Бозоян, Азат Арташевич

Бозоян, Азат Арташевич

menu_book Посмотреть материалы

Книги автора (1)

Онлайн

История

Բյուզանդիայի արևելյան քաղաքականությունը և Կիլիկիան XII դարի 30–70-ական թվականներին

Աշխատությունը նվիրված է XII դարի 30–70-ական թվականներին Բյուզանդական կայսրության արևելյան քաղաքականության ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով Կիլիկիային՝ որպես կայսրության արտաքին քաղաքականության, ռազմական ռազմավարության և տարածաշրջանային ազդեցության համար կարևոր նշանակություն ունեցող տարածքի։ Քննության կենտրոնում բյուզանդական պետության քաղաքական նպատակներն ու շահերն են Մերձավոր Արևելքում, կայսրության հարաբերությունները Կիլիկիայի հայկական իշխանությունների հետ, ինչպես նաև տարածաշրջանում գերիշխանություն հաստատելու և պահպանելու ուղղությամբ իրականացվող քայլերը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու այն բարդ քաղաքական իրադրության մասին, որը ձևավորվել էր XII դարում Մերձավոր Արևելքում, երբ Բյուզանդական կայսրությունը ձգտում էր ամրապնդել իր դիրքերը, վերականգնել նախկին ազդեցությունը և վերահսկողություն հաստատել ռազմավարական նշանակություն ունեցող տարածքների նկատմամբ։ Կիլիկիան այս գործընթացներում առանձնահատուկ տեղ էր զբաղեցնում իր աշխարհագրական դիրքի, ռազմական նշանակության և քաղաքական ինքնուրույնության ձգտումների շնորհիվ։ Բյուզանդական քաղաքականության ուսումնասիրությունը Կիլիկիայի նկատմամբ թույլ է տալիս բացահայտել կայսրության և հայկական իշխանությունների հարաբերությունների բազմաշերտ բնույթը, որտեղ դիվանագիտական բանակցությունները, քաղաքական պայմանավորվածությունները, ռազմական գործողությունները և փոխադարձ շահերի բախումները հաճախ հանդես էին գալիս որպես միմյանց լրացնող կամ հակադրվող գործոններ։ Հատուկ կարևորություն ունի տարածաշրջանային քաղաքականության վրա բյուզանդական կայսրերի վարած քաղաքականության ազդեցության դիտարկումը, քանի որ նրանց արտաքին քաղաքական առաջնահերթությունները անմիջականորեն առնչվում էին Կիլիկիայի իշխանությունների դիրքորոշմանը, ինքնիշխանության պահպանման հնարավորություններին և հարևան քաղաքական ուժերի հետ հարաբերություններին։ Աշխատության պատմագիտական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ այն անդրադառնում է հայոց միջնադարյան պատմության կարևոր ժամանակաշրջանին՝ այն դիտարկելով ոչ միայն հայկական քաղաքական զարգացումների, այլև Բյուզանդական կայսրության լայնածավալ արևելյան քաղաքականության համատեքստում։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու Կիլիկիայի քաղաքական դերի, հայ-բյուզանդական հարաբերությունների առանձնահատկությունների և տարածաշրջանում ուժերի հարաբերակցության փոփոխությունների մասին։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև Բյուզանդիայի պատմությամբ, միջնադարյան միջազգային հարաբերություններով և Մերձավոր Արևելքի քաղաքական պատմությամբ հետաքրքրվողների համար, քանի որ ներկայացվող ժամանակաշրջանը բնութագրվում էր բարդ դիվանագիտական հարաբերություններով, տարածքային շահերի բախումներով և տարածաշրջանային ուժերի միջև ազդեցության համար շարունակվող պայքարով։ Այն արժեքավոր նյութ է հայ-բյուզանդական պատմական կապերի, Կիլիկիայի միջնադարյան պետականության ձևավորման ու զարգացման պատմական միջավայրի և XII դարի քաղաքական գործընթացների ուսումնասիրության համար՝ նպաստելով հայ ժողովրդի պատմության մեջ Կիլիկիայի ունեցած դերի առավել խորքային ընկալմանը։

Обновлено. 2026-11-20
Բյուզանդիայի արևելյան քաղաքականությունը և Կիլիկիան XII դարի 30–70-ական թվականներին

