Данилов, Владимир Иванович

Данилов, Владимир Иванович

menu_book Տեսնել նյութերը

Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Քաղաքագիտություն

Թուրքիայում քաղաքական պայքարի հիմնական ուղղություններն ու առանձնահատկությունները 1950-ականներից մինչև 1980-ականների սկիզբը (քաղաքական կուսակցությունների և բանակի դերի հիմնախնդիրը Արևելքի զարգացող հասարակությունում)

Աշխատությունը նվիրված է 1950-ական թվականներից մինչև 1980-ականների սկիզբը Թուրքիայում տեղի ունեցած քաղաքական գործընթացների, իշխանության համար պայքարի և երկրի հասարակական-քաղաքական համակարգի զարգացման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով քաղաքական կուսակցությունների և բանակի դերակատարությանը։ Քննարկվող ժամանակաշրջանը Թուրքիայի նորագույն պատմության կարևորագույն փուլերից է, երբ բազմակուսակցական քաղաքական համակարգի ձևավորումը, կուսակցությունների միջև մրցակցությունը, հասարակական հակասությունների խորացումը և պետական կառավարման ինստիտուտների վերափոխումները մեծ ազդեցություն ունեցան երկրի հետագա զարգացման վրա։ Աշխատության առանցքում քաղաքական պայքարի հիմնական ուղղությունների բացահայտումն է, կուսակցական համակարգի գործունեության, իշխանության ձևավորման մեխանիզմների և քաղաքական ուժերի փոխհարաբերությունների վերլուծությունը։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում բանակին՝ որպես Թուրքիայի քաղաքական կյանքում ազդեցիկ ինստիտուտի, որի միջամտությունը պետական կառավարման գործընթացներին պայմանավորված էր ոչ միայն երկրի ներքաղաքական իրավիճակով, այլև հանրապետական կարգի, պետական ամբողջականության և քաղաքական կայունության վերաբերյալ պատկերացումներով։ 1950-ական թվականներից սկսած՝ Թուրքիայում քաղաքական իշխանության համար պայքարը ծավալվեց բազմակուսակցական համակարգի պայմաններում, որտեղ կուսակցությունները դարձան հասարակական տարբեր խմբերի շահերի արտահայտման, քաղաքական առաջնորդության և պետական քաղաքականության իրականացման կարևոր գործիքներ։ Միաժամանակ քաղաքական մրցակցության սրումը, կառավարող ուժերի և ընդդիմության միջև հակասությունները, հասարակական բևեռացումը և կառավարման ճգնաժամերը բացահայտեցին երիտասարդ բազմակուսակցական համակարգի կառուցվածքային դժվարությունները։ Այս զարգացումների համատեքստում կարևոր տեղ է զբաղեցնում 1960 թվականի ռազմական հեղաշրջումը, որը նոր փուլ բացեց Թուրքիայի քաղաքական պատմության մեջ և էականորեն փոխեց քաղաքացիական իշխանության ու զինվորական հաստատության հարաբերակցությունը։ Հետագա տասնամյակներին քաղաքական անկայունությունը, գաղափարական հակադրությունները, կուսակցական պայքարի սրումը և սոցիալ-տնտեսական դժվարությունները շարունակեցին ազդեցություն ունենալ պետական կառավարման համակարգի վրա՝ հանգեցնելով բանակի կրկնվող միջամտություններին, այդ թվում՝ 1971 թվականի ռազմական միջամտությանը և 1980 թվականի սեպտեմբերի 12-ի ռազմական հեղաշրջմանը։ Քաղաքական կուսակցությունների և բանակի հարաբերությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու Թուրքիայի պետական համակարգի առանձնահատկությունները, քաղաքացիական կառավարման սահմանափակումները և զինվորականության քաղաքական ազդեցության պահպանման մեխանիզմները։ Աշխատության կարևոր տեսական նշանակությունն այն է, որ Թուրքիայի օրինակը դիտարկվում է Արևելքի զարգացող հասարակությունների քաղաքական զարգացման ավելի լայն համատեքստում՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրելու արդիականացման գործընթացների, պետական ինստիտուտների կայացման, ժողովրդավարական կառավարման և զինվորականության հասարակական-քաղաքական դերակատարության փոխկապակցվածությունը։ Այս տեսանկյունից քաղաքական կուսակցությունները և բանակը ներկայացվում են ոչ միայն որպես առանձին քաղաքական ուժեր ու կառույցներ, այլև որպես զարգացող հասարակության իշխանական հարաբերությունների, ներքին հակասությունների և քաղաքական վերափոխումների կարևոր բաղադրիչներ։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է Թուրքիայի նորագույն պատմությամբ, քաղաքական համակարգերի զարգացմամբ, կուսակցական պայքարի առանձնահատկություններով և քաղաքացիական ու զինվորական իշխանությունների փոխհարաբերություններով հետաքրքրվող ընթերցողների, պատմաբանների, արևելագետների, քաղաքագետների և միջազգային հարաբերությունների մասնագետների համար։ Այն նաև արժեքավոր նյութ է Արևելքի երկրների քաղաքական զարգացման համեմատական ուսումնասիրության տեսանկյունից՝ նպաստելով այն գործընթացների ըմբռնմանը, որոնց միջոցով քաղաքական ինստիտուտները, հասարակական հակասությունները և բանակի միջամտությունը կարող են որոշիչ ազդեցություն ունենալ պետության կառավարման ձևի ու հետագա քաղաքական ուղեգծի վրա։

