Джавахия, Бежан Апполонович

Джавахия, Бежан Апполонович

menu_book Տեսնել նյութերը

Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Պատմություն

Իրանի և Վրաստանի հարաբերությունների պատմությունից (XVI դար և XVII դարի առաջին երրորդ)

Աշխատությունը նվիրված է XVI դարում և XVII դարի առաջին երրորդում Իրանի և Վրաստանի միջև ձևավորված քաղաքական, դիվանագիտական և պատմական հարաբերությունների ուսումնասիրությանը։ Այն անդրադառնում է երկու երկրների փոխհարաբերությունների զարգացմանը՝ տարածաշրջանային քաղաքական իրադրության, իշխանական շահերի, ռազմական բախումների և դիվանագիտական փոխգործակցության համատեքստում։ Նշված ժամանակաշրջանը կարևոր փուլ էր Հարավային Կովկասի և Մերձավոր Արևելքի պատմության մեջ, երբ Իրանը, մասնավորապես Սեֆյան պետությունը, ձգտում էր ամրապնդել իր ազդեցությունը տարածաշրջանում, իսկ վրացական թագավորություններն ու իշխանությունները ստիպված էին իրենց քաղաքականությունը կառուցել տարածաշրջանային հզոր ուժերի միջև բարդ հարաբերությունների պայմաններում։ Իրանի և Վրաստանի հարաբերությունները պայմանավորված էին ոչ միայն տարածքային ու ռազմաքաղաքական շահերով, այլև դինաստիական կապերով, կրոնական գործոններով, առևտրատնտեսական հետաքրքրություններով և տարածաշրջանային ուժերի միջև ձևավորված դաշնակցային ու հակամարտային հարաբերություններով։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է Իրանի արտաքին քաղաքականության ազդեցությունը վրացական քաղաքական կյանքի վրա, ինչպես նաև վրացական իշխանությունների դիրքորոշումների փոփոխությունը՝ կախված պատմական իրադրությունից և ուժերի հարաբերակցությունից։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվող ժամանակաշրջանը ներառում է Սեֆյան Իրանի պետական հզորացման, Կովկասում նրա քաղաքական և ռազմական ներկայության ընդլայնման, ինչպես նաև վրացական տարածքների նկատմամբ ազդեցության հաստատման գործընթացները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի այն հանգամանքը, որ այս փոխհարաբերությունները զարգանում էին Օսմանյան կայսրության և Սեֆյան Իրանի միջև շարունակվող մրցակցության պայմաններում, ինչի հետևանքով Վրաստանը հաճախ հայտնվում էր երկու տարածաշրջանային տերությունների շահերի բախման կենտրոնում։ Թեմայի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու Հարավային Կովկասի քաղաքական պատմության բարդ փոխկապակցվածությունը, հասկանալու Իրանի ազդեցության մեխանիզմները վրացական պետական կազմավորումների նկատմամբ և գնահատելու վրացական քաղաքական ուժերի դերը տարածաշրջանային հարաբերությունների ձևավորման գործում։ Աշխատությունն ունի կարևոր գիտական և պատմագիտական նշանակություն Իրանի ու Վրաստանի պատմական կապերի, Սեֆյան ժամանակաշրջանի արտաքին քաղաքականության և Հարավային Կովկասի միջազգային հարաբերությունների ուսումնասիրության համար։ Այն արժեքավոր է հատկապես իրանագիտության, վրացագիտության, կովկասագիտության և տարածաշրջանի միջնադարյան ու վաղ նոր շրջանի պատմությամբ հետաքրքրվող հետազոտողների, ուսանողների և ընթերցողների համար՝ նպաստելով երկու ժողովուրդների պատմական փոխհարաբերությունների և տարածաշրջանի քաղաքական զարգացումների ավելի ամբողջական ընկալմանը։

Թարմացվել է՝ 2026-11-20
Իրանի և Վրաստանի հարաբերությունների պատմությունից (XVI դար և XVII դարի առաջին երրորդ)

