Бозоян, Азат Арташевич

Бозоян, Азат Арташевич

menu_book Տեսնել նյութերը

Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Պատմություն

Բյուզանդիայի արևելյան քաղաքականությունը և Կիլիկիան XII դարի 30–70-ական թվականներին

Աշխատությունը նվիրված է XII դարի 30–70-ական թվականներին Բյուզանդական կայսրության արևելյան քաղաքականության ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով Կիլիկիային՝ որպես կայսրության արտաքին քաղաքականության, ռազմական ռազմավարության և տարածաշրջանային ազդեցության համար կարևոր նշանակություն ունեցող տարածքի։ Քննության կենտրոնում բյուզանդական պետության քաղաքական նպատակներն ու շահերն են Մերձավոր Արևելքում, կայսրության հարաբերությունները Կիլիկիայի հայկական իշխանությունների հետ, ինչպես նաև տարածաշրջանում գերիշխանություն հաստատելու և պահպանելու ուղղությամբ իրականացվող քայլերը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու այն բարդ քաղաքական իրադրության մասին, որը ձևավորվել էր XII դարում Մերձավոր Արևելքում, երբ Բյուզանդական կայսրությունը ձգտում էր ամրապնդել իր դիրքերը, վերականգնել նախկին ազդեցությունը և վերահսկողություն հաստատել ռազմավարական նշանակություն ունեցող տարածքների նկատմամբ։ Կիլիկիան այս գործընթացներում առանձնահատուկ տեղ էր զբաղեցնում իր աշխարհագրական դիրքի, ռազմական նշանակության և քաղաքական ինքնուրույնության ձգտումների շնորհիվ։ Բյուզանդական քաղաքականության ուսումնասիրությունը Կիլիկիայի նկատմամբ թույլ է տալիս բացահայտել կայսրության և հայկական իշխանությունների հարաբերությունների բազմաշերտ բնույթը, որտեղ դիվանագիտական բանակցությունները, քաղաքական պայմանավորվածությունները, ռազմական գործողությունները և փոխադարձ շահերի բախումները հաճախ հանդես էին գալիս որպես միմյանց լրացնող կամ հակադրվող գործոններ։ Հատուկ կարևորություն ունի տարածաշրջանային քաղաքականության վրա բյուզանդական կայսրերի վարած քաղաքականության ազդեցության դիտարկումը, քանի որ նրանց արտաքին քաղաքական առաջնահերթությունները անմիջականորեն առնչվում էին Կիլիկիայի իշխանությունների դիրքորոշմանը, ինքնիշխանության պահպանման հնարավորություններին և հարևան քաղաքական ուժերի հետ հարաբերություններին։ Աշխատության պատմագիտական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ այն անդրադառնում է հայոց միջնադարյան պատմության կարևոր ժամանակաշրջանին՝ այն դիտարկելով ոչ միայն հայկական քաղաքական զարգացումների, այլև Բյուզանդական կայսրության լայնածավալ արևելյան քաղաքականության համատեքստում։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու Կիլիկիայի քաղաքական դերի, հայ-բյուզանդական հարաբերությունների առանձնահատկությունների և տարածաշրջանում ուժերի հարաբերակցության փոփոխությունների մասին։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև Բյուզանդիայի պատմությամբ, միջնադարյան միջազգային հարաբերություններով և Մերձավոր Արևելքի քաղաքական պատմությամբ հետաքրքրվողների համար, քանի որ ներկայացվող ժամանակաշրջանը բնութագրվում էր բարդ դիվանագիտական հարաբերություններով, տարածքային շահերի բախումներով և տարածաշրջանային ուժերի միջև ազդեցության համար շարունակվող պայքարով։ Այն արժեքավոր նյութ է հայ-բյուզանդական պատմական կապերի, Կիլիկիայի միջնադարյան պետականության ձևավորման ու զարգացման պատմական միջավայրի և XII դարի քաղաքական գործընթացների ուսումնասիրության համար՝ նպաստելով հայ ժողովրդի պատմության մեջ Կիլիկիայի ունեցած դերի առավել խորքային ընկալմանը։

Թարմացվել է՝ 2026-11-20
Բյուզանդիայի արևելյան քաղաքականությունը և Կիլիկիան XII դարի 30–70-ական թվականներին

