Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Պատմություն

Օտար աղբյուրները Հայաստանի և հայերի մասին․ արաբական աղբյուրներ, հատոր Բ․ Իբն ալ-Ասիր

Սույն աշխատությունը հայ ժողովրդի պատմության ուսումնասիրության համար կարևոր նշանակություն ունեցող սկզբնաղբյուրների ժողովածուի երկրորդ հատորն է՝ նվիրված արաբական պատմագրական ժառանգությանը և մասնավորապես միջնադարյան արաբ պատմիչ Իբն ալ-Ասիրի երկերում պահպանված տեղեկություններին Հայաստանի, հայ ժողովրդի և տարածաշրջանի պատմական զարգացումների վերաբերյալ։ Այն ներկայացնում է արաբական պատմագիտական ավանդույթի այն արժեքավոր վկայությունները, որոնք հնարավորություն են տալիս Հայաստանի անցյալը դիտարկել ոչ միայն հայկական և բյուզանդական, այլև արաբական պատմական մտածողության ու պատմագրության տեսանկյունից։ Իբն ալ-Ասիրը միջնադարյան իսլամական աշխարհի նշանավոր պատմագիրներից է, որի աշխատություններում արտացոլված են Մերձավոր Արևելքի, Հարավային Կովկասի և հարակից տարածքների քաղաքական, ռազմական ու հասարակական իրադարձությունները։ Նրա պատմական հաղորդումները կարևոր տեղեկություններ են պարունակում Հայաստանի աշխարհագրական դիրքի, հայկական իշխանությունների և քաղաքական կազմավորումների, հայերի ու հարևան ժողովուրդների փոխհարաբերությունների, տարածաշրջանում տեղի ունեցած պատերազմների, ռազմական արշավանքների, իշխանական փոփոխությունների, դիվանագիտական հարաբերությունների և պատմական իրադարձությունների հաջորդականության մասին։ Ժողովածուում ներկայացված նյութերը հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու Հայաստանի միջնադարյան պատմության այն դրվագները, որոնք տարբեր պատճառներով կարող են ոչ ամբողջական կերպով արտացոլված լինել հայկական գրավոր աղբյուրներում, ինչպես նաև համադրելու արաբական պատմագրական տեղեկությունները հայ պատմիչների և այլ ժողովուրդների պատմական վկայությունների հետ։ Առանձնահատուկ արժեք ունեն այն հաղորդումները, որոնք վերաբերում են արաբական խալիֆայության և Հայաստանի պատմական փոխհարաբերություններին, արաբական արշավանքներին, քաղաքական գերիշխանության հաստատմանն ու փոփոխություններին, տեղական իշխանությունների դիրքին, ինչպես նաև տարածաշրջանի ժողովուրդների միջև ձևավորված քաղաքական և ռազմական կապերին։ Աշխատության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է նաև նրանով, որ արաբական պատմագրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու միջնադարյան Հայաստանի պատմության արտաքին ընկալումը, տարբեր քաղաքական ուժերի շահերը և տարածաշրջանային իրադարձությունների փոխկապակցվածությունը։ Իբն ալ-Ասիրի հաղորդումները կարևոր նյութ են Հայաստանի քաղաքական պատմության ժամանակագրությունը ճշգրտելու, պատմական իրադարձությունների ընթացքը վերակազմելու, առանձին փաստերի արժանահավատությունը համադրական եղանակով գնահատելու և միջնադարյան Արևելքի պատմության ընդհանուր պատկերը ամբողջացնելու համար։ Ժողովածուն կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայագիտության սկզբնաղբյուրագիտական գրականության մեջ, քանի որ օտարալեզու պատմական վկայությունների գիտական շրջանառության մեջ ներմուծումը հնարավորություն է տալիս ընդլայնելու Հայաստանի պատմության ուսումնասիրման աղբյուրագիտական հիմքը և այն դիտարկելու ավելի լայն միջազգային ու տարածաշրջանային համատեքստում։ Այն արժեքավոր աշխատություն է Հայաստանի միջնադարյան պատմությամբ, արաբական պատմագրությամբ, հայ-արաբական հարաբերություններով, Արևելքի ժողովուրդների քաղաքական ու մշակութային փոխազդեցություններով հետաքրքրվող պատմաբանների, արևելագետների, հայագետների, ասպիրանտների, ուսանողների և հետազոտողների համար։ Գիրքը կարևոր նշանակություն ունի նաև պատմական սկզբնաղբյուրների հետ աշխատելու մեթոդաբանության տեսանկյունից՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով ծանոթանալու Հայաստանի մասին օտար պատմագիրների պահպանած տեղեկություններին և ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու հայ ժողովրդի պատմական անցյալի, տարածաշրջանային դերի ու միջնադարյան աշխարհի քաղաքական զարգացումներում ունեցած մասնակցության մասին։

Թարմացվել է՝ 2026-11-17
Օտար աղբյուրները Հայաստանի և հայերի մասին․ արաբական աղբյուրներ, հատոր Բ․ Իբն ալ-Ասիր