Թարմացվել է՝ 2026-11-20
Թուրքիայում քաղաքական պայքարի հիմնական ուղղություններն ու առանձնահատկությունները 1950-ականներից մինչև 1980-ականների սկիզբը (քաղաքական կուսակցությունների և բանակի դերի հիմնախնդիրը Արևելքի զարգացող հասարակությունում)

Անվճար

Հովհաննես Թումանյան Հովհաննես Թումանյան 1869 թ․ – 1923 թ․ Հովհաննես Թումանյանը հայ ժողովրդի ամենասիրված գրողներից և բանաստեղծներից է։ Նա ծնվել է Լոռու Դսեղ գյուղում և իր ստեղծագործություններում հաճախ պատկերել է ժողովրդական կյանքն ու ավանդույթները։ Թումանյանը գրել է հեքիաթներ, պոեմներ, պատմվածքներ և բանաստեղծություններ։ Նրա ամենահայտնի գործերից են «Գիքոր», «Անուշ», «Քաջ Նազար» և «Թմկաբերդի առումը»։ Նրա լեզուն պարզ է, բնական և հասկանալի բոլոր սերունդների համար։ Թումանյանի ստեղծագործությունները լի են հումորով, իմաստությամբ և մարդասիրությամբ։ Նա նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր և զբաղվել է բարեգործությամբ։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Թումանյանը հաճախ անվանվում է «Ամենայն հայոց բանաստեղծ»։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ հայկական մշակույթի հիմնասյուներից մեկը։ menu_book11 Տեսնել ավելին Համո Սահյան Համո Սահյան 1914 թ․ – 1993 թ․ Համո Սահյանը բնության և հայրենիքի մեծ երգիչն է։ Նրա պոեզիան առանձնանում է պարզությամբ, խորությամբ և ազգային ոգով։Համո Սահյանը հայ բնապատկերային և քնարական պոեզիայի ամենասիրված հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, գյուղը և մարդը։ Սահյանի լեզուն պարզ է, բայց խորապես զգացմունքային։ Նրա բանաստեղծությունները հաճախ արտահայտում են կյանքի գեղեցկությունն ու ցավը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել ժողովրդական մտածողության վրա։ Նրա գործերը լայնորեն տարածված են Հայաստանում։ Սահյանի պոեզիան համադրվում է պարզության և փիլիսոփայության հետ։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ ուսումնասիրվում են դպրոցներում։ Նա համարվում է 20-րդ դարի մեծ քնարերգուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book2 Տեսնել ավելին Եղիշե Չարենց Եղիշե Չարենց 1897 թ․ – 1937 թ․ Եղիշե Չարենցը հայ նորագույն գրականության ամենաազդեցիկ հեղինակներից է։ Նա բանաստեղծ, արձակագիր և թարգմանիչ էր, որը նորարարական մոտեցումներ բերեց հայ պոեզիա։ Նրա ստեղծագործություններում միահյուսված են հայրենասիրությունը, հեղափոխական գաղափարները և մարդու ներքին պայքարը։ «Ես իմ անուշ Հայաստանի» բանաստեղծությունը դարձել է ազգային խորհրդանիշ։ Չարենցի լեզուն համարձակ է, հարուստ և ժամանակակից։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել 20-րդ դարի հայ գրականության զարգացման վրա։ Չնայած քաղաքական հալածանքներին, նրա ստեղծագործությունները պահպանեցին իրենց