Կարևորվում է նաև արտադրության ծավալների և շուկայական պահանջարկի փոխհամաձայնեցումը, արտադրանքի իրացման արդյունավետ կազմակերպումը, մատակարարման շղթաների կայունությունը և տեղական արտադրողների մրցակցային դիրքերի ամրապնդումը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են գնահատվել հիմնական տնտեսական ցուցանիշները՝ արտադրողականությունը, շահութաբերությունը, ծախսատարությունը, ռեսուրսների հատույցը և արտադրանքի միավորի վրա կատարվող ծախսերը՝ տարբեր տնտեսությունների կամ ժամանակաշրջանների տվյալների համեմատության միջոցով։ Անդրադարձ է կատարվում ներդրումների, տեխնոլոգիական արդիականացման և արտադրական ենթակառուցվածքների զարգացման տնտեսական նշանակությանը։ Միաժամանակ դիտարկվում են ոլորտի պետական կարգավորման, ֆինանսավորման հասանելիության, գնային միջավայրի և ներմուծվող արտադրանքի հետ մրցակցության ազդեցությունները։ Արդյունավետության բարձրացումը ներկայացվում է որպես համալիր խնդիր, որը պահանջում է արտադրական, ֆինանսական, կառավարչական և շուկայական գործոնների փոխկապակցված ուսումնասիրություն։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը նպատակաուղղված է թռչնաբուծական կազմակերպությունների տնտեսական ներուժի առավել արդյունավետ օգտագործման, արտադրանքի մրցունակության բարձրացման և ոլորտի կայուն զարգացման համար գիտականորեն հիմնավորված տնտեսական ու կազմակերպական մոտեցումների ձևավորմանը։

Տնտեսագիտություն

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում տեղեկատվական և հեռահաղորդակցության տեխնոլոգիաների ոլորտի զարգացման վիճակագրական վերլուծությանը և մոդելավորմանը։ Ուսումնասիրության հիմնական նպատակն է վիճակագրական մեթոդների միջոցով գնահատել ոլորտի զարգացման մակարդակը, բացահայտել դրա դինամիկան և հիմնական օրինաչափությունները, ինչպես նաև կառուցել մոդելներ, որոնք հնարավորություն են տալիս գնահատելու հետագա զարգացման հնարավոր ուղղությունները։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել ոլորտի հիմնական քանակական և որակական ցուցանիշները՝ ձեռնարկությունների թիվը, զբաղվածությունը, ներդրումների ծավալները, արտադրանքի և ծառայությունների թողարկումը, արտահանման ներուժը, ինտերնետի և կապի ծառայությունների տարածվածությունը, ինչպես նաև տեխնոլոգիական ենթակառուցվածքների զարգացումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ցուցանիշների ժամանակային փոփոխությունների, աճի տեմպերի, կառուցվածքային տեղաշարժերի և փոխկապակցվածությունների բացահայտմանը։ Վիճակագրական վերլուծության միջոցով հնարավոր է գնահատել տեղեկատվական և հեռահաղորդակցության տեխնոլոգիաների ոլորտի ներդրումը երկրի տնտեսական զարգացման, զբաղվածության և արտադրողականության բարձրացման գործում։ Աշխատանքի կարևոր բաղադրիչ է տնտեսամաթեմատիկական և վիճակագրական մոդելների կիրառումը, որոնց միջոցով կարող են ուսումնասիրվել ոլորտի զարգացման վրա ազդող գործոնները, բացահայտվել պատճառահետևանքային կապերը և իրականացվել կանխատեսումներ։ Մոդելավորման արդյունքում հնարավոր է գնահատել տարբեր տնտեսական և տեխնոլոգիական գործոնների ազդեցությունը ոլորտի հիմնական ցուցանիշների վրա և մշակել զարգացման հնարավոր սցենարներ։ ՀՀ օրինակով ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև ոլորտի մրցունակությանը, նորարարական ներուժին, թվայնացման մակարդակին, տեխնոլոգիական ծառայությունների արտահանմանը և միջազգային շուկայում դիրքավորման հնարավորություններին։ Միաժամանակ կարևոր են ոլորտի զարգացմանը խոչընդոտող խնդիրների բացահայտումը՝ մասնագետների պահանջարկ և առաջարկ, ներդրումային ռեսուրսների հասանելիություն, ենթակառուցվածքների զարգացում և տեխնոլոգիական փոփոխությունների արագությանը համապատասխանելու անհրաժեշտություն։ Աշխատանքը կարող է գործնական նշանակություն ունենալ ոլորտի զարգացման պետական քաղաքականության մշակման, ներդրումային որոշումների հիմնավորման և տեխնոլոգիական տնտեսության երկարաժամկետ կանխատեսումների իրականացման համար։