Бесплатно

Другие авторы

Все авторы
Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) 1867 թ․ – 1933 թ․ Նար-Դոսը հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունի մարդու ներաշխարհի վերլուծությունը և հոգեբանական հակասությունները։ Նա նկարագրել է քաղաքային կյանքը և հասարակության տարբեր խավերը։ Նրա վեպերն ու պատմվածքները աչքի են ընկնում իրատեսականությամբ։ Նար-Դոսի լեզուն պարզ է, բայց խորքային և դիտողական։ Նրա հերոսները հաճախ կանգնած են բարոյական ընտրությունների առաջ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս դասական են համարվում։ Նար-Դոսը համարվում է հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել։ menu_book14 Подробнее Ավետիք Իսահակյան Ավետիք Իսահակյան 1875 թ․ – 1957 թ․ Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա պոեզիան լի է սիրո, հայրենիքի, կարոտի և մարդկային զգացմունքների թեմաներով։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև արտերկրում։Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում սերը, հայրենիքը, կարոտը և մարդու ներաշխարհը։ Իսահակյանի լեզուն առանձնանում է մեղմությամբ, երաժշտականությամբ և խոր զգացմունքայնությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Աբու Լալա Մահարին» և բազմաթիվ քնարական բանաստեղծություններ։ Նա երկար տարիներ ապրել է արտասահմանում, սակայն մշտապես կապված է եղել հայրենիքի հետ։ Իսահակյանի պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել նաև միջազգային մակարդակով։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Նա եղել է նաև հասարակական և մշակութային ակտիվ գործիչ։ Իսահակյանի ստեղծագործությունները շարունակում են սիրել տարբեր սերունդներ։ Նա համարվում է հայ պոեզիայի մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Подробнее Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) 1835 թ․ – 1888 թ․ Րաֆֆին հայ պատմավեպի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում ազգային ազատագրության և հայրենասիրության թեմաները։ «Սամվել», «Խենթը» և «Դավիթ Բեկ» վեպերը համարվում են հայ գրականության դասականներ։ Նա ստեղծել է ուժեղ և հիշվող հերոսներ։ Րաֆֆու կերպարները պայքարում են հանուն ազատության և արդարության։ Նրա գրքերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ երիտասարդության վրա։ Նա կարողացել է պատմությունը ներկայացնել հետաքրքիր և կենդանի ձևով։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Րաֆֆին համարվում է ազգային մտածողության ձևավորման կարևոր գործիչ։ Նրա անունը մշտապես կապված է հայրենասիրական գրականության հետ։ menu_book18 Подробнее Եղիշե Չարենց Եղիշե Չարենց 1897 թ․ – 1937 թ․ Եղիշե Չարենցը հայ նորագույն գրականության ամենաազդեցիկ հեղինակներից է։ Նա բանաստեղծ, արձակագիր և թարգմանիչ էր, որը նորարարական մոտեցումներ բերեց հայ պոեզիա։ Նրա ստեղծագործություններում միահյուսված են հայրենասիրությունը, հեղափոխական գաղափարները և մարդու ներքին պայքարը։ «Ես իմ անուշ Հայաստանի» բանաստեղծությունը դարձել է ազգային խորհրդանիշ։ Չարենցի լեզուն համարձակ է, հարուստ և ժամանակակից։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել 20-րդ դարի հայ գրականության զարգացման վրա։ Չնայած քաղաքական հալածանքներին, նրա ստեղծագործությունները պահպանեցին իրենց արժեքը։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Չարենցը համարվում է հայ մշակույթի խորհրդանշական դեմքերից մեկը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book10 Подробнее Վահան Թոթովենց Վահան Թոթովենց 1894 թ․ – 1938 թ․ Վահան Թոթովենց հայ արձակագիր, դրամատուրգ և լրագրող է, որը համարվում է XX դարի հայ գրականության կարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները առանձնանում են իրականության խոր ու պատկերավոր նկարագրություններով, որտեղ արտացոլված են հայ ժողովրդի կյանքը, ցավը և դիմադրողականությունը պատմական ծանր ժամանակներում։ Թոթովենցի գրականության հիմնական թեմաներն են արևմտահայ կյանքի պատկերումը, պատերազմները, գաղթը և մարդու ճակատագիրը բարդ սոցիալական ու քաղաքական պայմաններում։ Նրա գործերում հաճախ զգացվում է անձնական փորձի ազդեցությունը, ինչը դրանք դարձնում է ավելի անկեղծ և ազդեցիկ։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործություններից է «Հին Հռոմեական ճանապարհի վրա» վեպը, որտեղ նա նկարագրում է իր մանկությունը և արևմտահայ իրականությունը՝ հարուստ ու կենդանի լեզվով։ Թոթովենցը նաև զբաղվել է լրագրությամբ և հասարակական գործունեությամբ՝ մասնակցելով ժամանակի մտավոր ու քաղաքական կյանքին։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին նա կապեր է ունեցել հայկական ռազմական ու ազգային շրջանակների հետ, ինչը մեծ ազդեցություն է ունեցել նրա աշխարհայացքի վրա։ 1938 թվականին, ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ, նա ձերբակալվել և գնդակահարվել է։ Չնայած իր կյանքի ողբերգական ավարտին, Վահան Թոթովենցի ստեղծագործությունները այսօր համարվում են հայ գրականության արժեքավոր մաս՝ իրենց պատմական և գեղարվեստական նշանակությամբ։ menu_book2 Подробнее Գրիգոր Զոհրապ Գրիգոր Զոհրապ 1861 թ․ – 1915 թ․ Հայ նշանավոր գրող, հրապարակախոս, իրավաբան և քաղաքական գործիչ էր։ Նա ծնվել է 1861 թվականի հունիսի 26-ին՝ Կոստանդնուպոլսում, և մահացել 1915 թվականին՝ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ։ Զոհրապը համարվում է արևմտահայ գրականության ամենահայտնի նովելիստներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում պատկերավորվում են մարդու հոգեբանությունը, հասարակական հարաբերությունները և քաղաքային կյանքի խնդիրները։ Նա գրել է բազմաթիվ պատմվածքներ և նորավեպեր, որոնք առանձնանում են իրատեսական ոճով և խոր հոգեբանական վերլուծությամբ։ Բացի գրական գործունեությունից, Զոհրապը եղել է հայտնի իրավաբան և Օսմանյան խորհրդարանի պատգամավոր։ Նրա կյանքն ու գործունեությունը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման վրա, իսկ նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս համարվում են հայ գրականության արժեքավոր էջերից։ menu_book5 Подробнее