արժեքը։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Չարենցը համարվում է հայ մշակույթի խորհրդանշական դեմքերից մեկը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book10 Տեսնել ավելին Միսաք Մեծարենց Միսաք Մեծարենց 1886 թ․ – 1908 թ․ Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարական պոեզիայի ամենապայծառ ներկայացուցիչներից է։ Չնայած կարճ կյանքին, նա ստեղծել է բարձրարժեք գրական ժառանգություն։Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարերգության ամենապայծառ անուններից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, սերը և կյանքի գեղեցկությունը։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա հասցրել է ստեղծել բարձրարժեք պոեզիա։ Նրա լեզուն երաժշտական է և նուրբ։ Մեծարենցը մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ռոմանտիկ պոեզիայի վրա։ Նրա բանաստեղծությունները լի են լույսով և զգացմունքայնությամբ։ Նա համարվում է արևմտահայ պոեզիայի ամենաքնարական ձայներից մեկը։ Նրա գործերը մինչ օրս սիրով ընթերցվում են։ Նրա ժառանգությունը փոքր ծավալով, բայց մեծ արժեք ունի։ Նա հայ գրականության բացառիկ տաղանդներից է։ menu_book2 Տեսնել ավելին Ներսես Շնորհալի Ներսես Շնորհալի 1102 թ․ – 1173 թ․ Ներսես Շնորհալին եղել է հայ եկեղեցու կաթողիկոս, բանաստեղծ և աստվածաբան։ Նա հայտնի է իր հոգևոր երգերով, աղոթքներով և բանաստեղծություններով։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում բարությունը, սերը և մարդասիրությունը։ Շնորհալին ձգտել է միավորել մարդկանց և ամրապնդել քրիստոնեական արժեքները։ Նրա գրական լեզուն պարզ է, բայց միևնույն ժամանակ խորիմաստ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ եկեղեցական շարականներ։ Ներսես Շնորհալու ստեղծագործությունները մինչ օրս օգտագործվում են հայկական եկեղեցական կյանքում։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հայ մշակույթի և կրթության զարգացման մեջ։ Նա համարվում է հայ միջնադարյան գրականության ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա անունը շարունակում է մնալ ազգային հպարտության աղբյուր։ menu_book13 Տեսնել ավելին Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) 1867 թ․ – 1933 թ․ Նար-Դոսը հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունի մարդու ներաշխարհի վերլուծությունը և հոգեբանական հակասությունները։ Նա նկարագրել է քաղաքային կյանքը և հասարակության տարբեր խավերը։ Նրա վեպերն ու պատմվածքները աչքի են ընկնում իրատեսականությամբ։ Նար-Դոսի լեզուն պարզ է, բայց խորքային և դիտողական։ Նրա հերոսները հաճախ կանգնած են բարոյական ընտրությունների առաջ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս դասական են համարվում։ Նար-Դոսը համարվում է հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել։ menu_book14 Տեսնել ավելին