Անվճար

Համո Սահյան Համո Սահյան 1914 թ․ – 1993 թ․ Համո Սահյանը բնության և հայրենիքի մեծ երգիչն է։ Նրա պոեզիան առանձնանում է պարզությամբ, խորությամբ և ազգային ոգով։Համո Սահյանը հայ բնապատկերային և քնարական պոեզիայի ամենասիրված հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, գյուղը և մարդը։ Սահյանի լեզուն պարզ է, բայց խորապես զգացմունքային։ Նրա բանաստեղծությունները հաճախ արտահայտում են կյանքի գեղեցկությունն ու ցավը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել ժողովրդական մտածողության վրա։ Նրա գործերը լայնորեն տարածված են Հայաստանում։ Սահյանի պոեզիան համադրվում է պարզության և փիլիսոփայության հետ։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ ուսումնասիրվում են դպրոցներում։ Նա համարվում է 20-րդ դարի մեծ քնարերգուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book2 Տեսնել ավելին Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) 1867 թ․ – 1933 թ․ Նար-Դոսը հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունի մարդու ներաշխարհի վերլուծությունը և հոգեբանական հակասությունները։ Նա նկարագրել է քաղաքային կյանքը և հասարակության տարբեր խավերը։ Նրա վեպերն ու պատմվածքները աչքի են ընկնում իրատեսականությամբ։ Նար-Դոսի լեզուն պարզ է, բայց խորքային և դիտողական։ Նրա հերոսները հաճախ կանգնած են բարոյական ընտրությունների առաջ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս դասական են համարվում։ Նար-Դոսը համարվում է հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել։ menu_book14 Տեսնել ավելին Հակոբ Պարոնյան Հակոբ Պարոնյան 1843 թ․ – 1891 թ․ Հակոբ Պարոնյանը հայ երգիծական գրականության ամենամեծ ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում քննադատել է հասարակական արատները, կեղծավորությունը և անարդարությունը։ Նրա հումորը սուր է և հաճախ շատ արդիական նույնիսկ այսօր։ Պարոնյանը ստեղծել է բազմաթիվ հիշարժան կերպարներ։ Նրա գործերը համատեղում են ծիծաղն ու հասարակական քննադատությունը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ երգիծանքի զարգացման վրա։ Նրա լեզուն կենդանի է և արտահայտիչ։ Պարոնյանի ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են դպրոցներում և համալսարաններում։ Նա համարվում է հայ սատիրայի դասականը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է հետաքրքրել ընթերցողներին։ menu_book2 Տեսնել ավելին Ակսել Բակունց Ակսել Բակունց 1899 թ․ – 1937 թ․ Ակսել Բակունցը հայ արձակի ամենաբարձր մակարդակի վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական կյանքի, մարդու և բնության ներդաշնակության պատկերումը։ Բակունցը առանձնանում է նուրբ հոգեբանական դիտարկումներով և լեզվական ճշգրտությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Ալպիական մանուշակ», «Մթնաձոր» և այլ պատմվածքներ։ Նա համարվում է հայ կարճ արձակի անգերազանցելի հեղինակներից մեկը։ Բակունցի ստեղծագործությունները լի են մարդկային խորությամբ և լուռ տխրությամբ։ Նրա հերոսները հաճախ պայքարում են սոցիալական դժվարությունների հետ։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նա զոհվել է ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ։ menu_book5 Տեսնել ավելին Ղազարոս Աղայան Ղազարոս Աղայան 1840 թ․ – 1911 թ․ Ղազարոս Աղայանը մանկական գրականության հիմնադիրներից է։ Նա գրել է բազմաթիվ հեքիաթներ, պատմվածքներ և կրթական նյութեր երեխաների համար։ Նրա ստեղծագործություններն ունեն դաստիարակչական և բարոյական նշանակություն։ Աղայանը նաև ակտիվ մանկավարժ էր։ Նա մեծ դեր է ունեցել ազգային կրթության զարգացման գործում։ Նրա հերոսները սովորեցնում են ազնվություն, աշխատասիրություն և բարություն։ Աղայանի լեզուն պարզ և հասկանալի է երեխաների համար։ Նրա հեքիաթները մինչ օրս ընդգրկված են դպրոցական ծրագրերում։ Մի քանի սերունդ մեծացել է նրա գրքերով։ Նա համարվում է հայ մանկական գրականության դասականներից մեկը։ menu_book5 Տեսնել ավելին Գրիգոր Նարեկացի Գրիգոր Նարեկացի 951 թ․ – 1003 թ․ Գրիգոր Նարեկացին միջնադարյան հայ գրականության և քրիստոնեական մտքի ամենամեծ ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Մատյան ողբերգությունն» է, որը հաճախ կոչվում է պարզապես «Նարեկ»։ Գիրքը բաղկացած է աղոթքներից և հոգևոր խորհրդածություններից։ Նարեկացին խորությամբ ուսումնասիրել է մարդու հոգին, մեղքը, ապաշխարությունն ու հավատքը։ Նրա լեզուն չափազանց հարուստ և պատկերավոր է։ Նարեկացու ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ հոգևոր մշակույթի վրա։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ 2015 թվականին նա հռչակվել է Կաթոլիկ եկեղեցու Վարդապետ։ Նարեկացին համարվում է համաշխարհային քրիստոնեական գրականության կարևոր հեղինակներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել ամբողջ աշխարհում։ menu_book29 Տեսնել ավելին