Անվճար

Դերենիկ Դեմիրճյան Դերենիկ Դեմիրճյան 1877 թ․ – 1956 թ․ Դերենիկ Դեմիրճյանը գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ էր։ Նա առավել հայտնի է իր «Վարդանանք» պատմական վեպով, որը հայ գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Դեմիրճյանը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել հայկական պատմության և ազգային հերոսների նկատմամբ։ Նրա գործերում հաճախ հանդիպում են հայրենասիրական գաղափարներ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ պիեսներ և պատմվածքներ։ Դեմիրճյանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պատմական արձակի զարգացման վրա։ Նա կարևոր դեր է ունեցել նաև հայկական թատրոնի զարգացման գործում։ Նրա աշխատանքները մինչ օրս լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Դեմիրճյանը համարվում է հայ դասական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ menu_book7 Տեսնել ավելին Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) 1854 թ․ – 1908 թ․ Մուրացանը հայ պատմական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Գևորգ Մարզպետունի» վեպն է։ Վեպում ներկայացվում են Հայաստանի պատմության կարևոր էջերը։ Մուրացանը մեծ հետաքրքրություն ուներ ազգային անցյալի նկատմամբ։ Նրա ստեղծագործությունները ներշնչված են հայրենասիրական գաղափարներով։ Նա ձգտել է ընթերցողին ծանոթացնել հայկական պատմությանը։ Նրա կերպարները հաճախ մարմնավորում են քաջություն և նվիրվածություն։ Մուրացանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա գրքերը մինչ օրս մեծ հետաքրքրությամբ ընթերցվում են։ Նա կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ պատմավեպի զարգացման մեջ։ menu_book18 Տեսնել ավելին Վահան Թոթովենց Վահան Թոթովենց 1894 թ․ – 1938 թ․ Վահան Թոթովենց հայ արձակագիր, դրամատուրգ և լրագրող է, որը համարվում է XX դարի հայ գրականության կարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները առանձնանում են իրականության խոր ու պատկերավոր նկարագրություններով, որտեղ արտացոլված են հայ ժողովրդի կյանքը, ցավը և դիմադրողականությունը պատմական ծանր ժամանակներում։ Թոթովենցի գրականության հիմնական թեմաներն են արևմտահայ կյանքի պատկերումը, պատերազմները, գաղթը և մարդու ճակատագիրը բարդ սոցիալական ու քաղաքական պայմաններում։ Նրա գործերում հաճախ զգացվում է անձնական փորձի ազդեցությունը, ինչը դրանք դարձնում է ավելի անկեղծ և ազդեցիկ։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործություններից է «Հին Հռոմեական ճանապարհի վրա» վեպը, որտեղ նա նկարագրում է իր մանկությունը և արևմտահայ իրականությունը՝ հարուստ ու կենդանի լեզվով։ Թոթովենցը նաև զբաղվել է լրագրությամբ և հասարակական գործունեությամբ՝ մասնակցելով ժամանակի մտավոր ու քաղաքական կյանքին։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին նա կապեր է ունեցել հայկական ռազմական ու ազգային շրջանակների հետ, ինչը մեծ ազդեցություն է ունեցել նրա աշխարհայացքի վրա։ 1938 թվականին, ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ, նա ձերբակալվել և գնդակահարվել է։ Չնայած իր կյանքի ողբերգական ավարտին, Վահան Թոթովենցի ստեղծագործությունները այսօր համարվում են հայ գրականության արժեքավոր մաս՝ իրենց պատմական և գեղարվեստական նշանակությամբ։ menu_book2 Տեսնել ավելին Վահան Թեքեյան Վահան Թեքեյան 1878 թ․ – 1945 թ․ Վահան Թեքեյանը սփյուռքահայ գրականության ամենահայտնի բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հայտնի են իրենց խորը քնարականությամբ և հայրենասիրությամբ։ Թեքեյանը գրել է սիրո, հայրենիքի և մարդկային կյանքի մասին։ Նա նաև ակտիվ լրագրող և հասարակական գործիչ էր։ Նրա պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել հայկական սփյուռքում։ Թեքեյանի լեզուն նուրբ է և արտահայտիչ։ Նա կարևոր դեր է ունեցել արևմտահայ մշակույթի պահպանման գործում։ Նրա գործերը թարգմանվել են տարբեր լեզուներով։ Շատ գրականագետներ նրան անվանում են «Սփյուռքի բանաստեղծ իշխան»։ Նրա անունը շարունակում է մնալ հայ պոեզիայի կարևոր էջերից մեկը։ menu_book2 Տեսնել ավելին Գաբրիել Սունդուկյան Գաբրիել Սունդուկյան 1825 թ․ – 1912 թ․ Հայ մեծ դրամատուրգ, արձակագիր և հասարակական գործիչ էր, որը համարվում է հայկական ռեալիստական դրամատուրգիայի հիմնադիրը։ Նա ծնվել է 1825 թվականի հուլիսի 11-ին՝ Թիֆլիսում, և մահացել 1912 թվականի մարտի 29-ին։ Սունդուկյանի ստեղծագործություններում արտացոլված են XIX դարի հայ հասարակության կյանքը, կենցաղը, սովորույթներն ու սոցիալական խնդիրները։ Նրա ամենահայտնի պիեսներից են «Պեպո»-ն, «Խաթաբալա»-ն և «Էլի մեկ զոհ»-ը, որոնք մեծ ժողովրդականություն են վայելում մինչ օրս։ Սունդուկյանը կարևոր դեր է ունեցել հայկական թատրոնի զարգացման գործում, իսկ նրա ստեղծագործությունները դարձել են հայ դրամատուրգիայի դասական նմուշներ։ Նրա անունը կրում է Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնը, որը Հայաստանի ամենահեղինակավոր թատրոններից է։ menu_book2 Տեսնել ավելին Հովհաննես Շիրազ Հովհաննես Շիրազ 1915 թ․ – 1984 թ․ Հովհաննես Շիրազը հայ ժողովրդի ամենասիրված բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները խորապես կապված են հայրենիքի, մոր կերպարի և ազգային ցավի հետ։ Շիրազի լեզուն պարզ է, ժողովրդական և շատ հուզական։ Նրա հայտնի գործերից են «Հայոց դանթեականը», «Մայրս» և բազմաթիվ հայրենասիրական բանաստեղծություններ։ Նա հաճախ արտահայտել է ժողովրդի ցավն ու ուրախությունը։ Շիրազը մեծ ազդեցություն է ունեցել սերունդների վրա իր անմիջական ոճով։ Նրա պոեզիան հաճախ արտասանվում է դպրոցներում և միջոցառումների ժամանակ։ Նա համարվում է 20-րդ դարի ամենաժողովրդական բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները դարձել են ազգային հիշողության մաս։ Շիրազը մինչ օրս սիրելի է ընթերցողների լայն շրջանակի համար։ menu_book5 Տեսնել ավելին