Անվճար

Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) 1878 թ․ – 1915 թ․ Սիամանթոն արևմտահայ գրականության ամենահզոր բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները նվիրված են ազգային պայքարին, ազատությանը և մարդկային արժանապատվությանը։ Նա մեծ ցավով նկարագրել է հայ ժողովրդի ողբերգական ճակատագիրը։ Սիամանթոյի լեզուն ուժեղ է, կրակոտ և հուզական։ Նրա պոեզիան հաճախ արտահայտում է բողոք և արդարության պահանջ։ Հայոց ցեղասպանության տարիներին նա զոհվել է օսմանյան իշխանությունների կողմից։ Նրա գործերը դարձել են ազգային հիշողության կարևոր մաս։ Սիամանթոն մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա հայ բանաստեղծների վրա։ Նրա ստեղծագործությունները շարունակում են արդիական մնալ։ Նա համարվում է ազատատենչ պոեզիայի խորհրդանիշներից մեկը։ menu_book2 Տեսնել ավելին Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) 1867 թ․ – 1933 թ․ Նար-Դոսը հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունի մարդու ներաշխարհի վերլուծությունը և հոգեբանական հակասությունները։ Նա նկարագրել է քաղաքային կյանքը և հասարակության տարբեր խավերը։ Նրա վեպերն ու պատմվածքները աչքի են ընկնում իրատեսականությամբ։ Նար-Դոսի լեզուն պարզ է, բայց խորքային և դիտողական։ Նրա հերոսները հաճախ կանգնած են բարոյական ընտրությունների առաջ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս դասական են համարվում։ Նար-Դոսը համարվում է հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել։ menu_book14 Տեսնել ավելին Ավետիք Իսահակյան Ավետիք Իսահակյան 1875 թ․ – 1957 թ․ Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա պոեզիան լի է սիրո, հայրենիքի, կարոտի և մարդկային զգացմունքների թեմաներով։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև արտերկրում։Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում սերը, հայրենիքը, կարոտը և մարդու ներաշխարհը։ Իսահակյանի լեզուն առանձնանում է մեղմությամբ, երաժշտականությամբ և խոր զգացմունքայնությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Աբու Լալա Մահարին» և բազմաթիվ քնարական բանաստեղծություններ։ Նա երկար տարիներ ապրել է արտասահմանում, սակայն մշտապես կապված է եղել հայրենիքի հետ։ Իսահակյանի պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել նաև միջազգային մակարդակով։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Նա եղել է նաև հասարակական և մշակութային ակտիվ գործիչ։ Իսահակյանի ստեղծագործությունները շարունակում են սիրել տարբեր սերունդներ։ Նա համարվում է հայ պոեզիայի մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Տեսնել ավելին Պերճ Պռոշյան Պերճ Պռոշյան 1837 թ․ – 1907 թ․ Պերճ Պռոշյանը հայ ռեալիստական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում պատկերել է գյուղական կյանքը և հասարակ մարդկանց առօրյան։ Նրա հերոսները սովորական մարդիկ են՝ իրենց խնդիրներով ու երազանքներով։ Պռոշյանը մեծ ուշադրություն է դարձրել սոցիալական հարցերին։ Նրա գրքերը արժեքավոր տեղեկություններ են տալիս 19-րդ դարի հայկական կյանքի մասին։ Նա կարևորել է կրթության և լուսավորության դերը։ Նրա լեզուն պարզ է և բնական։ Պռոշյանի ստեղծագործությունները աչքի են ընկնում իրատեսական նկարագրություններով։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա անունը շարունակում է հիշվել որպես ռեալիզմի կարևոր ներկայացուցիչ։ menu_book3 Տեսնել ավելին Վահան Թոթովենց Վահան Թոթովենց 1894 թ․ – 1938 թ․ Վահան Թոթովենց հայ արձակագիր, դրամատուրգ և լրագրող է, որը համարվում է XX դարի հայ գրականության կարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները առանձնանում են իրականության խոր ու պատկերավոր նկարագրություններով, որտեղ արտացոլված են հայ ժողովրդի կյանքը, ցավը և դիմադրողականությունը պատմական ծանր ժամանակներում։ Թոթովենցի գրականության հիմնական թեմաներն են արևմտահայ կյանքի պատկերումը, պատերազմները, գաղթը և մարդու ճակատագիրը բարդ սոցիալական ու քաղաքական պայմաններում։ Նրա գործերում հաճախ զգացվում է անձնական փորձի ազդեցությունը, ինչը դրանք դարձնում է ավելի անկեղծ և ազդեցիկ։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործություններից է «Հին Հռոմեական ճանապարհի վրա» վեպը, որտեղ նա նկարագրում է իր մանկությունը և արևմտահայ իրականությունը՝ հարուստ ու կենդանի լեզվով։ Թոթովենցը նաև զբաղվել է լրագրությամբ և հասարակական գործունեությամբ՝ մասնակցելով ժամանակի մտավոր ու քաղաքական կյանքին։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին նա կապեր է ունեցել հայկական ռազմական ու ազգային շրջանակների հետ, ինչը մեծ ազդեցություն է ունեցել նրա աշխարհայացքի վրա։ 1938 թվականին, ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ, նա ձերբակալվել և գնդակահարվել է։ Չնայած իր կյանքի ողբերգական ավարտին, Վահան Թոթովենցի ստեղծագործությունները այսօր համարվում են հայ գրականության արժեքավոր մաս՝ իրենց պատմական և գեղարվեստական նշանակությամբ։ menu_book2 Տեսնել ավելին Ալեքսանդր Շիրվանզադե Ալեքսանդր Շիրվանզադե 1858 թ․ – 1935 թ․ Ալեքսանդր Շիրվանզադեն հայ ռեալիստական արձակի մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտացոլված են հասարակության տարբեր խավերի կյանքը և սոցիալական խնդիրները։ Նա գրել է վեպեր, պատմվածքներ և դրամատիկական գործեր։ Շիրվանզադեն մեծ ուշադրություն է դարձրել մարդկային հարաբերություններին։ Նրա հերոսները հոգեբանորեն խորն են մշակված։ Նա համարձակորեն քննադատել է հասարակական անարդարությունները։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև թատերական բեմերում։ Շիրվանզադեն համարվում է հայ արձակի դասականներից մեկը։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հետագա գրողների ստեղծագործություններում։ Նա շարունակում է մնալ հայ գրականության կարևորագույն անուններից մեկը։ menu_book17 Տեսնել ավելին