Այլ առարկաներ

Հայաստանի Հանրապետությունում 2018 թվականին հրատարակությունները ներառում են ինչպես գիտական և ուսումնական գրականություն, այնպես էլ գեղարվեստական, հասարակական-քաղաքական և մշակութային բնույթի բազմաթիվ աշխատություններ, որոնք արտացոլում են այդ տարվա հասարակական մտքի և հրատարակչական ոլորտի ընդհանուր զարգացումները։ Գիտական և մասնագիտական գրականության ոլորտում 2018-ին շարունակվել է ակտիվ հրատարակչական գործընթացը՝ հատկապես հումանիտար գիտությունների, լեզվաբանության, պատմության, գրադարանագիտության և տեխնիկական ուղղությունների շրջանակում։ Օրինակ՝ Հայաստանի ազգային գրադարանի և այլ գիտական կառույցների կողմից լույս են տեսել վիճակագրական և մատենագիտական բնույթի աշխատություններ, որոնք ուսումնասիրում են երկրի գրադարանային համակարգի վիճակը և տեղեկատվական ռեսուրսների զարգացումը։

Աշխարհագրություն

Այս աշխատությունը վերաբերում է Երևանի տարածքում «մթնոլորտային նստվածքներ – հողեր – բույսեր» համակարգում ռադիոէկոլոգիական գործընթացների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով շրջակա միջավայրում ռադիոակտիվ նյութերի տարածման, կուտակման և տեղափոխման օրինաչափությունները։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է գնահատել մթնոլորտային նստվածքների միջոցով ռադիոնուկլիդների ներթափանցումը հողային շերտեր և դրանց հետագա կուտակումը բուսական համակարգերում՝ հաշվի առնելով քաղաքային էկոհամակարգի առանձնահատկությունները և մարդածին ազդեցությունները։ Ուսումնասիրվում են հիմնական ռադիոնուկլիդների (օրինակ՝ ցեզիում-137, ստրոնցիում-90 և բնական ծագման իզոտոպներ) տարածվածությունը, կոնցենտրացիան և միգրացիոն վարքագիծը հող–բույս շղթայում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նստվածքների ձևավորման աղբյուրներին՝ մթնոլորտային փոշի, տեխնոգեն արտանետումներ և տարածաշրջանային հեռահար տեղափոխում, ինչպես նաև դրանց ազդեցությանը հողի ֆիզիկաքիմիական հատկությունների վրա։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է բույսերի կողմից ռադիոնուկլիդների կլանման առանձնահատկությունները՝ կախված տեսակային կազմից, հողի կազմից և շրջակա միջավայրի պայմաններից։ Միաժամանակ վերլուծվում են ստացված տվյալների հիման վրա ռադիոէկոլոգիական ռիսկերի գնահատման մոտեցումները և քաղաքային միջավայրում բնակչության հնարավոր ազդեցության մակարդակները։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի էկոլոգիայի և ճառագայթային անվտանգության ոլորտներում՝ նպաստելով Երևանի քաղաքային էկոհամակարգում ռադիոակտիվ աղտոտվածության մոնիթորինգի և գնահատման համակարգերի զարգացմանը։

Կենսաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է երկսուբստրատային ֆերմենտային ռեակցիաների համակարգչային մոդելավորմանը՝ տարբեր տիպի ինհիբիտորների առկայության պայմաններում։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է մաթեմատիկական և համակարգչային մեթոդների միջոցով ուսումնասիրել այն բարդ կինետիկ գործընթացները, որոնց ընթացքում ֆերմենտը միաժամանակ փոխազդում է երկու սուբստրատի հետ, իսկ ինհիբիտորի առկայությունը փոփոխում է ռեակցիայի ընթացքը և արագությունը։ Աշխատանքում դիտարկվում են ֆերմենտային կատալիզի հիմնական օրինաչափությունները, սուբստրատների և ֆերմենտի փոխազդեցության հնարավոր մեխանիզմները, ինչպես նաև ինհիբիտորների ազդեցության տարբեր ձևերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մրցակցային, ոչ մրցակցային, անմրցակցային և այլ տեսակի ինհիբիցիայի մոդելավորմանը՝ նպատակ ունենալով պարզել, թե տարբեր մեխանիզմների դեպքում ինչպես են փոխվում ռեակցիայի կինետիկ պարամետրերը։ Համակարգչային մոդելավորումը հնարավորություն է տալիս վիրտուալ միջավայրում փոփոխել սուբստրատների և ինհիբիտորների կոնցենտրացիաները, ուսումնասիրել դրանց փոխազդեցությունը և հետևել ֆերմենտային ռեակցիայի արագության փոփոխություններին։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կառուցվել մաթեմատիկական մոդելներ, ձևակերպվել կինետիկ հավասարումներ, իրականացվել թվային հաշվարկներ և ստացված արդյունքների հիման վրա կառուցվել գրաֆիկական կախվածություններ։ Կարևոր խնդիր է տարբեր ինհիբիտորների ազդեցության համեմատական գնահատումը և այն պայմանների բացահայտումը, որոնց դեպքում դրանց ազդեցությունը առավել արտահայտված է։ Աշխատանքը կարող է ներառել նաև մոդելների պարամետրերի ընտրության, հաշվարկային մեթոդների ճշգրտության և փորձարարական տվյալների հետ տեսական արդյունքների համադրման հարցեր։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալ ֆերմենտային ռեակցիաների բարդ մեխանիզմները և կանխատեսել համակարգի վարքագիծը տարբեր պայմաններում՝ առանց յուրաքանչյուր իրավիճակի համար լայնածավալ փորձարարական ուսումնասիրությունների իրականացման։ Ստացված արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ ֆերմենտային գործընթացների ուսումնասիրության, կենսատեխնոլոգիական համակարգերի օպտիմալացման, դեղաբանական հետազոտությունների և կենսաքիմիական գործընթացների մաթեմատիկական նկարագրման ոլորտներում։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել կենսաքիմիկոսների, ֆերմենտաբանների, կենսատեխնոլոգների, մաթեմատիկական մոդելավորմամբ զբաղվող հետազոտողների, ինչպես նաև կենսաինֆորմատիկայի և համակարգային կենսաբանության ոլորտների մասնագետների ու ուսանողների համար։

Մանկավարժություն

Այս գիրքը նվիրված է արդի պայմաններում ավագ դեռահաս դպրոցականների անձնային ուղղվածության ձևավորման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով կրթական, հոգեբանական և սոցիալական գործոնների ազդեցությունը դեռահասների անձի զարգացման վրա։ Աշխատանքում քննարկվում են արժեքային համակարգի, ինքնագիտակցության, պատասխանատվության, սոցիալական վարքագծի և կյանքի նպատակների ձևավորման առանձնահատկությունները՝ հաշվի առնելով ժամանակակից հասարակության և կրթական միջավայրի պահանջները։ Գրքում ներկայացվում են մանկավարժական և հոգեբանական մոտեցումներ, որոնք նպաստում են սովորողների ինքնազարգացմանը, սոցիալական ակտիվության բարձրացմանը և բարոյական ու քաղաքացիական արժեքների ամրապնդմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել մանկավարժների, հոգեբանների, դասղեկների, կրթության կազմակերպիչների, հետազոտողների, ուսանողների և դեռահասների զարգացման հարցերով հետաքրքրվող բոլոր ընթերցողների համար։